TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO ĐẶC BIỆT KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP CHUYÊN NGÀNH KẾ TOÁN - KIỂM TOÁN QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN VÀ XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU TẠI CÔNG TY KIỂM TOÁN AS SVTH: TRỊNH HỒNG CÔNG MSSV: 0854042037 Ngành: KẾ TOÁN GVHD: NGÔ NGỌC LINH Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2012 LỜI CÁM ƠN Suốt 4 năm học tập và nghiên cứu tại trường Đại học Mở TP.HCM và hơn hai tháng thực tập tại công ty kiểm toán AS, em đã học được rất nhiều điều bổ ích. Thành quả cuối cùng của em ở bậc đại học là Báo cáo tốt nghiệp này cùng với sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của quý thầy cô và các anh chị kiểm toán viên. Lời tri ân sâu sắc nhất em xin được gửi đến quý thầy cô bộ môn kế toán – kiểm toán của trường Đại học Mở TP.HCM, những người đã tận tình chỉ bảo, ân cần truyền đạt những kiến thức nền tảng để làm hành trang cho em bước vào cuộc sống. Đặc biệt em xin gửi lời cám ơn chân thành đến cô Ngô Ngọc Linh, cô giáo trực tiếp hướng dẫn và giúp đỡ em nhiệt tình, chu đáo để em hoàn thành báo cáo này. Em xin chân thành gửi lời cám ơn đến các anh chị kiểm toán viên công ty kiểm toán AS nói chung và các anh chị trong phòng Nghiệp vụ 1 nói riêng đã nhiệt tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện để em làm quen với môi trường công ty và quy trình làm việc một cách thuận lợi nhất. Cám ơn anh, chị đã tạo điều kiện để em tiếp cận thực tế, hoàn thiện kiến thức và học hỏi những kinh nghiệm quý báu. Em cũng xin cám ơn những kỷ niệm đẹp cùng với anh, chị ở công ty. Thế nhưng do kiến thức chuyên môn chưa thật vững dẫn đến thái độ lúng túng trong công việc nên bài báo cáo khó tránh khỏi những thiếu sót, em kính mong nhận được sự đóng góp ý kiến từ thầy cô, các anh chị kiểm toán viên để em có thể hoàn thiện bài báo cáo hơn. Một lần nữa, em xin chân thành cám ơn! Tp.Hồ Chí Minh, năm 2012 Người viết TRỊNH HỒNG CÔNG i DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT AS : Công ty kiểm toán AS BCTC : Báo cáo tài chính KTV : Kiểm toán viên TSCĐ : Tài sản cố định HTK : Hàng tồn kho SXKD : Sản xuất kinh doanh KSNB : Kiểm soát nội bộ DN : Doanh nghiệp HĐQT: Hội đồng quản trị HĐCĐ: Hội đồng cổ đông NPT : Nợ phải trả KPT : Khoản phải thu iv MỤC LỤC CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU …………………………………………………….1 Tổng quan về vấn đề nghiên cứu …………………………………………….2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu ………………………………………2 1.3 Phương pháp nghiên cứu ……………………………………………………….4 Phạm vi và hạn chế của đề tài ………………………………………………….5 Kết cấu của báo cáo thực tập …………………………………………………….3 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN VÀ XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU …………………………………….1 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ RỦI RO KIỂM TOÁN …………………….2 Các bộ phận hợp thành của rủi ro kiểm toán ……………………………5 2.1 Rủi ro tiềm tàng (IR) ……………………………………………………5 2.2 Rủi ro kiểm soát (CR) ………………………………………………….3 Rủi ro phát hiện (DR) ………………………………………………….3 Mối quan hệ giữa các bộ phận hợp thành của rủi ro kiểm toán ……….4 Phương pháp đánh giá rủi ro kiểm toán ……………………………….1 Các mô hình tiếp cận rủi ro kiểm toán ……………………………….2 Phương pháp đánh giá rủi ro kiểm toán ……………………………….2 NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TRỌNG YẾU ……………………………….1 Trọng yếu trong kiểm toán …………………………………………….2 Phân biệt giữa tính trọng yếu và mức trọng yếu ………………………17 2.3 Sự cần thiết phải xác lập mức trọng yếu ………………………………17 2.4 Cơ sở và phương pháp xác lập mức trọng yếu ……………………….1 Cơ sở xác lập mức trọng yếu ………………………………………….2 Phương pháp xác lập mức trọng yếu ………………………………….3 Các nhân tố ảnh hưởng đến mức trọng yếu ………………………….5 Vận dụng mức trọng yếu trong quy trình kiểm toán BCTC ………….1 Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán ………………………………………….2 Giai đoạn thực hiện kiểm toán ……………………………………….3 Giai đoạn hoàn thành kiểm toán ………………………………………26 2.3 MỐI QUAN HỆ GIỮA TRỌNG YẾU VÀ RỦI RO KIỂM TOÁN …………….26 CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN VÀ XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU TẠI CÔNG TY KIỂM TOÁN AS ……………………………………………………………………………………….1 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY KIỂM TOÁN AS …………………………………27 3.1 Lịch sử hình thành và phát triển ……………………………………….2 Phương hướng và nhiệm vụ hoạt động của công ty …………….3 Mục tiêu và nguyên tắc hoạt động của công ty ……………………….1 Mục tiêu hoạt động …………………………………………………….2 Nguyên tắc hoạt động ………………………………………………….4 Các dịch vụ công ty cung cấp ………………………………………….5 Cơ cấu tổ chức của công ty ……………………………………………30 3.6 Tổ chức công tác kế toán ………………………………………………31 3.1 Đặc điểm chương trình kiểm toán …………………………………….2 Đặc điểm hệ thống kiểm soát chất lượng …………………………….7 Kết quả kinh doanh của công ty ……………………………………….2 QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN …………………………….1 Tìm hiểu về đặc điểm kinh doanh của khách hàng ……………………34 3.1 Những nội dung cần tìm hiểu ………………………………………….2 Phương pháp tìm hiểu …………………………………………………34 3.2 Đánh giá rủi ro môi trường kiểm toán …………………………………36 3.1 Đánh giá rủi ro khi chấp nhận hợp đồng ………………………………36 3.2 Đánh giá hệ thống KSNB ……….3 Đánh giá rủi ro kiểm toán …………………………………………….3 QUY TRÌNH XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU ………………….1 Nguyên tắc xác lập mức trọng yếu …………………………………….1 Yếu tố định tính ……………………………………………………….2 Yếu tố định lượng …………………………………………………….4 VẬN DỤNG QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN VÀ XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU TẠI CÔNG TY KIỂM TOÁN AS ……….1 Giới thiệu sơ lược về công ty khách hàng …………………………….2 Đánh giá rủi ro chấp nhận hợp đồng ………………………………….3 Đánh giá rủi ro kiểm toán …………………………………………….1 Soát xét những yếu tố ảnh hưởng đến tính độc lập của KTV và công ty kiểm toán …………………………………………………………………………….2 Phỏng vấn người quản lý đơn vị ………………………………………50 3.3 Tham quan đơn vị …………………………………………………….4 Đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ công ty ABC …………………….5 Thủ tục phân tích sơ bộ Báo cáo tài chính …………………………….5 XÁC ĐỊNH MỨC TRỌNG YẾU ……………………………………………….6 BẢNG KHẢO SÁT QUY TRÌNH ĐÁNH GIÁ RỦI RO KIỂM TOÁN VÀ XÁC LẬP MỨC TRỌNG YẾU TẠI 4 CÔNG TY ………….62 CHƯƠNG 4: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ .1 Nhận xét chung .2 Nhận xét về quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán trong kiểm toán báo cáo tài chính tại công ty kiểm toán AS .3 Nhận xét về quy trình xác lập mức trọng yếu .1 Kiến nghị chung .2 Kiến nghị về quy trình đánh giá rủi ro kiểm toán .3 Kiến nghị về quy trình xác lập mức trọng yếu .69 vii DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1 - Ma trận rủi ro…………………………………………………………….1 - Cơ cấu doanh thu theo loại khách hàng……………………………….2 - Thủ tục tiếp nhận khách hàng………………………….3 - Thủ tục kiểm toán áp dụng trong việc chấp nhận hợp đồng kiểm toán.4 – Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến tính độc lập của KTV…….5 - Những biện pháp đảm bảo tính độc lập của thành viên nhóm kiểm toán……………………………………………………………………………………49 Bảng 3.6 - Đánh giá HT KSNB ở cấp độ doanh nghiệp…………………………….7 - Bảng cân đối kế toán Công ty ABC……………………………….8 – Bảng kết quả hoạt động kinh doanh công ty ABC………………….9 - Bảng tổng hợp phân tích hệ số…………………………………….10 – Cơ sở đánh giá mức trọng yếu.11 - Quy trình xác lập mức trọng yếu…………………….12 – Tổng hợp rủi ro kiểm toán………………………………….13 – Khảo sát về lựa chọn cơ sở xác lập mức trọng yếu…………….14 - Bảng khảo sát về kế hoạch kiểm toán tổng hợp.65 viii DANH MỤC HÌNH Hình 1.1- Sơ đồ biểu diễn mối quan hệ giữa rủi ro kiểm toán và chi phí kiểm toán.1- Sơ đồ tổ chức bộ máy công ty………………………………………….2 - Biểu đồ cơ cấu doanh thu theo dịch vụ cung cấp tại công ty AS……….3 - Biểu đồ cơ cấu theo doanh thu theo năm……………………….33 ix Khóa luận tốt nghiệp GVHD: Cô Ngô Ngọc Linh CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU 1.1 Tổng quan về đề tài: Trong những năm gần đây, ngành nghề kiểm toán nói chung và kiểm toán báo cáo tài chính nói riêng đã phát triển một cách mạnh mẽ và đi vào chiều sâu hơn. Mặc dù ra đời muộn hơn so với các nước khác trên thế giới nhưng không vì thế mà hoạt động kiểm toán ở Việt Nam kém phát triển hơn những nước khác, trong đó không thể không kể đến kiểm toán báo cáo tài chính. Ngày nay do sự hình thành lớn mạnh của doanh nghiệp trong và ngoài nước trong một môi trường có nhiều kênh thông tin khác nhau, nhu cầu sử dụng thông tin ngày càng nhiều và đa dạng, do đó đặt ra nhiều yêu cầu về cung cấp những thông tin chính xác và kịp thời ngày càng tăng. Mặt khác, trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam đang phát triển theo đà của thế giới, đứng trước quá trình toàn cầu hóa, để có thể gia nhập vào nền kinh tế thế giới đòi hỏi các doanh nghiệp Việt Nam phải đáp ứng được các tiêu chuẩn đặt ra, một trong các tiêu chuẩn đó là Báo cáo tài chính phải trung thực và hợp lý. Cùng với sự đòi hỏi tính minh bạch của Báo cáo tài chính (BCTC), nhu cầu sử dùng các dịch vụ kiểm toán của các công ty và các doanh nghiệp cũng dần tăng lên. Điều này đã tạo ra một môi trường rất thuận lợi cho các công ty kiểm toán phát triển, mở rộng tầm hoạt động. Mặt khác nó cũng đặt ra một thách thức lớn đối với các công ty kiểm toán về việc sự cạnh trạnh trong ngành sẽ trở nên gay gắt hơn. Chính vì thế, các công ty kiểm toán vừa phải nâng cao chất lượng hoạt động kiểm toán vừa phải đảm bảo giới hạn về thời gian và chi phí kiểm toán. Để làm được điều này, các kiểm toán viên phải lập kế hoạch, chiến lược kiểm toán chi tiết, đảm bảo được công việc tiến hành nhanh chóng nhưng vẫn mang lại hiệu quả cao. Chất lượng của cuộc kiểm toán phụ thuộc vào nhiều yếu tố như việc tuân thủ chuẩn mực kiểm toán của kiểm toán viên (KTV), kiến thức của KTV về khách hàng, và mức rủi ro tổng thể và chi tiết được đánh giá cũng như mức trọng yếu được xác lập. Vì vậy để có được một cuộc kiểm toán hữu hiệu và hiệu quả thì cần thiết phải tiếp cận kiểm toán dựa trên rủi ro và xác lập một mức trọng yếu hợp lý. Đánh giá rủi ro kiểm toán và xác lập mức trọng yếu là công việc khâu then chốt mà KTV cần thực hiện, làm cơ sở xây dựng một chiến lược kiểm toán thích hợp, xác định nội dung, phạm vi, thời gian và định hướng các công việc cần thực hiện. Có thể nói đây là những công việc “linh hồn” của mọi cuộc kiểm toán. Đối với công ty AS, khi mà công ty đang có định hướng mở rộng phạm vi hoạt động thì việc này càng có ý nghĩa hơn nữa. Hơn thế, kiểm toán là nghề luôn phải đối mặt với nhiều rủi ro, tìm cách giảm thiểu rủi ro hoặc tác động không mong muốn của rủi ro.
