HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM HOÀNG THỊ THU MAI ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT THẢI RẮN PHÁT SINH TRONG QUÁ TRÌNH KHAI THÁC THAN LỘ THIÊN KHU VỰC THÀNH PHỐ CẨM PHẢ-TỈNH QUẢNG NINH VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC Chuyê n ngà nh: Khoa họ c mô i trường Mã so: 60.01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Thanh Lâm NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hoàng Thị Thu Mai i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Thanh Lâm đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Quản lý môi trường, Khoa môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức công ty cổ phần than Đèo Nai, Công ty cổ phần than Cao Sơn, Sở Tài nguyên môi trường tỉnh Quảng Ninh, Công ty Cổ phần thương mại và dịch vụ môi trường Hoàng Anh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Hoàng Thị Thu Mai ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng .vii Danh mục hình .viii Danh mục hình .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Khái niệm chung về công tác quản lý môi trường.
Cơ sở khoa học và kinh tế của quản lý môi trường. Các công cụ của công tác quản lý môi trường hiện nay. Tổ chức công tác quản lý môi trường ở Việt Nam. Những nghiên cứu về vấn đề công tác quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên trên thế giới.
Tình hình công tác quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên tại tỉnh Quảng Ninh. Khái quát tình hình. Hiệu quả công tác quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiện. Những nghiên cứu về vấn đề công tác quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên tại Việt Nam.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp. Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp.
Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp lấy mẫu. Kết quả và thảo luận. Hiện trạng hoạt động khai thác.
Công ty Cổ phần Than Cao Sơn - Vinacomin. Công ty Cổ phần Than Đèo Nai - Vinacomin. Hiện trạng phát sinh chất thải rắn của hai công ty. Hiện trạng phát sinh chất thải rắn.
Quy trình khai thác than lộ thiên làm phát sinh chất thải rắn của hai công ty. Quy trình đổ đất đá thải. Công tác quản lý chất thải rắn phát sinh của hai công ty. Hiện trạng công tác quản lý.
Hiện trạng công tác quản lý của công ty than Cao Sơn. Các văn bản pháp luật hai công ty áp dụng cho công tác quản lý chất thải rắn phát sinh. Phân tích mối liên hệ giữa lượng than khai thác và lượng chất thải rắn phát sinh. Ảnh hưởng của chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên.
Ảnh hưởng đến chất lượng môi trường không khí. Ảnh hưởng đến chất lượng môi trường đất. Ảnh hưởng đến chất lượng môi trường nước. Ảnh hưởng đến cảnh quan môi trường.
Ảnh hưởng đến sức khỏe người dân sinh sống khu vực lân cận. Đề xuất giải pháp cho công tác quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên. Giải pháp cho chất thải rắn sinh hoạt. Giải pháp cho chất thải rắn nguy hại phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên.
Giải pháp cho công tác quản lý đất đá thải. Kết luận và kiến nghị. 60 Tài liệu tham khảo. 63 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVMT Bảo vệ môi trường BTNMT Bộ tài nguyên môi trường BXD Bộ xây dựng BOD5 Hàm lượng oxy sinh hóa CTR Chất thải rắn ĐTM Đánh giá tác động môi trường GDP Tổng sản phẩm nội địa GIS Hệ thông tin địa lý GPS Hệ thống định vị toàn cầu ISO Tiêu chuẩn hóa quốc tế QCVN Quy chuẩn Việt Nam QLCTR Quản lý chất thải rắn TCVN Tiêu chuẩn Việt Nam TKV Tập đoàn than khoáng sản Việt Nam TSS Chất rắn lơ lửng XDCB Xây dựng cơ bản vi DANH MỤC BẢNG Bảng 3.
Vị trí lấy mẫu. Tình hình sản xuất kinh doanh của Công ty than Đèo Nai. hối lượng đất đá thải tại bãi thải Nam Khe Tam-Đông Khe Sim. Khối lượng đất đá thải tại bãi thải Lộ Trí.
Diện tích rừng trồng phục hồi của công ty than Đèo Nai. So sánh công tác quản lý chất thải rắn phát sinh của hai công ty. Sản lượng 9 tháng đầu năm 2015 của công ty Than Cao Sơn. Sản lượng năm 2015 của công ty Than Cao Sơn.
Sản lượng 9 tháng đầu năm 2015 của công ty Than Đèo Nai. Sản lượng năm 2015 của công ty Than Đèo Nai. Sản lượng trong năm 2014 và 2015 của công ty than Đèo Nai. Kết quả quan trắc mẫu khí K1,K2 tại bãi thải công ty than Đèo Nai.
Kết quả quan trắc mẫu khí K3,K4 tại bãi thải công ty than Đèo Nai. Kết quả quan trắc mẫu khí K1,K2 tại bãi thải công ty than Cao Sơn. Kết quả quan trắc mẫu khí K3,K4 tại bãi thải công ty than Cao Sơn. So sánh chất lượng môi trường không khí hai mỏ.
Chất lượng nước mặt tại khu vực bãi thải của hai công ty than .49 vii DANH MỤC HÌNH Hình 2. Tổ chức hệ thống quản lý nhà nước về môi trường ở Việt Nam. Khai thác than tại Quảng Ninh. Dây truyền công nghệ khai thác.
Quy trình khai thác than lộ thiên. Lượng đất đá thải năm 2014 và 2015 của công ty than Đèo Nai. Sản lượng than khai thác năm 2014 và 2015 của công ty than Đèo Nai. Mô hình đổ thải.
Mô hình trồng cỏ vetiver. Sản phẩm gạch bê tông trang trí tự chèn. Trồng keo ở bãi thải than.58 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Hoàng Thị Thu Mai Tên luận văn: Đánh giá hiện trạng quản lý chất thải rắn phát sinh trong quá trình khai thác than lộ thiên khu vực thành phố Cẩm Phả, tỉnh Quảng Ninh và đề xuất một số giải pháp khắc phục. Ngành: Khoa học Môi trường Mã số: 60.01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: Đánh giá được hiện trạng công tác quản lý chất thải rắn tại các công ty khai thác than lộ thiên tại thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh nhằm đưa ra những giải pháp góp phần bảo vệ môi trường và tiến tới phát triển bền vững.
Phương pháp nghiên cứu: Luận văn đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau: phương pháp điều tra khảo sát thực địa, phương pháp lấy mẫu, phương pháp thu thập xử lý số liệu, phương pháp kế thừa số liệu và phương pháp sử dụng bản đồ. Kết quả chính và kết luận: Qua kết quả nghiên cứu ta thấy được Công tác quản lý chất thải rắn phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên của hai mỏ Đèo Nai và Cao Sơn đã phần nào giải quyết được vấn đề ô nhiễm gây ra do lượng đất đá thải phát sinh từ hoạt động khai thác than lộ thiên. Tuy nhiên, thực tế cho thấy người dân sinh sống tại các khu vực lân cận vẫn chưa thực sự hài lòng về công tác này. Điều này cho thấy cần phải nâng cao hơn nữa các giải pháp cho công tác quản lý chất thải rắn tại các mỏ than được hiệu quả hơn.
ix THESIS ABSTRACT Master student: Hoang Thi Thu Mai Thesis title: Evaluate the current situation of solid waste management and proposed some solutions in the process of exploiting coal open-cast mines in Cam Pha city, Quang Ninh province Major: Environmental Science Code: 60.01 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives: To evaluate the management status of the solid waste and to propose some solutions to overcome problems in opencast coal mining in Cam Pha city, Quang Ninh province. Methods: Thesis has used the following research methods: survey methods, sampling methods, methods of collection and processing of data, legacy data method… Main results and conclusions: Base on researching results, the management of solid waste generated from mining activities of two open-cast coal mines Deo Nai and Cao Son has partly solved the problems of pollution caused by waste rock activities arising from open-pit coal mining. However, in fact, people who live surrounding the area are still worried about the problem. It is necessarily to further enhance the solution for the management of solid waste in the open- cast coal mine more efficiently.
TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Theo quy hoạch phát triển ngành Than Việt Nam đến năm 2020, trong vùng Cẩm Phả có khoảng mười sáu mỏ và công trường khai thác than lộ thiên hoạt động. Sản lượng than khai thác từ 14-16 triệu tấn/năm, tương ứng khối lượng đất bóc từ 180-200 triệu m3/năm.