Đánh Giá Thực Trạng Quản Lý Và Xử Lý Rác Thải Sinh Hoạt Tại Thành Phố Uông Bí, Tỉnh Quảng Ninh

Luận văn phân tích thực trạng quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, đề xuất giải pháp cải thiện.

• Tác giả: Nguyễn Văn Quang
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Thái Đại
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Khoa học môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Thực Trạng Quản Lý Và Xử Lý Rác Thải Sinh Hoạt Trên Địa Bàn Thành Phố Uông Bí, Tỉnh Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Danh mục chữ viết tắt
• 1.3. Danh mục bảng
• 1.4. Danh mục hình
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.6. Thesis abstract
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục đích và yêu cầu nghiên cứu
• 1.8.1. Mục đích nghiên cứu
• 1.8.2. Yêu cầu nghiên cứu
• 1.9. Tổng quan tài liệu nghiên cứu
• 1.9.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.9.1.1. Nguồn gốc phát sinh chất thải rắn sinh hoạt
• 1.9.1.2. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt
• 1.9.1.3. Hiện trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt
• 1.9.2. Ảnh hưởng của chất thải rắn sinh hoạt đến môi trường và sức khỏe cộng đồng
• 1.9.2.1. Ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan
• 1.9.2.2. Ảnh hưởng đến sức khỏe con người
• 1.9.3. Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt trên thế giới và ở Việt Nam
• 1.9.3.1. Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt trên thế giới
• 1.9.3.2. Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt tại Việt Nam
• 1.9.3.3. Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt tại tỉnh Quảng Ninh
• 1.9.3.4. Một số công nghệ xử lý chất thải được áp dụng ở Việt Nam
• 1.10. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10.2. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.2.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Uông Bí
• 1.10.2.2. Thực trạng công tác quản lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh
• 1.10.2.3. Đề xuất một số giải pháp quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt của thành phố Uông Bí
• 1.11. Phương pháp nghiên cứu
• 1.11.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.11.2. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 1.11.3. Phương pháp điều tra, đánh giá thực địa
• 1.11.4. Phương pháp cân rác và phân loại rác
• 1.11.5. Phương pháp xử lý thông tin
• 1.12. Kết quả nghiên cứu
• 1.12.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Uông Bí
• 1.12.1.1. Đặc điểm địa lý tự nhiên
• 1.12.1.2. Đặc điểm kinh tế- xã hội
• 1.12.2. Thực trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí
• 1.12.2.1. Nguồn phát sinh chất thải
• 1.12.2.2. Khối lượng và thành phần rác thải sinh hoạt phát sinh tại thành phố Uông Bí – tỉnh Quảng Ninh
• 1.12.2.3. Thực trạng công tác quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại thành phố Uông Bí – tỉnh Quảng Ninh
• 1.12.2.3.1. Quản lý rác thải tại hộ gia đình
• 1.12.2.3.2. Công tác quản lý rác thải sinh hoạt của thành phố
• 1.12.2.3.3. Công tác xử lý rác thải sinh hoạt
• 1.12.2.3.4. Đánh giá hiệu quả và khó khăn trong công tác quản lý RTSH trên địa bàn thành phố Uông Bí
• 1.12.3. Dự báo rác thải sinh hoạt tại thành phố Uông Bí đến năm 2020
• 1.12.4. Đề xuất môt sô giải pháp quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt của thành phố Uông Bí
• 1.12.4.1. Giải pháp về cơ sở chính sách và tuyên truyền giáo dục
• 1.12.4.2. Giải pháp công tác thu gom, vận chuyển và xử lý
• 2. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Rác Thải Sinh Hoạt Tại Uông Bí Thực Trạng

Ô nhiễm môi trường do rác thải là vấn đề toàn cầu, gây mất cân bằng sinh thái và ảnh hưởng đến phát triển bền vững. Tại Việt Nam, quá trình phát triển kinh tế nhanh chóng tạo ra nhiều mâu thuẫn, đặc biệt là vấn đề ô nhiễm do chất thải, nhất là rác thải sinh hoạt. Quản lý rác thải sinh hoạt trở thành vấn đề cấp bách trong công tác bảo vệ môi trường. Uông Bí, trung tâm kinh tế của Quảng Ninh, đối mặt với áp lực lớn từ lượng rác thải ngày càng tăng do đô thị hóa và gia tăng dân số. Bãi chôn lấp quá tải và nhà máy xử lý rác gây ô nhiễm là những thách thức lớn. Nghiên cứu về quản lý rác thải sinh hoạt Uông Bí là cần thiết để đưa ra giải pháp hiệu quả.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Rác Thải Sinh Hoạt Uông Bí

Quản lý rác thải sinh hoạt hiệu quả là yếu tố then chốt để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng tại Uông Bí. Việc thu gom, xử lý rác thải đúng cách giúp giảm thiểu ô nhiễm đất, nước, không khí, ngăn ngừa các bệnh truyền nhiễm và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân. Theo tài liệu nghiên cứu, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh ngày càng tăng do quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế. Do đó, cần có các giải pháp đồng bộ và bền vững để giải quyết vấn đề này.

1.2. Mục Tiêu Nghiên Cứu Đánh Giá Quản Lý Rác Thải Uông Bí

Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí, Quảng Ninh. Mục tiêu chính là xác định các vấn đề tồn tại, đánh giá hiệu quả của các biện pháp hiện tại và đề xuất các giải pháp khả thi để nâng cao hiệu quả quản lý rác thải. Nghiên cứu cũng hướng đến việc đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị hóa, công nghiệp hóa của thành phố, đồng thời giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Các giải pháp đề xuất cần phù hợp với điều kiện thực tế của Uông Bí và có tính khả thi cao.

II. Thực Trạng Rác Thải Sinh Hoạt Uông Bí Nguồn Gốc Thành Phần

Chất thải rắn là chất thải ở thể rắn, phát sinh từ quá trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt. Chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau, khác nhau về số lượng, thành phần, kích thước, phân bố. Các nguồn phát sinh chính bao gồm khu dân cư, trung tâm thương mại, cơ quan, khu xây dựng, dịch vụ công cộng, nhà máy xử lý chất thải, hoạt động công nghiệp và nông nghiệp. Thành phần rác thải sinh hoạt phụ thuộc vào nguồn gốc phát sinh, bao gồm chất thải thực phẩm, giấy, carton, nhựa, vải, cao su, rác vườn, gỗ, nhôm.

2.1. Nguồn Phát Sinh Rác Thải Sinh Hoạt Chính Tại Uông Bí

Rác thải sinh hoạt tại Uông Bí phát sinh chủ yếu từ các hộ gia đình, chợ, trường học, bệnh viện, văn phòng và các cơ sở kinh doanh dịch vụ. Theo nghiên cứu, hộ gia đình chiếm tỷ lệ lớn nhất trong tổng lượng rác thải sinh hoạt phát sinh. Các khu vực tập trung dân cư và các khu chợ thường là những điểm nóng về ô nhiễm rác thải. Việc xác định rõ các nguồn phát sinh rác thải giúp cho việc triển khai các biện pháp quản lý và thu gom hiệu quả hơn.

2.2. Phân Loại Rác Thải Sinh Hoạt Theo Thành Phần Tại Uông Bí

Thành phần rác thải sinh hoạt tại Uông Bí bao gồm chất thải hữu cơ (thực phẩm thừa, rau củ quả), chất thải vô cơ (nhựa, kim loại, thủy tinh), chất thải tái chế (giấy, carton, nhựa) và chất thải nguy hại (pin, bóng đèn). Tỷ lệ chất thải hữu cơ thường chiếm phần lớn trong tổng lượng rác thải sinh hoạt. Việc phân loại rác thải tại nguồn là rất quan trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho việc tái chế và xử lý rác thải một cách hiệu quả.

2.3. Ảnh Hưởng Của Rác Thải Sinh Hoạt Đến Môi Trường Uông Bí

Rác thải sinh hoạt không được quản lý và xử lý đúng cách gây ra nhiều tác động tiêu cực đến môi trường tại Uông Bí. Ô nhiễm đất, nước, không khí, phát sinh mùi hôi thối, ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị và sức khỏe cộng đồng là những hậu quả nghiêm trọng. Bãi chôn lấp rác thải không hợp vệ sinh có thể gây ô nhiễm nguồn nước ngầm và phát tán khí thải độc hại. Do đó, cần có các giải pháp quản lý rác thải toàn diện và bền vững để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

III. Quy Trình Quản Lý Rác Thải Uông Bí Thu Gom Vận Chuyển

Quản lý rác thải sinh hoạt bao gồm nhiều công đoạn, từ thu gom, vận chuyển đến xử lý. Việc thu gom rác thải được thực hiện bởi công nhân vệ sinh môi trường hoặc các đơn vị dịch vụ. Rác thải sau khi thu gom được vận chuyển đến các điểm tập kết hoặc khu xử lý. Các phương pháp xử lý rác thải phổ biến bao gồm chôn lấp, đốt, ủ phân compost và tái chế. Hiệu quả của quy trình quản lý rác thải phụ thuộc vào sự phối hợp đồng bộ giữa các bên liên quan và việc áp dụng các công nghệ xử lý phù hợp.

3.1. Phương Pháp Thu Gom Rác Thải Sinh Hoạt Hiện Nay Tại Uông Bí

Tại Uông Bí, rác thải sinh hoạt được thu gom chủ yếu bằng phương pháp thủ công và bán cơ giới. Công nhân vệ sinh môi trường thu gom rác từ các hộ gia đình, cơ quan, trường học và các cơ sở kinh doanh dịch vụ. Rác thải sau đó được tập kết tại các điểm trung chuyển trước khi được vận chuyển đến khu xử lý. Một số khu vực đã triển khai mô hình thu gom rác theo giờ để giảm thiểu tình trạng ô nhiễm và mất mỹ quan đô thị.

3.2. Vận Chuyển Rác Thải Sinh Hoạt Đến Khu Xử Lý Tại Uông Bí

Rác thải sinh hoạt sau khi được thu gom sẽ được vận chuyển đến khu xử lý rác thải Khe Giang bằng xe chuyên dụng. Quá trình vận chuyển cần đảm bảo an toàn vệ sinh môi trường, tránh rơi vãi rác thải và phát tán mùi hôi. Việc lựa chọn tuyến đường vận chuyển hợp lý cũng rất quan trọng để giảm thiểu ùn tắc giao thông và ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.

3.3. Đánh Giá Hiệu Quả Quy Trình Thu Gom Vận Chuyển Rác Uông Bí

Quy trình thu gom và vận chuyển rác thải sinh hoạt tại Uông Bí còn tồn tại một số hạn chế. Tình trạng thu gom rác không đúng giờ, điểm tập kết rác chưa hợp lý, xe vận chuyển rác cũ kỹ và thiếu trang thiết bị bảo hộ lao động là những vấn đề cần được khắc phục. Việc nâng cấp cơ sở hạ tầng và trang thiết bị, đào tạo nâng cao năng lực cho công nhân vệ sinh môi trường là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả quy trình thu gom và vận chuyển rác thải.

IV. Xử Lý Rác Thải Sinh Hoạt Uông Bí Công Nghệ Hiệu Quả

Xử lý rác thải sinh hoạt là công đoạn quan trọng để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Các phương pháp xử lý rác thải phổ biến bao gồm chôn lấp, đốt, ủ phân compost và tái chế. Việc lựa chọn phương pháp xử lý rác thải phù hợp phụ thuộc vào thành phần rác thải, điều kiện kinh tế - xã hội và yêu cầu bảo vệ môi trường. Cần ưu tiên các phương pháp xử lý rác thải thân thiện với môi trường và có khả năng thu hồi năng lượng hoặc tái chế.

4.1. Các Phương Pháp Xử Lý Rác Thải Sinh Hoạt Đang Áp Dụng Tại Uông Bí

Hiện nay, Uông Bí chủ yếu áp dụng phương pháp chôn lấp và đốt để xử lý rác thải sinh hoạt tại khu xử lý rác thải Khe Giang. Phương pháp chôn lấp là phương pháp đơn giản và chi phí thấp, nhưng lại gây ô nhiễm đất, nước và không khí. Phương pháp đốt giúp giảm thể tích rác thải và thu hồi năng lượng, nhưng lại phát sinh khí thải độc hại. Việc áp dụng các công nghệ xử lý rác thải tiên tiến và thân thiện với môi trường là rất cần thiết để giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

4.2. Đánh Giá Ưu Nhược Điểm Của Từng Phương Pháp Xử Lý Rác

Phương pháp chôn lấp có ưu điểm là chi phí đầu tư thấp, dễ thực hiện, nhưng nhược điểm là chiếm diện tích đất lớn, gây ô nhiễm môi trường đất, nước và không khí, phát sinh khí metan gây hiệu ứng nhà kính. Phương pháp đốt có ưu điểm là giảm thể tích rác thải, thu hồi năng lượng, nhưng nhược điểm là chi phí đầu tư cao, phát sinh khí thải độc hại nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Việc lựa chọn phương pháp xử lý rác thải cần cân nhắc kỹ lưỡng các yếu tố kinh tế, kỹ thuật và môi trường.

4.3. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Xử Lý Rác Thải Sinh Hoạt Uông Bí

Để nâng cao hiệu quả xử lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí, cần đầu tư vào các công nghệ xử lý rác thải tiên tiến và thân thiện với môi trường như ủ phân compost, tái chế và đốt rác phát điện. Đồng thời, cần tăng cường công tác phân loại rác tại nguồn, nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và khuyến khích các hoạt động tái chế, tái sử dụng rác thải. Việc xây dựng nhà máy xử lý rác thải hiện đại với công nghệ tiên tiến là giải pháp lâu dài và bền vững để giải quyết vấn đề rác thải tại Uông Bí.

V. Giải Pháp Quản Lý Rác Thải Uông Bí Chính Sách Tuyên Truyền

Quản lý rác thải hiệu quả đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các giải pháp về chính sách, kỹ thuật và xã hội. Cần xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về quản lý rác thải, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Đồng thời, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và khuyến khích các hoạt động phân loại rác tại nguồn, tái chế và tái sử dụng rác thải.

5.1. Hoàn Thiện Chính Sách Quản Lý Rác Thải Sinh Hoạt Uông Bí

Để nâng cao hiệu quả quản lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí, cần rà soát, sửa đổi và bổ sung các quy định pháp luật về quản lý rác thải, đảm bảo tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Cần xây dựng cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực xử lý rác thải, đồng thời tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng Cường Tuyên Truyền Giáo Dục Về Quản Lý Rác Thải

Công tác tuyên truyền, giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao ý thức cộng đồng về bảo vệ môi trường và quản lý rác thải. Cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục như tổ chức các buổi nói chuyện, hội thảo, phát tờ rơi, treo băng rôn, khẩu hiệu và sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng. Đồng thời, cần đưa nội dung giáo dục về bảo vệ môi trường vào chương trình học của các trường học.

5.3. Khuyến Khích Cộng Đồng Tham Gia Quản Lý Rác Thải Uông Bí

Để quản lý rác thải hiệu quả, cần khuyến khích sự tham gia tích cực của cộng đồng. Cần tạo điều kiện thuận lợi cho người dân tham gia vào quá trình xây dựng và thực hiện các chính sách về quản lý rác thải. Đồng thời, cần khuyến khích các hoạt động phân loại rác tại nguồn, tái chế và tái sử dụng rác thải, tạo ra một cộng đồng sống xanh và thân thiện với môi trường.

VI. Đánh Giá Quản Lý Rác Thải Uông Bí Kết Luận Kiến Nghị

Nghiên cứu về quản lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí cho thấy còn nhiều thách thức cần giải quyết. Cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng để nâng cao hiệu quả quản lý rác thải. Việc đầu tư vào công nghệ xử lý rác thải tiên tiến, hoàn thiện hệ thống chính sách và tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục là những giải pháp quan trọng để xây dựng một Uông Bí xanh, sạch, đẹp và phát triển bền vững.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Quản Lý Rác Thải Uông Bí

Nghiên cứu đã đánh giá thực trạng quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí, chỉ ra những tồn tại và hạn chế trong quy trình thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải. Nghiên cứu cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý rác thải, bao gồm hoàn thiện chính sách, đầu tư vào công nghệ xử lý rác thải tiên tiến và tăng cường công tác tuyên truyền, giáo dục.

6.2. Kiến Nghị Giải Pháp Cải Thiện Quản Lý Rác Thải Uông Bí

Để cải thiện công tác quản lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí, cần có sự đầu tư mạnh mẽ vào cơ sở hạ tầng và trang thiết bị, nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ và công nhân vệ sinh môi trường. Đồng thời, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường. Việc xây dựng một hệ thống quản lý rác thải đồng bộ và hiệu quả là rất cần thiết để bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quản Lý Rác Thải Uông Bí

Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các công nghệ xử lý rác thải mới, nghiên cứu các mô hình quản lý rác thải tiên tiến và xây dựng các giải pháp tài chính bền vững cho công tác quản lý rác thải. Đồng thời, cần nghiên cứu sâu hơn về tác động của rác thải đến sức khỏe cộng đồng và đề xuất các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa và phát triển công nghiệp nhanh chóng tại khu vực Đông Bắc Việt Nam đang tạo ra sức ép nặng nề lên hạ tầng xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh với diện tích tự nhiên 255,94 km2 và quy mô dân số đạt 174.627 người vào năm 2015, là một trung tâm kinh tế, thương mại, khai thác than và công nghiệp điện quan trọng của tỉnh. Theo thống kê năm 2015, khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trung bình trên toàn địa bàn đạt 73,26 tấn/ngày, trong khi tỷ lệ thu gom thực tế đạt 88,7%. Sau khi bãi chôn lấp Lạc Thanh buộc phải đóng cửa vào năm 2012 do tình trạng quá tải nghiêm trọng và nhà máy xử lý rác Bắc Sơn gây ô nhiễm thứ cấp, toàn bộ khối lượng chất thải được chuyển giao về bãi rác Khe Giang thuộc xã Thượng Yên Công, đặt ra yêu cầu bức thiết về việc tái cấu trúc hệ thống quản lý.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện hiện trạng phát sinh, mạng lưới thu gom, vận chuyển và hiệu quả xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí; từ đó nhận diện những hạn chế về công nghệ lẫn quản lý nhằm đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường trong giai đoạn chuyển dịch kinh tế 2015–2020. Phạm vi không gian nghiên cứu bao phủ 11 đơn vị hành chính của thành phố, tập trung khảo sát chuyên sâu tại 3 phường đại diện cho 3 hình thái kinh tế – xã hội đặc thù: phường Quang Trung (đô thị trung tâm), phường Vàng Danh (công nghiệp khai thác than) và phường Phương Nam (nông nghiệp). Thời gian thực hiện thu thập và quan trắc dữ liệu kéo dài từ tháng 05/2015 đến tháng 05/2016. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu định lượng chính xác về hệ số phát thải, thành phần lý hóa của rác thải và năng lực xử lý thực tế, hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách tối ưu hóa chi phí vận hành và xây dựng lộ trình quản lý chất thải rắn đô thị bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng khung lý thuyết quản lý tổng hợp chất thải rắn (Integrated Solid Waste Management - ISWM) kết hợp với mô hình kinh tế tuần hoàn 3R (Reduce - Reuse - Recycle), tham chiếu từ các mô hình quản trị môi trường thành công tại Nhật Bản, Đức và Singapore. Hệ thống lý thuyết tập trung vào các khái niệm nền tảng bao gồm: chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) theo định nghĩa tại Nghị định số 59/2007/NĐ-CP, hệ số phát sinh chất thải theo đầu người (kg/người/ngày), phân loại rác tại nguồn, công nghệ xử lý nhiệt thu hồi năng lượng (Incineration), ủ sinh học compost và chôn lấp hợp vệ sinh (Sanitary Landfill).

Bên cạnh đó, nghiên cứu tích hợp nguyên lý phân tích thành phần nguyên tố hóa học (C, H, O, N, S) và tỷ lệ tro trơ trong chất thải rắn nhằm xác định công thức hóa học trung bình, phục vụ tính toán nhiệt trị phục vụ quá trình thiêu đốt hoặc lượng khí bãi rác ($CH_4$, $CO_2$) sinh ra trong quá trình phân hủy kỵ khí. Các quy định pháp luật hiện hành như Luật Bảo vệ Môi trường cùng các chỉ thị, nghị quyết của Tỉnh ủy Quảng Ninh về công tác vệ sinh môi trường đô thị tạo nên khung pháp lý vững chắc cho việc đối chiếu và đánh giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp nhằm đảm bảo tính khách quan và khoa học. Dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo thống kê của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Uông Bí, và Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Uông Bí về hiện trạng hạ tầng, phương tiện vận tải và kinh phí vận hành.

Cỡ mẫu khảo sát sơ cấp được xác định dựa trên công thức dung sai mẫu ngẫu nhiên:

$$n = \frac{N}{1 + N \cdot e^2}$$

Với tổng số hộ gia đình tại 3 phường nghiên cứu là 11.059 hộ và mức sai số cho phép $e = 10%$, quy mô mẫu tối thiểu được tính toán là 99 phiếu (tương ứng 33 phiếu cho mỗi phường). Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên (Stratified Random Sampling) được áp dụng để chia 33 hộ tại mỗi phường thành 3 nhóm có mức thu nhập khác nhau: thu nhập cao (11 hộ), thu nhập trung bình (11 hộ) và thu nhập thấp (11 hộ).

Phương pháp cân rác và phân loại tại nguồn được tiến hành trực tiếp tại 99 hộ gia đình trong 3 đợt quan sát (đầu năm, giữa năm và cuối năm), mỗi đợt theo dõi liên tục 7 ngày từ thứ Hai đến Chủ Nhật nhằm triệt tiêu các yếu tố sai số do biến động theo mùa vụ và ngày nghỉ. Việc phân tích thành phần rác (tách lọc thành phần hữu cơ dễ phân hủy, giấy, nhựa, kim loại, thủy tinh, đất đá trơ) được thực hiện bằng cân đo cơ học tại chỗ. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ thực tế dữ liệu thứ cấp tại địa phương còn mang tính ước lượng, chưa phản ánh được sự biến thiên thực tế giữa các nhóm mức sống và đặc thù sinh kế nông thôn - đô thị. Toàn bộ dữ liệu thu thập được xử lý thống kê mô tả và so sánh tương quan thông qua các phần mềm văn phòng chuyên dụng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên toàn thành phố Uông Bí năm 2015 đạt 73,26 tấn/ngày, tương đương khoảng 26.740 tấn/năm. Trong đó, nguồn thải từ khu dân cư và hộ gia đình chiếm tỷ trọng áp đảo với 77,12% tổng lượng chất thải phát sinh; phần còn lại bắt nguồn từ hệ thống chợ truyền thống (như chợ Trung tâm Uông Bí, chợ Chiều), các cơ sở dịch vụ - thương mại, trường học và bệnh viện trên địa bàn.

Thứ hai, thành phần chất thải rắn sinh hoạt tại Uông Bí có đặc trưng vượt trội về rác hữu cơ dễ phân hủy (thức ăn thừa, rau củ quả, lá cây), chiếm trên 60% tổng khối lượng rác thải. Các thành phần tái chế có giá trị như giấy và bìa carton chỉ chiếm khoảng 2,7% đến 3,0%, trong khi thành phần nhựa, nilon khó phân hủy chiếm khoảng 8% đến 12% và đang có chiều hướng gia tăng nhanh do thói quen sử dụng đồ nhựa dùng một lần.

Thứ ba, có sự phân hóa rõ nét về hệ số phát sinh rác thải sinh hoạt theo mức độ đô thị hóa và điều kiện kinh tế giữa các khu vực. Khảo sát thực địa cho thấy hệ số phát thải tại phường Quang Trung (vùng lõi đô thị) đạt cao nhất với 0,67 kg/người/ngày; tiếp theo là phường Vàng Danh (khu vực công nghiệp khai khoáng) đạt 0,64 kg/người/ngày; thấp nhất là phường Phương Nam (khu vực thuần nông) với 0,46 kg/người/ngày. Như vậy, lượng rác xả thải bình quân đầu người tại khu vực đô thị cao hơn khu vực nông thôn tới 45,6%.

Thứ tư, công tác xử lý rác tại khu liên hợp Khe Giang (xã Thượng Yên Công) hiện kết hợp giữa phương pháp thiêu đốt bằng lò đốt rác và chôn lấp hợp vệ sinh. Dù tỷ lệ thu gom toàn đô thị đạt mức 88,7%, hạ tầng xử lý vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn kỹ thuật khi công suất lò đốt chưa đáp ứng đủ lượng thải gia tăng, nước rỉ rác vào mùa mưa tiềm ẩn rủi ro phát tán ra môi trường nước mặt và nước ngầm lân cận.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch đáng kể về hệ số phát thải giữa 3 phường phản ánh mối tương quan thuận giữa mức thu nhập bình quân, mật độ dân cư và khối lượng chất thải. Tại phường Quang Trung, mật độ dịch vụ cao cùng lối sống tiêu dùng nhanh thúc đẩy lượng rác vô cơ và bao bì gia tăng. Ngược lại, tại phường Phương Nam, phần lớn phụ phẩm nông nghiệp và rác hữu cơ được người dân tận dụng tái chế làm thức ăn chăn nuôi hoặc phân bón tại gia đình, dẫn đến hệ số rác thải đưa ra hệ thống thu gom thấp hơn đáng kể.

Khi so sánh với các đô thị khác tại Việt Nam, hệ số phát thải bình quân tại Uông Bí (0,46–0,67 kg/người/ngày) tương đồng với mức trung bình của các đô thị loại II và loại III (0,6–0,8 kg/người/ngày), nhưng thấp hơn đáng kể so với các đô thị đặc biệt như Hà Nội hay Thành phố Hồ Chí Minh (1,2–1,45 kg/người/ngày). Về mặt thành phần, tỷ lệ rác hữu cơ trên 60% của Uông Bí rất tương thích với các giải pháp chế biến phân vi sinh compost và ủ yếm khí thu hồi khí sinh học.

Để tối ưu hóa việc trực quan hóa dữ liệu nghiên cứu, cơ cấu thành phần rác thải có thể được biểu diễn hiệu quả thông qua biểu đồ tròn (Pie Chart) làm nổi bật phần hữu cơ áp đảo, kết hợp biểu đồ cột nhóm (Clustered Bar Chart) so sánh lượng xả thải giữa 3 nhóm thu nhập tại 3 phường khảo sát. Biểu đồ dòng vật chất (Sankey Diagram) cũng là công cụ trực quan lý tưởng để mô phỏng dòng di chuyển của 73,26 tấn rác/ngày từ các nguồn phát sinh, qua 88,7% khâu thu gom, đến các công đoạn đốt và chôn lấp tại bãi Khe Giang. Thực trạng này cho thấy việc chôn lấp trực tiếp lượng lớn rác hữu cơ không qua phân loại đang làm lãng phí quỹ đất và tăng gánh nặng xử lý nước rỉ rác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực địa và dự báo lượng rác thải đến năm 2020, một số giải pháp trọng tâm được khuyến nghị thực hiện:

• Thiết lập chương trình phân loại chất thải rắn tại nguồn trên phạm vi toàn thành phố: Triển khai thí điểm mô hình phân loại rác thành 3 nhóm (rác hữu cơ dễ phân hủy, rác tái chế và rác vô cơ còn lại) tại 100% tổ dân phố thuộc phường Quang Trung và phường Thanh Sơn trong giai đoạn 2017–2018, sau đó nhân rộng ra toàn bộ 9 phường và 2 xã trước năm 2020. Chủ thể thực hiện là UBND thành phố Uông Bí chủ trì phối hợp với Hội đồng nhân dân và các tổ chức đoàn thể địa phương.
• Hiện đại hóa quy trình công nghệ tại Khu xử lý rác Khe Giang: Nâng cấp dây chuyền phân loại tự động kết hợp xây dựng bổ sung nhà xưởng ủ sinh học compost công suất 30–40 tấn/ngày nhằm tận dụng hơn 60% thành phần hữu cơ làm phân bón. Cải tạo triệt để hệ thống thu gom và xử lý nước rỉ rác đạt quy chuẩn môi trường trước năm 2019, giảm tỷ lệ chôn lấp thô xuống dưới 30% tổng lượng tiếp nhận. Chủ thể thực hiện: Ban Quản lý Dự án thành phố kết hợp với doanh nghiệp quản lý vận hành bãi rác.
• Mở rộng mạng lưới thu gom và tối ưu hóa tuyến vận chuyển: Bổ sung 15–20 xe ép rác chuyên dụng loại nhỏ để tiếp cận các ngõ ngách sâu tại khu vực đồi núi của phường Vàng Danh và Bắc Sơn; tăng tỷ lệ thu gom rác sinh hoạt toàn thành phố từ 88,7% lên trên 95% vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Công ty Cổ phần Môi trường Đô thị Uông Bí.
• Đổi mới cơ chế tài chính và xã hội hóa công tác dịch vụ môi trường: Điều chỉnh khung phí vệ sinh môi trường theo nguyên tắc "người gây ô nhiễm phải trả tiền", tính toán mức phí dựa trên khối lượng rác thải thực tế đối với các cơ sở kinh doanh dịch vụ và nhà hàng; đồng thời ban hành cơ chế ưu đãi thuế nhằm thu hút từ 1 đến 2 doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư công nghệ tái chế rác thải trong giai đoạn 2018–2020 do Phòng Tài chính - Kế hoạch phối hợp Phòng Tài nguyên và Môi trường tham mưu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cơ quan quản lý nhà nước về môi trường cấp tỉnh và cấp huyện: Cung cấp tài liệu tham khảo thực tiễn có giá trị cao cho Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Ninh, Chi cục Bảo vệ Môi trường và UBND thành phố Uông Bí trong việc xây dựng quy hoạch quản lý chất thải rắn tổng thể và phê duyệt dự án đầu tư hạ tầng xử lý rác thải.
• Doanh nghiệp và hợp tác xã dịch vụ môi trường đô thị: Giúp các đơn vị thu gom, xử lý rác (như URENCO Uông Bí, Tập đoàn INDEVCO) tiếp cận các thông số định lượng về khối lượng, thành phần và hệ số phát thải rác để tính toán định mức thiết bị, quy hoạch trạm trung chuyển và phân bổ nhân sự hợp lý.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Môi trường: Là tài liệu học thuật giá trị cho các ngành Khoa học Môi trường, Kỹ thuật Môi trường và Quản lý Đô thị tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam cùng các trường đại học, phục vụ việc tham khảo khung phương pháp luận cân rác thực địa và tính toán dung sai mẫu điều tra xã hội học.
• Các tổ chức phi chính phủ và hiệp hội cộng đồng: Hỗ trợ xây dựng các đề án tài trợ can thiệp, tập huấn kỹ năng phân loại rác tại nguồn và phát triển các sáng kiến kinh tế tuần hoàn 3R dựa vào cộng đồng tại các khu vực đô thị đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

• Khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh bình quân mỗi ngày tại thành phố Uông Bí là bao nhiêu? Theo kết quả điều tra và tính toán năm 2015, tổng khối lượng rác thải sinh hoạt phát sinh trên toàn địa bàn thành phố Uông Bí đạt 73,26 tấn/ngày (tương đương khoảng 26.740 tấn/năm), trong đó lượng rác thu gom thực tế đạt 88,7%, phần còn lại tập trung chủ yếu ở các vùng sâu, vùng xa chưa có mạng lưới thu gom đồng bộ.

• Thành phần rác thải sinh hoạt tại Uông Bí có đặc điểm gì nổi bật ảnh hưởng đến công nghệ xử lý? Rác thải sinh hoạt tại Uông Bí chứa trên 60% chất hữu cơ dễ phân hủy (thực phẩm thừa, rau quả) và độ ẩm tương đối cao, trong khi thành phần tái chế như giấy chỉ chiếm dưới 3%. Đặc tính này cho thấy việc áp dụng công nghệ thiêu đốt trực tiếp đòi hỏi nhiệt trị bổ sung lớn, trong khi công nghệ ủ sinh học compost và ủ yếm khí lại rất thích hợp.

• Nguyên nhân nào dẫn đến sự khác biệt về hệ số xả rác giữa phường Quang Trung và phường Phương Nam? Phường Quang Trung là trung tâm đô thị thương mại có mức sống cao và tập trung nhiều cơ sở dịch vụ nên hệ số xả rác đạt 0,67 kg/người/ngày. Trong khi đó, phường Phương Nam là vùng nông nghiệp với hệ số 0,46 kg/người/ngày do người dân tận dụng triệt để rác thải hữu cơ phục vụ chăn nuôi và trồng trọt tại hộ gia đình.

• Hiện nay rác thải tại Uông Bí đang được xử lý bằng những phương pháp nào tại bãi rác Khe Giang? Chất thải rắn sinh hoạt sau khi thu gom được vận chuyển về khu xử lý Khe Giang (xã Thượng Yên Công) và được xử lý kết hợp qua hai hình thức: thiêu đốt bằng nhà máy đốt rác và chôn lấp hợp vệ sinh. Tuy nhiên, quy trình xử lý nước rỉ rác và khí thải lò đốt vẫn cần tiếp tục cải tạo để đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật nghiêm ngặt.

• Phương pháp xác định cỡ mẫu điều tra trong luận văn được thực hiện như thế nào để đảm bảo độ tin cậy? Nghiên cứu áp dụng công thức tính dung sai mẫu ngẫu nhiên từ tổng thể 11.059 hộ gia đình tại 3 phường nghiên cứu, với sai số cho phép $e = 10%$, xác lập cỡ mẫu 99 phiếu. Mẫu được phân bổ đều 33 phiếu/phường và phân tầng theo 3 mức thu nhập (cao, trung bình, thấp) kết hợp cân đo rác thực tế trong 3 đợt x 7 ngày liên tục.

Kết luận

• Luận văn đã xác lập bộ dữ liệu khoa học thực chứng về hiện trạng phát sinh 73,26 tấn rác/ngày và tỷ lệ thu gom 88,7% tại thành phố Uông Bí năm 2015.
• Nghiên cứu chỉ rõ thành phần rác hữu cơ chiếm tỷ trọng chi phối trên 60%, khẳng định tiềm năng lớn cho việc ứng dụng công nghệ chế biến phân vi sinh thay vì chôn lấp thô.
• Kết quả khảo sát làm sáng tỏ sự phân hóa hệ số phát thải theo không gian và mức sống (dao động từ 0,46 kg/người/ngày tại nông thôn đến 0,67 kg/người/ngày tại đô thị).
• Đề tài đã nhận diện các điểm nghẽn hạ tầng tại khu xử lý Khe Giang và đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật, tài chính, quy hoạch đồng bộ.
• Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là cung cấp mô hình tính toán và cơ sở dữ liệu nền tảng phục vụ công tác quy hoạch môi trường đô thị đến năm 2020.

Các cơ quan quản lý và đơn vị nghiên cứu có thể khai thác, tham khảo trực tiếp các dữ liệu và giải pháp trong công trình này để triển khai các dự án nâng cao năng lực quản lý chất thải rắn tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN VĂN QUANG ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VÀ XỬ LÝ RÁC THẢI SINH HOẠT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ UÔNG BÍ, TỈNH QUẢNG NINH Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hoàng Thái Đại NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Quang i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc thầy giáo PGS.TS Hoàng Thái Đại (người hướng dẫn khoa học) đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban quản lý đào tạo, Khoa Môi Trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể cán bộ, nhân viên phòng tài nguyên môi trường Uông Bí và công ty CPDT&XD Môi Trường Đô Thị Uông Bí. Xin cảm ơn các hộ gia đình và người dân đã tạo điều kiện cho việc thu thập tài liệu, điều tra phỏng vấn cũng như những đóng góp ý kiến đánh giá thực trạng môi trường trên địa 3 phường chọn nghiên cứu, đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Văn Quang ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.

vi Danh mục hình .vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract .1 Tính cấp thiết của đề tài .2 Mục đích và yêu cầu nghiên cứu .1 Mục đích nghiên cứu .2 Yêu cầu nghiên cứu. Tổng quan tài liệu nghiên cứu .1 Cơ sở khoa học của đề tài .1 Nguồn gốc phát sinh chất thải rắn sinh hoạt .2 Thành phần chất thải rắn sinh hoạt .3 Hiện trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt .2 Ảnh hưởng của chất thải rắn sinh hoạt đến môi trường và sức khỏe cộng đồng .1 Ảnh hưởng đến môi trường và cảnh quan.2 Ảnh hưởng đến sức khỏe con người .3 Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt trên thế giới và ở Việt Nam .1 Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt trên thế giới.2 Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt tại Việt Nam .3 Tình hình quản lý rác thải sinh hoạt tại tỉnh Quảng Ninh.4 Một số công nghệ xử lý chất thải được áp dụng ở Việt Nam. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu .1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu .2 Phạm vi nghiên cứu .2 Nội dung nghiên cứu.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Uông Bí .2 Thực trạng công tác quản lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh .3 Đề xuất một số giải pháp quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt của thành phố Uông Bí .3 Phương pháp nghiên cứu .1 Phương pháp thu thập số liệu .2 Phương pháp chọn điểm nghiên cứu .3 Phương pháp điều tra, đánh giá thực địa.4 Phương pháp cân rác và phân loại rác .5 Phương pháp xử lý thông tin.

Kết quả nghiên cứu .1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Uông Bí .1 Đặc điểm địa lý tự nhiên .2 Đặc điểm kinh tế- xã hội .2 Thực trạng phát sinh chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí .1 Nguồn phát sinh chất thải.2 Khối lượng và thành phần rác thải sinh hoạt phát sinh tại thành phố Uông Bí – tỉnh Quảng Ninh .3 Thực trạng công tác quản lý, xử lý rác thải sinh hoạt tại thành phố Uông Bí – tỉnh Quảng Ninh .1 Quản lý rác thải tại hộ gia đình .2 Công tác quản lý rác thải sinh hoạt của thành phố .3 Công tác xử lý rác thải sinh hoạt .4 Đánh giá hiệu quả và khó khăn trong công tác quản lý RTSH trên địa bàn thành phố Uông Bí. Dự báo rác thải sinh hoạt tại thành phố Uông Bí đến năm 2020 .4 Đề xuất môt sô giải pháp quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt của thành phố Uông Bí .1 Giải pháp về cơ sở chính sách và tuyên truyền giáo dục .2 Giải pháp công tác thu gom, vận chuyển và xử lý. Kết luận và kiến nghị. 79 Tài liệu tham khảo.

80 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CTR Chất thải rắn RTSH Rác thải sinh hoạt TP Thành Phố TNHH Trách nhiêm hữu hạn UB Uông Bí UBND Ủy ban nhân dân VSMT Vệ sinh môi trường XD Xây dựng v DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thành phần của chất thải rắn sinh hoạt. Thành phần nguyên tố hóa học có trong CTRSH. Thành phần rác thải sinh hoạt ở một số quốc gia trên thế giới.

Thành phần rác thải sinh hoạt của một số tỉnh, thành phố tại Việt Nam. Hiện trạng phát sinh chất thải rắn toàn quốc. Hiện trạng phân bố dân cư của thành phố Uông Bí năm 2015. Dân số phân theo phường/xã tại thành phố Uông Bí (2015).

Khối lượng chất thải rắn trên địa bàn thành phố Uông Bí từ 2013 đến 2015. Khối lượng RTSH trên địa bàn thành phố Uông Bí theo phân theo các nguồn thải. Thành phần rác thải sinh hoạt tại 3 phương điều tra. Nhân sự và thiết bị của công ty CPĐT môi trường đô thị UB.

Phí vệ sinh môi trường trên địa bàn thành phố Uông Bí. Lượng RTSH phát sinh và tỷ lệ thu gom tại các phường xã trên địa bàn từ 2013 đến 2015. Ý kiến đánh giá của người dân về chất lượng môi trường xung quanh. Dự báo dân số thành phố Uông Bí đến năm 2020.

Dự báo khối lượng rác thải sinh hoạt thành phố Uông Bí đến năm 2020. 72 vi DANH MỤC HÌNH Hình 2. Các nguồn phát sinh chất thải rắn tại Việt Nam. Hệ thống quản lý về CTR ở một số đô thị tại Việt Nam.

Sơ đồ hành chính thành phố Uông Bí. Nguồn phát sinh chất thải tại thành phố Uông Bí. Hệ số phát sinh rác thải theo từng phường. Tỷ lệ phát sinh rác thải tại phường Phương Nam.

Tỷ lệ phát sinh rác thải tại phường Quang Trung. Tỷ lệ phát sinh rác thải tại phường Vàng Danh. Tỷ lệ phát sinh rác thải tại cả 3 phường nghiên cứu. Hệ thống các cấp quản lý rác thải sinh hoạt tại Uông Bí.

Tổ chức quản lý RTSH tại UBND thành phố Uông Bí. Nhân viên thu gom rác về điểm tập kết phường Quang Trung. Điểm tập kết rác sau thu gom tại phường Phương Nam. Xe rác thu gom về bãi rác Khe Giang.

Tỷ lệ tuyên truyền đến các hộ dân ở 3 phường nghiên cứu. Toàn cảnh bãi xử lý rác Khe Giang, TP Uông Bí. Quy trình xử lý rác thải sinh hoạt của bãi rác Khe Giang. Bên trong nhà máy đốt rác đang hoạt động xử lý rác tại bãi chôn lấp.

Quy trình chôn lấp rác của bãi chôn lấp Khe Giang. Tập kết rác bừa bãi đối với các hộ không có thu gom. Thu và xử lý nước rỉ rác tại bãi rác. Quy trình công nghệ SERAPHIN.

77 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Văn Quang Tên Luận văn: “Đánh giá thực trạng quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh”. Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam 1. Mục đích nghiên cứu - Đánh giá được hiện trạng quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. - Đề xuất được một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác quản lý và xử lý rác thải sinh hoạt tại thành phố Uông Bí nhằm đáp ứng cho quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa thành phố, giảm ô nhiễm môi trường.

Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp và thứ cấp; - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; - Phương pháp điều tra, đánh giá thực địa; - Phương pháp cân rác và phân loại rác; - Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả chính và kết luận Luận văn đã có một số kết quả sau: - Hiện trạng quản lý rác thải thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh. Mỗi ngày lượng rác thải sinh phát sinh ở đây là 73,26 tấn/ngày (2015), lượng rác thải thu gom đạt tỉ lệ 88,7%. - Theo kết quả điều tra, rác sinh hoạt trên địa bàn thành phố chiếm 77,12% từ hộ gia đình.

Thành phần rác thải sinh hoạt tại Thành phố chủ yếu là chất hữu cơ dễ phân huỷ như rau, cơm thừa, vỏ hoa quả,… chiếm hơn 60%. - Kết quả điều tra các hộ dân trên 3 phường cho thấy: tỉ lệ phát sinh rác của 3 phường Phương Nam 0,46 kg/người/ngày, Quang Trung 0,67 kg/người/ngày, Vàng Danh 0,64 kg/người/ngày. Đồng thời cũng có sự chênh lệnh lớn tỷ lệ phát sinh rác theo tiêu chí giàu nghèo. - Rác thải sinh hoạt trên địa bàn Thành phố được vận chuyển về bãi chôn lấp Khe Giang, xã Thượng Yên Công.

Tại đây rác được xử lý bằng 2 cách là đốt và viii chôn lấp hợp vệ sinh, tuy nhiên vẫn còn một số yếu kém trong công tác xử lý cần phải giải quyết. - Đề xuất một số giải pháp: Giải pháp cơ chế chính sách và quản lý, kết hợp với công tác giáo dục và tuyên truyền. Khắc phục hạn chế của hệ thống trong quá trình thu gom và xử lý. ix THESIS ABSTRACT Master Student: Nguyen Van Quang Thesis Title: “Assessment of management and treatment status of domestic waste in Uong Bi city, Quang Ninh Province”.