HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM VŨ THU HƯỜNG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI CỦA MỘT SỐ TRANG TRẠI CHĂN NUÔI LỢN TẠI XÃ ĐÔNG THỌ, HUYỆN YÊN PHONG, TỈNH BẮC NINH Ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: TS.Trần Hiệp TS. Phan Trung Quý NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của tôi thực hiện. Các kết quả nghiên cứutrình bày trong luận văn chưa từng được công bố ở các nghiên cứu khác. Các đoạn trích dẫn và số liệu thứ cấp sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác so với nguyên bản.
Tôi xin chịu trách nhiệm về nghiên cứu của mình. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Vũ Thu Hường i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận văn, dưới sự hướng dẫn tận tình của giáo viên hướng dẫn và được phía nhà trường tạo điều kiện, tôi đã có một quá trình nghiên cứu, tìm hiểu và học tập nghiêm túc để hoàn thành đề tài. Kết quả thu được không chỉ có sự nỗ lực của cá nhân tôi mà còn có sự giúp đỡ của quý thầy cô và các bạn. Tôi xin chân thành cảm ơn Các thầy cô Khoa Chăn nuôi, Khoa Môi trường, Học viện Nông nghiệp VN đã quan tâm, tạo điều kiện giúp tôi hoàn thành nghiên cứu.
Thầy giáo TS. Trần Hiệp - giảng viên Khoa Chăn nuôi và thầy giáo TS. Phan Trung Quý - giảng viên Khoa Môi Trường, Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong nghiên cứu. Chính quyền địa phương và các chủ trang trại chăn nuôi lợn tại xã Đông Thọ - Huyện Yên Phong – Bắc Ninh đã nhiệt tình cộng tác và cung cấp số liệu, tạo điều kiện giúp đỡ tôi thực hiện đề tài.
Cuối cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình và bạn vè đã luôn sát cánh, đồng hành, giúp đỡ, chia sẻ, động viên và khích lệ tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu này. Do thời gian và kiến thức có hạn, đề tài của tôi không tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót. Vì vậy rất mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô giáo và toàn thể bạn đọc. Tôi xin chân thành cảm ơn ! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Vũ Thu Hường ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng. vi Danh mục hình. vii Trích yếu luận văn.
viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu. Yêu cầu của đề tài.
TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. Tổng quan chung về chất thải chăn nuôi. Nguồn gốc phát sinh chất thải chăn nuôi. Đặc điểm, thành phần chất thải chăn nuôi.
Tổng quan tình hình phát triển chăn nuôi ở việt nam và tỉnh bắc ninh. Tình hình phát triển chăn nuôi ở Việt Nam. Tình hình phát triển chăn nuôi trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Hiện trạng quản lý chất thải chăn nuôi tại Việt Nam.
Các hình thức và các biện pháp quản lý chất thải chăn nuôi. Các văn bản pháp lý quản lý chất thải chăn nuôi. Những ảnh hưởng do chất thải chăn nuôi tới môi trường. Ảnh hưởng do chất thải chăn nuôi tới môi trường không khí.
Ảnh hưởng do chất thải chăn nuôi tới môi trường nước. Ảnh hưởng do chất thải chăn nuôi tới môi trường đất. Ảnh hưởng do chất thải chăn nuôi tới đời sống và sức khỏe con người. VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu .23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp. Phương pháp ước tính nguồn thải. Phương pháp lấy mẫu nước.
Phương pháp phân tích chất lượng nước. Phương pháp đánh giá chất lượng môi trường nước. Phương pháp xử lý số liệu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Yên Phong tỉnh Bắc Ninh. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội của xã Đông Thọ và huyện Yên Phong. Tình hình phát triển và đặc điểm các trang trại chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
Tình hình phát triển. Đặc điểm chuồng trại chăn nuôi của các trạng nghiên cứu. Quy trình chăn nuôi của các trang trại tại xã Đông Thọ. Đánh giá mức độ nhiễm khu vực nghiên cứu.
Hệ thống quản lý chất thải chăn nuôi tại các trang trại chăn nuôi trên địa bàn xã Đông Thọ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình thu gom tại các trang trại chăn nuôi. Lượng chất thải chăn nuôi phát sinh tại các trang trại nghiên cứu. Tình hình xử lý chất thải chăn nuôi của các trang trại nghiên cứu.
Đề xuất các giải pháp quản lý chất thải chăn nuôi bảo vệ môi trường cho các trang trại chăn nuôi xã Đông Thọ. Các giải pháp đối với các cơ quan Nhà nước. Các giải pháp kỹ thuật nâng cao hiệu quả xử lý chất thải. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .58 Tài liệu tham khảo.
62 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt AC Hệ thống trang trại Ao – Chuồng BOD5 Nhu cầu ôxy sinh hóa BVMT Bảo vệ môi trường COD Nhu cầu ôxy hóa học Ctv Cộng tác viên DO Ôxy hoà tan trong nước ĐTM Đánh giá tác động môi trường GS, GC Gia súc, gia cẩm HTX Hợp tác xã QCVN Quy chuẩn kỹ thuật Việt Nam SEM Standard error of the mean - Sai số chuẩn TĂ Thức ăn TCVN Tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam TSS Tổng chất rắn lơ lửng VAC Hệ thống trang trại Vườn – Ao – Chuồng VC Hệ thống trang trại Vườn – Chuồng VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm VSMT Vệ sinh môi trường VSV Vi sinh vật v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Thành phần hóa học của phân lợn có khối lượng 70 - 100kg. Thành phần hóa học nước tiếu của lợn có khối lượng 70 – 100kg. Một số chỉ tiêu của nước thải chăn nuôi.
Số lượng gia súc, gia cầm của Việt Nam qua những năm gần đây. Phân bố trang trại chăn nuôi phân theo vùng miền năm 2016. Tổng hợp các giải pháp xử lý chất thải chăn nuôi của các trang trại được điều tra theo vùng miền. Thực trạng quản lý và xử lý chất thải chăn nuôi.
Các sản phẩm khí gây mùi được tạo ra do quá trình phân giải phân và nước tiểu. Nước thải trước và sau biogas. Giá trị sản xuất nông nghiệp qua các năm. Số lượng gia súc gia cầm qua các năm tại huyện Yên Phong.
Quy mô chăn nuôi của các trang trại. Kết quả phân tích chất lượng nước mặt của các trang trại tại xã Đông Thọ. Ảnh hưởng của mùa vụ đến chất lượng nước mặt. Chất lượng nước thải trước xử lý.
Chất lượng nước thải sau xử lý. Lượng chất thải rắn của các trang trại nghiên cứu trong một năm. Lượng nước tiểu phát sinh một năm của đàn lợn các trang trại. Tỷ lệ các phương pháp xử lý chất thải chăn nuôi.
Kết quả phân tích chất lượng nước thải của các trang trại nghiên cứu (sau xử lý biogas). Ảnh hưởng của xử lý biogas đến chất lượng nước thải của mô hình VAC. Ảnh hưởng của xử lý biogas đến chất lượng nước thải của mô hình AC. Ảnh hưởng của xử lý biogas đến chất lượng nước thải của mô hình VC.
52 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2. Sơ đồ thể hiện hiện trạng quản lý và xử lý chất thải lỏng từ chăn nuôi. Vị trí địa lý xã Đông Thọ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh. Sơ đồ quy trình sản xuất chăn nuôi lợn tại các trạng trại nghiên cứu .42 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Vũ Thu Hường Tên Luận văn: “Đánh giá quản lý chất thải của một số trang trại chăn nuôi lợn tại xã Đông Thọ, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh” Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60 44 03 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Khảo sát đánh giá hiện trạng quản lý chất thải chăn nuôi của một số trang chăn nuôi lợn gây ra.
Qua đó xây dựng các giải pháp quản lý, xử lý chất thải chăn nuôi nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường tại các trang trại chăn nuôi. Nội dung và phương pháp nghiên cứu Đề tài sử dụng 3 phương pháp chính là phương pháp thu thập số liệu thứ cấp để tìm hiểu các điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội tại Huyện Yên Phong, nắm rõ tình hình phát triển của các trang trại chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp thông qua việc phỏng vấn điều tra với chủ các trang trại chăn nuôi lợn bằng bảng hỏi, khảo sát thực địa tại các trang trại nhằm hiểu rõ được quy trình chăn nuôi, sản xuất, đầu ra, đầu vào tại các trang trại để đưa ra các giải pháp quản lý chất thải chăn nuôi một cách hiệu quả. Phương pháp lấy mẫu nước mặt và nước thải để thấy được các phương pháp quản lý, xử lý chất thải tại các trang trại đang sử dụng có hiệu quả hay không.
Kết quả chính và kết luận Với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội thuận lợi, các hệ thống trang trại chăn nuôi gia súc, gia cầm ngày càng phát triển. Cùng với sự phát triển đó là sự đe dọa với môi trường. Các trang trại chăn nuôi lợn đã sử dụng các phương pháp xử lý chất thải chủ yếu như biogas, ủ phân, thu gom đem bán. tuy nhiên các hình thức này vẫn chưa triệt để, còn một số hộ chăn nuôi nhỏ lẻ vẫn trực tiếp thải bỏ ra ngoài môi trường làm cho hệ thống nước mặt tại huyện Yên Phong nói chung và xã Đông Thọ nói riêng đang ở mức ô nhiễm đáng báo động.
Qua đó đề xuất một số giải pháp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững các trang trại chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Yên Phong.