Đánh Giá Tình Hình Thực Hiện Phương Án Quy Hoạch Sử Dụng Đất Đến Năm 2020 Tại Quận Long Biên, Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá tình hình thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 quận long biên thành phố, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Loan
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Tám
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Tình Hình Thực Hiện Phương Án Quy Hoạch Sử Dụng Đất Đến Năm 2020 Quận Long Biên, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
• 3. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 5. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 6. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT
• 6.1. Khái niệm và đặc điểm quy hoạch sử dụng đất
• 6.1.1. Khái niệm về quy hoạch sử dụng đất
• 6.1.2. Đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất

Tóm tắt

I. Tổng Quan Đánh Giá Quy Hoạch Sử Dụng Đất Quận Long Biên

Công tác quy hoạch sử dụng đất đóng vai trò then chốt trong quản lý và khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai. Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy định Nhà nước thống nhất quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật. Luật Đất đai năm 2013 cũng nhấn mạnh nguyên tắc, nội dung, trình tự, thẩm quyền lập và xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp. Quy hoạch sử dụng đất không chỉ quan trọng trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài, quyết định tính khả thi và hiệu quả trong quản lý nhà nước về đất đai. Việc quản lý và thực hiện quy hoạch cần phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương, đảm bảo tiết kiệm, tránh lãng phí và phân bổ hợp lý quỹ đất cho các ngành. Đề tài "Đánh giá tình hình thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 quận Long Biên, thành phố Hà Nội" được thực hiện nhằm đánh giá chính xác kết quả, phân tích tồn tại và đề xuất giải pháp khai thác, sử dụng hợp lý và hiệu quả quỹ đất của quận.

1.1. Tầm quan trọng của quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất là một bộ phận quan trọng trong công tác quản lý nhà nước thuộc hệ thống pháp luật về đất đai. Nó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng không chỉ cho trước mắt mà cả lâu dài, việc thực hiện đúng phương án quy hoạch đóng vai trò quyết định tính khả thi và hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về đất đai. Việc quản lý thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai phải phù hợp với yêu cầu thực tế phát triển kinh tế, xã hội của từng địa phương, trên cơ sở đảm bảo tiết kiệm, tránh lãng phí quỹ đất và phân bổ hợp lý quỹ đất cho các ngành trên địa bàn.

1.2. Mục tiêu của đánh giá quy hoạch sử dụng đất

Mục tiêu chính của việc đánh giá là để đánh giá một cách chính xác kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020; phân tích, đánh giá những kết quả đã đạt được, những tồn tại và nguyên nhân trong quá trình thực hiện dự án quy hoạch, từ đó đề xuất, kiến nghị các giải pháp nhằm mục đích khai thác, sử dụng hợp lý và có hiệu quả quỹ đất của quận. Đề tài tập trung vào phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, kế hoạch sử dụng đất kỳ đầu (2011- 2015) quận Long Biên, thành phố Hà Nội đã được phê duyệt.

II. Thách Thức Trong Thực Hiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất Long Biên

Mặc dù có những thành tựu nhất định, quá trình quản lý và thực hiện quy hoạch sử dụng đất vẫn còn nhiều tồn tại. Việc công khai quy hoạch, quản lý quy hoạch chưa được chú trọng, công tác điều tra cơ bản, dự báo còn hạn chế, dẫn đến một số phương án quy hoạch chưa phù hợp, chất lượng thấp. Bố trí quỹ đất cho các thành phần kinh tế không sát với nhu cầu thực tế, gây ra tình trạng quy hoạch không khả thi, quy hoạch treo. Công tác kiểm tra, giám sát có lúc còn buông lỏng, vi phạm quy hoạch xảy ra nhiều nơi, gây bức xúc trong nhân dân. Báo cáo giám sát của Quốc hội đã chỉ ra bốn khuyết điểm lớn trong thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, bao gồm tiến độ chậm, chất lượng thấp, chỉ tiêu thực hiện không đúng kế hoạch và hiệu lực thấp.

2.1. Các tồn tại trong công tác quy hoạch sử dụng đất

Việc công khai quy hoạch, quản lý quy hoạch chưa được chú trọng, công tác điều tra cơ bản, công tác dự báo còn hạn chế nên một số phương án quy hoạch chưa phù hợp, chất lượng thấp. Việc bố trí quỹ đất cho các thành phần kinh tế không sát với nhu cầu thực tế, vì vậy dẫn đến tình trạng một số nơi (quy hoạch không khả thi, quy hoạch treo), một số nơi lại phải điều chỉnh bổ sung nhiều lần, công tác kiểm tra giám sát có lúc còn buông lỏng, việc vi phạm quy hoạch xẩy ra nhiều nơi gây bức xúc trong nhân dân ở một số địa phương.

2.2. Bốn khuyết điểm lớn trong thực hiện quy hoạch

Báo cáo giám sát việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được trình bày tại kỳ họp thứ 9, QH khoá XI đã chỉ ra bốn khuyết điểm lớn trong thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là: (1) tiến độ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các cấp còn chậm, thậm chí có nơi rất chậm, nhất là ở cấp huyện, cấp xã; (2) chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn thấp; (3) một số chỉ tiêu sử dụng đất được thực hiện không đúng kế hoạch, không ít trường hợp sử dụng đất không hiệu quả; (4) hiệu lực của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn thấp, ý thức chấp hành quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất chưa tốt.

III. Phương Pháp Đánh Giá Quy Hoạch Sử Dụng Đất Long Biên

Luận văn sử dụng kết hợp nhiều phương pháp nghiên cứu để đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại quận Long Biên. Các phương pháp bao gồm phương pháp xử lý số liệu, phương pháp minh họa bằng bản đồ, phương pháp so sánh, đánh giá. Số liệu thống kê về dân số, kinh tế, đất đai, điều kiện tự nhiên được thu thập trong giai đoạn 2005 - 2015. Hiện trạng sử dụng đất được lấy trong năm 2015. Kết quả thực hiện phương án QHSDĐ được tính đến ngày 31/12/2015. Các văn bản liên quan đến việc lập, thực hiện quy hoạch sử dụng đất, công tác quản lý sử dụng đất của cấp có thẩm quyền cũng được thu thập và phân tích.

3.1. Phương pháp thu thập và xử lý số liệu

Luận văn đã sử dụng các phương pháp: - Phương pháp xử lý số liệu - Phương pháp minh họa bằng bản đồ - Phương pháp so sánh, đánh giá. Số liệu thống kê về dân số, kinh tế, đất đai, điều kiện tự nhiên… lấy trong giai đoạn 2005 - 2015; hiện trạng sử dụng đất lấy trong năm 2015. Kết quả thực hiện phương án QHSDĐ được tính đến ngày 31/12/2015.

3.2. Phạm vi nghiên cứu về không gian và thời gian

• Về không gian: đề tài nghiên cứu trong phạm vi ranh giới hành chính Quận Long Biên, thành phố Hà Nội. - Về thời gian: số liệu thống kê về dân số, kinnh tế, đất đai, điều kiện tự nhiên… lấy trong giai đoạn 2005 - 2015; hiện trạng sử dụng đất lấy trong năm 2015. Kết quả thực hiện phương án QHSDĐ được tính đến ngày 31/12/2015.

IV. Kết Quả Thực Hiện Quy Hoạch Sử Dụng Đất Quận Long Biên

Quận Long Biên, thành lập gần 13 năm, có lợi thế nằm trong vùng kinh tế động lực Bắc Bộ, là cửa ngõ quan trọng của tam giác kinh tế Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh. Quận có diện tích nhỏ với 5982,03 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 30,75%; đất phi nông nghiệp chiếm 69,04%; đất chưa sử dụng chỉ còn 0,21%. Kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên giai đoạn 2010 - 2020 cho thấy đất nông nghiệp thực hiện 1.839,5 ha đạt 208,61%, đất phi nông nghiệp thực hiện 4.130,1 ha đạt 81,32%, đất chưa sử dụng thực hiện 12,4 ha đạt 38,46%.

4.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội quận Long Biên

Quận Long Biên thành lập được gần 13 năm, so về mặt thời gian là tương đối non trẻ. Quận có lợi thế nằm trong vùng kinh tế động lực Bắc Bộ, là cửa ngõ quan trọng nhất của tam giác kinh tế của Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh. Quận có diện tích nhỏ với 5982,03 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 30,75%; đất phi nông nghiệp chiếm 69,04%; đất chưa sử dụng chỉ còn 0,21%.

4.2. Tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020

Kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên giai đoạn 2010 - 2020: đất nông nghiệp thực hiện 1.839,5 ha đạt 208,61%, đất phi nông nghiệp thực hiện 4.130,1 ha đạt 81,32%, đất chưa sử dụng thực hiện 12,4 ha đạt 38,46%. Còn một số tồn tại trong quá trình thực hiện phương án quy hoạch nguyên nhân do chất lượng phương án quy hoạch, công tác giải phóng mặt bằng, thiếu vốn để thực hiện, các công cụ hỗ trợ cho quá trình đầu tư bất động sản, còn có sự nhượng bộ khi chấp thuận đầu tư.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quy Hoạch Đất Long Biên

Để thực hiện tốt phương án quy hoạch sử dụng đất, quận Long Biên cần có những giải pháp cụ thể trong việc nâng cao chất lượng lập quy hoạch sử dụng đất; tăng cường quản lý và kiểm tra việc thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất; có chính sách phù hợp trong khai thác, quản lý quỹ đất của địa phương phù hợp với điều kiện của quận mới thành lập. Cần chú trọng đến công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo nguồn vốn đầu tư và hoàn thiện các công cụ hỗ trợ cho quá trình đầu tư bất động sản.

5.1. Nâng cao chất lượng lập quy hoạch sử dụng đất

Trong thời gian tới quận cần có những giải pháp cụ thể trong việc nâng cao chất lượng lập quy hoạch sử dụng đất; tăng cường quản lý và kiểm tra việc thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất; có chính sách phù hợp trong khai thác, quản lý quỹ đất của địa phương phù hợp với điều kiện của quận mới thành lập.

5.2. Tăng cường quản lý và kiểm tra thực hiện quy hoạch

Cần chú trọng đến công tác giải phóng mặt bằng, đảm bảo nguồn vốn đầu tư và hoàn thiện các công cụ hỗ trợ cho quá trình đầu tư bất động sản. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ban ngành liên quan để đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả của công tác quy hoạch sử dụng đất.

VI. Kết Luận Về Quy Hoạch Sử Dụng Đất Quận Long Biên

Nghiên cứu này cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất tại quận Long Biên đến năm 2020. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng làm cơ sở cho các nhà hoạch định chính sách trong việc ra quyết định sử dụng đất hiệu quả, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội bền vững của quận. Việc tiếp tục hoàn thiện công tác quy hoạch sử dụng đất là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của quận Long Biên trong tương lai.

6.1. Ý nghĩa của nghiên cứu đối với công tác quản lý đất đai

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất trên địa bàn quận Long Biên trong những năm tiếp theo, qua đó nâng cao hiệu quả công tác quản lý đất đai.

6.2. Đóng góp vào sự phát triển kinh tế xã hội bền vững

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp cơ sở cho các nhà hoạch định chính sách trong việc ra quyết định sử dụng đất hiệu quả, qua đó góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quận Long Biên được thành lập từ năm 2003, là cửa ngõ giao thương trọng điểm phía Đông Bắc Thủ đô Hà Nội với tổng diện tích tự nhiên 5.982,03 ha và quy mô dân số đạt 279.188 người vào năm 2015. Nằm trong vùng kinh tế động lực Bắc Bộ kết nối trực tiếp tam giác tăng trưởng Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, địa bàn quận ghi nhận tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân ấn tượng đạt 17% mỗi năm. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng tạo ra áp lực chuyển dịch cơ cấu sử dụng đất vô cùng mạnh mẽ, dẫn đến những khoảng cách đáng kể giữa phương án quy hoạch ban đầu và thực tế quản lý đất đai tại địa phương.

Vấn đề then chốt của nghiên cứu tập trung vào việc đánh giá mức độ hoàn thành các chỉ tiêu sử dụng đất kỳ quy hoạch 2010 - 2020, chỉ ra các tồn tại bất cập và phân tích nguyên nhân khiến nhiều dự án bị chậm tiến độ hoặc phát sinh quy hoạch treo. Mục tiêu cụ thể của luận văn là tổng kết việc thực hiện các chỉ tiêu đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp và đất chưa sử dụng tính đến ngày 31/12/2015, từ đó xây dựng các định hướng giải pháp nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về đất đai cho giai đoạn tiếp theo.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ ranh giới hành chính 14 phường thuộc quận Long Biên với chuỗi số liệu thống kê liên tục giai đoạn 2005 - 2015. Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ nét qua các chỉ số định lượng: kết quả thực hiện đất phi nông nghiệp đạt 4.130,1 ha (tương ứng 81,32% kế hoạch), đồng thời nguồn thu từ tiền sử dụng đất năm 2015 đạt 1.985,9 tỷ đồng, vượt 163% dự toán quận giao. Đây là nguồn tư liệu khoa học then chốt giúp các nhà hoạch định chính sách điều chỉnh phương án quy hoạch giai đoạn 2016 - 2020 đạt tính khả thi cao nhất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý luận về quy hoạch sử dụng đất như một hiện tượng kinh tế - xã hội đặc thù mang tính lịch sử, tổng hợp, dài hạn và pháp chế theo quan điểm của Đoàn Công Quỳ và cộng sự (2006). Đồng thời, đề tài tích hợp khung lý thuyết đánh giá tính khả thi và hiệu quả của phương án quy hoạch sử dụng đất do Võ Tử Can (2006) phát triển. Khung đánh giá này xem xét tính khả thi toàn diện qua năm nhóm tiêu chuẩn: căn cứ pháp lý, trình độ khoa học công nghệ, yêu cầu chuyên môn kỹ thuật, năng lực bố trí các biện pháp đầu tư và giải pháp tổ chức quản lý. Hiệu quả quy hoạch được đo lường dựa trên sự cân bằng giữa ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, an sinh xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái.

Các khái niệm trung tâm được vận hành trong nghiên cứu gồm: quy hoạch sử dụng đất (hệ thống biện pháp phân bổ quỹ đất tối ưu), tính khả thi thực tế (khả năng hiện thực hóa các chỉ tiêu ngoài thực địa), chuyển mục đích sử dụng đất và hệ thống quản lý đất đai phân cấp theo lãnh thổ hành chính. Nghiên cứu cũng phân tích kinh nghiệm quốc tế sâu rộng, tiêu biểu như nguyên tắc bảo vệ nghiêm ngặt 120 triệu ha đất canh tác của Trung Quốc hay mô hình quy hoạch không gian lồng ghép đa tham số kỹ thuật, kinh tế và môi trường tại Hà Lan.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp từ Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Ủy ban nhân dân quận Long Biên, Phòng Thống kê, Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng và Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất trong giai đoạn 2005 - 2015. Nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra hiện trạng thực địa và khảo sát trực tiếp tại các phòng ban chuyên môn.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 14/14 phường trực thuộc quận Long Biên với 69.699 hộ gia đình và 100% các dự án, công trình đăng ký trong phương án quy hoạch giai đoạn 2010 - 2015. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là điều tra toàn bộ kết hợp chọn mẫu phân tầng có chủ đích đối với các dự án chưa hoàn thành hoặc chậm tiến độ nhằm làm rõ nguyên nhân cản trở tại từng vị trí không gian.

Phương pháp phân tích số liệu kết hợp giữa thống kê toán học, so sánh tỷ lệ hoàn thành chỉ tiêu trên phần mềm Excel và phân tích dữ liệu không gian bằng hệ thống phần mềm chuyên ngành MicroStation, MapInfo. Lý do lựa chọn bộ công cụ này là khả năng chồng xếp chính xác bản đồ hiện trạng năm 2015 lên bản đồ quy hoạch giai đoạn 2010 - 2020, cho phép bóc tách trực quan các biến động diện tích, sai lệch ranh giới và phát hiện kịp thời các điểm nóng vi phạm quy hoạch với độ tin cậy kỹ thuật cao.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả thực hiện nhóm đất nông nghiệp có sự chênh lệch rất lớn so với mục tiêu giảm thiểu ban đầu. Đến năm 2015, diện tích đất nông nghiệp thực tế vẫn còn 1.839,5 ha, chiếm 30,75% tổng diện tích tự nhiên của quận và đạt tới 208,61% so với chỉ tiêu kế hoạch được duyệt. Tốc độ thu hồi và chuyển đổi đất nông nghiệp phục vụ phát triển đô thị diễn ra chậm hơn đáng kể so với kỳ vọng.

Thứ hai, nhóm đất phi nông nghiệp đạt diện tích thực hiện 4.130,1 ha, chiếm 69,04% tổng diện tích tự nhiên, hoàn thành 81,32% mục tiêu đề ra. Điểm nhấn nổi bật là sự bứt phá của hạ tầng thương mại và dịch vụ cao cấp với sự xuất hiện của các tổ hợp quy mô lớn như Aeon Mall với tổng vốn đầu tư đăng ký trên 200 triệu USD, Vincom Center và Savico MegaMall. Đồng thời, công tác phát triển hạ tầng thương mại dân sinh đạt 100% kế hoạch với 3 chợ đưa vào hoạt động và 5 chợ khởi công xây dựng mới.

Thứ ba, nhóm đất chưa sử dụng chỉ còn lại 12,4 ha, chiếm tỷ lệ 0,21% diện tích tự nhiên và đạt 38,46% chỉ tiêu kế hoạch, do phần lớn diện tích hoang hóa đã được khai thác triệt để từ các giai đoạn trước.

Thứ tư, cơ cấu kinh tế quận Long Biên chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa: khu vực thương mại - dịch vụ chiếm 50,36%, công nghiệp - xây dựng chiếm 48,24% và nông nghiệp giảm chỉ còn 1,64% vào năm 2015. Tổng thu ngân sách quận năm 2015 đạt 4.030,8 tỷ đồng, trong đó tiền sử dụng đất đạt 1.985,9 tỷ đồng, vượt 222% so với dự toán thành phố giao.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng chậm hoàn thành một số chỉ tiêu đất phi nông nghiệp bắt nguồn từ chất lượng dự báo nhu cầu đất đai chưa sát với thực tế, các vướng mắc kéo dài trong khâu đền bù giải phóng mặt bằng và sự thiếu hụt nguồn vốn đối ứng hạ tầng kỹ thuật. Bên cạnh đó, tính biến động của thị trường bất động sản cùng sự nhượng bộ nhất định trong quá trình thẩm định, chấp thuận đầu tư đã khiến nhiều dự án bị kéo dài thời gian thi công.

Đặt trong tương quan với bức tranh chung của cả nước giai đoạn 2011 - 2015, khi tỷ lệ thực hiện đất khu công nghiệp toàn quốc đạt 79,48% và đất giao thông tăng thêm 91,65 nghìn ha, kết quả thực hiện đất phi nông nghiệp của quận Long Biên (81,32%) đạt mức tương đối khả quan. Quận đã thể hiện tính chủ động vượt bậc khi trích ứng ngân sách địa phương 655 tỷ đồng để hỗ trợ triển khai 11 dự án hạ tầng thuộc nhiệm vụ chi của thành phố Hà Nội.

Dữ liệu nghiên cứu được biểu đạt trực quan và khoa học thông qua biểu đồ cột so sánh các chỉ tiêu diện tích theo quy hoạch với kết quả thực hiện thực tế, kết hợp biểu đồ tròn phân tích cơ cấu kinh tế giai đoạn 2011 - 2015. Việc mô phỏng biến động không gian trên nền bản đồ MapInfo giúp làm rõ sự phân bổ quỹ đất chưa đồng đều giữa các khu vực trong đê và ngoài đê sông Hồng.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao chất lượng công tác lập và thẩm định phương án quy hoạch sử dụng đất. Ủy ban nhân dân quận Long Biên phối hợp chặt chẽ với Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội ứng dụng công nghệ GIS và viễn thám trong điều tra cơ bản, nâng cao độ tin cậy của công tác dự báo nhu cầu đất đai đạt độ chính xác trên 90% trong giai đoạn 2016 - 2020 nhằm loại bỏ tình trạng quy hoạch thiếu tính khả thi.

Thứ hai, tối ưu hóa và đa dạng hóa nguồn vốn đầu tư cơ sở hạ tầng. Ban Quản lý dự án quận và Phòng Tài chính - Kế hoạch cần tham mưu bố trí tối thiểu 30% đến 35% nguồn thu từ đấu giá quyền sử dụng đất (tương đương 600 đến 700 tỷ đồng hàng năm) để tập trung hoàn thiện dứt điểm 100% các công trình giao thông, thủy lợi trọng điểm trước năm 2020.

Thứ ba, tăng cường kỷ luật quản lý, thanh tra và giám sát thực hiện quy hoạch. Thanh tra quận cùng Ủy ban nhân dân 14 phường tổ chức thanh tra định kỳ 6 tháng một lần đối với 100% các dự án được giao đất, kiên quyết xử lý hoặc thu hồi đất đối với các dự án chậm triển khai quá 12 tháng không có lý do chính đáng.

Thứ tư, đổi mới cơ chế chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và bảo đảm an sinh xã hội. Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận phối hợp với Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội xây dựng khung giá đền bù sát giá thị trường, cam kết giải quyết 95% đơn thư khiếu nại trong vòng 45 ngày và bảo đảm 100% lao động nông nghiệp bị thu hồi đất được hỗ trợ đào tạo nghề, chuyển đổi việc làm bền vững sang nhóm ngành thương mại - dịch vụ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, cán bộ lãnh đạo, chuyên viên quản lý nhà nước tại Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Long Biên cùng Ủy ban nhân dân các quận, huyện. Luận văn cung cấp quy trình đánh giá chỉ tiêu đất đai bài bản, làm căn cứ vững chắc để lập kế hoạch sử dụng đất 5 năm sát với nguồn lực thực tế.

Thứ hai, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai, Quy hoạch đô thị, Quản trị tài nguyên và Kinh tế phát triển. Đề tài là tài liệu tham khảo học thuật giá trị về phương pháp tích hợp xử lý số liệu thống kê và biên tập bản đồ không gian trên MicroStation và MapInfo trên phạm vi nghiên cứu 5.982,03 ha.

Thứ ba, các chủ đầu tư, doanh nghiệp phát triển hạ tầng đô thị, khu công nghiệp và bất động sản thương mại. Công trình giúp doanh nghiệp nắm bắt chi tiết bức tranh 69,04% đất phi nông nghiệp của quận, nhận diện các rủi ro pháp lý về giải phóng mặt bằng và đón đầu cơ hội đầu tư hạ tầng thương mại dịch vụ cao cấp.

Thứ tư, các chuyên gia tư vấn quy hoạch và thẩm định dự án đầu tư công. Luận văn cung cấp bài học thực tiễn về cơ chế phân bổ vốn ngân sách địa phương (điển hình là gói ứng vốn 655 tỷ đồng của quận Long Biên cho 11 dự án trọng điểm) và kinh nghiệm xử lý hài hòa mối quan hệ giữa đô thị hóa và sinh thái ven sông.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ thực hiện phương án quy hoạch nhóm đất phi nông nghiệp của quận Long Biên đến năm 2015 đạt mức bao nhiêu? Tính đến ngày 31/12/2015, diện tích đất phi nông nghiệp thực tế đạt 4.130,1 ha, chiếm 69,04% tổng diện tích tự nhiên và hoàn thành 81,32% chỉ tiêu kế hoạch đề ra, nhờ sự phát triển bứt phá của hạ tầng thương mại dịch vụ và mạng lưới giao thông đô thị.

Tại sao kết quả thực hiện diện tích đất nông nghiệp đến năm 2015 lại vượt tới 208,61% so với phương án quy hoạch? Nguyên nhân chủ yếu do tiến độ thu hồi đất và giải phóng mặt bằng cho các dự án phát triển đô thị bị chậm trễ, cộng thêm khó khăn về nguồn vốn đầu tư hạ tầng đồng bộ, khiến 1.839,5 ha đất nông nghiệp chưa kịp chuyển đổi mục đích sử dụng theo đúng lộ trình kế hoạch.

Nguồn thu từ tiền sử dụng đất đóng vai trò như thế nào trong cơ cấu tài chính của quận Long Biên? Năm 2015, thu tiền sử dụng đất trên địa bàn quận đạt 1.985,9 tỷ đồng, chiếm gần 50% trong tổng thu ngân sách 4.030,8 tỷ đồng của quận, đạt 163% so với dự toán quận xây dựng và đạt tới 322% so với dự toán do thành phố Hà Nội giao.

Luận văn đã sử dụng các công cụ kỹ thuật nào để xử lý dữ liệu không gian và biến động ranh giới đất đai? Tác giả đã ứng dụng hai phần mềm chuyên ngành là MicroStation và MapInfo để số hóa bản đồ hiện trạng năm 2015, phân tích chồng xếp không gian với bản đồ quy hoạch 2010 - 2020 trên cơ sở dữ liệu địa chính chi tiết của toàn bộ 14 phường thuộc quận.

Bài học kinh nghiệm quốc tế nào được luận văn phân tích có tính ứng dụng cao cho công tác quy hoạch tại Việt Nam? Nghiên cứu rút ra ba bài học giá trị: cơ chế khoanh vùng bảo vệ nghiêm ngặt đất canh tác của Trung Quốc, phương thức điều chỉnh kỳ quy hoạch linh hoạt thích ứng thị trường của Canada, và mô hình quy hoạch không gian tích hợp đa tham số môi trường - kinh tế của Hà Lan.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện thực trạng thực hiện quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên với kết quả đạt 4.130,1 ha đất phi nông nghiệp (81,32%) và 1.839,5 ha đất nông nghiệp (208,61%).
• Phân tích rõ nét sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại với thương mại - dịch vụ chiếm 50,36% và thu tiền sử dụng đất đạt kỷ lục 1.985,9 tỷ đồng vào năm 2015.
• Làm rõ các nút thắt cơ bản trong công tác giải phóng mặt bằng, dự báo nhu cầu đất đai và quản lý dự án chậm tiến độ trên địa bàn 14 phường.
• Thiết lập hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với ứng dụng công nghệ GIS, cân đối nguồn vốn đấu giá đất và tăng cường thanh tra định kỳ đến năm 2020.
• Cung cấp cơ sở khoa học và luận cứ thực tiễn vững chắc phục vụ việc lập và điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất kỳ 2016 - 2020 cho thành phố Hà Nội.

Các cơ quan quản lý nhà nước, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp đầu tư hãy khai thác ngay công trình nghiên cứu chuyên sâu này để nâng cao hiệu quả hoạch định và quản trị tài nguyên đất đai bền vững!

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ LOAN ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC HIỆN PHƯƠNG ÁN QUY HOẠCH SỬ DỤNG ĐẤT ĐẾN NĂM 2020 QUẬN LONG BIÊN, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Thị Tám NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào khác. Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Loan i c LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ, những ý kiến đóng góp, chỉ bảo quý báu của các thầy cô giáo bộ môn Quy hoạch đất đai, Khoa Quản lý đất đai, Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Để có được kết quả nghiên cứu này, ngoài sự cố gắng và nỗ lực của bản thân, tôi còn nhận được sự hướng dẫn chu đáo, tận tình của PGS. Đỗ Thị Tám, là người hướng dẫn trực tiếp tôi trong suốt thời gian nghiên cứu đề tài và viết luận văn. Tôi cũng nhận được sự giúp đỡ, tạo điều kiện của UBND quận Long Biên, các phòng ban và nhân dân trong quận, các anh chị em và bạn bè đồng nghiệp, sự động viên, tạo mọi điều kiện của gia đình và người thân.

Với tấm lòng chân thành, tôi xin cảm ơn mọi sự giúp đỡ quý báu đó! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Loan ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn.

ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan nghiên cứu.

Cơ sở lý luận của quy hoạch sử dụng đất. Khái niệm và đặc điểm quy hoạch sử dụng đất. Phân loại quy hoạch sử dụng đất. Nội dung của quy hoạch sử dụng đất.

Cơ sở lý luận về tính khả thi và hiệu quả của quy hoạch sử dụng đất. Khái niệm và tiêu chí đánh giá tính khả thi và hiệu quả của phương án quy hoạch sử dụng đất. Bản chất và phân loại tính khả thi của quy hoạch sử dụng đất. Bản chất và phân loại hiệu quả của quy hoạch sử dụng đất.

Kinh nghiệm về quy hoạch sử dụng đất ở một số nước trên thế giới. Về cấp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Về nguyên tắc và căn cứ lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Về thẩm quyền lập, quyết định, xét duyệt quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Về kỳ quy hoạch. Về quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. Tình hình lập và thực hiện quy hoạch sử dụng đất ở Việt Nam. Giai đoạn từ 1930 đến trước năm 1960.

Giai đoạn từ năm 1960 đến năm 1975. Giai đoạn từ năm 1975 đến trước khi có Luật Đất đai 1993. Giai đoạn từ Luật đất đai 1993 đến Luật Đất đai 2003. Thời kỳ sau Luật Đất đai năm 2003 đến nay.

Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Long Biên. Tình hình quản lý và sử dụng đất đai quận Long Biên.

Đánh giá tình hình thực hiện quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2010 -2020. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện quy hoạch sử dụng đất. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.

Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp minh họa bằng bản đồ. Phương pháp so sánh, đánh giá.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội quận Long Biên. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên và cảnh quan môi trường. Điều kiện kinh tế - xã hội.

Đánh giá chung điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Tình hình quản lý sử dụng đất tại quận long Biên. Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên. Tình hình biến động đất đai trên địa bàn quận giai đoạn 2010 - 2015.

Đánh giá kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2020. Phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên giai đoạn 2010 - 2020. Kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2020 thực hiện đến 2015. Kết quả thực hiện dự án, công trình theo phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2015.

Kết quả thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất từ năm 2010 đến năm 2015 theo quy hoạch sử dụng đất được duyệt. Đánh giá chung tình hình thực hiện quy hoạch tại quận Long Biên. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất. Giải pháp liên quan đến nâng cao chất lượng phương án quy hoạch sử dụng đất.

Giải pháp về bố trí nguồn vốn đầu tư. Giải pháp liên quan đến quản lý và giám sát thực hiện quy hoạch. Giải pháp về cơ chế chính sách, pháp luật. Giải pháp về kinh tế.

Giải pháp kỹ thuật. Kết luận và kiến nghị. 70 Tài liệu tham khảo. 83 v c DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BNN Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường PTNMT Phòng Tài nguyên và Môi trường GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất KQTH Kết quả thực hiện KTXH Kinh tế xã hội PAQH Phương án quy hoạch QĐ Quyết định QH Quy hoạch QHSDĐ Quy hoạch sử dụng đất SDĐ Sử dụng đất TH Thực hiện UBND Ủy ban nhân dân vi c DANH MỤC BẢNG Bảng 4.

Cơ cấu kinh tế của quận Long Biên giai đoạn 2011-2015. Hiện trạng sử dụng đất quận Long Biên năm 2015. Biến động sử dụng đất theo mục đích sử dụng giai đoạn 2010 - 2015. Phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên giai đoạn 2010-2020.

Chỉ tiêu các phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên đến năm 2015. Kết quả thực hiện các chỉ tiêu sử dụng đất nông nghiệp đến năm 2015 quận Long Biên. Kết quả thực hiện các chỉ tiêu sử dụng đất phi nông nghiệp đến năm 2015 quận Long Biên. Các công trình, dự án đã thực hiện theo phương án quy hoạch giai đoạn 2010-2020 (thực hiện đến năm 2015).

Các công trình, dự án chưa thực hiện theo phương án quy hoạch giai đoạn 2010-2020 (tính đến năm 2015). Kết quả thực hiện chuyển mục đích sử dụng đất từ năm 2010 đến năm 2015 theo quy hoạch được duyệt. 61 vii c DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ quận Long Biên.

Phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên giai đoạn năm 2010 đến năm 2020. So sánh chỉ tiêu sử dụng đất theo quy hoạch và kết quả thực hiện đến năm 2015. 51 viii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Loan Tên luận văn: “Đánh giá tình hình thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 quận Long Biên, thành phố Hà Nội” Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu của đề tài - Đánh giá việc thực hiện các chỉ tiêu đã được duyệt trong phương án QHSDĐ quận Long Biên, thành phố Hà Nội giai đoạn 2010-2020 tìm ra những tồn tại và nguyên nhân của các tồn tại. - Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất.

Phương pháp nghiên cứu của đề tài Luận văn đã sử dụng các phương pháp: - Phương pháp xử lý số liệu - Phương pháp minh họa bằng bản đồ - Phương pháp so sánh, đánh giá Kết quả chính và kết luận 1. Quận Long Biên thành lập được gần 13 năm, so về mặt thời gian là tương đối non trẻ. Quận có lợi thế nằm trong vùng kinh tế động lực Bắc Bộ, là cửa ngõ quan trọng nhất của tam giác kinh tế của Hà Nội, Hải Phòng và Quảng Ninh. Quận có diện tích nhỏ với 5982,03 ha, trong đó đất nông nghiệp chiếm 30,75%; đất phi nông nghiệp chiếm 69,04%; đất chưa sử dụng chỉ còn 0,21%.

Kết quả thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất quận Long Biên giai đoạn 2010 - 2020: đất nông nghiệp thực hiện 1.839,5 ha đạt 208,61%, đất phi nông nghiệp thực hiện 4.130,1 ha đạt 81,32%, đất chưa sử dụng thực hiện 12,4 ha đạt 38,46%. Còn một số tồn tại trong quá trình thực hiện phương án quy hoạch nguyên nhân do chất lượng phương án quy hoạch, công tác giải phóng mặt bằng, thiếu vốn để thực hiện, các công cụ hỗ trợ cho quá trình đầu tư bất động sản, còn có sự nhượng bộ khi chấp thuận đầu tư. Để thực hiện tốt phương án quy hoạch sử dụng đất, trong thời gian tới quận cần có những giải pháp cụ thể trong việc nâng cao chất lượng lập quy hoạch sử dụng đất; tăng cường quản lý và kiểm tra việc thực hiện phương án quy hoạch sử dụng đất; có chính sách phù hợp trong khai thác, quản lý quỹ đất của địa phương phù hợp với điều kiện của quận mới thành lập. ix c THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Thi Loan Thesis title: “Evaluate the implementation of land use planning up to 2020 in Long Bien District, Hanoi City” Major: Land management Code: 60 85 01 03 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives - Evaluate the implementation of the approved land use indicators in land use planning in Long Bien District, Hanoi in period 2010-2020 to found the existences and causes of existences.

- Propose solutions to improve the efficiency of the implementation of land use planning. Methods In the thesis, the research methods are used: - Methods of data processing - The method illustrated by maps - Method comparison, reviews Main findings and conlusions - Long Bien District was established nearly 13 years, than in terms of time is relatively young. The district is located in the advantages area in a dynamic economic region of Tonkin, the gateway of the economic triangle of Ha Noi, Hai Phong and Quang Ninh. District has a small area with 5982.03 hectares, of which agricultural land accounted for 30.75%; non-agricultural land accounted for 69.04%; unused land is only 0.