HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN NHƯ NAM ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG Ô NHIỄM VI KHUẨN SALMONELLA Ở THỊT GÀ TẠI MỘT SỐ CHỢ VÀ SIÊU THỊ TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI Chuyên ngành: Thú y Mã chuyên ngành: 60 64 01 01 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Bá Hiên NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu khoa học của chính tôi thực hiện, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và đảm bảo tuân thủ các quy định về sở hữu trí tuệ. Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn về kết quả nghiên cứu của các tác giả khác trong luận văn đều được dẫn nguồn đầy đủ và rõ ràng, trình bày theo đúng thể thức quy định chung của Học viện. Hà Nội, ngày 18 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Như Nam i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy, cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến PGS. Nguyễn Bá Hiên, TS. Lưu Quỳnh Hương đã dành nhiều thời gian, công sức, tận tình hướng dẫn và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo - Học viện Nông nghiệp Việt Nam, các thầy, cô giáo trong Bộ môn Vi sinh vật – Truyền nhiễm, Khoa Thú y, Ban lãnh đạo Viện Thú y, tập thể cán bộ công tác ở Bộ môn Vệ sinh thú y – Viện Thú y đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình tiến hành nghiên cứu và viết luận văn.
Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo điều kiện thuận lợi, giúp đỡ và động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 18 tháng 10 năm 2017 Tác giả luận văn Nguyễn Như Nam ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa thực tiễn của đề tài.
Tổng quan tài liệu .1 Một số hiểu biết về vi khuẩn Salmonella .1 Phân loài Salmonella .2 Đặc điểm hình thái .3 Tính chất nuôi cấy .4 Đặc tính sinh hóa .5 Sức đề kháng của vi khuẩn Salmonella .6 Khả năng gây bệnh của vi khuẩn Salmonella .7 Cấu trúc kháng nguyên của vi khuẩn Salmonella .8 Các yếu tố gây bệnh của vi khuẩn Salmonella .9 Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella. Tình hình ngộ độc thực phẩm trên Thế giới và Việt Nam. Khái quát về ngộ độc thực phẩm. Ngộ độc thực phẩm trên thế giới.
Ngộ độc thực phẩm ở Việt Nam. Một số nghiên cứu về vi khuẩn Salmonella gây ngộ độc ở người .3 Nghiên cứu vi khuẩn Salmonella trên thế giới và Việt Nam. 24 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Nghiên cứu về vi khuẩn Salmonella trên thế giới.2 Nghiên cứu về vi khuẩn Salmonella ở Việt Nam. Các biện pháp phòng chống ngộ độc thực phẩm và ô nhiễm vi khuẩn Salmonella vào thân thịt.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.
Môi trường phân lập vi khuẩn. Dụng cụ và trang thiết bị. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp lấy mẫu. Phương pháp nuôi cấy, phân lập vi khuẩn Salmonella. Phương pháp xác định tính kháng kháng sinh. Phương pháp xác định các serovar Salmonella.
Xác định một số gen độc lực của một số chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được bằng phản ứng PCR .6 Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận. Kết quả xác định tỷ lệ nhiễm Salmonella trong các mẫu thịt gà. Tỷ lệ nhiễm Salmonella trong các mẫu thịt gà tại một số chợ bán lẻ.
Tỷ lệ nhiễm Salmenella trong các mẫu thịt gà tại một số siêu thị. So sánh số mẫu thịt gà của một số chợ và siêu thị nhiễm Salmonella. Kết quả thử sinh hóa các chủng Salmonella phân lập được từ các mẫu thịt gà tại một số chợ và siêu thị. Kết quả xác định tính kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được.
Kết quả xác định các serovar Salmonella của các chủng Salmonella phân lập được. Kết quả xác định gen độc lực của một số chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được bằng phản ứng PCR. 59 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả xác định nồng độ và độ tinh sạch của DNA tổng số.
Kết quả tách DNA tổng số. Kết quả PCR phát hiện gen invA. Kết quả PCR phát hiện gen stn. Kết luận và kiến nghị.
66 Tài liệu tham khảo. 68 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ATTP An toàn thực phẩm CDC Control Diseases Centre (Trung tâm kiểm soát bệnh) FAO Food Agricultural Organization (Tổ chức Nông lương thực) FDA Food and Drug American (Tổ chức thuốc và thực phẩm của Mỹ) Hazard Analysis Critical Control Points (Phân tích rủi ro các điểm kiểm HACCP soát chủ chốt) LT Labile toxin (Độc tố không chịu nhiệt) ST Stable toxin (Độc tố chịu nhiệt) WHO World Health Organization (Tổ chức Y tế thế giới) National committee for Clinical Laboratory Standards (Các tiêu chuẩn NCCLS lâm sàng trong phòng thí nghiệm của Hội đồng quốc gia Mỹ) PCR Polymerase Chain Reaction (Phản ứng khuếch đại gen) vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Một số bệnh do sử dụng thực phẩm bị ô nhiễm vi sinh vật. Tình hình ngộ độc thực phẩm trong nước từ 2005– 6/2017.
Bảng đánh giá mức độ mẫn cảm và tính kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella. Kháng huyết thanh ức chế Kháng nguyên H pha 1. Thông tin các cặp mồi sử dụng trong phản ứng PCR. Thành phần PCR.
Chu trình nhiệt cho phản ứng PCR. Tỷ lệ nhiễm Salmenella trong các mẫu thịt gà tại một số chợ bán lẻ. Tỷ lệ nhiễm Salmenella trong các mẫu thịt gà tại một số siêu thị. So sánh số mẫu thịt gà của các chợ và siêu thị nhiễm Salmonella.
Kết quả thử sinh hóa các chủng Salmonella phân lập được từ các mẫu thịt gà tại một số chợ và siêu thị. Kết quả xác định tính kháng kháng sinh của các chủng Salmonella phân lập được……………………………………………………………………………. Kết quả xác định các serovar của các chủng Salmonella phân lập được từ các mẫu thịt gà tại một số chợ và siêu thị. Các chủng Salmonella lựa chọn để tiến hành xác định gen quy định độc lực……………………………………………………………………………….
Kết quả đo OD của các mẫu DNA tổng số. Kết quả xác định gen invA của một số chủng Salmonella phân lập được…. Kết quả xác định gen invA của một số chủng Salmonella phân lập được…67 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Biểu đồ tỷ lệ nhiễm Salmenella trong các mẫu thịt gà tại một số chợ bán lẻ.
Biểu đồ tỷ lệ nhiễm Salmenella trong các mẫu thịt gà tại một số siêu thị. Biểu đồ tính kháng kháng sinh của các chủng Salmonella. Biểu đồ tỷ lệ lưu hành các serovar Salmonella phân lập được từ các mẫu thịt gà tại một số chợ. Biểu đồ tỷ lệ lưu hành các serovar Salmonella phân lập được từ các mẫu thịt gà tại một số siêu thị.
Điện di sản phẩm DNA tổng số các mẫu serovar Salmonella. Điện di đồ sản phẩm PCR gen invA. Điện di đồ sản phẩm PCR gen stn. 63 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Như Nam Tên Luận văn: “Đánh giá hiện trạng ô nhiễm vi khuẩn Salmonella ở thịt gà tại một số chợ và siêu thị trên địa bàn Hà Nội”.
Ngành: Thú y Mã số: 60 64 01 01 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đề tài luận văn nhằm đưa ra được tỷ lệ ô nhiễm vi khuẩn Salmonella trên thịt gà thu thập tại chợ bán lẻ và siêu thị tại Hà Nội. Phương pháp nghiên cứu - Nội dung nghiên cứu: Xác định tỷ lệ nhiễm Salmonella trong các mẫu thịt gà tại một số chợ bán lẻ và siêu thị trên địa bàn Hà Nội. Từ đó, thử tính kháng kháng sinh, định danh các serovar bằng phản ứng huyết thanh học và xác định 2 gen độc lực stn, invA bằng phản ứng PCR. - Vật liệu: + Mẫu thịt gà.
+ Các loại môi trường phân lập vi khuẩn. + Các loại dụng cụ và trang thiết bị trong phòng thí nghiệm. - Các phương pháp nghiên cứu: + Lấy mẫu theo TCVN 7925:2008 (ISO 17604:2003) Vi sinh vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi – Phương pháp lấy mẫu thân thịt tươi để phân tích vi sinh vật. + Nuôi cấy, phân lập vi khuẩn Salmonella: Theo tiêu chuẩn ISO 6579: 2002.
+ Xác định tính kháng kháng sinh của các chủng Salmonella phân lập được theo phương pháp của Kirby – Bauer. + Xác định các serovar Salmonella theo phương pháp của Kauffmann-White. + Xác định 2 gen stn (gen độc tố đường ruột) và invA (gen xâm nhập vật chủ) bằng phản ứng PCR. Kết quả chính và kết luận - Kết quả phân tích 105 mẫu thịt gà khác nhau từ một số chợ bán lẻ và siêu thị trên địa bàn thành phố Hà Nội, cho thấy tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Salmonella là 48,57%.
ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trong đó, tỷ lệ phân lập được Salmonella cao hơn ở thịt gà bán tại một số chợ bán lẻ (53,33%). Tỷ lệ nhiễm Salmonella ở thịt gà bán tại một số siêu thị có thấp hơn, chiếm tỷ lệ 36,67%. - Các chủng Salmonella phân lập được mang đầy đủ các đặc tính sinh học của vi khuẩn Salmonella như các tài liệu trong và ngoài nước đã mô tả. - Các chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được kháng với kháng sinh Streptomycin là cao nhất (70,59%), kháng thấp nhất với Ciprofloxacin (11,76%).
Tỷ lệ kháng với các loại kháng sinh khác lần lượt là: Amoxicillin/clavulanic acid (50,98%), Sulfamethoxazole/ Trimethoprim (33,33%), Gentamycin (27,45%) và Norfloxacin (25,49%).