Đánh giá công tác quản lý và sử dụng đất tại Công ty TNHH một thành viên Việt Trung, tỉnh Quảng Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu đánh giá công tác quản lý sử dụng đất tại công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên việt trung, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất

• Tác giả: Mai Hữu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thanh Đức
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Huế
• Đề tài: Đánh giá quản lý sử dụng đất tại Công ty Việt Trung, Quảng Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Các khái niệm cơ bản về quản lý và sử dụng đất
• 2.1.1. Khái niệm về đất đai trong quá trình sản xuất nông nghiệp
• 2.1.2. Đất đai là tư liệu sản xuất chính trong nông nghiệp
• 2.1.3. Vấn đề sử dụng đất
• 2.1.4. Nội dung quản lý về đất đai

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý đất đai

Quản lý đất đai là một khái niệm quan trọng trong việc sử dụng tài nguyên đất hiệu quả. Đất đai không chỉ là tài sản quý giá mà còn là nguồn lực không thể thay thế trong sản xuất nông nghiệp. Theo quan điểm của C. Mác, đất là điều kiện cần thiết để sinh tồn và sản xuất. Việc quản lý đất đai bao gồm các quy trình sử dụng tài nguyên đất một cách hiệu quả, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho xã hội. Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, việc quản lý đất đai tại Công ty TNHH MTV Việt Trung, tỉnh Quảng Bình cần được xem xét kỹ lưỡng để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

1.1. Khái niệm về đất đai

Đất đai được định nghĩa là lớp mỏng trên cùng của vỏ trái đất, nơi mà cây cỏ có thể phát triển. Theo FAO, đất là tổng thể của nhiều yếu tố như khí hậu, địa hình, và thổ nhưỡng. Đất đai không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá. Việc sử dụng đất đai phải được thực hiện một cách khoa học và hợp lý để đảm bảo hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

II. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại Công ty Việt Trung

Công ty TNHH MTV Việt Trung đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển và hiện đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng đất. Tình hình quản lý đất đai tại công ty cho thấy nhiều tồn tại, như việc sử dụng đất chưa hiệu quả, dẫn đến tình trạng bỏ hoang hóa. Các chính sách quản lý đất đai cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu sản xuất và bảo vệ tài nguyên. Đặc biệt, việc giao khoán đất cho người lao động cần được thực hiện một cách hợp lý để nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.

2.1. Hiện trạng sử dụng đất

Hiện trạng sử dụng đất tại Công ty TNHH MTV Việt Trung cho thấy nhiều vấn đề cần được giải quyết. Diện tích đất đai được giao cho công ty chưa được khai thác triệt để, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp. Việc quản lý đất đai cần phải được thực hiện một cách chặt chẽ hơn, với sự tham gia của các bên liên quan để đảm bảo quyền sử dụng đất được thực hiện đúng quy định pháp luật.

III. Đánh giá hiệu quả quản lý và sử dụng đất

Đánh giá hiệu quả quản lý và sử dụng đất tại Công ty TNHH MTV Việt Trung cho thấy nhiều điểm mạnh và điểm yếu. Mặc dù công ty đã có những nỗ lực trong việc cải thiện quản lý đất đai, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề tồn tại. Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, bao gồm năng suất cây trồng, mức độ hài lòng của người lao động và sự phát triển bền vững của môi trường.

3.1. Phân tích hiệu quả kinh tế

Phân tích hiệu quả kinh tế từ việc sử dụng đất tại Công ty TNHH MTV Việt Trung cho thấy rằng việc quản lý đất đai chưa đạt được hiệu quả tối ưu. Các chỉ số kinh tế như lợi nhuận trên diện tích đất sử dụng còn thấp. Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả kinh tế từ việc sử dụng đất, bao gồm cải tiến kỹ thuật canh tác và áp dụng công nghệ mới trong sản xuất.

IV. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất

Để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất tại Công ty TNHH MTV Việt Trung, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc cải thiện chính sách quản lý đất đai, tăng cường đào tạo cho cán bộ quản lý, và áp dụng các công nghệ mới trong sản xuất. Đồng thời, cần có sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quá trình quản lý đất đai để đảm bảo tính bền vững.

4.1. Cải thiện chính sách quản lý

Cải thiện chính sách quản lý đất đai là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng đất. Cần xây dựng các quy định rõ ràng về quyền sử dụng đất, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động trong việc tiếp cận và sử dụng đất. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần bảo vệ tài nguyên đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý và sử dụng đất đai là một trong những vấn đề trọng yếu đối với sự phát triển bền vững của nền kinh tế nông nghiệp, đặc biệt trong bối cảnh đất đai là tài nguyên hữu hạn và có vị trí cố định trong không gian. Tại Việt Nam, các nông trường quốc doanh đã tồn tại hơn 50 năm, đóng vai trò quan trọng trong sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái. Tuy nhiên, hiệu quả quản lý và sử dụng đất tại các nông trường còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến năng suất và đời sống người lao động. Công ty TNHH MTV Việt Trung, tỉnh Quảng Bình, tiền thân là Nông trường quốc doanh Việt Trung, với hơn 55 năm hình thành và phát triển, là một điển hình cho các doanh nghiệp nông nghiệp nhà nước đang đối mặt với nhiều thách thức trong công tác quản lý đất đai và sản xuất kinh doanh.

Nghiên cứu tập trung đánh giá thực trạng quản lý, sử dụng đất và hiệu quả sản xuất kinh doanh tại Công ty TNHH MTV Việt Trung trong giai đoạn 2004-2014, nhằm đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý đất đai và phát triển sản xuất. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các đơn vị trực thuộc công ty trên địa bàn huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình, với điều kiện tự nhiên đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa, địa hình đồi núi và nguồn tài nguyên đất đa dạng. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần hoàn thiện chính sách quản lý đất đai cho các nông trường mà còn hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của doanh nghiệp nông nghiệp trong bối cảnh đổi mới kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý đất đai, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý đất đai: Đất đai được xem là tư liệu sản xuất đặc biệt, có giá trị kinh tế, xã hội và môi trường. Quản lý đất đai bao gồm các hoạt động quy hoạch, giao đất, sử dụng, giám sát và bảo vệ tài nguyên đất nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả và bền vững.

• Mô hình hiệu quả sử dụng đất: Đánh giá hiệu quả kinh tế dựa trên các chỉ tiêu như Giá trị hiện tại ròng (NPV), Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR), hiệu quả xã hội và môi trường. Các chỉ tiêu này giúp xác định mức độ sinh lời và tác động xã hội của việc sử dụng đất.

• Khái niệm quản lý nhà nước và quản lý doanh nghiệp về đất đai: Phân biệt giữa quản lý nhà nước về đất đai (chính sách, pháp luật, giám sát) và quản lý đất đai trong doanh nghiệp (quy hoạch, sử dụng, khai thác tài nguyên đất phục vụ sản xuất kinh doanh).

Các khái niệm chính bao gồm: đất đai (land), quyền sử dụng đất, quản lý đất đai, hiệu quả sử dụng đất, nông trường quốc doanh, doanh nghiệp nhà nước trong nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các báo cáo tổng kết hàng năm của Công ty TNHH MTV Việt Trung, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Bình, Chi cục Thống kê Quảng Bình, các văn bản pháp luật liên quan và các công trình nghiên cứu trước đây. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát trực tiếp 95 công nhân tại 10 đơn vị trực thuộc công ty thông qua bảng hỏi, cùng với tham vấn các cán bộ quản lý và khảo sát thực địa tại 15 đơn vị.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Excel để tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu. Phân tích định lượng dựa trên các chỉ tiêu kinh tế như doanh thu, lợi nhuận, năng suất cây trồng, chi phí đầu tư, cùng với phân tích định tính về mức độ hài lòng của người lao động và các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý đất đai.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung phân tích giai đoạn 2004-2014, đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp cho các năm tiếp theo.

• Phương pháp minh họa: Sử dụng bản đồ địa chính, biểu đồ thống kê và hình ảnh thực tế để minh họa các kết quả nghiên cứu, giúp trực quan hóa dữ liệu và tăng tính thuyết phục.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng quản lý và sử dụng đất: Công ty quản lý khoảng 6.000 ha đất, trong đó đất trồng cao su chiếm hơn 60% diện tích. Đất được phân bổ tại 18 đơn vị trực thuộc với đa dạng loại đất như đất xám kết von, đất xám loang lổ, đất đỏ bazan. Tuy nhiên, có khoảng 15-20% diện tích đất bị bỏ hoang hoặc sử dụng không hiệu quả do hạn chế về cơ sở vật chất và quản lý.

2. Hiệu quả sản xuất kinh doanh: Giai đoạn 2010-2014, doanh thu bình quân đạt khoảng 150 tỷ đồng/năm, lợi nhuận trước thuế trung bình 5 tỷ đồng/năm. Năng suất mủ cao su đạt trung bình 1,2 tấn/ha/năm, thấp hơn mức tiềm năng do ảnh hưởng của thiên tai và kỹ thuật canh tác chưa đồng bộ. Tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) ước tính khoảng 8%, thấp hơn mức lãi suất ngân hàng, cho thấy hiệu quả đầu tư còn hạn chế.

3. Mức độ hài lòng của người lao động: Khảo sát 95 công nhân cho thấy 65% hài lòng với chính sách khoán đất và thu nhập, nhưng 35% phản ánh còn nhiều khó khăn về điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ. Ý kiến về công tác quản lý đất đai cho thấy 40% công nhân cho rằng công tác giao khoán chưa minh bạch và chưa phát huy hết hiệu quả sử dụng đất.

4. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội: Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa khô kéo dài và gió Tây Nam mạnh làm ảnh hưởng đến sinh trưởng cây cao su. Địa hình đồi núi phức tạp gây khó khăn trong việc cơ giới hóa và tưới tiêu. Ngoài ra, biến động thị trường cao su và giá nguyên liệu đầu vào cũng tác động tiêu cực đến hiệu quả sản xuất.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy công tác quản lý và sử dụng đất tại Công ty TNHH MTV Việt Trung còn nhiều hạn chế, chủ yếu do cơ chế giao khoán chưa hợp lý, thiếu đồng bộ trong quy hoạch sử dụng đất và hạn chế về kỹ thuật canh tác. So với các nghiên cứu trong ngành nông nghiệp tại Việt Nam, hiệu quả sử dụng đất của công ty thấp hơn mức trung bình do chưa tận dụng được tiềm năng đất đai và nguồn lực lao động.

Biểu đồ phân bố diện tích đất theo loại đất và hiệu quả sử dụng có thể minh họa rõ sự chênh lệch giữa các đơn vị trực thuộc. Bảng so sánh chỉ tiêu kinh tế qua các năm cũng cho thấy sự biến động do ảnh hưởng của thiên tai và thị trường.

Việc người lao động chưa hoàn toàn hài lòng với công tác quản lý đất đai phản ánh sự cần thiết cải thiện chính sách khoán và minh bạch trong quản lý. Điều này phù hợp với các nghiên cứu về quản lý đất đai trong doanh nghiệp nhà nước, nhấn mạnh vai trò của sự tham gia và giám sát của người lao động.

Ngoài ra, điều kiện tự nhiên đặc thù của vùng đòi hỏi công ty cần áp dụng các biện pháp kỹ thuật phù hợp để nâng cao năng suất và bảo vệ môi trường sinh thái, góp phần phát triển bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quy hoạch và quản lý sử dụng đất: Xây dựng kế hoạch sử dụng đất chi tiết, phân bổ hợp lý diện tích đất theo từng loại cây trồng và mục đích sử dụng, đảm bảo tránh bỏ hoang và lãng phí tài nguyên. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể: Ban lãnh đạo công ty phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh.

2. Cải tiến cơ chế giao khoán đất: Thiết lập quy trình giao khoán minh bạch, công khai, có sự tham gia giám sát của người lao động và các bên liên quan nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và tạo động lực sản xuất. Thời gian: 1 năm. Chủ thể: Phòng tổ chức hành chính và các đơn vị trực thuộc.

3. Ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến: Đầu tư nghiên cứu và áp dụng các kỹ thuật thâm canh, tưới tiêu tiết kiệm nước, trồng xen canh để tăng năng suất cây cao su và đa dạng hóa sản phẩm. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể: Phòng kỹ thuật phối hợp với các viện nghiên cứu nông nghiệp.

4. Nâng cao năng lực quản lý và đào tạo nguồn nhân lực: Tổ chức các khóa đào tạo nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý đất đai và sản xuất cho cán bộ công nhân viên, đồng thời cải thiện điều kiện làm việc và chính sách đãi ngộ. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ban giám đốc và phòng tổ chức hành chính.

5. Phát triển hệ thống thông tin đất đai: Xây dựng cơ sở dữ liệu địa chính, cập nhật thường xuyên thông tin về quyền sử dụng đất, quy hoạch và tình hình sử dụng đất để phục vụ công tác quản lý và ra quyết định. Thời gian: 1-2 năm. Chủ thể: Phòng kỹ thuật và phòng tài chính kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Lãnh đạo và quản lý các công ty nông nghiệp nhà nước: Giúp hiểu rõ thực trạng quản lý đất đai, từ đó áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất và sản xuất kinh doanh.

2. Cán bộ quản lý đất đai và chuyên viên địa chính: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý đất đai trong doanh nghiệp, hỗ trợ công tác quy hoạch, giao đất và giám sát sử dụng đất.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành nông nghiệp, quản lý tài nguyên môi trường: Là tài liệu tham khảo quý giá về mô hình quản lý đất đai, hiệu quả sản xuất và các chính sách liên quan đến nông trường quốc doanh.

4. Người lao động và đại diện công nhân trong các doanh nghiệp nông nghiệp: Hiểu rõ quyền lợi, trách nhiệm và các vấn đề liên quan đến công tác quản lý đất đai, góp phần nâng cao sự tham gia và giám sát trong doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao quản lý đất đai tại các nông trường quốc doanh còn nhiều hạn chế?
   Nguyên nhân chính là do cơ chế quản lý cồng kềnh, thiếu minh bạch trong giao khoán đất, hạn chế về kỹ thuật canh tác và điều kiện tự nhiên phức tạp. Ví dụ, tại Công ty Việt Trung, khoảng 15-20% diện tích đất bị bỏ hoang do quản lý chưa hiệu quả.

2. Hiệu quả kinh tế của việc sử dụng đất tại Công ty TNHH MTV Việt Trung như thế nào?
   Hiệu quả kinh tế được đánh giá qua chỉ tiêu NPV và IRR, trong đó IRR khoảng 8%, thấp hơn mức lãi suất ngân hàng, cho thấy hiệu quả đầu tư chưa cao. Doanh thu bình quân giai đoạn 2010-2014 đạt khoảng 150 tỷ đồng/năm.

3. Người lao động có vai trò gì trong quản lý đất đai tại công ty?
   Người lao động là chủ thể trực tiếp sử dụng đất, do đó sự tham gia và giám sát của họ giúp nâng cao tính minh bạch và hiệu quả sử dụng đất. Khảo sát cho thấy 35% công nhân chưa hài lòng với chính sách khoán đất hiện tại.

4. Các yếu tố tự nhiên ảnh hưởng thế nào đến sản xuất nông nghiệp tại công ty?
   Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa khô kéo dài và gió Tây Nam mạnh gây hạn hán, ảnh hưởng đến sinh trưởng cây cao su. Địa hình đồi núi cũng làm hạn chế cơ giới hóa và tưới tiêu, làm giảm năng suất.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý đất đai?
   Các giải pháp bao gồm tăng cường quy hoạch sử dụng đất, cải tiến cơ chế giao khoán, ứng dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, nâng cao năng lực quản lý và phát triển hệ thống thông tin đất đai. Thực hiện đồng bộ các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý.

Kết luận

• Công ty TNHH MTV Việt Trung quản lý khoảng 6.000 ha đất với đa dạng loại đất, nhưng còn tồn tại tình trạng sử dụng đất chưa hiệu quả, ảnh hưởng đến năng suất và lợi nhuận.
• Hiệu quả kinh tế sản xuất cao su và các sản phẩm liên quan chưa đạt mức kỳ vọng, IRR khoảng 8%, thấp hơn mức lãi suất ngân hàng.
• Mức độ hài lòng của người lao động về công tác quản lý đất đai và chính sách khoán còn hạn chế, cần cải thiện để tăng tính minh bạch và động lực sản xuất.
• Điều kiện tự nhiên đặc thù và biến động thị trường là những thách thức lớn đối với công tác quản lý và sản xuất kinh doanh của công ty.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về quy hoạch, giao khoán, kỹ thuật canh tác, đào tạo nhân lực và phát triển hệ thống thông tin đất đai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sản xuất trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo: Ban lãnh đạo công ty và các cơ quan quản lý cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục theo dõi, đánh giá hiệu quả để điều chỉnh kịp thời. Đề nghị các nhà nghiên cứu và chuyên gia tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các mô hình quản lý đất đai hiệu quả trong doanh nghiệp nông nghiệp nhà nước.

Kêu gọi hành động: Các bên liên quan, từ lãnh đạo công ty, cán bộ quản lý đến người lao động, hãy cùng chung tay thực hiện các giải pháp nhằm phát huy tối đa giá trị tài nguyên đất đai, góp phần phát triển bền vững ngành nông nghiệp và kinh tế địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Các khái niệm cơ bản về quản lý và sử dụng đất 1. Khái niệm về đất đai trong quá trình sản xuất nông nghiệp * Khái niệm về đất đai (Land): Theo V.V Đôccutraiep (1846 - 1903): Đất là tầng ngoài của đá bị biến đổi một cách tự nhiên dưới tác dụng của tổng hợp của 5 yếu tố: sinh vật, đá mẹ, địa hình, khí hậu và tuổi địa phương.

Viện sĩ thổ nhưỡng nông hóa Liên Xô(cũ) - V. Theo quan điểm của C. Mác: Đất là tài sản mãi mãi với loài người, là điều kiện cần để sinh tồn, là điều kiện không thể thiếu được để sản xuất, là tư liệu sản xuất cơ bản trong nông lâm nghiệp [26]. Theo quan điểm của FAO thì đất được xem như là tổng thể của nhiều yếu tố gồm: Khí hậu, địa hình, đất, thổ nhưỡng, thủy văn, thực vật, động vật, những biến đổi của đất do hoạt động con người.

[34] Theo Từ điển bách khoa Việt Nam thì đất là lớp mỏng trên cùng của vỏ Trái đất tương đối tơi xốp do các loại đá phong hoá ra, có độ phì, trên đó cây cỏ có thể mọc được. Đất hình thành do tác dụng tổng hợp của nước, không khí và sinh vật lên đá mẹ. Nếu nhìn nhận đất đai trên phương diện từ vạt đất thì đất đai là một phần diện tích cụ thể của bề mặt trái đất, bao gồm cả các yếu tố cấu thành môi trường sinh thái ngay trên và dưới bề mặt đất.[23] Như vậy, tùy theo quan điểm trong từng lĩnh vực về chuyên môn mà đất đai được các tác giả nhìn nhận trên các phương diện khác nhau và có nhiều ý nghĩa khác nhau. Tuy nhiên, hiện nay khi nói đến đất người ta thường dùng hai khái niệm là đất (soil) và đất đai (land).

Đất (soil) là lớp đất mặt của vỏ trái đất gọi là Thổ nhưỡng. Thổ nhưỡng phát sinh là do tác động lẫn nhau của khí trời (khí quyển), nước (thủy quyển), sinh vật (sinh quyển) và đá mẹ (thạch quyển) qua thời gian lâu dài. Khái niệm đất theo nghĩa đất đai (land) có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau, đất như là không gian, cộng đồng lãnh thổ, vị trí địa lý, nguồn vốn, môi trường, tài sản [27]. Trong quản lý nhà nước về đất đai người ta thường đề cập đến đất đai theo khái niệm đất.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 - Đất đai là tư liệu sản xuất chính trong nông nghiệp: Đất đai là đối tượng lao động : Khi con người sử dụng các công cụ lao động tác động vào đất làm thay đổi hình dạng của đất thông qua: cày, bừa, cuốc, xới, làm cỏ. Quá trình đó làm thay đổi chất lượng của đất, lúc này đất đóng vai trò là đối tượng lao động. Đất đai là tư liệu lao động : Trong quá trình lao động, con người sử dụng các công cụ lao động tác động lên đất thông qua các thuộc tính lí, hoá, sinh vật học và các thuộc tính khác của đất để tác động nên cây trồng. Về mặt đời sống - xã hội, đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất không gì thay thế được của ngành sản xuất nông - lâm nghiệp, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hoá và an ninh quốc phòng.

Nhưng đất đai là tài nguyên thiên nhiên có hạn về diện tích, có vị trí cố định trong không gian [22]. - Vấn đề sử dụng đất Sử dụng đất liên quan đến chức năng hoặc mục đích của loại đất được sử dụng. Việc sử dụng đất có thể được định nghĩa là: “ những hoạt động của con người có liên quan trực tiếp tới đất, sử dụng nguồn tài nguyên đất hoặc có tác động lên chúng” [5]. Số liệu về quá trình và hình thái các hoạt động đầu tư (lao động, vốn, nước, phân hoá học .), kết quả sản lượng (loại nông sản, thời gian, chu kỳ mùa vụ .) cho phép đánh giá chính xác việc sử dụng đất, phân tích tác động môi trường và kinh tế, lập mô hình những ảnh hưởng của việc biến đổi sử dụng đất hoặc việc chuyển đổi việc sử dụng đất này sang mục đích sử dụng đất khác.

Phạm vi sử dụng đất, cơ cấu và phương thức sử dụng đất một mặt bị chi phối bởi các điều kiện và quy luật sinh thái tự nhiên, mặt khác bị kiềm chế bởi các điều kiện, quy luật kinh tế - xã hội và các yếu tố kỹ thuật. Vì vậy có thể khái quát một số điều kiện và nhân tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất. Điều kiện tự nhiên: khi sử dụng đất đai, ngoài bề mặt không gian như diện tích trồng trọt, mặt bằng xây dựng., cần chú ý đến việc thích ứng với điều kiện tự nhiên và quy luật sinh thái tự nhiên của đất cũng như các yếu tố bao quanh mặt đất như: yếu tố khí hậu, yếu tố địa hình, yếu tố thổ nhưỡng. Điều kiện kinh tế - xã hội: bao gồm các yếu tố như chế độ xã hội, dân số, lao động, thông tin, các chính sách quản lý về môi trường, chính sách đất đai, yêu cầu về quốc phòng, sức sản xuất, các điều kiện về công nghiệp, nông nghiệp, thương nghiệp, giao thông, vận tải, sự phát triển của khoa học kỹ thuật, trình độ quản lý, sử dụng lao động, điều kiện và trang thiết bị vật chất cho công tác phát triển nguồn nhân lực, đưa khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Yếu tố không gian: đây là một tính chất “đặc biệt” khi sử dụng đất do đất đai là sản phẩm của tự nhiên, tồn tại ngoài ý chí và nhận thức của con người. Đất đai hạn chế về số lượng, có vị trí cố định và là tư liệu sản xuất không thể thay thế được khi tham gia vào hoạt động sản xuất của xã hội [4]. - Đất đai có vị trí cố định gắn liền với điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của mỗi vùng. Từ đặc diểm này đòi hỏi phải quy hoạch các khu vực canh tác cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện lập địa, địa hình và xây dựng các trung tâm dịch vụ, các cơ sở hạ tầng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc sử dụng đất đai đạt hiệu quả cao.

Nội dung quản lý về đất đai Quản lý đất đai là một khái niệm có thể liên quan đến những nỗ lực của chính phủ để quản lý tài nguyên đất. Các định nghĩa về quản lý đất đai và những nỗ lực quản lý đất đai được quốc tế chấp nhận bao gồm: Quản lý đất đai (Land management) bao gồm các quy trình để sử dụng tài nguyên đất có hiệu quả. Đây chủ yếu là trách nhiệm của chủ sở hữu đất. Chính phủ cũng có mục tiêu tăng cường quản lý đất đai hiệu quả như là một phần của mục tiêu thúc đẩy phát triển kinh tế và xã hội bền vững Quản lý hành chính về đất đai (Land administration) liên quan đến việc xây dựng cơ chế quản lý quyền đối với đất đai và sử dụng đất, quá trình sử dụng đất và giá trị của đất đai thuộc thẩm quyền của Chính phủ để thúc đẩy quản lý đất đai hiệu quả, bền vững và bảo đảm quyền về tài sản.

Quản trị đất đai (Land governance) thể hiện trách nhiệm của Chính phủ trong quản lý đất đai thông qua việc tập trung vào các vấn đề chính sách và tầm quan trọng của việc quản lý hiệu quả. Quản trị đất đai có thể được hiểu là cách chính phủ điều hành cơ chế quản lý đất đai Quản lý Nhà nước về đất đai có thể có nhiều nghĩa khác nhau tại các nước khác nhau. Quản lý nhà nước về đất đai có thể đồng nghĩa với quản lý đất đai, tập trung vào cách thức chính phủ xây dựng và thực hiện các chính sách đất đai và quản lý đất đai cho tất cả các loại đất không phân biệt quyền sử dụng đất. Cụ thể hơn, đây là quá trình Nhà nước quản lý đất đai thuộc sở hữu của Nhà nước và giao đất cho các mục đích sử dụng khác nhau.

Địa chính là hệ thống thông tin đất đai, cung cấp thông tin cho quản lý đất đai về quyền đất đai, sử dụng đất và giá trị đất đai. Địa chính là một hệ thống thông tin địa lý trong đó thông tin được kết nối với phạm vi và vị trí địa lý thông qua tọa độ và bản đồ. Địa chính cũng bao gồm nội dung mô tả một đơn vị cơ bản trong hệ thống thông tin, thường là một mảnh đất và đưa ra một nhận dạng duy nhất cho đơn vị đó. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 7 Đất đai không chỉ giới hạn là bề mặt trái đất, mà còn được hiểu như là khái niệm pháp lý về bất động sản.

Tài sản hợp pháp được định nghĩa là không gian bên trên, dưới hoặc trên mặt đất và bao gồm một số công trình xây dựng về mặt vật chất hoặc pháp lý gắn với tài sản đó. Khái niệm đất đai cũng bao gồm các khu vực có nước bao phủ. Bản chất của quản lý đất đai hiệu quả là sự dễ dàng tiếp cận thông tin đáng tin cậy và cập nhật về quyền sử dụng, mục đích sử dụng và giá đất. Do đó, kết quả của quá trình quản lý đất đai là phải xây dựng được hệ thống thông tin được liên tục cập nhật và có thể được phổ biến rộng rãi đến các chủ thể thị trường và chính phủ để quản lý đất đai bền vững.

Những thông tin về đăng ký trong nhiều trường hợp mang lại quyền lợi hoặc cung cấp thông tin về quyền lợi, do vậy, cần phải đáng tin cậy và mang tính độc lập. Đồng thời, đó là lí do tại sao ở hầu hết các nước, trách nhiệm đối với hệ thống thông tin thuộc về chính phủ. Quản lý nhà nước là một thuật ngữ được sử dụng chủ yếu là ở các nước nơi đất đai thuộc sở hữu của Nhà nước để mô tả cách Nhà nước quản lý đất đai và kiểm soát việc sử dụng đất. Tại các quốc gia có sở hữu chủ yếu tư nhân về đất đai, sự kiểm soát của Chính phủ trong việc sử dụng đất được thực hiện chủ yếu thông qua hệ thống quy hoạch sử dụng đất và hệ thống địa chính.