Nghiên cứu tác động môi trường của thủy điện trên sông Sê San và giải pháp bảo vệ vùng hạ lưu

Luận văn thạc sĩ phân tích tác động môi trường của thủy điện trên sông Sê San và đề xuất giải pháp giảm thiểu hiệu quả cho vùng hạ lưu.

• Tác giả: Nguyễn Trung Quân
• Người hướng dẫn: TS Lê Hùng Nam
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Khoa Học Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Tác Động Môi Trường Thủy Điện Trên Sông Sê San Và Giải Pháp Giảm Thiểu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI TÁC GIẢ
• 1. CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.1. Lưu vực sông Sê San
• 1.2. Nguồn nước sông Sê San
• 1.2.1. Mưa
• 2. CHƯƠNG II: NGHIÊN CỨU CÁC TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG CỦA HỆ THỐNG THỦY ĐIỆN ĐẾN HẠ LƯU
• 2.1. Hiện trạng tài nguyên nước và môi trường vùng hạ lưu
• 2.1.1. Tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.2. Tài nguyên đất
• 2.1.3. Tài nguyên rừng, động vật và khoáng sản
• 2.1.4. Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội
• 2.1.4.1. Hiện trạng phát triển trồng trọt
• 2.1.4.2. Hiện trạng phát triển lâm nghiệp
• 2.1.4.3. Hiện trạng phát triển chăn nuôi
• 2.1.4.4. Hiện trạng phát triển thủy sản
• 2.1.4.5. Hiện trạng phát triển công nghiệp
• 2.1.4.6. Hiện trạng phát triển thủy lợi
• 2.2. Đánh giá các tác động môi trường đến hạ lưu
• 2.2.1. Kết quả nghiên cứu của những đề tài sẵn có
• 2.2.2. Ứng dụng mô hình toán đánh giá tác động
• 2.2.2.1. Các mô hình có thể ứng dụng và mô hình được lựa chọn
• 2.2.2.2. Kết quả ứng dụng mô hình MIKEL và ECOLab đánh giá tác động đến hệ lưu
• 2.3. Tổng hợp những tác động đến môi trường nước vùng hạ lưu
• 2.3.1. Sự thay đổi dòng chảy trên sông
• 2.3.2. Sự thay đổi chế độ bùn cát
• 2.3.3. Sự thay đổi chất lượng nước
• 2.3.4. Những tác động khác
• 3. CHƯƠNG III: ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP GIẢM THIỂU TÁC ĐỘNG ĐIỆN ĐẾN HẠ LƯU SÔNG SÊ SAN
• 3.1. Giải pháp công trình
• 3.2. Mạng lưới giám sát
• 3.3. Phối hợp các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• MỤC LỤC HÌNH ẢNH

Tóm tắt

I. Giới thiệu chung

Sông Sê San, một nhánh lớn của hệ thống sông Mê Kông, có chiều dài 273 km và diện tích lưu vực lên tới 11.450 km². Là một trong những sông có tiềm năng thủy điện lớn nhất tại Việt Nam, Sê San đã được quy hoạch với nhiều công trình thủy điện. Tuy nhiên, sự phát triển này đi kèm với những tác động môi trường nghiêm trọng, đặc biệt là đối với vùng hạ lưu. Việc xây dựng các công trình thủy điện đã làm thay đổi đáng kể chế độ dòng chảy, chất lượng nước và sinh thái của khu vực. Đánh giá các tác động môi trường từ hệ thống thủy điện trên sông Sê San là cần thiết để tìm ra những giải pháp giảm thiểu hiệu quả.

1.1 Lưu vực sông Sê San

Lưu vực sông Sê San bao gồm nhiều nhánh sông, trong đó có sông Dak Bla, Prông Pô Kô, và Sa Thầy. Mật độ lưới sông ở khu vực này thuộc loại trung bình, với nhiều nhánh nhỏ đổ vào dòng chính. Sự phân bố không đồng đều của lượng mưa và sự thay đổi dòng chảy đã dẫn đến những biến đổi trong môi trường tự nhiên, ảnh hưởng đến nguồn nước và tài nguyên sinh thái. Hệ thống thủy điện đã làm thay đổi đáng kể chất lượng nước và chế độ bùn cát, ảnh hưởng đến đời sống sinh vật và các hoạt động kinh tế của người dân địa phương.

1.2 Nguồn nước sông Sê San

Nguồn nước sông Sê San chủ yếu phụ thuộc vào lượng mưa hàng năm, với khoảng 2200 mm. Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 chiếm 85-90% lượng mưa cả năm, trong khi mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau có lượng mưa rất ít. Việc xây dựng các công trình thủy điện đã làm giảm lượng nước chảy tự nhiên, gây ra tình trạng thiếu nước trong mùa khô và ảnh hưởng đến các hoạt động nông nghiệp, thủy sản. Điều này cho thấy cần có những biện pháp bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên nước hợp lý nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

II. Đánh giá tác động môi trường

Việc đánh giá tác động môi trường từ các thủy điện trên sông Sê San được thực hiện thông qua các mô hình toán học như MIKEL và ECOLab. Kết quả cho thấy sự thay đổi chế độ dòng chảy và chất lượng nước là rất đáng kể. Các nghiên cứu chỉ ra rằng, sau khi các công trình thủy điện đi vào hoạt động, nồng độ các chất ô nhiễm trong nước tăng lên, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và sinh thái. Những tác động sinh thái này không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái thủy sinh mà còn đến các hoạt động kinh tế như đánh bắt thủy sản và nông nghiệp. Do đó, việc đánh giá và quản lý các tác động này là rất quan trọng.

2.1 Tác động đến chất lượng nước

Chất lượng nước trên sông Sê San đã bị suy giảm đáng kể do các hoạt động xây dựng thủy điện. Nồng độ các chất ô nhiễm như BOD, NH4, và NO3 tăng cao, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân và hệ sinh thái. Các nghiên cứu cho thấy rằng, nồng độ DO (oxy hòa tan) giảm xuống dưới mức cho phép, ảnh hưởng nghiêm trọng đến các loài cá và động vật thủy sinh khác. Điều này chỉ ra rằng cần thiết phải có các biện pháp quản lý tài nguyên hiệu quả nhằm giảm thiểu các tác động tiêu cực đến chất lượng nước.

2.2 Tác động đến sinh thái thủy sinh

Sự thay đổi trong chế độ dòng chảy và chất lượng nước đã tác động tiêu cực đến sinh thái thủy sinh. Nhiều loài cá và động vật thủy sinh đã bị suy giảm số lượng do môi trường sống bị thay đổi. Việc xây dựng các đập thủy điện đã làm cản trở quá trình di cư của các loài cá, dẫn đến sự mất cân bằng sinh thái. Các biện pháp bảo vệ và phục hồi sinh thái cần được thực hiện để đảm bảo sự đa dạng sinh học và phát triển bền vững cho khu vực này.

III. Giải pháp giảm thiểu tác động

Để giảm thiểu các tác động tiêu cực đến môi trường do các thủy điện trên sông Sê San, một số giải pháp giảm thiểu đã được đề xuất. Các giải pháp này bao gồm việc xây dựng hệ thống giám sát chất lượng nước, cải thiện quy trình vận hành các công trình thủy điện để giảm thiểu sự thay đổi đột ngột của dòng chảy, và thực hiện các chương trình bảo tồn sinh thái. Những biện pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường tự nhiên mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho cộng đồng dân cư địa phương.

3.1 Xây dựng hệ thống giám sát

Việc xây dựng một hệ thống giám sát chất lượng nước và sinh thái là rất cần thiết. Hệ thống này sẽ giúp theo dõi và đánh giá thường xuyên các chỉ tiêu chất lượng nước, từ đó đưa ra các biện pháp kịp thời để xử lý các vấn đề phát sinh. Sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng địa phương trong việc giám sát cũng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả của các giải pháp bảo vệ môi trường.

3.2 Cải thiện quy trình vận hành

Cải thiện quy trình vận hành các công trình thủy điện nhằm giảm thiểu sự thay đổi đột ngột của dòng chảy là một trong những giải pháp quan trọng. Việc điều chỉnh lượng nước xả ra từ các đập thủy điện cần phải được thực hiện một cách linh hoạt và hợp lý, nhằm đảm bảo không gây ra những tác động tiêu cực đến hệ sinh thái và đời sống của người dân ở hạ lưu. Các giải pháp này không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững cho khu vực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Sê San, một nhánh lớn của hệ thống sông Mê Kông, có chiều dài khoảng 273 km trên lãnh thổ Việt Nam, chảy qua hai tỉnh Gia Lai và Kon Tum với diện tích lưu vực khoảng 11.450 km². Đây là một trong những dòng sông có tiềm năng thủy điện lớn thứ ba tại Việt Nam với tổng công suất lắp đặt lên đến 1.738 MW và sản lượng điện trung bình hàng năm đạt khoảng 8,373 tỷ kWh. Hệ thống thủy điện bậc thang trên sông Sê San gồm 6 công trình chính đã được phê duyệt và xây dựng từ năm 2001, bao gồm các nhà máy thủy điện Thượng Kon Tum, Plei Krông, Ialy, Sê San 3, Sê San 3A, Sê San 4 và gần đây là Sê San 4A.

Việc xây dựng và vận hành các công trình thủy điện này đã gây ra những tác động không nhỏ đến môi trường nước và hệ sinh thái vùng hạ lưu, ảnh hưởng đến tài nguyên nước, đất đai, rừng, thủy sản và đời sống người dân. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá toàn diện các tác động môi trường do hệ thống thủy điện trên sông Sê San gây ra đối với vùng hạ lưu, đồng thời đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động tiêu cực nhằm bảo vệ môi trường và phát triển bền vững lưu vực. Nghiên cứu tập trung trong giai đoạn từ năm 2001 đến 2011, với phạm vi địa lý bao gồm toàn bộ lưu vực sông Sê San trên lãnh thổ Việt Nam và vùng hạ lưu giáp biên giới Campuchia.

Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý, khai thác và bảo vệ tài nguyên nước, đồng thời hỗ trợ hoạch định chính sách phát triển thủy điện và bảo vệ môi trường vùng Tây Nguyên và hạ lưu sông Mê Kông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn áp dụng các lý thuyết và mô hình nghiên cứu về tác động môi trường của công trình thủy điện, bao gồm:

• Lý thuyết hệ thống thủy văn và thủy lực: Phân tích sự thay đổi dòng chảy, vận chuyển bùn cát và phân bố nước mặt trong lưu vực sông dưới tác động của các công trình thủy điện.
• Mô hình toán đánh giá chất lượng nước: Sử dụng mô hình MIKEL và ECOLab để mô phỏng các chỉ tiêu môi trường như BOD, DO, NH4, NO3, PO4 tại các vị trí khác nhau trên sông Sê San.
• Khái niệm về tác động môi trường và giảm thiểu tác động: Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến tài nguyên thiên nhiên, sinh thái và xã hội, từ đó đề xuất các giải pháp quản lý và kỹ thuật nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực.

Các khái niệm chính bao gồm: lưu lượng dòng chảy, chất lượng nước, bùn cát vận chuyển, tác động sinh thái, và quản lý tài nguyên nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp sau:

• Thu thập và phân tích số liệu thực địa: Sử dụng dữ liệu mưa, dòng chảy, chất lượng nước, bùn cát thu thập từ 6 trạm thủy văn trên lưu vực trong giai đoạn 1976-2007, với cỡ mẫu lớn và dữ liệu đa dạng về thời gian và không gian.
• Phương pháp mô hình toán: Hiệu chỉnh và ứng dụng mô hình MIKEL và ECOLab để mô phỏng các biến động môi trường dưới tác động của thủy điện, giúp đánh giá chính xác các chỉ tiêu môi trường.
• Phương pháp chuyên gia và điều tra thực địa: Tham khảo ý kiến các nhà khoa học, cơ quan quản lý và khảo sát thực tế để bổ sung thông tin và đánh giá các tác động xã hội, kinh tế.
• Phân tích thống kê và so sánh: Sử dụng các chỉ số thống kê như hệ số biến động (Cv), tần suất mưa, lưu lượng dòng chảy nhỏ nhất để đánh giá sự biến đổi và tác động của thủy điện.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 7/2011 đến tháng 3/2012, với việc tổng hợp dữ liệu lịch sử và khảo sát hiện trạng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thay đổi dòng chảy và bùn cát: Lưu lượng dòng chảy trung bình năm tại các trạm thủy văn dao động từ 308 m³/s (Dak Bla) đến 955 m³/s (Kon Tum). Lưu lượng dòng chảy mùa kiệt chiếm khoảng 20-25% tổng lượng dòng chảy năm, trong khi mùa lũ chiếm 75-80%. Hàm lượng bùn cát vận chuyển trong mùa lũ có thể đạt tới 369 g/m³, với lượng bùn cát tích tụ tại hồ chứa thủy điện Sê San 4A lên đến 90% tổng lượng bùn cát đến hồ, gây ảnh hưởng đến dòng chảy hạ lưu.

2. Biến động chất lượng nước: Các chỉ tiêu môi trường như BOD, DO, NH4, NO3, PO4 có sự biến động rõ rệt tại các vị trí cách đập thủy điện từ 500 đến 800 m. Ví dụ, hàm lượng BOD tại vị trí cách đập Sê San 3A 500 m có xu hướng tăng trong mùa lũ, ảnh hưởng đến khả năng tự làm sạch của sông. Mô hình toán cho thấy sự thay đổi chất lượng nước có liên quan mật thiết đến hoạt động điều tiết nước của các hồ chứa.

3. Ảnh hưởng đến tài nguyên đất và rừng: Diện tích đất lâm nghiệp trong lưu vực đạt khoảng 64,7 vạn ha, với tỷ lệ che phủ rừng khoảng 48,5%. Tuy nhiên, việc xây dựng thủy điện và các hoạt động liên quan đã làm giảm diện tích rừng tự nhiên và tăng diện tích đất bị xói mòn, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và khả năng giữ nước của lưu vực.

4. Tác động đến phát triển kinh tế - xã hội: Việc xây dựng các công trình thủy điện đã làm thay đổi sử dụng đất, di dân tái định cư khoảng 1.149 hộ với hơn 5.384 người, đồng thời ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Sản lượng lương thực bình quân đầu người đạt 233 kg/năm, tuy đảm bảo nhu cầu nhưng chưa đạt mức an toàn lương thực.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tác động môi trường là do sự thay đổi chế độ dòng chảy tự nhiên, tích tụ bùn cát tại các hồ chứa và biến động chất lượng nước do hoạt động xả nước của các nhà máy thủy điện. So với các nghiên cứu trong khu vực sông Mê Kông, kết quả tương đồng về ảnh hưởng của thủy điện đến dòng chảy và môi trường nước, tuy nhiên mức độ tác động tại lưu vực sông Sê San có phần nghiêm trọng hơn do mật độ công trình thủy điện cao và địa hình phức tạp.

Việc phân tích dữ liệu qua biểu đồ biến động lưu lượng dòng chảy và các chỉ tiêu chất lượng nước tại các trạm thủy văn cho thấy rõ sự ảnh hưởng theo mùa và vị trí địa lý. Bảng tổng hợp số liệu về diện tích rừng và sử dụng đất cũng minh chứng cho sự thay đổi đáng kể trong giai đoạn nghiên cứu.

Ý nghĩa của nghiên cứu là cung cấp cơ sở khoa học để điều chỉnh quy hoạch thủy điện, quản lý tài nguyên nước và bảo vệ môi trường, đồng thời hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội bền vững cho vùng Tây Nguyên và hạ lưu sông Mê Kông.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý và điều tiết dòng chảy: Áp dụng các giải pháp điều hòa dòng chảy tại các hồ chứa thủy điện, đặc biệt là hồ điều hòa Sê San 4A, nhằm giảm thiểu biến động dòng chảy hạ lưu, bảo đảm lưu lượng tối thiểu trong mùa kiệt và kiểm soát lũ lụt mùa mưa. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý các công trình thủy điện, thời gian: 1-3 năm.

2. Giám sát chất lượng nước liên tục: Xây dựng mạng lưới giám sát môi trường nước tại các vị trí trọng yếu trên sông Sê San, sử dụng công nghệ hiện đại để phát hiện sớm các biến động chất lượng nước, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời. Chủ thể thực hiện: Sở Tài nguyên và Môi trường, thời gian: 1 năm triển khai, duy trì liên tục.

3. Phục hồi và bảo vệ rừng đầu nguồn: Tăng cường công tác trồng rừng, bảo vệ rừng tự nhiên và phòng chống phá rừng nhằm giảm xói mòn đất, duy trì đa dạng sinh học và khả năng giữ nước của lưu vực. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý rừng, chính quyền địa phương, thời gian: 5 năm.

4. Hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững cho cộng đồng: Triển khai các chương trình hỗ trợ tái định cư, phát triển nông nghiệp bền vững, nuôi trồng thủy sản và chăn nuôi theo hướng an toàn môi trường, giảm áp lực lên tài nguyên thiên nhiên. Chủ thể thực hiện: UBND các tỉnh Kon Tum, Gia Lai, thời gian: 3-5 năm.

5. Phối hợp liên vùng và quốc tế: Tăng cường hợp tác quản lý lưu vực sông Sê San giữa Việt Nam và Campuchia nhằm đảm bảo khai thác thủy điện và tài nguyên nước hiệu quả, giảm thiểu tác động môi trường xuyên biên giới. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Ngoại giao, thời gian: liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách: Luận văn cung cấp dữ liệu và phân tích khoa học giúp xây dựng chính sách phát triển thủy điện và bảo vệ môi trường lưu vực sông Sê San.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực môi trường và thủy lợi: Tài liệu tham khảo quan trọng về mô hình đánh giá tác động môi trường, phương pháp phân tích dữ liệu thủy văn và chất lượng nước.

3. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư thủy điện: Hiểu rõ các tác động môi trường và xã hội của dự án, từ đó áp dụng các biện pháp giảm thiểu phù hợp trong quá trình thiết kế và vận hành.

4. Cộng đồng dân cư và tổ chức phi chính phủ: Nắm bắt thông tin về ảnh hưởng của thủy điện đến đời sống và môi trường, từ đó tham gia giám sát và đề xuất các giải pháp bảo vệ quyền lợi.

Câu hỏi thường gặp

1. Hệ thống thủy điện trên sông Sê San có ảnh hưởng như thế nào đến dòng chảy tự nhiên?
   Hệ thống thủy điện làm thay đổi chế độ dòng chảy tự nhiên, giảm lưu lượng mùa lũ và tăng lưu lượng mùa kiệt do điều tiết hồ chứa. Ví dụ, lưu lượng dòng chảy mùa kiệt chiếm khoảng 20-25% tổng lượng năm, thấp hơn so với trước khi có thủy điện.

2. Chất lượng nước bị ảnh hưởng ra sao bởi các công trình thủy điện?
   Chất lượng nước biến động theo vị trí và thời gian, với các chỉ tiêu như BOD, DO, NH4 có xu hướng tăng hoặc giảm do hoạt động xả nước. Mô hình toán cho thấy sự gia tăng BOD tại các vị trí gần đập thủy điện trong mùa lũ.

3. Tác động của thủy điện đến tài nguyên rừng và đất đai là gì?
   Việc xây dựng thủy điện dẫn đến giảm diện tích rừng tự nhiên, tăng xói mòn đất và thay đổi sử dụng đất, ảnh hưởng đến đa dạng sinh học và khả năng giữ nước của lưu vực.

4. Các giải pháp giảm thiểu tác động môi trường đã được đề xuất là gì?
   Bao gồm điều tiết dòng chảy hợp lý, giám sát chất lượng nước liên tục, phục hồi rừng đầu nguồn, hỗ trợ phát triển kinh tế bền vững cho cộng đồng và tăng cường hợp tác liên vùng.

5. Ai nên sử dụng kết quả nghiên cứu này?
   Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu, doanh nghiệp thủy điện và cộng đồng dân cư đều có thể sử dụng kết quả để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường lưu vực sông Sê San.

Kết luận

• Hệ thống thủy điện trên sông Sê San đã gây ra những thay đổi đáng kể về dòng chảy, bùn cát và chất lượng nước, ảnh hưởng đến môi trường và sinh kế vùng hạ lưu.
• Các chỉ tiêu môi trường như BOD, DO, NH4, NO3 biến động theo mùa và vị trí, phản ánh tác động trực tiếp của hoạt động thủy điện.
• Tài nguyên đất, rừng và phát triển kinh tế - xã hội trong lưu vực cũng chịu ảnh hưởng tiêu cực, đòi hỏi các biện pháp quản lý và phục hồi.
• Nghiên cứu đề xuất các giải pháp kỹ thuật và quản lý nhằm giảm thiểu tác động, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững lưu vực sông Sê San.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai giám sát môi trường liên tục, điều chỉnh quy hoạch thủy điện và tăng cường hợp tác liên vùng, đồng thời kêu gọi sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong công tác bảo vệ tài nguyên nước.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ nguồn tài nguyên quý giá của lưu vực sông Sê San là cần thiết cho sự phát triển bền vững của khu vực và cả quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: GIỚI THIỆU CHUNG. 1-1 Lưu vực sông Sê Sa X2 Nguồn nước sông Sẽ San 124 Mưa.2 Nước mặt và phân bồ theo thời gian và không gian 1.3 Hệ thống công trình thay điệ trên sông S Sa CHONG I: Nghiên cứu các tie động môi trường của hệ thắng thủy điện đến hạ lưu.1 Hiện trang tài nguyên nước và môi trường vùng hạ lu 3.1 Tài nguyên thiên nh 2.1 Tài nguyên di 2. Tải nguyên rừng, én nưvà ớc (huỷ năng. sn khoáng sản trạng phát triển kinh tế,xã hội Nam.1 Hiện trang phát trién trồng trọt 2.2 Hiện trạng phát triển lâm nghi 2.3 Hiện trang phát triển chấn nuôi 2.24 Hiện trạng phát rin thủy sản 2.5 Hiện trạng phát tien công nghiệp, 2.

Hiện trạng phát tin thủy lợi 2.2 Đánh gid các tác động môi trường đến hạ lưu 22.1 Ket quả nghiện cứu của những đ ti sẵn đã 12.2 Ứng dung mb hình toán đánh giá te động 22.1 Các mô hình có th ng dụng và mộ hình được lựa chọn 2.2 Kết qua ứng dụng mô bình MIKEL và ECOLab đánh gi tc động đến hệ lưu 2.3 Tông hợp những tác động đến môi trường nước vàng hạ a 323.1 Sự thay đội đồng chảy trên sông 2.2 Sự thay đối chế độ bùn cắt. 2:33 Sự thay đổi chất lượng nước, 2.4 Những tác động khác CHƯƠNG II: Đề xuất các gil pháp giảm tiểu tác động điện đến hạ lưu sông S San 3-1 Giai phap công tìm 32.2 Mang lưới giám sit 3.3 Phối hợp các giải pháp nhằm nâng cao hiệu qua. KẾT LUẬN, “TÀI LIỆU THAM KHẢO. “Thống kể ác trạm và tà liệu thu thập được trong lưu vực Luợng mưa năm trung bình nhiều năm 971-206.

Lượng mưa trung bình nhiều năm. Kết quả tính tần suất mưa năm. Mang lưới ym do thủy vin thu thập được trong lưu vye. "Đặc trưng dàng chiy các tram thủy văn sông Sẽ San Lưu lượng nước nhõ nhất trên hệ thống sông Sẽ San Đặc trưng dòng chảy bàn cát các nhánh sông trên lưu vực S “Thông số chính của công trình thủy điện Vay “Các thong số chính của công trình thủy điện PIE “Các thông số chính của công trình thủy điện S Che thông số chính của công nh thủy điện Sẽ San 3A (PECC D).1 Thông số chính của hồ điều ho 30 Bang 1.17: Cie thông sổ chính của tông trình thủy Bang 3.1: Điện tích các loại đắt lưu vực sông Sé San - Bang 22: Bảng thống kế hiện trạng sử dụng đất Kon Tum từ năm 2004-2007, Bang 2.3: “Thay đổi sử dụng đất Gái La (ha Bang 24: Hiện trạng sử đụng đắt lâm nghiệp tau vực sing Sẽ San.

Bang 25: Dy kiến số lượng din gia súc nim 2020 Bang 2.6: Dy kiến bé trí diện úch nuôi trồng thủy sản 2020, Bang 2.7: Sân phẩm chữ yêu trên địa hàn lưu vực. Băng 2:8: [Nhu cầu nước trưng li của hai vùng thuộc Sẽ Sun và Srépok. Băng 29: “Các thủy điện nhỏ trên dòng nhất Bang 210: (Cée thay điện trên đồng nhánh.11 (Cée công tinh thuỷ điện trên dong nhánh.12: hệ Q tại biên giới việt nam và campuchia„ =IIH) Bang 2.13: Vị trí nhập lưu của các lưu vực nhánh trên sông Sẽ Đăng 2.14 “Thiết lập kết ác nhà máy thủy điện trong mô hình.15: Băng kết qua bộ thông số mô hình thay lực cũa từng đoạn sông, Bang 216 ‘Bang kết qua bộ thông số mô hình chất lượng nước. Nguyén Trung Quân ~ CHISMT Băng 2.17: - Lưulượng bùn cátlơ Hing tram Kon, um và Trung Nghia Bang 2.18: Chấtlượng nước mặt29/11/2006, Băng 2.19: Chit lugng nước mặt 16772007.

Nguyén Trung Quân ~ CHISMT MỤC LUC HÌNH ANH Hình La: Ban đồ lưu vực sông Sẽ San. lái Mura và bốc hơi tại PliKu, Hình 1.3: Mưa và bốc hơi tại Kon Tu Hình 14: Mira và bộc hơi tại Dak To. Hình 15: Bain đồ lưới trạm và đẳng trị mưa năm lưu vực Sẽ San. Hình 16: Phân phi dong chảy tháng trong năm trạm Kon Tum, Hình 1.7: ‘Viti của các dự ân thấy điệ trên sôngS Ls: "Đập và công trình xã lũ hồ Valy Hình L9: nh 1.10: Hình 21: “Cá Chitalaornata (Mai Dinh Vên, 2009.

Hình 22: “Cá Chitala blanc (Mai Đình Yên, 2008) „ Sơ đồ mạng lưới sôngS Kết quản Kết quả mô phống hiệu chỉnh mực nước thượng lưu đập S San 3 Kết quả mô phông hiệu chỉnh mye nước thượng lưu đập§ 3A. "Kế quả mồ phỏng hiệu chỉnh BOD tại cầu Krongpoco. "Kết quả mô phỏng hiệu chỉnh NH4 sau thủy điện SẼ Sand. Kết quả mô phòng higu chỉnh NOS tại cầu Đakhls Hình 210: Dim biến hàm lượng DO the thời gian tại vítrị cách đập YALY 500m.

Hình 24 Din biến hàm lượng DO the thời gian tại ví trị cách đập Sẽ San3 800m. 22 Điễn biến hàm lượng DO theo thời gia tại ví trị cách đập Sẽ San3A 500m inh 2.13: Dim biến hàm lượng DO theo thời gian ạivítrị cách đập Sẽ Sand 600m.4: Din biến hàm lượng BOD theo thời gian tại ví trị cách Hình 215: Điễn biến hàm lượng BOD theo thời gian ại ví tị cách đập Sé San3 800m. Mình 21 Dim biến hàm lượng BOD theo thời gian tai vi tr cách đập Sẽ 3an3A S00m. Hình 217: Điển biến hàm lượng BOD theo thot gian tại ví trị cách đập Sẽ San4 600m.18: Điễn biến hàm lượng BOD theo thờigian tại ví trị cách đập Sẽ SanA S00m.

Hình 219: Dim biến hàm lượng BOD toàn sông (tinh đếnqua biên giới 10km). Hình 220: Din biến hàm lượng NH, the thời gian tiv tr cách đập YALY 500m. Hình 221: Điễn biến hàm lượng NHI, theo thời gian tiv te cách đập Sẽ San3A 500m. Hình 222: Dim biến hàm lượng NH, theo thời gian tại ví trị cách đập Sé San4 600n Hình 223: Điển biến hàm lượngNH, the thời gian tại ví tr cách đập Sẽ Sans 500 Nguyén Trung Quân ~ CHISMT Hình 2.24: ign hiến ham lượng NH toàn sông (tinh đến qua biên giới 10km Hình 225: Điễn biến ham lượng NO, theo thời gian tại vítrị cách đập VALY SU0m.

Hình 226: Điễn biến hàm lượng NO; theo thời gian tại vi trị cách đập Sẽ San3 800m. Hình 327: Điễn biến ham lượng NOs theo thời gian tại ví trị cách đập Sẽ San3A 500m. Hình 228: Điển biến hàm lượng NÓ; the thời gian tại ví trị cách đậppsSẽ Sand 600m. Hình 229: Điễn biến hàm lượng NO, theo thời gian tại vit] cách đập Sẽ San4A $00 Hình 230: Điễn biến hàm lượng NOs toàn sông (tinh đến qua biên giới 10km Hình 231: Điễn biến hàm lượng PO, theo thời gian tại ví trị cách dip YALLY 500m, Hình 235: Điễn biến hàm lượng PO, theo thời gian tạ v trị cách đập Sẽ San3 800m Hình 233: ign biến ham lượng PO, theo thời gian tạ vi trị cách đập Sẽ San3A 50m.

Hình 244: Điễn biến hàm lượng PO, theo thời gian tại ví trị cách đập Sẽ Sand 600m. Hình 235: Điễn biến hàm lượng PO, theo thời gian ti ví trị cách đập Sẽ San4A S00/ Hình 236: Điển biến hàm lượng PO, toàn sông (nh đến qua biên giới 10km). Nguyén Trung Quân ~ CHISMT MỞ ĐÀU 1. TÍNH CAP THIẾT CUA DE TAL Sông Sé San là sông nhánh thuộc hệ thống Sông Mê Kông với chiều dài 273km trên lãnh thd Việt Nam chảy qua hai inh là Gia Lai và Kon Tum theo hướng Đông Bắc-Tây Nam cho đến biên giới Campuchia.

Với diện tích lưu vực 11.450km” và nguồn nước đổi dio én định, @ San là một dòng sông có tiểm năng thủy điện lớn thứ 3 trong hệ thống sông ở Việt Nam với tổng công suất 1.738MW, tổng sản lượng điện trung bình đạt 8,373 Tỷ Kwh/năm. Việc xây dựng hệ thống thúy điện bậc thang trên dòng sông Sẽ San đã được Thủ tướng Chính phủ Việt Nam phê duyệt năm 2001 với hệ thống gồm 6 công trình thủy điện gồm Thượng Kon Tum, PleiKrông, Ialy, Sẽ San 3, Sẽ an 3A, Sẽ San 4 và gin đây nhà máy thủy điện thứ. bay - Sẽ San 4A đã khởi công năm 2008.1: Quy hoạch bậc thang thuỷ điện trên sông Sẽ San Dich công nát | PL Tr vực MNDBT, Cổng Mất | Thuàm CHỦ | mm TrKnh Thong Kon Tum 39 1H18. mi 3 Yay | HS | 55 | 70 | as I$ em nam mm mm.

5 | SSm3A | AM | 2T 1Ú | — 305 Am ăn mm mm. Tôn HH | sửa Ngiễn Bộ Công nghiệp cũ "Với hệ thống thủy điện bậc thang như vậy trên sông Sẽ San, những tác động bắt lợi đến môi trường nước ở hạ du các nhà máy thủy điện li không thể tránh khỏi. Nhằm giảm thiểu các tác động đó đến hạ du, học viên đã lựa chọn đề ải "Nghiên cứu đánh giá tác động môi trường cin các thủy điện trên sông Sé San tới vùng hạ lưu và đề xuất gi háp giảm thiểu”. Cin cứ vào những phương ấn giảm thiểu có thể thực hiện, học viên sẽ sử dụng phương pháp mô h ih để đánh giá và để xuất giải pháp khả thi nhằm kiểm soát và giảm thi các tác động môi trường có thể xây ra với hạ lưu các thủy điện trên sông Sẽ San.

1I-MỤC ĐÍCH CUA ĐÈ TÀI Trung Quân ~ CHISMT Đánh giá được các tác động môi trường do hệ thí ig thủy điện trên dong xông Sẽ San lên hạ lưu. Ứng dụng mô hình đỀ xuất giải pháp giảm thiểu tác động mỗi trường tới hạ lưu của các thủy điện trên đồng sông SẼ San. THỊ, CÁCH TIẾP CAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU * Cách tiếp cận + Cách tiếp cận hệ thong + Hiện trang tải nguyên môi trường lưu vực sông Sẽ San trước và sau khi có hệ thống thủy điện + Hiện trang và nguyên nhân dẫn đến những tác động tới môi trường nước vũng hạ lưu sông Sẽ San “Tông hợp, đảnh giá mỗi quan hệ giữa các yếu tổ trên để có cơ sở khoa học và thực tễn đưa ra các giải pháp phi hợp tong quản lý giảm thiêu tác động tối môi trường nước vùng hạ lưu. = Cách tp cận kết hợp khoa học tiên tến với biện pháp truyền thẳng: Ứng dung mô hình toán vào dinh gi phương én giảm thi tác động mỗi trường từ đó để xuất các giải pháp Khả thi * Phương pháp nghiền cứu (i Phương pháp kế thừa các kết quả nghiên cứu liên quan: - Thu thập ti iệu, đánh gi tổng quan trong và ngoài nước vé các biện pháp.

giảm thiểu tác động của hệ thống thủy điện lên hạ lưu sông đặc biệt từ các nước dang phát triển có điều kiện xã hội tương tự như ở Việt Nam. (ii) Phương pháp điều tra thực địa: xem xét đánh giá diễn biển dòng chảy và các nguồn xa thải đọc sông để chỉnh lý mô hình. (iii) Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến của các cơ quan quản lý dia phương. Trung tong, các nhà khoa học về đề xuất các giải pháp hạn chế, giảm thiêu các tác động môi trường lên hạ lưu sông Sé San.