Luận văn thạc sĩ đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ đối với các cơ sở sản xuất doanh nghiệp tỉnh an giang 2008 2013

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ đối với các cơ sở sản xuất doanh nghiệp, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đặng Thị Tiếp Thu
• Người hướng dẫn: Tiến Sĩ. Hồ Ngọc Phương
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính Sách Công
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Của Chính Sách Hỗ Trợ Đổi Mới Công Nghệ Đối Với Các Cơ Sở/Sản Xuất/Doanh Nghiệp Tỉnh An Giang (2008 - 2013)
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG II: CƠ SỞ LÝ LUẬN
• 2.1. Tổng quan về tình hình kinh tế xã hội của tỉnh An Giang
• 2.2. Tổng quan về tình hình doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
• 2.3. Tổng quan về tình tình hoạt động của Sở KH&CN và các chính sách hỗ trợ
• 2.4. Tình hình hoạt động của Sở KH&CN trong giai đoạn 2008 - 2013
• 2.5. Các chính sách hỗ trợ mà tỉnh An Giang đã ban hành trong thời gian qua và chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ hiện đang thực hiện
• 2.6. Lược khảo nghiên cứu thực nghiệm liên quan. Tổng quan các khái niệm có liên quan
• 3. CHƯƠNG III: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Mô hình phân tích
• 4. CHƯƠNG IV: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả tổng hợp, phân tích chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ
• 4.2. Kết quả nghiên cứu
• 4.3. Thảo luận kết quả nghiên cứu
• 5. CHƯƠNG V: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của chính sách đổi mới công nghệ An Giang

Chính sách đổi mới công nghệ tại An Giang đã được triển khai từ năm 2008 đến 2013, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp và cơ sở sản xuất. Chính sách này không chỉ giúp cải thiện năng suất lao động mà còn tạo ra những sản phẩm chất lượng hơn, đáp ứng nhu cầu thị trường. Đánh giá tác động của chính sách này là cần thiết để hiểu rõ hơn về hiệu quả và những thách thức mà các doanh nghiệp gặp phải.

1.1. Đánh giá tổng quan về chính sách đổi mới công nghệ

Chính sách đổi mới công nghệ đã được ban hành nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc nâng cao trình độ công nghệ. Các cơ sở sản xuất được khuyến khích áp dụng công nghệ mới, từ đó cải thiện chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh.

1.2. Tác động đến năng suất và chất lượng sản phẩm

Kết quả nghiên cứu cho thấy, các doanh nghiệp nhận hỗ trợ đổi mới công nghệ đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể về năng suất và chất lượng sản phẩm. Cụ thể, nhiều đơn vị đã đạt được mức tăng trưởng từ 10% đến 20% trong giá trị sản phẩm sau khi áp dụng công nghệ mới.

II. Vấn đề và thách thức trong việc thực hiện chính sách đổi mới công nghệ

Mặc dù chính sách đổi mới công nghệ đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại một số vấn đề và thách thức trong quá trình thực hiện. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn và công nghệ mới.

2.1. Khó khăn trong việc tiếp cận nguồn vốn

Nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc huy động vốn để đầu tư vào công nghệ mới. Điều này ảnh hưởng đến khả năng đổi mới và phát triển bền vững của họ.

2.2. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao

Sự thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ cao trong lĩnh vực công nghệ cũng là một thách thức lớn. Nhiều doanh nghiệp không thể tìm được nhân viên có kỹ năng phù hợp để triển khai các công nghệ mới.

III. Phương pháp đánh giá tác động chính sách đổi mới công nghệ

Để đánh giá tác động của chính sách đổi mới công nghệ, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học và khảo sát thực tế. Việc thu thập dữ liệu từ các doanh nghiệp là rất quan trọng để có cái nhìn tổng quan về hiệu quả của chính sách.

3.1. Phương pháp khảo sát và phỏng vấn

Khảo sát và phỏng vấn trực tiếp các doanh nghiệp là phương pháp chính để thu thập thông tin. Điều này giúp hiểu rõ hơn về những khó khăn và thuận lợi mà họ gặp phải trong quá trình áp dụng công nghệ mới.

3.2. Phân tích dữ liệu và kết quả

Sau khi thu thập dữ liệu, việc phân tích và tổng hợp kết quả là cần thiết để đưa ra những nhận định chính xác về tác động của chính sách. Các chỉ số như năng suất, chất lượng sản phẩm và doanh thu sẽ được xem xét kỹ lưỡng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu từ chính sách đổi mới công nghệ

Kết quả nghiên cứu cho thấy, chính sách đổi mới công nghệ đã có những ứng dụng thực tiễn đáng kể tại An Giang. Nhiều doanh nghiệp đã áp dụng thành công công nghệ mới, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.1. Các ngành nghề tham gia đổi mới công nghệ

Các ngành nghề như cơ khí chế tạo, thực phẩm và vật liệu xây dựng là những lĩnh vực chính tham gia vào chương trình đổi mới công nghệ. Những ngành này đã ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới.

4.2. Kết quả cụ thể từ các doanh nghiệp

Nhiều doanh nghiệp đã báo cáo sự gia tăng đáng kể về doanh thu và lợi nhuận sau khi áp dụng công nghệ mới. Điều này cho thấy chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ đã phát huy hiệu quả tích cực.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của chính sách đổi mới công nghệ An Giang

Chính sách đổi mới công nghệ tại An Giang đã chứng minh được vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp. Tuy nhiên, cần có những điều chỉnh và cải tiến để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

5.1. Đề xuất cải tiến chính sách

Cần xem xét lại các điều kiện hỗ trợ để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc tiếp cận công nghệ mới.

5.2. Tương lai của đổi mới công nghệ tại An Giang

Với sự phát triển không ngừng của công nghệ, An Giang cần tiếp tục đẩy mạnh các chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chuyển đổi mạnh mẽ sang mô hình tăng trưởng theo chiều sâu, khoa học và công nghệ giữ vai trò quốc sách hàng đầu nhằm thúc đẩy năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Tại tỉnh An Giang, tính đến cuối năm 2014, toàn địa bàn ghi nhận 6.555 doanh nghiệp với tổng vốn đăng ký đạt 34.358 tỷ đồng cùng 88.962 hộ kinh doanh cá thể. Tuy nhiên, phần lớn cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp và doanh nghiệp trên địa bàn đều gặp khó khăn lớn về nguồn lực, với 81,67% đơn vị sử dụng máy móc thiết bị lạc hậu từ 15 đến 20 năm, dẫn đến năng suất lao động thấp và tiêu hao nhiều năng lượng.

Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn kỹ thuật, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã ban hành Quyết định số 584/QĐ-UBND ngày 07/04/2008 và Quyết định số 538/QĐ-UBND ngày 31/03/2011 về Chương trình hỗ trợ nghiên cứu ứng dụng, đổi mới công nghệ và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Đề tài luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành Chính sách công của tác giả Đặng Thị Tiếp Thu, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Hồ Ngọc Phương tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, tập trung đánh giá tác động thực tế của các chính sách này trong giai đoạn 2008 - 2013.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích sự chuyển biến về hiệu quả kinh tế, năng lực kỹ thuật và bảo vệ môi trường của các đơn vị sản xuất kinh doanh trước và sau khi thụ hưởng kinh phí tài trợ. Luận văn tiến hành khảo sát toàn diện 60 cơ sở sản xuất và doanh nghiệp được nhận hỗ trợ tài chính từ Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang trong khoảng thời gian từ tháng 10/2014 đến tháng 04/2015. Kết quả phân tích cung cấp luận cứ thực chứng quan trọng, minh chứng tỷ lệ giá trị sản phẩm tăng thêm từ 10% đến 20%, mức tiết kiệm nhiên liệu bình quân 11,6% và tỷ lệ xử lý chất thải đạt 71,67%, từ đó làm cơ sở kiến nghị hoàn thiện thể chế hỗ trợ phát triển công nghệ cho giai đoạn tiếp theo.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết đổi mới công nghệ của Joseph Schumpeter và Paul Beije (1998), định nghĩa đổi mới công nghệ là quá trình thay thế hoặc cải tiến quy trình kỹ thuật, máy móc thiết bị hiện có nhằm tạo ra sản phẩm mới hoặc nâng cao hiệu suất thương mại. Bên cạnh đó, luận văn áp dụng lý thuyết can thiệp chính sách công và chia sẻ rủi ro tài chính của William Jenkins, Lê Chi Mai (2009) và Nguyễn Minh Thuyết (2012). Theo khung lý thuyết này, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thường đối mặt với rủi ro rất cao ở giai đoạn đầu đổi mới, do đó sự hỗ trợ từ ngân sách nhà nước thông qua mức tài trợ trực tiếp từ 25% đến 50% chi phí đầu tư đóng vai trò lực đẩy quyết định để kích hoạt nguồn vốn đối ứng từ khu vực tư nhân.

Đồng thời, đề tài tích hợp mô hình đánh giá trình độ công nghệ THIO (Kỹ thuật - Con người - Thông tin - Tổ chức) kết hợp các cấp độ năng lực công nghệ CMMI từng được Võ Văn Huy (2007) áp dụng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa theo quy định pháp luật Việt Nam, bao gồm định nghĩa công nghệ theo Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013, phân loại quy mô doanh nghiệp theo Nghị định số 56/2009/NĐ-CP (quy định doanh nghiệp nhỏ có từ 10 đến 50 lao động và vốn dưới 20 tỷ đồng; doanh nghiệp vừa có từ 50 đến 200 lao động và vốn từ 20 đến 100 tỷ đồng) cùng cơ chế hỗ trợ tài chính theo Nghị định số 119/1999/NĐ-CP của Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp phân tích định tính và định lượng nhằm đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết giai đoạn 2008 - 2013 của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang, niên giám thống kê và báo cáo tình hình kinh tế - xã hội của Sở Kế hoạch và Đầu tư giai đoạn 2011 - 2015. Toàn tỉnh trong giai đoạn này đã triển khai hỗ trợ 73 mô hình, dự án với tổng kinh phí sự nghiệp khoa học đạt trên 16 tỷ đồng trên tổng mức đầu tư xã hội hơn 40 tỷ đồng.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Điều tra trực tiếp bằng bảng câu hỏi cấu trúc đối với toàn bộ 60 đơn vị đã hoàn thành việc đổi mới thiết bị công nghệ được nghiệm thu trong giai đoạn 2008 - 2013. Luận văn áp dụng phương pháp chọn mẫu theo tổng thể (Total Population Sampling) với cỡ mẫu N = 60 nhằm bao quát 100% đối tượng thụ hưởng, loại trừ hoàn toàn sai số chọn mẫu ngẫu nhiên.
• Phương pháp phân tích dữ liệu: Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh trước và sau hỗ trợ (Pre-Post Analysis) và phương pháp hồi quy tuyến tính bình phương bé nhất (OLS) để kiểm định mối quan hệ tương quan giữa tỷ lệ tài trợ ngân sách và tỷ lệ gia tăng giá trị sản phẩm. Lý do lựa chọn mô hình OLS là nhằm lượng hóa chính xác hệ số co giãn kinh tế của dòng vốn ngân sách nhà nước tác động đến hiệu quả kinh doanh của cơ sở.
• Phỏng vấn chuyên gia sâu: Thực hiện phỏng vấn trực tiếp 5 cán bộ quản lý chủ chốt gồm lãnh đạo Phòng Kinh tế thuộc Ủy ban nhân dân tỉnh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, Giám đốc Trung tâm Khuyến công, Trưởng phòng Quản lý Công nghệ và Giám đốc Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang. Tiến độ thu thập và xử lý số liệu hoàn thành trọn vẹn trong thời gian từ tháng 10/2014 đến tháng 04/2015 bằng phần mềm chuyên dụng Stata và MS Excel 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu từ 60 đơn vị khảo sát đã làm rõ diện mạo và hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ tại An Giang qua các phát hiện cụ thể:

• Đặc điểm cấu trúc đối tượng thụ hưởng: Có tới 70,00% đơn vị tham gia là cơ sở sản xuất cá thể (42 đơn vị), tiếp theo là doanh nghiệp tư nhân chiếm 13,34% (8 đơn vị), công ty cổ phần chiếm 8,33% (5 đơn vị), công ty TNHH chiếm 5,00% (3 đơn vị) và trang trại chiếm 3,33% (2 đơn vị). Về quy mô, 85,00% thuộc quy mô nhỏ (51 đơn vị có từ 10 đến 50 lao động) và 15,00% thuộc quy mô vừa (9 đơn vị có từ 50 đến 100 lao động).
• Cơ cấu ngành nghề và tình trạng thiết bị ban đầu: Ngành cơ khí chế tạo chiếm tỷ trọng cao nhất với 28,33% (17 đơn vị), tiếp đến là ngành thực phẩm với 23,33% (14 đơn vị) và ngành vật liệu xây dựng với 23,33% (14 đơn vị). Trước khi tham gia chính sách, 81,67% đơn vị vận hành máy móc đầu tư từ năm 1997 đến 2001 (thời gian sử dụng 15 - 20 năm) và 18,33% sử dụng công nghệ từ năm 1985 đến 1996 (tuổi thọ 23 - 30 năm).
• Mức độ tài trợ và phân bổ dòng vốn: Mức hỗ trợ ngân sách dao động linh hoạt từ 12% đến 30% tổng mức đầu tư dự án. Trong đó, mức hỗ trợ 29% có 11 đơn vị tiếp nhận (chiếm 18,33%), mức tối đa 30% có 8 đơn vị (chiếm 13,33%) và mức 23% có 7 đơn vị (chiếm 11,67%). Các mức tài trợ tập trung cao điểm vào giai đoạn 2008 - 2009 với trên 50% số dự án được phê duyệt.
• Tác động gia tăng giá trị sản phẩm và tiết kiệm năng lượng: Sau khi đưa thiết bị mới vào vận hành, 23,33% đơn vị (14 cơ sở) đạt mức gia tăng giá trị sản phẩm 10%, tập trung ở ngành thực phẩm và cơ khí. Đáng chú ý, 15,00% đơn vị (9 cơ sở) đạt mức giá trị sản phẩm tăng thêm 20%, trong đó ngành vật liệu xây dựng chiếm ưu thế tuyệt đối với 7/9 cơ sở. Tỷ lệ tiết kiệm nhiên liệu trung bình toàn bộ mẫu đạt 11,6%, với ngành vật liệu xây dựng đạt mức tiết kiệm ổn định 12% tại 12 cơ sở và cá biệt có mô hình cơ giới hóa nông nghiệp đạt mức tiết kiệm 50%.
• Cải thiện môi trường và hiện trạng quản trị: 71,67% đơn vị (43 cơ sở) đã thiết lập hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn sau đổi mới công nghệ. Tuy nhiên, 51,66% cơ sở sản xuất (31 đơn vị) chưa áp dụng bất kỳ hệ thống quản lý chất lượng tiêu chuẩn nào và 90,00% lao động (54 đơn vị) vẫn nhận mức thu nhập bình quân dưới 3 triệu đồng/tháng.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện thực nghiệm phản ánh rõ nét tính quy luật giữa tính chất ngành nghề và mức độ nhạy cảm với công nghệ. Ngành vật liệu xây dựng đạt mức gia tăng giá trị sản phẩm cao nhất (từ 18% đến 20%) và tiết kiệm 12% nhiên liệu là do sự thay đổi căn bản từ công nghệ lò gạch thủ công nung trấu truyền thống sang công nghệ lò nung liên tục Hoffman hoặc dây chuyền sản xuất gạch không nung. Sự chuyển đổi này giúp giảm mạnh tỷ lệ nứt vỡ, ổn định độ nung đồng đều và rút ngắn chu kỳ ra lò. Ngược lại, ngành chế biến thực phẩm chỉ đạt mức tăng trưởng giá trị quanh 10% do giá trị gia tăng bị giới hạn bởi chi phí nguyên liệu nông sản đầu vào và phương thức chế biến chưa hoàn toàn tự động hóa.

Mô hình hồi quy tuyến tính OLS xác lập mối tương quan có ý nghĩa thống kê giữa tỷ lệ nhận hỗ trợ và tỷ lệ gia tăng giá trị sản phẩm với giá trị p = 0,04 (nhỏ hơn mức ý nghĩa 0,05) và hệ số góc đạt 0,42. Điều này chứng minh rằng khi ngân sách nhà nước tăng tỷ lệ hỗ trợ thêm 1% thì giá trị sản phẩm của cơ sở sản xuất tăng thêm bình quân 0,42%. Mặc dù hệ số xác định R bình phương đạt 0,08 cho thấy còn nhiều biến số ngoại sinh tác động như trình độ công nhân và biến động thị trường, kết quả vẫn khẳng định tính đúng đắn của chính sách can thiệp tài chính công.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây của Võ Văn Huy (2007) và Trương Minh Nhựt (2010), thực trạng công nghệ trung bình và sự thiếu hụt các chứng nhận quản lý quốc tế (chỉ 5,00% áp dụng ISO 9001) tại An Giang hoàn toàn tương đồng với bức tranh chung của các doanh nghiệp nhỏ và vừa khu vực Tây Nam Bộ. Nhằm tối ưu hóa năng lực truyền tải số liệu học thuật, các mối tương quan này có thể được mô hình hóa trực quan thông qua biểu đồ phân tán hồi quy (Scatter Plot) kết hợp bảng ma trận chéo biểu diễn mối quan hệ giữa nhóm ngành sản xuất và tỷ lệ tiết kiệm năng lượng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích định lượng và tổng hợp ý kiến từ các chuyên gia hoạch định chính sách, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Nâng trần mức hỗ trợ tài chính và đa dạng hóa hình thức tài trợ: Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp cùng Sở Tài chính tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang nâng mức hỗ trợ tối đa từ 30% lên 40% - 50% tổng mức đầu tư đối với các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ sinh học, chế biến sâu nông thủy sản và xử lý môi trường. Đặt mục tiêu nâng mức hỗ trợ tối đa lên 500 triệu đồng đến 700 triệu đồng/mô hình trong giai đoạn 2016 - 2020 nhằm giảm thiểu rủi ro tài chính cho các cơ sở sản xuất quy mô nhỏ.
2. Thúc đẩy chuẩn hóa hệ thống quản lý chất lượng và nhãn hiệu: Chi cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng chủ trì triển khai chương trình hỗ trợ 100% kinh phí tư vấn và đánh giá chứng nhận cho các doanh nghiệp xây dựng tiêu chuẩn ISO 9001, HACCP, VietGAP và GMP. Đặt mục tiêu đến năm 2020 nâng tỷ lệ đơn vị áp dụng tiêu chuẩn chất lượng từ mức 8,34% lên tối thiểu 40%, gắn liền việc hỗ trợ đổi mới thiết bị với bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và thương hiệu địa phương.
3. Thiết lập mạng lưới liên kết chuyển giao công nghệ ba nhà: Xây dựng cơ chế liên kết giữa Sở Khoa học và Công nghệ, các trường đại học (Đại học Cần Thơ, Đại học An Giang) và các cơ sở sản xuất trên địa bàn. Định kỳ tổ chức tối thiểu 15 chương trình kết nối cung cầu công nghệ và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật mỗi năm, tập trung vào lĩnh vực cơ khí nông nghiệp, bảo quản sau thu hoạch và sản xuất giống thủy sản, hướng tới mục tiêu tăng năng suất lao động từ 15% đến 20%/năm.
4. Siết chặt quy chuẩn xử lý môi trường và an toàn lao động: Sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp chặt chẽ với Trung tâm Ứng dụng tiến bộ Khoa học và Công nghệ gắn điều kiện giải ngân hỗ trợ với cam kết xây dựng công trình xử lý chất thải đạt chuẩn TCVN. Đặt chỉ tiêu nâng tỷ lệ đơn vị có biện pháp bảo vệ môi trường đạt mức 95% trong 3 năm tới, đồng thời hỗ trợ đào tạo tay nghề nhằm nâng mức thu nhập của người lao động tại các cơ sở đạt trên 4,5 triệu đồng/tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng chính sau:

• Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách: Các chuyên viên tại Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Công Thương, Sở Tài chính và UBND các tỉnh, thành phố có thể tham khảo phương pháp luận đánh giá chính sách công, lượng hóa hiệu quả kinh tế - xã hội của nguồn vốn sự nghiệp khoa học nhằm xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp giai đoạn mới.
• Lãnh đạo doanh nghiệp, chủ cơ sở sản xuất và hợp tác xã: Các nhà quản lý cơ sở tiểu thủ công nghiệp tại An Giang và khu vực ĐBSCL tìm thấy giải pháp thực tế để lựa chọn công nghệ phù hợp, điển hình như cải tiến lò gạch liên tục Hoffman, ứng dụng thiết bị san phẳng mặt ruộng bằng tia laser, nhằm tiết kiệm trên 11,6% chi phí nhiên liệu và gia tăng 20% giá trị sản phẩm.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học: Những người đang theo đuổi các chuyên ngành Chính sách công, Quản trị kinh doanh, Quản lý khoa học công nghệ và Kinh tế phát triển có thể sử dụng bộ khung phân tích, công cụ khảo sát tổng thể và kỹ thuật hồi quy OLS trên phần mềm Stata làm tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực.
• Các tổ chức tài chính, quỹ đầu tư và tổ chức phát triển quốc tế: Các định chế tài chính và quỹ phát triển khoa học công nghệ có thêm cơ sở dữ liệu định lượng về tỷ suất hoàn vốn và mức độ rủi ro công nghệ của phân khúc doanh nghiệp siêu nhỏ và vừa (SMEs), phục vụ công tác thẩm định và thiết kế các gói tín dụng ưu đãi.

Câu hỏi thường gặp

• Chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ tại An Giang giai đoạn 2008 - 2013 đạt quy mô tài chính như thế nào?
  Trong giai đoạn này, Sở Khoa học và Công nghệ An Giang đã chi khoảng 16 tỷ đồng từ nguồn sự nghiệp khoa học để hỗ trợ cho 73 cơ sở sản xuất và 39 mô hình dự án, kích hoạt tổng vốn đầu tư từ doanh nghiệp đạt hơn 40 tỷ đồng với tỷ lệ hỗ trợ bình quân chiếm trên 25% tổng chi phí.

• Nhóm ngành nào ghi nhận mức tăng trưởng giá trị sản phẩm cao nhất sau khi đổi mới thiết bị?
  Ngành vật liệu xây dựng đạt hiệu quả vượt trội nhất với 7 trên 9 cơ sở ghi nhận tỷ lệ giá trị sản phẩm tăng thêm đạt mức 20%. Nguyên nhân chủ yếu nhờ việc chuyển đổi triệt để từ lò nung thủ công sang công nghệ lò Hoffman và gạch không nung giúp giảm phế phẩm và hạ giá thành.

• Việc áp dụng công nghệ mới mang lại hiệu quả tiết kiệm chi phí năng lượng ra sao?
  Số liệu khảo sát 60 đơn vị chứng minh tỷ lệ tiết kiệm nhiên liệu bình quân toàn tỉnh đạt 11,6%. Trong đó ngành vật liệu xây dựng tiết kiệm 12%, ngành thực phẩm và cơ khí tiết kiệm 10%, cá biệt có mô hình cải tiến máy đào mương nông nghiệp tiết kiệm tới 50% nhiên liệu tiêu thụ.

• Vì sao nghiên cứu lựa chọn phương pháp chọn mẫu theo tổng thể thay vì chọn mẫu ngẫu nhiên?
  Tổng số đơn vị hoàn thành và nghiệm thu chương trình đổi mới công nghệ trong giai đoạn 2008 - 2013 là 60 đơn vị. Do quy mô tổng thể vừa phải, việc khảo sát 100% đối tượng (N = 60) giúp phản ánh bức tranh toàn diện, loại trừ triệt để sai số chọn mẫu và nâng cao giá trị thực chứng.

• Mối quan hệ giữa tỷ lệ tài trợ của nhà nước và giá trị gia tăng của sản phẩm được lượng hóa như thế nào?
  Mô hình hồi quy OLS xác định mối quan hệ tương quan thuận có ý nghĩa thống kê ở mức p = 0,04 (nhỏ hơn 0,05). Hệ số hồi quy 0,42 chỉ ra rằng cứ mỗi 1% ngân sách nhà nước hỗ trợ thêm sẽ đóng góp làm tăng 0,42% tỷ lệ giá trị sản phẩm gia tăng của đơn vị.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện tác động thực thi của chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ trên mẫu tổng thể 60 cơ sở và doanh nghiệp tại tỉnh An Giang giai đoạn 2008 - 2013.
• Kết quả lượng hóa chứng minh chính sách công đã tạo động lực gia tăng giá trị sản phẩm từ 10% đến 20% và giúp tiết kiệm bình quân 11,6% chi phí nhiên liệu.
• Hoạt động hỗ trợ thúc đẩy chuyển đổi xanh với 71,67% cơ sở hoàn thiện hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn môi trường sau khi đổi mới công nghệ.
• Mô hình hồi quy thực chứng khẳng định vai trò đòn bẩy của vốn mồi ngân sách nhà nước với hệ số tác động biên đạt 0,42 đối với giá trị gia tăng sản phẩm.
• Nghiên cứu đề xuất 4 giải pháp trọng tâm nhằm định hướng hoàn thiện khung chính sách hỗ trợ khoa học công nghệ của tỉnh An Giang giai đoạn 2016 - 2020.

Trong giai đoạn tiếp theo, các cơ quan ban ngành cần khẩn trương hoàn thiện văn bản hướng dẫn thực hiện Quyết định hỗ trợ khoa học công nghệ mới, nâng định mức hỗ trợ lên 500 - 700 triệu đồng/mô hình và đẩy mạnh thẩm định tiêu chuẩn ISO/HACCP cho doanh nghiệp. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý quan tâm có thể khai thác chi tiết các mô hình phân tích và bộ dữ liệu thực chứng trong toàn văn luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Đặng Thị Tiếp Thu để ứng dụng vào công tác thực tiễn và nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đảng và Nhà nước luôn đánh giá cao vai trò của khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tại Điều 62 của Hiến pháp nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, (2013) có nêu rõ việc phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, giữ vai trò then chốt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Trong cương lĩnh Xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội đã khẳng định “Khoa học và công nghệ giữ vai trò then chốt trong việc phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, bảo vệ tài nguyên và môi trường, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, tốc độ phát triển và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Phát triển khoa học và công nghệ nhằm mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phát triển kinh tế tri thức, vươn lên trình độ tiên tiến của thế giới.

Phát triển đồng bộ các lĩnh vực khoa học và công nghệ gắn với phát triển văn hóa và nâng cao dân trí. Tăng nhanh và sử dụng có hiệu quả tiềm lực khoa học và công nghệ của đất nước, nghiên cứu và ứng dụng có hiệu quả các thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại trên thế giới. Hình thành đồng bộ cơ chế, chính sách khuyến khích sáng tạo, trọng dụng nhân tài và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2011). Để khoa học và công nghệ thực sự là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững đất nước, thời gian qua Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, đường lối, chính sách, cơ chế phát triển khoa học và công nghệ, đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Hội nghị lần thứ 6 Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã ban hành Nghị quyết về phát triển khoa học và công nghệ phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế (Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, 2012). Trong những năm vừa qua, nền kinh tế nước ta đã đạt được tốc độ tăng trưởng tương đối cao và liên tục, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 đời sống nhân dân tiếp tục được cải thiện. Tuy nhiên, với mô hình tăng trưởng theo chiều rộng dựa trên tăng vốn đầu tư, khai thác các lợi thế về tài nguyên và sức lao động, nền kinh tế Việt Nam chưa thích ứng với bối cảnh khoa học và công nghệ (KH&CN) quốc tế phát triển mạnh, toàn cầu hóa trở thành xu hướng tất yếu và cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt. Đại hội Đảng lần thứ XI đã nhận định, thời gian qua hoạt động KH&CN đã có bước phát triển, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ KH&CN được đẩy mạnh, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội, quản lý KH&CN có đổi mới, thị trường KH&CN bước đầu được hình thành, đầu tư cho KH&CN được nâng lên (Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI, 2011).

Những thành tựu KH&CN ngày càng được áp dụng rộng rãi trong đời sống, sản xuất, góp phần đẩy nhanh sự phát triển của lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động, chuyển biến mạnh mẽ cơ cấu kinh tế của cả nước nói chung và tỉnh An Giang nói riêng đã ý thức được việc ứng dụng các thành tựu KH&CN vào cuộc sống, xem đó là một trong những chìa khóa quan trọng cho việc mở ra con đường phát triển, ngành KH&CN An Giang đưa những kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ triển khai vào thực tế sản xuất, đời sống, từng bước nâng cao giá trị đóng góp của KH&CN trong phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Với quan điểm đó, Sở KH&CN tỉnh An Giang đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành các chính sách nhằm hỗ trợ cho các tổ chức, cá nhân ứng dụng các tiến bộ KH&CN trên cơ sở thực hiện các mục tiêu nhằm khuyến khích các đơn vị trên địa bàn tỉnh An Giang ứng dụng, triển khai những kỹ thuật, công nghệ mới, phù hợp với xu hướng phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và hạn chế tác động đến môi trường. Tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp (đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và nhỏ) nâng cao trình độ công nghệ, tạo sự chuyển biến về năng suất, chất lượng, hiệu quả trong hoạt động sản xuất; tăng cường hàm lượng khoa học, công nghệ trong các sản phẩm chủ lực; tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong hội nhập kinh tế quốc tế. Cụ thể các Chính sách như: Nâng cao năng suất chất lượng cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ; Hỗ trợ đăng ký nhãn hiệu hàng hóa; Đổi mới thiết bị công nghệ;.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Từ những chính sách mà Sở KH&CN đã thực hiện trong thời gian qua, trong khuôn khổ đề tài này tôi sẽ tập trung phân tích và đánh giá chính sách hỗ trợ thiết bị công nghệ cho cơ sở và doanh nghiệp tỉnh An Giang có mang lại lợi ích gì cho cơ sở và doanh nghiệp với tên Đề tài “Đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ đối với các cơ sở/doanh nghiệp tỉnh An Giang (2008 - 2013)”. Mục tiêu: Đánh giá tác động của chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ đối với các cơ sở/doanh nghiệp tỉnh An Giang (2008 - 2013) 1. Phạm vi nghiên cứu: Luận văn sẽ chọn các cơ sở, doanh nghiệp tư nhân, công ty trách nhiệm hữu hạn, cơ sở sản xuất, công ty cổ phần và trang trại tỉnh An Giang (gọi tắt là đơn vị) tham gia chính sách hỗ trợ đổi mới công nghệ từ năm 2008 – 2013 do Sở KH&CN quản lý. Hoạt động trong các lĩnh vực cơ khí chế tạo, thủ công mỹ nghệ, thực phẩm, vật liệu xây dựng, xay xát và kinh doanh lúa gạo, y tế - y học cổ truyền.

Chính sách đổi mới công nghệ cho các đơn vị tham gia thực hiện việc đổi mới công nghệ giai đoạn 2008 – 2013 Địa bàn nghiên cứu: tại tỉnh An Giang. Nội dung nghiên cứu: (1) Điều tra, khảo sát các đơn vị nhận hỗ trợ đổi mới công nghệ trên địa bàn tỉnh An Giang, trong giai đoạn từ 2008 - 2013. (2) Phỏng vấn trực tiếp các chuyên gia quản lý trong lĩnh vực quản lý KH&CN địa phương. Phương pháp chọn mẫu: theo tổng thể (chọn tất cả những đơn vị có tham gia thực hiện đổi mới công nghệ tại tỉnh An Giang trong giai đoạn 2008 -2015).

Cỡ mẫu là: 60 đơn vị tham gia thực hiện đổi mới công nghệ. Thời gian nghiên cứu: từ tháng 10/2014 đến tháng 4/2015. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 4 Chương II CƠ SỞ LÝ LUẬN 2. Tổng quan về tình hình kinh tế xã hội của tỉnh An Giang Theo Sở Kế hoạch và Đầu tư (2014), Báo cáo tình hình kinh tế xã hội tỉnh An Giang giai đoạn năm 2011 - 2015 có giới thiệu tổng quan tình hình kinh tế xã hội tỉnh An Giang cụ thể như sau: An Giang là tỉnh nông nghiệp đầu nguồn sông Cửu Long, thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long với đường biên giới giáp Vương quốc Campuchia dài gần 100km.

Diện tích tự nhiên của tỉnh là 3.537km2, bằng 1,07% diện tích toàn quốc và bằng 8,73% diện tích toàn vùng ĐBSCL, đứng thứ 4 trong vùng. Tỉnh có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 2 thành phố, 1 thị xã và 8 huyện với 156 xã phường thị trấn (119 xã, 21 phường và 16 thị trấn). Giao thông chính của An Giang là một phần của mạng lưới giao thông liên vùng quan trọng của quốc gia và quốc tế, có các cửa khẩu quốc tế (Tịnh Biên, Vĩnh Xương - Tân Châu, Long Bình - An Phú) là lợi thế để tỉnh mở cửa phát triển và hội nhập quốc tế. Dân số tính đến năm 2012 đạt 2,15 triệu người, chiếm 2,4% dân số cả nước và chiếm gần 12,4% dân số vùng ĐBSCL.

Tốc độ tăng dân số bình quân của tỉnh (0,11%/năm giai đoạn 2011 - 2012) thấp hơn so với tốc độ tăng trung bình của cả nước và của vùng (là 1,05%/năm và 0,39%/năm giai đoạn 2011 - 2012) sẽ làm giảm áp lực tăng dân số, tạo điều kiện tốt hơn trong việc nâng cao phúc lợi xã hội, chăm lo đời sống nhân dân. Dân cư của tỉnh tương đối thuần nhất, gồm 4 dân tộc chủ yếu, trong đó người Kinh chiếm 94,83%, người Hoa chiếm 0,64%, người Khơ-me chiếm khoảng 3,90% và người Chăm chiếm khoảng 0,62%. Phần lớn dân cư sinh sống ở địa bàn nông thôn, chiếm tới 70% dân số toàn tỉnh năm 2012. Tuy nhiên, những thành công bước đầu trong công cuộc đô thị hóa đã giúp tỷ lệ dân cư thành thị của tỉnh tăng từ 21,1% năm 2000 lên 28,1% năm 2005, 29,8% năm 2010 và đạt 30% năm 2012, cao hơn so với tỷ lệ dân cư thành thị của vùng ĐBSCL (24,9%) nhưng thấp hơn của cả nước (31,9%) và vùng Kinh tế trọng điểm vùng ĐBSCL (34,3%).

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 5 Thu nhập và đời sống dân cư đã được cải thiện từng bước. Mức thu nhập bình quân đầu người một tháng có sự tăng trưởng mạnh mẽ, năm 2012 đạt 1.875,4 nghìn đồng/người/tháng, cao hơn so với bình quân thu nhập của vùng ĐBSCL (1.785 nghìn đồng/người/tháng) nhưng vẫn thấp hơn so với của cả nước (2.000 nghìn đồng/người/tháng). Tuy có nhiều thuận lợi về nguồn nước, khí hậu ôn hòa, điều kiện đất đai để phát triển sản xuất nông nghiệp nhưng An Giang cũng gặp nhiều khó khăn do thiên tai, lũ lụt hàng năm đã gây thiệt hại đáng kể đến tính mạng, tài sản của nhân dân và Nhà nước. Tổng quan về tình hình doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh Tính đến thời điểm cuối năm 2014 tổng số công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, doanh nghiệp tư nhân và cơ sở sản xuất (gọi chung là đơn vị) có trên địa bàn tỉnh là 6.555 đơn vị (bao gồm: 279 Công ty Cổ phần, 1.610 Công ty TNHH, 3.045 Doanh nghiệp tư nhân, 1.621 cơ sở sản xuất), với tổng vốn đăng ký là 34.358 tỷ đồng, bình quân vốn đăng ký của một doanh nghiệp 5,8 tỷ đồng, có 88.962 hộ kinh doanh cá thể đăng ký hoạt động với tổng vốn đăng ký 6.471 tỷ đồng, giải quyết việc làm khoảng 242.

TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Thống kê số lượng đơn vị tỉnh An Giang giai đoạn 2011 - 2014. Đơn vị STT Chỉ tiêu 2011 2012 2013 2014 tính 1 Tổng số đăng ký thành lập Đơn vị 4.555 2 Số đăng ký mới Đơn vị 555 618 1.