HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THÙY LINH ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ TAM ĐIỆP, TỈNH NINH BÌNH Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Người hướng dẫn khoa học: TS. Võ Hữu Công NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 05 tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Trần Thùy Linh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS.Võ Hữu Công đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quản lý môi trường, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Tam Điệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Điệp đã cung cấp thông tin và tạo điều kiện cho tôi được nghiên cứu về hoạt động sản xuất và quản lý môi trường trong doanh nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 05 tháng 11 năm 2018 Tác giả luận văn Trần Thùy Linh ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Gıả thuyết khoa học. Mục đích nghiên cứu. Phạm vı nghıên cứu.
Yêu cầu của đề tài. Những đóng góp mới và ý nghĩa khoa học của đề tài. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Tổng quan về doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Khái quát chung về Doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vai trò của doanh nghiệp nhỏ và vừa đối với tăng trưởng kinh tế. Đặc điểm của các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên thế giới. Thực trạng của các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam.
Quản lý môi trường. Quản lý môi trường. Quản lý nhà nước về môi trường. Công tác quản lý môi trường trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Hệ thống các iso được áp dụng trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa việt nam. Áp dụng chứng nhận quốc tế trong doanh nghiệp. Đối tượng, phạm vi, nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của thành phố Tam Điệp. Thực trạng phát triển của doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Tam Điệp.
Tình hình tuân thủ các nội dung trong ĐTM, Kế hoạch BVMT, đề án BVMT, cam kết bảo vệ môi trường của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Thực trạng áp dụng các công cụ quản lý môi trường trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Tam Điệp. Đề xuất các giải pháp phù hợp trong công tác bảo vệ môi trường của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Những tiêu chí đánh giá về hệ thống quản lý môi trường. Phương pháp phân tích số liệu. Kết quả nghiên cứu.
Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế- xã hội của thành phố tam điệp.1 Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Tình hình phát triền các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Số lượng doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố.
Cơ cấu ngành nghề trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Vị trí phân bố của các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Mức độ đóng góp của các nhóm ngành nghề. Tình hình tuân thủ các nộı dung trong đtm, kế hoạch, đề án và cam kết bảo vệ môı trường.
Hệ thống quản lý môi trường trong doanh nghiệp. Công tác giám sát môi trường định kỳ. Công tác quản lý và xử lý chất thải. Thực trạng áp dụng công cụ quản lý môi trường trong doanh nghiệp.
Nhãn sinh thái. Kiểm toán môi trường .3 Sản xuất sạch hơn. Quan trắc môi trường. Tình hình áp dụng tiêu chuẩn quốc tế trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Giải pháp phù hợp trong công tác bảo vệ môi trường trong doanh nghıệp nhỏ và vừa. Ngành Khai thác khoáng sản. Ngành chế biến nông sản. Ngành kinh doanh phụ tùng, sửa chữa ô tô, xe máy.
Ngành sản xuất vật liệu xây dựng. Ngành kinh doanh khách sạn. Kết luận và kiến nghị .66 Tài liệu tham khảo .69 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BHXH Bảo hiểm xã hội BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường BVMT Bảo vệ môi trường CKBVMT Cam kết bảo vệ môi trường DABVMT Đề án bảo vệ môi trường ĐMC Đánh giá môi trường chiến lược DN Doanh nghiệp DNNVV Doanh nghiệp nhỏ và vừa ĐTM Đánh giá tác động môi trường FDI Đầu tư trực tiếp từ nước ngoài HTQLCL Hệ thống quản lý chất lượng KCN Khu công nghiệp KHBVMT Kế hoạch bảo vệ môi trường KTKS Khai thác khoáng sản KS Khách sạn MT Môi trường QL Hệ thống quản lý QLMT Quản lý môi trường TNMT Tài nguyên môi trường UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa phân loại theo quy mô ở Việt Nam.
Tiêu chí xác định doanh nghiệp nhỏ và vừa ở một số quốc gia. Số lượng chứng chỉ ISO được cấp tại Việt Nam. Những thuận lợi và khó khăn khi áp dụng chứng nhận chứng chỉ quốc tế trong doanh nghiệp. Điều kiện kinh tế- xã hội thành phố Tam Điệp.
Số lượng doanh nghiệp theo từng loại hình trên địa bàn thành phố. Tỷ lệ doanh nghiệp theo loại hình sản xuất, kinh doanh. Vị trí phân bố của các DNNVV. Cơ sở pháp lý liên quan đến các hồ sơ bảo vệ môi trường trong doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Kết quả phân tích chất lượng không khí tại khu vực khai thác khoáng sản năm 2017trên địa bàn thành phố Tam Điệp. Kết quả chất lượng khí thải tại nhà máy xi măng Hướng Dương năm 2017. Tình hình áp dụng công cụ quản lý môi trường trong doanh nghiệp. Kết quả quan trắc định kỳ chất lượng nước sau xử lý tại Công ty cổ phần TPXK Đồng Giao.
Kết quả quan trắc định kỳ chất lượng nước tại mỏ Hang Nước II- Công ty CP xi măng Hướng Dương (27/6/2018). 54 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Số lượng DNNVV theo quy mô lao động và theo quy mô vốn. Sơ đồ thành phố Tam Điệp.
Số lượng doanh nghiệp theo quy mô vốn. Số lượng doanh nghiệp theo quy mô lao động. Lợi nhuận ước tính của các loại hình doanh nghiệp theo các năm. Hệ thống quản lý môi trường áp dụng trong các doanh nghiệp.
Cơ cấu quản lý hành chính giám sát công tác BVMT của UBND tỉnh Ninh Bình. Số doanh nghiệp áp dụng ISO tại thành phố Tam Điệp .55 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thùy Linh Tên luận văn: Đánh giá thực trạng quản lý môi trường trong doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Tam Điệp, tỉnh Ninh Bình. Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 8440301 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Thống kê và phân loại các loại hình doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố Tam Điệp. - Đánh giá mức độ tuân thủ các nội dung trong đề án, cam kết bảo vệ môi trường của các DNNVV.
- Đánh giá nhận thức và khả năng áp dụng các công cụ vào quản lý môi trường của doanh nghiệp. Phương pháp nghiên cứu Nghiên cứu thực hiện trên đối tượng 396 doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Tam Điệp. Thống kê và phân loại doanh nghiệp nhỏ và vừa dựa vào quy mô về nguồn vốn và số lao động, so sánh với tiêu chí được đưa ra trong Nghị định 39/2018/NĐ-CP ngày 11/03/2018; (Hệ thống quản lý môi trường trong doanh nghiệp gồm các hồ sơ về Đánh giá tác động môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, đề án, kế hoạch, cam kết bảo vệ môi trường, kiểm toán môi trường, nhãn sinh thái, quan trắc môi trường); Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp và thống kê, phân tích số liệu. Kết quả chính và kết luận Kết quả chính: Trên địa bàn thành phố Tam Điệp hiện có 396 doanh nghiệp gồm 36 doanh nghiệp thuộc nhóm siêu nhỏ, 284 doanh nghiệp nhỏ, 60 doanh nghiệp vừa, 9 doanh nghiệp lớn và 7 doanh nghiệp FDI.
Trong đó, các doanh nghiệp nhỏ và vừa hoạt động trên tổng số 10 lĩnh vực chính. Tam Điệp là thành phố giàu khoáng sản đá vôi và sét. Nhiều DNNVV trên địa bàn thành phố đã có ý thức bảo vệ môi trường, và làm các thủ tục pháp lý ban đầu về môi trường. Tính đến cuối năm 2017, toàn thành phố có 35/344 doanh nghiệp nhỏ và vừa đã lập báo cáo ĐTM, 46/344 doanh nghiệp lập kế hoạch bảo vệ môi trường, 60/344 doanh nghiệp lập đề án bảo vệ môi trường, và có tới 203/344 doanh nghiệp lập cam kết ix bảo vệ môi trường.
Theo số liệu điều tra khảo sát, chỉ có 16% số DNNVV thực hiện giám sát và báo cáo môi trường định kỳ, 38% tổng số DNNVV quan trắc môi trường định kỳ, 2% số doanh nghiệp thực hiện kiểm toán môi trường và 21% số doanh nghiệp theo lộ trình hướng tới sản xuất sạch hơn.