BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH VÕ CÔNG KHANH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA NGUỒN VỐN HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC (ODA) ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ PHÚC LỢI CỦA NGƯỜI DÂN TỈNH HẬU GIANG GIAI ĐOẠN 2004 - 2014 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH VÕ CÔNG KHANH ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA NGUỒN VỐN HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CHÍNH THỨC (ODA) ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ VÀ PHÚC LỢI CỦA NGƯỜI DÂN TỈNH HẬU GIANG GIAI ĐOẠN 2004 - 2014 CHUYÊN NGÀNH: CHÍNH SÁCH CÔNG MÃ SỐ: 7701230015 LUẬN VĂN THẠC SỸ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS.
NGUYỄN HOÀNG BẢO TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu nào khác. Ngày 16 tháng 5 năm 2016 Tác giả Võ Công Khanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com ii LỜI CẢM ƠN Xin chân thành cảm ơn Quý thầy cô Trƣờng Đại học Kinh tế TPHCM đã dành nhiều tâm huyết và thời gian giảng dạy tôi trong suốt chƣơng trình cao học.
Đặc biệt, xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Hoàng Bảo, ngƣời thầy đã tận tình hƣớng dẫn, giúp đỡ, động viên tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện luận văn tốt nghiệp. Xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, các anh/chị đồng nghiệp tại Sở Kế hoạch đầu tƣ tỉnh Hậu Giang đã tạo mọi điều kiện thuận lợi về thời gian và công tác để tôi hoàn thành chƣơng trình cao học. Xin cảm ơn Lãnh đạo các cơ quan, ban ngành tại tỉnh Hậu Giang đã giúp đỡ, cung cấp nhiều thông tin quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn này.
Ngày 16 tháng 5 năm 2016 Tác giả Võ Công Khanh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii CÁC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC CÁC BẢNG. vii DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ.
vii Chƣơng 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. Mục tiêu chung.
Mục tiêu cụ thể. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU. Đối tƣợng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. BỐ CỤC CỦA ĐỀ TÀI. TỔNG QUAN LÝ THUYẾT. Các chủ thể của vốn ODA.
Phân loại nguồn vốn ODA. Mục đích chính của vốn ODA. Đặc trƣng của vốn ODA. Các lĩnh vực ƣu tiên sử dụng ODA.
Vai trò của ODA đối với các nƣớc đang phát triển. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ VỐN ODA. Tình hình thu hút và sử dụng ODA của Việt Nam. Một số đối tác tài trợ ODA chủ yếu cho Việt Nam .25 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kinh nghiệm sử dụng và giải ngân ODA hiệu quả của một số nƣớc. Tầm quan trọng của ODA đối với phát triển kinh tế Việt Nam. Những bài học kinh nghiệm chủ yếu. CÁC NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI.
TÓM TẮT CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. KHUNG PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Khung phân tích.
Thiết kế nghiên cứu. CÁC CHỈ TIÊU ĐÁNH GIÁ THU HÚT, SỬ DỤNG VỐN ODA. Chỉ tiêu tiến độ giải ngân vốn ODA. Chỉ tiêu vốn ODA phân theo ngành.
CÁC CHỈ TIÊU VÀ PHƢƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA VỐN ODA. Đánh giá tác động. DỮ LIỆU NGHIÊN CỨU. Dữ liệu thứ cấp.
Dữ liệu sơ cấp. Phƣơng pháp phân tích dữ liệu. TÓM TẮT CHƢƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN.
ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU. Đặc điểm tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2020 của tỉnh Hậu Giang.
Tình hình chung về ODA khu vực ĐBSCL. Đặc điểm hộ gia đình đƣợc phỏng vấn .54 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. THỰC TRẠNG THU HÚT, SỬ DỤNG VỐN ODA TỈNH HẬU GIANG GIAI ĐOẠN 2014 - 2014. Thực trạng thu hút, sử dụng vốn ODA.
Hạn chế việc huy động, sử dụng vốn ODA ở Hậu Giang. Nguyên nhân hạn chế. ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA VỐN ODA TỈNH HẬU GIANG. Tác động đối với kinh tế - xã hội tỉnh Hậu Giang.
Tác động đối với phúc lợi của ngƣời dân tỉnh Hậu Giang. TÓM TẮT CHƢƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý CHÍNH SÁCH. Thu hút và sử dụng vốn.
Tác động đối với kinh tế xã hội tỉnh. Tác động đối với phúc lợi hộ gia đình. KHUYẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH. Nhóm các giải pháp về tăng cƣờng năng lực vận động thu hút, quản lý và sử dụng ODA.
Nhóm giải pháp cải thiện tiến độ các dự án và thúc đ y giải ngân. Nhóm giải pháp tăng cƣờng khai thác, sử dụng bền vững dự án ODA để nâng cao phúc lợi cho ngƣời dân. Nhóm giải pháp tăng cƣờng công tác theo dõi, giám sát và đánh giá. HẠN CHẾ CỦA ĐỀ TÀI VÀ ĐỀ XUẤT HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO .81 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
ix PHỤ LỤC. xi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vi CÁC TỪ VIẾT TẮT ADB Ngân hàng phát triển Châu Á ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long GDP Tổng sản ph m quốc nội (Gross domestic product) NSNN Ngân sách nhà nƣớc ODA Hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance) UBND Ủy ban nhân dân WB Ngân hàng thế giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 4.1: Cơ cấu GDP Hậu Giang (2005 – 2014).2: Các lĩnh vực ƣu tiên của tỉnh Hậu Giang (2015 – 2020).3: Đặc điểm cơ bản của hộ trả lời phỏng vấn .4: Phân bổ vốn đầu tƣ ODA tỉnh Hậu Giang (2004 – 2014) .5: Thực hiện và giải ngân các dự án ODA tỉnh Hậu Giang (2004 – 2014) .6: Tần suất sử dụng các dự án ODA của ngƣời dân .7: Hình thức khai thác công trình của ngƣời dân .8: Các chỉ tiêu phúc lợi của hộ gia đình .9: Tƣơng quan giữa các chỉ tiêu phúc lợi hộ gia đình theo tần suất sử dụng công trình. 74 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 3-1: Khung phân tích do tác giả đề xuất .40 Hình 3-2: Thiết kế nghiên cứu .41 Hình 4-1: Bản đồ hành chính tỉnh Hậu Giang .47 Hình 4-2: Tỷ lệ vốn ODA/GDP tỉnh Hậu Giang giai đoạn 2005 - 2014 .66 Hình 4-3: Ý kiến của ngƣời dân về thất thoát, lãng phí trong đầu tƣ xây dựng .67 Hình 4-4: Ý kiến của ngƣời dân chất lƣợng và tác động của công trình .68 Hình 4-5: Ý kiến của ngƣời dân quy hoạch, quản lý đầu tƣ xây dựng .69 Hình 4-6: Đánh giá của ngƣời dân về hiệu quả kinh tế của công trình .70 Hình 4-7: Đánh giá của ngƣời dân về hiệu quả xã hội của công trình .71 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 Chƣơng 1. GIỚI THIỆU Chƣơng này trình bày tổng quan về đề tài.
Cơ sở hình thành đề tài, mục tiêu, đối tƣợng nghiên cứu. Cụ thể hóa ý tƣởng và mục tiêu nghiên cứu bằng các câu hỏi sẽ đƣợc làm rõ trong suốt đề tài. Sau cùng là trình bày bố cục của đề tài. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (Official Development Assistance – ODA) đã trở thành một nguồn lực quan trọng không thể thiếu trong sự phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc ta.
Nguồn vốn ODA đã góp phần thúc đ y tăng trƣởng kinh tế, cải thiện môi trƣờng đầu tƣ và nâng cao nguồn nhân lực. Sau 20 năm đổi mới và mở cửa thu hút đầu tƣ, đến năm 2010 Việt Nam đã thoát khỏi danh sách các nƣớc có thu nhập thấp, gia nhập vào hàng ngũ các nƣớc có thu nhập trung bình thấp. Mức tăng trƣởng kinh tế hằng năm thuộc nhóm cao và là một trong số ít các nƣớc nhanh chóng vƣơt qua khỏi cuộc khủng hoảng kinh tế. Điều đó đã chứng minh đƣờng lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng và Nhà nƣớc ta, trong đó có chính sách thu hút vốn đầu tƣ và tiếp nhận vốn tài trợ ODA.
Hậu Giang là tỉnh ở trung tâm châu thổ sông Mê Kông, cách thành phố Hồ Chí Minh 240km về phía Tây Nam theo các tuyến quốc lộ, thủy lộ quốc gia nên có rất nhiều tiềm năng phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Trong 10 năm thành lập (2004 – 2013) tỉnh Hậu Giang đã đạt tốc độ tăng trƣởng kinh tế bình quân 12,39%/năm, cao hơn các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). GDP bình quân đầu ngƣời năm 2013 là 27,3 triệu đồng/ngƣời cao gấp 4,6 lần so năm 2004, đời sống vật chất, tinh thần của ngƣời dân Hậu Giang đƣợc cải thiện rõ rệt, kết cấu hạ tầng đƣợc nâng lên. Trong giai đoạn tỉnh Hậu Giang tiến hành công nghiệp hoá - hiện đại hoá (CNH - HĐH) hiện nay thì vốn là một yếu tố quan trọng, trong điều kiện nguồn vốn từ ngân sách của tỉnh còn thiếu trầm trọng và đầu tƣ từ lĩnh vực tƣ nhân còn quá thấp thì bổ sung nguồn vốn đầu tƣ bằng nguồn vốn nƣớc ngoài là quan trọng - chủ yếu là vốn ODA và FDI.
Trong đó, ODA là nguồn vốn rất quan trọng đối với LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 tỉnh Hậu Giang, là một giải pháp cứu cánh để vừa khắc phục tình trạng thiếu vốn vừa tạo ra cơ sở vật chất ban đầu nhằm tạo dựng môi trƣờng đầu tƣ thuận lợi để kêu gọi vốn đầu tƣ trực tiếp FDI, đồng thời tạo điều kiện thúc đ y đầu tƣ và tăng trƣởng kinh tế của tỉnh. Với bối cảnh đó, nhận thấy cần thiết phải có nghiên cứu về tác động của nguồn vốn ODA đối với sự phát triển của tỉnh nhà Hậu Giang, đồng thời cần phải có những giải pháp để nâng cao những tác động tích cực nguồn vốn ODA, góp phần quan trọng để thúc đ y kinh tế xã hội toàn tỉnh Hậu Giang phát triển hơn nữa trong thời gian tới. Từ lý do trên đã thôi thúc tác giả chọn đề tài “Đánh giá tác động của nguồn vốn hỗ trợ phát triển chính thức (ODA) đối với tăng trƣởng kinh tế và phúc lợi của ngƣời dân tỉnh Hậu Giang giai đoạn 2004 - 2014” để nghiên cứu. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 1.
Mục tiêu chung Đề tài tập trung phân tích thực trạng thu hút, sử dụng vốn ODA và vai trò của vốn ODA đối với tăng trƣởng kinh tế và phúc lợi của ngƣời dân tỉnh Hậu Giang giai đoạn 2004 - 2014.