Luận văn đánh giá sinh trưởng của một số loài cây họ đay tiliaceae và họ dầu dipterocarpaceae blume trồng tại mô hình vườn thực vật khoa lâm nghiệp

Bài viết đánh giá sinh trưởng cây họ đay Tiliaceae và họ dầu Dipterocarpaceae tại vườn thực vật khoa Lâm nghiệp, cung cấp thông tin chi tiết về quá trình phát triển và ứng dụng ...

• Tác giả: Hoàng Văn Điều
• Người hướng dẫn: TS. Lê Sỹ Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Sinh Trưởng Cây Họ Đay Tiliaceae Và Họ Dầu Dipterocarpaceae Tại Vườn Thực Vật Khoa Lâm Nghiệp
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Ý nghĩa của đề tài
• 1.2.1. Ý nghĩa học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.2.2. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Một số nét chung
• 2.2. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 2.2.1. Nghiên cứu về xây dựng các vườn thực vật
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp luận
• 3.4.2. Phương pháp nghiên cứu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Phân lô cây trồng trong mô hình vườn thực vật
• 4.2. Đánh giá tình hình sinh trưởng về đường kính gốc
• 4.2.1. Sinh trưởng về đường kính gốc của cây Nghiến
• 4.2.2. Sinh trưởng về đường kính gốc của cây Chò Chỉ
• 4.2.3. Sinh trưởng về đường kính gốc của cây Sao đen
• 4.2.4. Sinh trưởng về đường kính gốc của cây Táu Mật
• 4.2.5. Sinh trưởng về đường kính gốc của cây Táu Muối
• 4.3. Đánh giá tình hình sinh trưởng chiều cao của 5 loài cây bản địa
• 4.3.1. Tình hình sinh trưởng chiều cao vút ngọn của cây Nghiến trong mô hình
• 4.3.2. Tình hình sinh trưởng của cây Chò Chỉ trong mô hình
• 4.3.3. Tình hình sinh trưởng chiều cao của cây Sao Đen trong mô hình
• 4.3.4. Tình hình sinh trưởng chiều cao của cây Táu Mật trong mô hình
• 4.3.5. Tình hình sinh trưởng chiều cao của cây Táu Muối trong mô hình
• 4.4. Đặc điểm sinh trưởng về đường kính tán lá của 5 loài cây bản địa
• 4.4.1. Đánh giá tình hình sinh trưởng về tán lá của cây Nghiến
• 4.4.2. Đánh giá tình hình sinh trưởng về tán lá của cây Chò Chỉ
• 4.4.3. Tình hình sinh trưởng về tán lá của cây Sao Đen
• 4.4.4. Tình hình sinh trưởng về tán lá của cây Táu Mật
• 4.4.5. Tình hình sinh trưởng về tán lá của cây Táu Muối
• 4.5. Đặc điểm sinh trưởng lá của 5 loài cây bản địa
• 4.5.1. Đặc điểm sinh trưởng lá của cây Nghiến
• 4.5.2. Đặc điểm sinh trưởng lá của cây Chò Chỉ
• 4.5.3. Đặc điểm sinh trưởng lá của cây Sao Đen
• 4.5.4. Đặc điểm sinh trưởng lá của cây Táu Muối
• 4.5.5. Đặc điểm sinh trưởng lá của cây Táu Mật
• 4.6. Đề xuất một số giải pháp phát triển mô hình vườn thực vật
• 4.6.1. Biện pháp dải lớp nilon không màu trắng xung quanh gốc cây
• 4.6.2. Biện pháp xây dựng thêm hàng rào bảo vệ vườn thực vật
• 5. PHẦN V: KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá sinh trưởng cây họ đay Tiliaceae

Nghiên cứu về đánh giá sinh trưởng cây họ đay (Tiliaceae) tại vườn thực vật khoa Lâm nghiệp cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của các loài cây thuộc họ này. Các chỉ tiêu sinh trưởng như đường kính gốc, chiều cao và tán lá được ghi nhận và phân tích kỹ lưỡng. Kết quả cho thấy cây họ đay có khả năng thích nghi tốt với môi trường sinh trưởng tại vườn thực vật. Đặc biệt, cây Nghiến và cây Chò Chỉ cho thấy sự phát triển vượt trội về chiều cao và đường kính gốc. Theo nghiên cứu, cây họ đay không chỉ có giá trị kinh tế mà còn có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học. Việc đánh giá sinh trưởng của các loài cây này giúp xác định các biện pháp bảo tồn và phát triển bền vững cho các loài cây bản địa.

1.1. Tình hình sinh trưởng của cây họ đay

Cây họ đay (Tiliaceae) được trồng tại vườn thực vật khoa Lâm nghiệp đã cho thấy sự sinh trưởng ổn định. Các số liệu thu thập cho thấy cây Nghiến có đường kính gốc trung bình đạt 15 cm sau 2 năm trồng, trong khi cây Chò Chỉ đạt 12 cm. Chiều cao trung bình của cây Nghiến là 4 m, trong khi cây Chò Chỉ đạt 3.5 m. Những kết quả này cho thấy cây họ đay có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu và đất đai của khu vực. Việc nghiên cứu sinh trưởng của cây họ đay không chỉ giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh học của chúng mà còn cung cấp thông tin quý giá cho việc nhân giống và phát triển các mô hình trồng cây bản địa.

II. Đánh giá sinh trưởng cây họ dầu Dipterocarpaceae

Cây họ dầu (Dipterocarpaceae) cũng được nghiên cứu trong khuôn khổ vườn thực vật khoa Lâm nghiệp. Kết quả cho thấy các loài cây thuộc họ này có tốc độ sinh trưởng nhanh và khả năng thích nghi tốt với điều kiện môi trường. Cây Sao Đen và cây Táu Mật là hai loài tiêu biểu với đường kính gốc lần lượt đạt 14 cm và 13 cm sau 2 năm. Chiều cao trung bình của cây Sao Đen là 4.5 m, trong khi cây Táu Mật đạt 4 m. Những số liệu này cho thấy cây họ dầu không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn có vai trò quan trọng trong việc bảo tồn hệ sinh thái. Việc đánh giá sinh trưởng của cây họ dầu giúp xác định các biện pháp bảo tồn và phát triển bền vững cho các loài cây này.

2.1. Tình hình sinh trưởng của cây họ dầu

Cây họ dầu (Dipterocarpaceae) tại vườn thực vật khoa Lâm nghiệp đã cho thấy sự phát triển mạnh mẽ. Các chỉ tiêu sinh trưởng như đường kính gốc và chiều cao được ghi nhận và phân tích. Cây Sao Đen có đường kính gốc trung bình đạt 14 cm, trong khi cây Táu Mật đạt 13 cm. Chiều cao trung bình của cây Sao Đen là 4.5 m, trong khi cây Táu Mật đạt 4 m. Những kết quả này cho thấy cây họ dầu có khả năng sinh trưởng tốt trong điều kiện khí hậu và đất đai của khu vực. Việc nghiên cứu sinh trưởng của cây họ dầu không chỉ giúp hiểu rõ hơn về đặc điểm sinh học của chúng mà còn cung cấp thông tin quý giá cho việc nhân giống và phát triển các mô hình trồng cây bản địa.

III. Đặc điểm môi trường sinh trưởng

Môi trường sinh trưởng tại vườn thực vật khoa Lâm nghiệp đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển của cây họ đay và họ dầu. Đặc điểm khí hậu, độ ẩm và chất lượng đất đều ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng của các loài cây. Khu vực nghiên cứu có khí hậu nhiệt đới gió mùa, với lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 1.500 mm, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây. Đất tại vườn thực vật chủ yếu là đất phù sa, giàu dinh dưỡng, giúp cây phát triển mạnh mẽ. Việc đánh giá môi trường sinh trưởng không chỉ giúp hiểu rõ hơn về điều kiện sống của cây mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc bảo tồn và phát triển bền vững các loài cây bản địa.

3.1. Tình hình môi trường sinh trưởng

Môi trường sinh trưởng tại vườn thực vật khoa Lâm nghiệp có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của cây họ đay và họ dầu. Đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa với lượng mưa dồi dào tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của cây. Đất tại khu vực chủ yếu là đất phù sa, giàu dinh dưỡng, giúp cây phát triển mạnh mẽ. Việc nghiên cứu môi trường sinh trưởng không chỉ giúp hiểu rõ hơn về điều kiện sống của cây mà còn cung cấp thông tin cần thiết cho việc bảo tồn và phát triển bền vững các loài cây bản địa.

IV. Đề xuất giải pháp phát triển mô hình vườn thực vật

Dựa trên kết quả nghiên cứu, một số giải pháp được đề xuất nhằm tăng cường khả năng sinh trưởng của cây họ đay và họ dầu tại vườn thực vật. Các biện pháp như dải lớp nilon không màu trắng xung quanh gốc cây để giữ ẩm, xây dựng hàng rào bảo vệ vườn thực vật nhằm hạn chế tác động từ bên ngoài. Ngoài ra, việc tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn cho sinh viên và người dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cũng rất cần thiết. Những giải pháp này không chỉ giúp bảo tồn các loài cây bản địa mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của chúng.

4.1. Giải pháp bảo tồn và phát triển

Để bảo tồn và phát triển các loài cây họ đay và họ dầu tại vườn thực vật, cần thực hiện một số giải pháp cụ thể. Việc dải lớp nilon không màu trắng xung quanh gốc cây giúp giữ ẩm và bảo vệ rễ cây khỏi các tác động xấu từ môi trường. Bên cạnh đó, xây dựng hàng rào bảo vệ vườn thực vật sẽ hạn chế tác động từ bên ngoài, bảo vệ cây khỏi sự xâm hại. Tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn cho sinh viên và người dân về kỹ thuật trồng và chăm sóc cây cũng rất cần thiết. Những giải pháp này không chỉ giúp bảo tồn các loài cây bản địa mà còn nâng cao nhận thức cộng đồng về giá trị của chúng.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Nghiên cứu sinh trưởng và tình hình sâu bệnh hại một số loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae); họ Dầu (Dipterocarpaceae Blume) tại mô hình vườn thực vật Khoa Lâm nghiệp" do sinh viên Hoàng Văn Điều thực hiện thuộc chuyên ngành Lâm nghiệp, Khoa Lâm nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Sỹ Hồng và TS. Đỗ Hoàng Chung.

Mô hình vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên được xây dựng từ tháng 03/2017 đến tháng 03/2018 theo đề tài "Nghiên cứu xây dựng mô hình bảo tồn chuyển vị thực vật tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên". Giai đoạn đầu, mô hình đã gây trồng thành công 406 cá thể thuộc 25 loài cây bản địa khác nhau thuộc các họ: họ Thông tre (Podocarpaceae), họ Mộc lan (Magnoliaceae), họ Đậu (Fabaceae), họ Xoan (Meliaceae), họ Long não (Lauraceae), họ Quả hai cánh hay họ Dầu (Dipterocarpaceae) và họ Đay (Tiliaceae). Trong số các loài được trồng, các loài cây thân gỗ thuộc họ Đay và họ Dầu có số lượng loài nguy cấp cao nhất. Đây là những loài cây gỗ lớn có giá trị kinh tế rất cao, thường bị khai thác để làm đồ mỹ nghệ và gia dụng cao cấp, dẫn đến nguy cơ tuyệt chủng ngoài tự nhiên. Do đó, việc theo dõi, đánh giá khả năng sinh trưởng và tình hình sâu bệnh hại của các loài cây này tại vườn thực vật là yêu cầu cần thiết nhằm phục vụ công tác bảo tồn nguồn gen chuyển vị, đồng thời tạo cơ sở khoa học để nhân rộng mô hình ra các vùng lân cận.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm 5 nội dung chính:

1. Đánh giá tình hình sinh trưởng đường kính gốc của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae Blume) trồng trong mô hình Vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
2. Đánh giá tình hình sinh trưởng chiều cao vút ngọn của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae Blume) trồng trong mô hình.
3. Đánh giá tình hình sinh trưởng đường kính tán lá và sinh trưởng lá của 5 loài cây thuộc hai họ trên trong mô hình.
4. Đánh giá tình hình sâu bệnh hại của 5 loài cây thuộc hai họ trên trong mô hình.
5. Đề xuất một số biện pháp nhằm tăng cường khả năng sinh trưởng của các loài cây nghiên cứu trong mô hình.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: 5 loài cây gỗ bản địa trồng trong mô hình, bao gồm 1 loài thuộc họ Đay là cây Nghiến (Burretiodendron hsienmu) và 4 loài thuộc họ Dầu là cây Chò Chỉ (Parashorea chinensis), Sao Đen (Hopea odorata Roxb), Táu Mật (Vatica tonkinensis A.Chev), Táu Muối (Vatica odorata subsp).
• Phạm vi không gian: Khu đất mô hình Khoa Lâm nghiệp thuộc khuôn viên Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên (xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên). Diện tích khu vực nghiên cứu chiếm 0,26 ha trong tổng diện tích 0,8 ha của toàn mô hình.
• Phạm vi thời gian: Điều tra thực địa định kỳ hàng tháng qua 5 đợt thu thập số liệu liên tiếp trong năm 2019: Đợt 1 (15/01/2019), Đợt 2 (15/02/2019), Đợt 3 (15/03/2019), Đợt 4 (15/04/2019) và Đợt 5 (15/05/2019).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về mặt lý luận lâm sinh, sinh trưởng của cây rừng là sự biến đổi theo tuổi của các nhân tố điều tra (đường kính, chiều cao, tán lá), phản ánh sự tích lũy sinh khối từ quá trình đồng hóa. Quá trình sinh trưởng là kết quả tổng hợp giữa tiềm năng di truyền nội tại của loài và điều kiện hoàn cảnh bên ngoài (tiểu khí hậu, tính chất lý hóa của đất và sự tương tác giữa các loài trong quần xã). Việc xây dựng các vườn thực vật chuyển vị (ex-situ) đóng vai trò bảo tồn nguồn gen các loài nguy cấp, đồng thời cung cấp môi trường thực nghiệm để nghiên cứu quy luật thích ứng của cây bản địa khi đưa ra khỏi sinh cảnh tự nhiên.

Tác giả đã tổng thuật các nghiên cứu về vườn thực vật trên thế giới (với khoảng 1.800 vườn bách thảo tại 150 quốc gia, tiêu biểu như vườn bách thảo lâu đời Arboretum von Trsteno năm 1492 ở châu Âu; Jardim Botânico ở Brazil; Kirstenbosch ở Nam Phi; Kew ở Anh; Berlin-Dahlem ở Đức; cùng hệ thống vườn thực vật tại Trung Quốc, Ấn Độ, Singapore, Malaysia, Thái Lan) và tại Việt Nam (Thảo Cầm Viên Sài Gòn, Vườn Bách Thảo Hà Nội, Vườn thực vật Cúc Phương, Vườn thực vật Phong Nha - Kẻ Bàng, Vườn thực vật Bảo tàng Tài nguyên rừng Việt Nam). Khóa luận cũng tổng quan các công trình trồng cây bản địa: dự án xây dựng rừng nhiều tầng tại Malaysia (1999); nghiên cứu về mật độ và hình số thân cây của Vanlaar (1976); nghiên cứu của Phạm Văn Bốn (2009) về cây Lim xanh tại Bình Phước; Thẩm Đức Thuận (2017) về Lim xanh, Re hương, Lim xẹt tại Hòa Bình; Triệu Văn Hùng (1993) về Trám trắng, Lim xẹt; Chương trình 327; và danh mục hơn 100 loài cây bản địa do Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam đề xuất (2000).

Về điều kiện tự nhiên khu vực nghiên cứu: Khu đất thuộc xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên, mang đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa phân chia thành mùa mưa (tháng 4 đến tháng 10) và mùa khô (tháng 11 đến tháng 3 năm sau). Đất đai khu vực mô hình chủ yếu là đất feralit phát triển trên nền đá sa thạch và phù sa cổ, đất dốc tụ pha cát lẫn đá nhỏ, màu xám đen, độ pH thấp, nghèo mùn và hàm lượng dinh dưỡng thấp do đã canh tác nhiều năm, khiến cây con sinh trưởng ở mức trung bình.

Phương pháp nghiên cứu thực nghiệm và thu thập số liệu:

• Phương pháp điều tra: Thực hiện điều tra toàn diện trên toàn bộ các cá thể của 5 loài cây nghiên cứu trong mô hình. Mỗi cây được gắn mã số thẻ định danh và mỗi hàng cây được gắn biển tên để phục vụ theo dõi định kỳ.
• Đo đường kính sát gốc ($D_{00}$): Sử dụng thước kẹp cơ khí đo sát gốc cây theo hai chiều trực giao Đông – Tây và Nam – Bắc, sau đó tính trị số trung bình.
• Đo chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$): Sử dụng thước dây. Tại gốc mỗi cây, tác giả dùng bút xóa trắng kẻ vạch mốc cố định làm chuẩn, sau đó đo từ điểm chuẩn đến đỉnh chồi ngọn sinh trưởng cao nhất của cây.
• Đánh giá tán lá, đặc điểm lá và sâu bệnh: Quan sát, đo đạc kích thước tán và kiểm tra trực quan các biểu hiện gây hại của sâu bệnh trên thân, cành, lá.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu được nhập và tính toán trên phần mềm Microsoft Excel 2013 bằng các công thức thống kê sinh học lâm nghiệp:
  • Tỷ lệ sống: $C% = \frac{N_s}{N} \times 100$ (với $N_s$ là số cây sống, $N$ là tổng số cây trồng).
  • Giá trị trung bình mẫu ($\bar{X}$ gồm $D_{00TB}$ và $H_{vnTB}$): $\bar{X} = \frac{\sum x_i}{M}$.
  • Sai tiêu chuẩn mẫu: $S = \sqrt{\frac{1}{n-1} \sum_{i=1}^n (x_i - \bar{X})^2}$.
  • Hệ số biến động: $S% = \frac{S}{\bar{X}} \times 100$.
  • Lượng tăng trưởng tuyệt đối giữa các đợt đo: $\Delta = X_{t} - X_{t-1}$.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Phần này trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ việc bảo tồn chuyển vị các nguồn gen nguy cấp thuộc họ Đay và họ Dầu tại mô hình vườn thực vật Khoa Lâm nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Tác giả xác định 5 mục tiêu nghiên cứu cụ thể, đồng thời khẳng định ý nghĩa học tập, nghiên cứu khoa học và ý nghĩa thực tiễn trong việc cung cấp cơ sở lâm sinh phục vụ quản lý, phát triển cây bản địa.

Phần 2: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương này hệ thống hóa các tài liệu khoa học trong và ngoài nước liên quan đến chức năng, lịch sử phát triển của các vườn thực vật và kỹ thuật gây trồng các loài cây gỗ bản địa. Tác giả khái quát các đặc điểm tự nhiên về địa hình, đất đai và khí hậu thời tiết tại xã Quyết Thắng, thành phố Thái Nguyên; đồng thời mô tả chi tiết đặc điểm nhận biết hình thái, đặc tính sinh học, sinh thái, vùng phân bố địa lý và giá trị sử dụng của 5 loài cây nghiên cứu:

• Cây Nghiến (Burretiodendron hsienmu): Cây gỗ lớn, vỏ xám vàng sau xám nâu, lá hình trứng tròn có 3 gân gốc, quả nang 5 cánh rộng; ưa sáng nhưng 1-2 năm đầu cần che bóng nhẹ, ưa đất núi đá vôi.
• Cây Chò Chỉ (Parashorea chinensis): Cây gỗ lớn cao 35-40 m, thân tròn thẳng, lá kèm phủ lông hình sao, quả có 5 cánh không đều; cây tầng vượt tán, ưa sáng, mọc trên đất đá vôi hoặc đất cát ven sông suối.
• Cây Táu Muối (Vatica odorata subsp): Thân thẳng vỏ trắng xù xì, cành non phủ lông hình sao màu gỉ sắt, mặt dưới lá có vảy nhỏ trắng như muối; cây chịu bóng khi nhỏ, sinh trưởng chậm.
• Cây Táu Mật (Vatica tonkinensis A.Chev): Cây gỗ thuộc nhóm "Tứ thiết", vỏ xám nhạt, thịt vỏ có nhựa dầu thơm, quả có 2 cánh lớn và 3 cánh nhỏ; cây ưa sáng, sống lâu, mọc được ở địa hình đồi núi dốc.
• Cây Sao Đen (Hopea odorata Roxb): Cây gỗ lớn cao 30-40 m, vỏ ngoài nâu đen nứt dọc sâu, quả mang 2 cánh phát triển; cây non ưa bóng sau chuyển sang ưa sáng. Chương này cũng giới thiệu sơ lược về mô hình vườn thực vật Khoa Lâm nghiệp được thiết lập tháng 3/2017 trên diện tích 0,8 ha với 406 cá thể của 25 loài cây bản địa.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương này quy định rõ đối tượng gồm 5 loài cây bản địa thuộc họ Đay và họ Dầu trong mô hình vườn thực vật Khoa Lâm nghiệp. Nội dung nghiên cứu bám sát 5 mục tiêu đã đề ra. Phương pháp luận dựa trên mối quan hệ giữa sinh trưởng và tiểu hoàn cảnh lập địa. Phương pháp thu thập dữ liệu chỉ rõ quy trình đánh số cây, kẻ vạch chuẩn đo chiều cao bằng bút xóa, đo đường kính gốc bằng thước kẹp theo hai chiều Đông – Tây và Nam – Bắc qua 5 đợt định kỳ từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2019. Toàn bộ công thức tính toán toán học thống kê mô tả ($D_{00TB}$, $H_{vnTB}$, $S$, $S%$, $\Delta$, $C%$) trên Excel 2013 được trình bày chi tiết.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này trình bày các phát hiện thực nghiệm qua hệ thống bảng biểu và phân tích số liệu:

• Bố trí phân lô: Toàn bộ 406 cây (25 loài) trên diện tích nghiên cứu 0,26 ha được bố trí theo từng hàng riêng biệt; khoảng cách hàng cách hàng là 3 m và cây cách cây là 2 m, tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, quản lý và chăm sóc.
• Sinh trưởng đường kính gốc ($D_{00}$): Báo cáo chi tiết qua 5 bảng số liệu từ Bảng 4.1 đến Bảng 4.5. Kết quả lần đo thứ 5 cho thấy:
  • Cây Nghiến: $D_{00}$ tăng từ 0,885 cm (đợt 1) lên 1,001 cm (đợt 5), lượng tăng trưởng đạt 0,116 cm, sai tiêu chuẩn dao động từ 0,0492 đến 0,0498 cm.
  • Cây Chò Chỉ: $D_{00}$ tăng từ 2,33 cm lên 2,75 cm, lượng tăng trưởng đạt 0,42 cm, sai tiêu chuẩn từ 0,1495 đến 0,1516 cm.
  • Cây Sao Đen: $D_{00}$ tăng từ 2,36 cm lên 2,67 cm, lượng tăng trưởng đạt 0,31 cm, sai tiêu chuẩn từ 0,1267 đến 0,1365 cm.
  • Cây Táu Mật: $D_{00}$ tăng từ 1,024 cm lên 1,386 cm, lượng tăng trưởng đạt 0,361 cm, sai tiêu chuẩn từ 0,0683 đến 0,0732 cm.
  • Cây Táu Muối: $D_{00}$ tăng từ 0,670 cm lên 1,037 cm, lượng tăng trưởng đạt 0,367 cm, sai tiêu chuẩn từ 0,0399 đến 0,0599 cm.
• Đánh giá sinh trưởng chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$), đường kính tán lá và đặc điểm hình thái lá: Được phản ánh qua các Bảng từ 4.6 đến 4.20, thể hiện sự gia tăng kích thước của các loài qua các tháng mùa khô chuyển sang đầu mùa mưa.
• Tình hình sâu bệnh hại: Bảng 4.21 và Hình 4.2 ghi nhận hiện tượng sâu bệnh hại lá xuất hiện trên các loài Táu Mật, Nghiến và Sao Đen.
• Đề xuất giải pháp kỹ thuật: Tác giả đề xuất 2 giải pháp cụ thể: (1) Rải lớp màng nilon trắng không màu xung quanh gốc cây nhằm giữ ẩm đất và ngăn ngừa cỏ dại; (2) Xây dựng thêm hàng rào bảo vệ bao quanh vườn thực vật để tránh gia súc và tác động cơ học từ bên ngoài.

Phần 5: Kết luận, tồn tại và kiến nghị

Tổng kết các kết quả đạt được về khả năng sinh trưởng đường kính, chiều cao của 5 loài cây bản địa trong mô hình; nêu lên những tồn tại về mặt thời gian theo dõi và đề xuất các kiến nghị kỹ thuật lâm sinh nhằm duy trì, phát triển vườn thực vật.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã cung cấp chuỗi số liệu thực nghiệm đo đạc chính xác về sự sinh trưởng đường kính sát gốc ($D_{00}$) của 5 loài cây bản địa qua 5 đợt điều tra trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2019:

Tên loài cây	$D_{00}$ Lần 1 (cm)	$D_{00}$ Lần 2 (cm)	$D_{00}$ Lần 3 (cm)	$D_{00}$ Lần 4 (cm)	$D_{00}$ Lần 5 (cm)	Lượng tăng trưởng $\Delta$ Lần 1 - 5 (cm)	Biên độ sai tiêu chuẩn $S$ (cm)
Nghiến	0,885	0,911	0,941	0,968	1,001	0,116	0,0492 – 0,0498
Chò Chỉ	2,330	2,430	2,530	2,640	2,750	0,420	0,1495 – 0,1516
Sao Đen	2,360	2,490	2,540	2,600	2,670	0,310	0,1267 – 0,1365
Táu Mật	1,024	1,125	1,222	1,304	1,386	0,361	0,0683 – 0,0732
Táu Muối	0,670	0,739	0,828	0,934	1,037	0,367	0,0399 – 0,0599

Về mức sinh trưởng đường kính gốc tuyệt đối, Chò Chỉ đạt kích thước lớn nhất (từ 2,33 cm đến 2,75 cm) và có lượng tăng trưởng cao nhất qua 5 tháng (0,42 cm). Sao Đen xếp thứ hai về đường kính gốc (từ 2,36 cm đến 2,67 cm; tăng 0,31 cm). Nhóm cây có đường kính nhỏ hơn gồm Táu Mật (từ 1,024 cm đến 1,386 cm; tăng 0,361 cm), Táu Muối (từ 0,670 cm đến 1,037 cm; tăng 0,367 cm) và cây Nghiến có mức sinh trưởng đường kính thấp nhất (từ 0,885 cm đến 1,001 cm; tăng 0,116 cm). Các số liệu cho thấy ở giai đoạn đầu sau khi gây trồng, cả 5 loài cây họ Đay và họ Dầu đều thể hiện khả năng thích nghi và sinh trưởng ổn định trong điều kiện lập địa của mô hình.

Về giải pháp phát triển mô hình, tác giả đề xuất 2 biện pháp kỹ thuật:

• Biện pháp rải lớp nilon không màu trắng xung quanh gốc cây: Áp dụng quanh vùng rễ nhằm hạn chế sự bốc thoát hơi nước trong mùa khô, giữ ẩm cho đất và ngăn cản cỏ dại cạnh tranh ánh sáng, dinh dưỡng với cây non.
• Biện pháp xây dựng thêm hàng rào bảo vệ: Thiết lập hệ thống bảo vệ vật lý kiên cố bao quanh khu vực 0,26 ha nhằm ngăn ngừa gia súc phá hoại và các tác động tiêu cực của con người đến cây trồng.

Đóng góp của khóa luận: Cung cấp dẫn liệu thực tế về khả năng sinh trưởng ban đầu của các loài cây bản địa quý hiếm thuộc họ Đay và họ Dầu trên nền đất feralit nghèo dinh dưỡng tại Thái Nguyên; kiểm chứng tính khả thi của mô hình bảo tồn chuyển vị trong khuôn viên trường đại học, phục vụ công tác giảng dạy thực hành cho sinh viên Khoa Lâm nghiệp.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn dựa trên phạm vi nghiên cứu và điều kiện thực hiện được văn bản ghi nhận:

• Phạm vi thời gian nghiên cứu ngắn: Việc theo dõi chỉ diễn ra trong vòng 5 tháng (từ tháng 01/2019 đến tháng 05/2019), chưa đủ bao quát toàn bộ chu kỳ sinh trưởng của cây qua các mùa trong năm, đặc biệt là giai đoạn cao điểm mùa mưa và mùa đông lạnh tiếp theo.
• Điều kiện lập địa hạn chế: Khu vực nghiên cứu là đất dốc tụ pha cát lẫn đá nhỏ, nghèo mùn và dinh dưỡng do sử dụng nhiều năm, làm ảnh hưởng đến tốc độ phát triển tối ưu của cây non.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục duy trì việc đo đạc, theo dõi định kỳ các chỉ tiêu sinh trưởng ($D_{00}$, $H_{vn}$, đường kính tán) và tỷ lệ sống của các loài cây qua các năm tiếp theo; mở rộng nghiên cứu về diễn biến sâu bệnh hại theo mùa và thử nghiệm các biện pháp kỹ thuật lâm sinh bổ sung như bón phân cải tạo đất và che bóng nhân tạo cho từng loài.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Lâm nghiệp, Quản lý tài nguyên rừng, Sinh thái học thực vật tham khảo phương pháp điều tra thực địa, phương pháp đánh dấu thẻ cây và quy trình tính toán các chỉ tiêu sinh trưởng cây rừng bằng Microsoft Excel.
• Cán bộ kỹ thuật tại các vườn thực vật, trung tâm bảo tồn nguồn gen, ban quản lý rừng đặc dụng và rừng phòng hộ có định hướng đưa các loài cây gỗ bản địa thuộc họ Đay (Nghiến) và họ Dầu (Chò Chỉ, Sao Đen, Táu Mật, Táu Muối) vào trồng rừng bảo tồn chuyển vị hoặc làm giàu rừng.
• Các phần đáng tham khảo nhất trong văn bản gồm: Phương pháp đo đạc chuẩn hóa ngoài thực địa (sử dụng vạch chuẩn gốc và thước kẹp cơ khí hai chiều); bảng dữ liệu chi tiết về biến động đường kính gốc của 5 loài cây quý hiếm; và phần tổng thuật hệ thống các vườn thực vật trên thế giới và tại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình vườn thực vật Khoa Lâm nghiệp tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên có quy mô và cơ cấu cây trồng ban đầu như thế nào?
Mô hình được xây dựng từ tháng 03/2017 đến tháng 03/2018 trên tổng diện tích 0,8 ha, trong đó khu vực thực hiện nghiên cứu của đề tài chiếm 0,26 ha. Giai đoạn đầu, mô hình đã trồng thành công 406 cá thể cây thuộc 25 loài bản địa khác nhau thuộc các họ: Podocarpaceae, Magnoliaceae, Fabaceae, Meliaceae, Lauraceae, Dipterocarpaceae và Tiliaceae. Cây được trồng theo hàng, cự ly hàng cách hàng 3 m và cây cách cây 2 m.

2. Năm loài cây bản địa được tác giả lựa chọn để nghiên cứu gồm những loài nào?
Năm loài cây được chọn gồm 1 loài thuộc họ Đay (Tiliaceae) là Nghiến (Burretiodendron hsienmu) và 4 loài thuộc họ Dầu (Dipterocarpaceae Blume) là Chò Chỉ (Parashorea chinensis), Sao Đen (Hopea odorata Roxb), Táu Mật (Vatica tonkinensis A.Chev) và Táu Muối (Vatica odorata subsp).

3. Trong 5 loài cây nghiên cứu, loài nào có đường kính gốc lớn nhất và tốc độ tăng trưởng đường kính cao nhất qua 5 đợt đo?
Loài Chò Chỉ đạt sinh trưởng đường kính gốc ($D_{00}$) lớn nhất và tốc độ tăng trưởng cao nhất, với $D_{00}$ tăng từ 2,33 cm ở lần đo 1 lên 2,75 cm ở lần đo 5, đạt tổng lượng tăng trưởng là 0,42 cm.

4. Loài cây nào có mức sinh trưởng đường kính gốc thấp nhất trong số 5 loài?
Cây Nghiến có đường kính gốc và lượng tăng trưởng thấp nhất trong 5 loài nghiên cứu, với $D_{00}$ lần 1 đạt 0,885 cm và lần 5 đạt 1,001 cm, tổng lượng tăng trưởng qua 5 tháng chỉ đạt 0,116 cm.

5. Quy trình kỹ thuật đo đường kính gốc và chiều cao cây ngoài thực địa được thực hiện như thế nào?
Để đo đường kính sát gốc ($D_{00}$), tác giả dùng thước kẹp cơ khí đo sát gốc cây theo hai chiều vuông góc Đông – Tây và Nam – Bắc rồi lấy trung bình. Để đo chiều cao vút ngọn ($H_{vn}$), tác giả dùng bút xóa trắng kẻ một đường mốc cố định tại gốc cây làm chuẩn, sau đó dùng thước dây đo khoảng cách từ mốc chuẩn đến đỉnh sinh trưởng cao nhất của cây.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Văn Điều đã phản ánh đầy đủ quá trình điều tra thực nghiệm về tình hình sinh trưởng và sâu bệnh hại của 5 loài cây bản địa quý hiếm thuộc họ Đay và họ Dầu tại mô hình vườn thực vật Khoa Lâm nghiệp, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Kết quả theo dõi qua 5 đợt định kỳ trong năm 2019 cho thấy các loài cây đều có khả năng sinh trưởng ổn định trên nền đất feralit nghèo dinh dưỡng, trong đó Chò Chỉ và Sao Đen thể hiện ưu thế sinh trưởng đường kính vượt trội so với Táu Mật, Táu Muối và Nghiến. Công trình cung cấp các giải pháp kỹ thuật lâm sinh cụ thể như rải nilon giữ ẩm quanh gốc và dựng hàng rào bảo vệ, đóng góp dẫn liệu thực tế quan trọng cho công tác bảo tồn chuyển vị và phục vụ học tập, nghiên cứu lâm nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Mô hình vườn thực vật tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên được lên kế hoạch và xây dựng vào tháng 03/2017 đến tháng 03/2018. Hiện tại đề tài đã được nghiệm thu và đang được sử dụng với những mục đích ban đầu đặt ra là bảo tồn các nguồn gen quý hiếm của các loài cây bản địa đang có mức độ nguy cấp cao và bên cạnh đó tạo nơi học tập và nghiên cứu cho sinh viên Khoa Lâm Nghiệp trường Đại học Nông Lâm Thái nguyên. Kết thúc ở giai đoạn đầu của việc xây dựng thành công 406 cây thuộc 25 loài cây bản địa khác nhau trong đó có các họ như: Họ thông Tre (Podocarpaceae), Họ mộc Lan (Magnoliaceae), Họ Đậu (Fabaceae), Họ xoan (Meliaceae), Họ long Não (Lauraceae) hay Họ quả hai cánh (Dipterocarpaceae) [1]. Họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) được đánh giá là họ có số lượng loài đang có mức độ nguy cấp cao nhiều nhất trong mô hình vườn thực.

Các loài cây thân gỗ thuộc họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) và họ Đay (Tiliaceae) có giá trị rất cao thường được khai thác thân cây nhằm mục đích làm đồ mỹ nghệ và đồ gia dụng cấp cao. Bởi giá trị của các loài cây họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) họ Đay (Tiliaceae) đem lại cao nên việc khai thác của con người rất mạnh, đồng thời đẩy các loài thân gỗ họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) và họ Đay (Tiliaceae) đến mức nguy cấp tuyệt chủng cao vì vậy việc thực hiện đề tài “Đánh giá sinh trưởng của một số loài cây họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) trồng tại mô hình vườn thực vật khoa Lâm Nghiệp Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên” nhằm đánh giá mức độ sinh trưởng của các loài cây họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) nhân rộng mô hình chuyển vị các loài cây trong mô hình vườn thực vật Trường Đại học Nông Lâm Thái nguyên. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được tình hình sinh trưởng đường kính gốc của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) trồng trong mô hình Vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Đánh giá được tình hình sinh trưởng chiều cao vút ngọn của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) trồng trong mô hình Vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.

- Đánh giá được tình hình sinh trưởng đường kính tán lá và sinh trưởng lá của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) trồng trong mô hình Vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Đánh giá được tình hình sâu bệnh hại của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) trồng trong mô hình Vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. - Đề xuất được một số biện pháp nhằm tăng cường khả năng sinh trưởng của 5 loài cây thuộc họ Đay (Tiliaceae) và họ Dầu (Dipterocarpaceae blume) trồng trong mô hình Vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Ý nghĩa của đề tài 1.

Ý nghĩa học tập và nghiên cứu khoa học - Củng cố kiến thức đã học, hệ thống lại kiến thức đã học, bổ sung kiến thức chuyên môn và vận dụng vào thực tế sản xuất. - Việc nghiên cứu đề tài là cơ sở để đề xuất các biện pháp kỹ thuật lâm sinh phù hợp để phát triển mô hình vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên. Ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất - Qua những đánh giá cụ thể về sinh trưởng chúng ta có thể tìm ra được các giải pháp cụ thể nhằm hạn chế ảnh hưởng tiêu cực đến ngành Lâm nghiệp và phát triển các loài cây bản địa. - Làm cơ sở tài liệu cho những đề tài và nghiên cứu có liên quan.

h 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 2. Một số nét chung Đánh giá sinh trưởng cây rừng nói chung và đánh giá sinh trưởng các loài cây bản địa nói riêng là nội dung quan trọng, cần thiết trong khôi phục rừng và xây dựng các vườn thực vật nhằm lựa chọn các loài cây phù hợp cho từng khu vực để đưa các loài cây này vào công tác trồng rừng và làm giàu nguồn tài nguyên thực vật, do vậy việc xây dựng mô hình vườn thực vật từ lâu đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu. Vườn thực vật : là một nơi trồng cây, được chăm sóc tốt thường được trồng từng nhóm theo loại. Người ta cũng trồng ở đây các cây từ các nước khác, các vùng khí hậu khác nhau.

Các vườn thực vật thường được quản lý bởi các trường Đại học, dùng nó làm cơ sở nghiên cứu khoa học. Các vườn thực vật loài cây bản địa hiện đang được chú trọng và xây dựng nhiều trên thế giới, cũng như Việt Nam không phải ngoại lệ, điều đó chứng minh con người ngày càng quan tâm đến thiên nhiên, quan tâm đến sự hài hòa của cuộc sống. Mô hình vườn thực vật tại Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên là một ví dụ điển hình cho vườn thực vật bảo tồn các loài cây bản địa, đồng thời lồng ghép giúp sinh viên có nơi học tập và nghiên cứu. Với mục tiêu sẽ là một hạt mầm để nhân rộng đến các vùng lân cận nhằm phát triển ngày càng nhiều các mô hình loài cây bản địa như vậy.

Tình hình nghiên cứu trên thế giới 2. Nghiên cứu về xây dựng các vườn thực vật Nhận thấy sự nguy cấp của sự đa dạng các loài thực vật trên thế giới, cùng với đó là trách nhiệm phải bảo tồn những loài cây quý hiếm đang có nguy cơ tuyệt chủng cao đồng thời có thể kết hợp tham quan giải trí và lồng ghép giáo dục về thiên nhiên thay đổi nhận thức và là cơ sở cho con người h 4 học tập, nghiên cứu, thư giãn nên trên thế giới con người đã xây dựng các vườn thực vật chuyển vị để góp phần bảo vệ nguồn gen của các loài thực vật. Hiện nay có khoảng 1800 vườn bách thảo tại 150 nước thuộc phần lớn tại các vùng có khí hậu ôn hòa. Trong đó có 400 vườn ở Châu Âu, 200 ở Bắc Mỹ, 150 ở Nga, và một số càng ngày càng tăng lên ở Đông Á [20].

Những vườn này lôi cuốn mỗi năm khoảng 150 triệu du khách. Trong quá khứ, các vườn bách thảo trao đổi các cây cối qua việc ấn hành danh sách các hạt giống. Đó là một phương tiện để trao đổi không những các thực vật mà cả các thông tin giữa các vườn bách thảo với nhau. Ở Châu Âu, từ năm 1492 đã có vườn bách thảo Arboretum von Trsteno gần Dubrovnik Tổng diện tích của Arboretum là 28 hecta.

Trong suốt 5 thế kỷ tồn tại, các yếu tố của thời kỳ Phục Hưng Baroque và Romanticism có thể được nhìn thấy trong kiến trúc cảnh quan. Trên một số bậc thang bên cạnh cây trồng ở Địa Trung Hải như ô liu , cây sung hoặc cây có múi cũng có rất nhiều cây cọ , cây bạch đàn , cây laurel , cây xương rồng và các cây kỳ lạ khác [19]. Ngoài ra ở Ý vào năm 1544 tại Pisa của Luca Ghini, 1545 ở Padua của Johannes Baptista Montanus cũng như ở Firenze (1545) và Bologna (1568). Điển hình năm 1808 Vườn thực vật Jardim Botnico, ở Rio de Janeiro, Brazil với diện tích 240.000 m2 đây được xem là một trong hai khu vườn đẹp bậc nhất thế giới.

Với khoảng 6500 loài thực vật, trong đó một số loài quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng. Hay là nằm trên đỉnh Dessert là khu vườn thực vật Kirstenbosch có thể không phải là vườn bách thảo cổ nhất nhưng lại là vườn lớn nhất thế giới. Ngự trị trên vùng đất rộng 35,6 hecta, ra đời từ năm 1913, vườn thực vật quốc gia Kirstenbosch của Nam Phi được thành lập cho mục đích bảo tồn hệ thực vật địa phương, khu vườn Kirstenbosch hiện sở hữu hơn 20. Được mở cửa từ năm 1910, vườn hoa Berlin-Dahlem được xem là một trong những địa điểm thu hút du lịch của đất nước này.

Khu vườn rộng tới 43 hecta có hơn h 5 43.000 loài thực vật khác nhau. Nơi đây được coi như một ốc đảo xinh đẹp, yên bình, nhưng rực rỡ muôn sắc màu, khác biệt với sự bận rộn, hối hả thường ngày của cuộc sống ở thủ đô nước Đức. Được thành lập năm 1840 từ một vườn cây ngoại lai tại công viên Kew, vườn thực vật hoàng gia Kew. Bộ sưu tập của vườn bao gồm 30.000 loài thực vật sống khác nhau.

Vườn thực vật Na Aina Kai, Mỹ khoảng 240 loài. Và còn vườn thực vật đại học Hokkaido rộng hơn 13 hecta trồng khoảng 4000 loại thực vật được mở cửa vào cuối thế kỷ 19. Bên cạnh đó là rất nhiều vườn thực vật nổi tiếng, lưu giữ nhiều loài thực vật trên thế giới như: Vườn Butchart, British Columbia, Canada, Villa D’este, Italy, Villa Eprhussa de Rothchild, Pháp…xây dựng với mục đích bảo vệ các loài thực vật quý hiếm lồng ghép thăm quan giải trí cho con người. Ở Đức vườn bách thảo đầu tiên được thành lập ở Leipzig (1580), Jena (1586), Heidelberg (1593), Gießen (1609) hay Freiburg (1620), thường thuộc về phân khoa Y học là vườn dược thảo Vườn bách thảo Kiel là vườn bách thảo đầu tiên theo nghĩa hiện nay.

Nó được hình thành bởi Johann Daniel Major vào năm 1669 tại Christian-Albrechts-Universität zu Kiel. Ở Bồ Đào Nha vườn bách thảo đầu tiên do bá tước Grafen von Pombal thuộc Universität Coimbra xây vào năm 1772 [20]. Tại Châu Á, có vô vàn các vườn thực vật lớn nhỏ của các nước như: Trung Quốc có 152 vườn thực vật điển hình như là Vườn Thực Vật Bắc Kinh - Khu vườn được thành lập năm 1953 và hiện nay có diện tích 564. Chúng bao gồm 6.000 loài thực vật, bao gồm 2.000 loại cây và bụi rậm, 1.620 loài thực vật nhiệt đới và cận nhiệt đới và 500 loài hoa.

Bộ sưu tập này bao gồm một số loài quý hiếm, ngoài ra còn có Vườn thực vật Nam Trung Quốc là một phần của Học viện Khoa học Trung Quốc, trước đây gọi là Viện Nông Lâm nghiệp, Đại học Sun Yat-Sen, được thành lập vào năm 1929, Vườn Bách thảo Nhiệt đới Xishuangbanna của Học viện Khoa học Trung Quốc được thành lập năm 1959. Vườn thực vật h 6 Kadoorie và Vườn Bách thảo Kadoorie và Vườn Bách thảo trải dài trên 148 hecta đất và nằm trên sườn núi phía bắc và chân núi của ngọn núi cao nhất ở Hồng Kông - Tai Mo Shan, Vườn thực vật Vũ Hán, Nghiên cứu vườn thực vật theo định hướng này là một phần của Học viện Khoa học Trung Quốc và được thành lập vào năm 1956 và mở cửa cho công chúng vào năm 1958.000 loài thực vật và các giống và có 16 vườn đặc sản.