Luận văn thạc sĩ multidimensional urban poverty estimates in vietnamese central cities

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu multidimensional urban poverty estimates in vietnamese central cities, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện trong lĩnh

• Tác giả: Nguyen Van Cuong
• Người hướng dẫn: Dr. Nguyen Huu Dung
• Trường học: University of Economics Ho Chi Minh City
• Chuyên ngành: Development Economics
• Đề tài: Đánh Giá Nghèo Đô Thị Đa Chiều Tại Các Thành Phố Việt Nam
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Ho Chi Minh City

Mục lục chi tiết

• 1. CHAPTER I: INTRODUCTION
• 1.1. Problem Statement
• 1.2. Research Objectives
• 1.3. Research questions
• 1.4. Research hypotheses
• 1.5. Methodology
• 1.6. Research scope
• 2. CHAPTER II: LITERATURE REVIEW
• 2.1. Introduction
• 2.2. Basic concepts and definitions
• 2.2.1. Poverty
• 2.2.2. Absolute poverty
• 3. CHAPTER III: DATA AND METHODOLOGY
• 3.1. Measurement of poverty
• 3.2. Relative measurement by MPI
• 4. CHAPTER IV: MULTIDIMENSIONAL POVERTY IN CENTRAL CITY
• 4.1. Overview of five central cities
• 4.2. Review of poverty in five urban central cities
• 4.3. The poverty head count ratio in money-metric measure
• 4.4. The poverty ratio by Head count H in MPI measure
• 4.5. Poverty comparison between money-metric and MPI
• 4.6. Comparison urban poverty ratio in central cities by MPI measure
• 4.7. Poverty comparison by indicators
• 5. CHAPTER V: CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS
• ACKNOWLEDGEMENT
• ABSTRACT
• LIST OF CHARTS
• LIST OF TABLES AND FIGURES
• ACRONYMS

Tóm tắt

I. Tổng quan về đánh giá nghèo đô thị đa chiều tại Việt Nam

Đánh giá nghèo đô thị đa chiều là một phương pháp quan trọng để hiểu rõ hơn về tình hình nghèo đói tại các thành phố lớn của Việt Nam. Phương pháp này không chỉ xem xét thu nhập mà còn nhiều khía cạnh khác như giáo dục, sức khỏe, và điều kiện sống. Nghiên cứu này tập trung vào năm thành phố trung tâm: Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Hồ Chí Minh và Cần Thơ. Mục tiêu là xác định các yếu tố gây ra nghèo đói và đề xuất các chính sách phù hợp.

1.1. Định nghĩa và khái niệm về nghèo đô thị

Nghèo đô thị được định nghĩa là tình trạng thiếu thốn trong nhiều khía cạnh của cuộc sống, không chỉ đơn thuần là thu nhập thấp. Theo Alkire và Santos, nghèo đô thị đa chiều bao gồm các yếu tố như giáo dục, sức khỏe, và điều kiện sống. Điều này cho thấy rằng nghèo đói không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn là vấn đề xã hội.

1.2. Tầm quan trọng của việc đánh giá nghèo đô thị

Việc đánh giá nghèo đô thị đa chiều giúp các nhà hoạch định chính sách hiểu rõ hơn về tình hình thực tế của người nghèo. Điều này cần thiết để xây dựng các chương trình giảm nghèo hiệu quả hơn, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

II. Vấn đề và thách thức trong đánh giá nghèo đô thị tại Việt Nam

Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về nghèo đô thị, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc đánh giá chính xác tình hình nghèo đói. Các vấn đề như thiếu dữ liệu, sự khác biệt trong cách đo lường và nhận thức về nghèo đói vẫn tồn tại. Điều này dẫn đến việc các chính sách không được thiết kế phù hợp với thực tế.

2.1. Thiếu dữ liệu và thông tin chính xác

Một trong những thách thức lớn nhất trong việc đánh giá nghèo đô thị là thiếu dữ liệu chính xác. Nhiều nghiên cứu dựa vào các số liệu cũ hoặc không đầy đủ, dẫn đến kết quả không phản ánh đúng thực trạng.

2.2. Sự khác biệt trong cách đo lường nghèo đói

Có nhiều phương pháp khác nhau để đo lường nghèo đói, từ các chỉ số kinh tế đến các chỉ số xã hội. Sự khác biệt này có thể dẫn đến những hiểu lầm và khó khăn trong việc so sánh giữa các khu vực.

III. Phương pháp đánh giá nghèo đô thị đa chiều hiệu quả

Để đánh giá nghèo đô thị đa chiều một cách hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp hiện đại như chỉ số nghèo đa chiều (MPI). Phương pháp này cho phép đánh giá nhiều khía cạnh của nghèo đói cùng một lúc, từ đó cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về tình hình nghèo đói.

3.1. Chỉ số nghèo đa chiều MPI và ứng dụng

Chỉ số nghèo đa chiều (MPI) là một công cụ mạnh mẽ để đo lường nghèo đói. MPI xem xét nhiều yếu tố như giáo dục, sức khỏe và điều kiện sống, từ đó giúp xác định những người nghèo nhất và các yếu tố gây ra nghèo đói.

3.2. Phân tích dữ liệu từ khảo sát VHLSS

Khảo sát tiêu chuẩn sống hộ gia đình Việt Nam (VHLSS) cung cấp dữ liệu quan trọng cho việc phân tích nghèo đô thị. Dữ liệu này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến nghèo đói và đề xuất các chính sách phù hợp.

IV. Kết quả nghiên cứu về nghèo đô thị tại các thành phố lớn

Nghiên cứu cho thấy rằng nghèo đô thị tại các thành phố lớn của Việt Nam vẫn còn phổ biến, đặc biệt là ở Hồ Chí Minh và Hà Nội. Các yếu tố như thiếu việc làm, điều kiện sống kém và thiếu giáo dục là những nguyên nhân chính dẫn đến nghèo đói.

4.1. Tình hình nghèo đô thị tại Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh là thành phố lớn nhất Việt Nam, nhưng cũng có tỷ lệ nghèo đô thị cao. Nghiên cứu chỉ ra rằng nhiều người dân sống trong điều kiện thiếu thốn, đặc biệt là trong các khu vực ngoại ô.

4.2. So sánh nghèo đô thị giữa các thành phố

So sánh giữa các thành phố cho thấy sự khác biệt rõ rệt về tỷ lệ nghèo đô thị. Các thành phố như Đà Nẵng và Cần Thơ có tỷ lệ nghèo thấp hơn, nhờ vào các chính sách phát triển kinh tế hiệu quả.

V. Chính sách và giải pháp giảm nghèo đô thị tại Việt Nam

Để giảm nghèo đô thị, cần có các chính sách toàn diện và hiệu quả. Các giải pháp như cải thiện giáo dục, tạo việc làm và nâng cao điều kiện sống là rất cần thiết. Chính phủ cần tập trung vào việc phát triển các chương trình hỗ trợ cho người nghèo.

5.1. Các chương trình hỗ trợ người nghèo

Các chương trình hỗ trợ như đào tạo nghề và hỗ trợ tài chính có thể giúp người nghèo cải thiện cuộc sống. Những chương trình này cần được thiết kế phù hợp với nhu cầu thực tế của người dân.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Hợp tác giữa chính phủ, tổ chức phi chính phủ và cộng đồng là rất quan trọng trong việc giảm nghèo đô thị. Sự phối hợp này giúp tối ưu hóa nguồn lực và nâng cao hiệu quả của các chương trình giảm nghèo.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai về nghèo đô thị

Nghèo đô thị là một vấn đề phức tạp và cần được giải quyết một cách toàn diện. Các nghiên cứu và chính sách hiện tại cần được cải thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người nghèo. Tương lai của nghèo đô thị tại Việt Nam phụ thuộc vào sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan.

6.1. Tương lai của chính sách giảm nghèo

Chính sách giảm nghèo cần được điều chỉnh thường xuyên để phù hợp với tình hình thực tế. Việc theo dõi và đánh giá kết quả là rất quan trọng để đảm bảo hiệu quả của các chương trình.

6.2. Vai trò của cộng đồng trong việc giảm nghèo

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc giảm nghèo đô thị. Sự tham gia của người dân trong các chương trình phát triển sẽ giúp nâng cao hiệu quả và bền vững của các giải pháp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng tại Việt Nam đã đặt ra những thách thức lớn về an sinh xã hội và chất lượng sống của cư dân thành thị. Theo các báo cáo kinh tế năm 2008, trong khi tỷ lệ nghèo đơn chiều theo chi tiêu tại 5 thành phố trực thuộc Trung ương chỉ ở mức 0,36%, thì tỷ lệ nghèo đa chiều thực tế lại chạm ngưỡng 16,40%. Thực trạng này cho thấy thước đo tiền tệ truyền thống dựa trên thu nhập hoặc mức chi tiêu không còn phản ánh đầy đủ bức tranh thiếu hụt phúc lợi tại các khu vực đô thị hiện đại. Dân số tập trung nhanh chóng dẫn đến sự mở rộng của các khu nhà tạm, gia tăng áp lực lên hạ tầng y tế, giáo dục và đào sâu khoảng cách giàu nghèo.

Luận văn thạc sĩ của tác giả Nguyễn Văn Cường, chuyên ngành Kinh tế Phát triển thuộc Chương trình Cao học Việt Nam - Hà Lan (Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh và Viện Khoa học Xã hội La Haye), thực hiện mục tiêu: (1) Nhận diện các khía cạnh thiếu hụt nghiêm trọng của các hộ gia đình đô thị; (2) Xác định tỷ lệ nghèo đô thị qua chỉ số nghèo đa chiều và so sánh với phương pháp đo lường thu nhập truyền thống; (3) Đánh giá so sánh mức độ nghèo đa chiều giữa 5 thành phố trực thuộc Trung ương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ để đưa ra các kiến nghị chính sách xác đáng.

Phạm vi không gian của nghiên cứu tập trung vào khu vực đô thị của 5 đô thị loại đặc biệt và loại một nêu trên, dựa trên nguồn dữ liệu Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2008. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp hệ thống số liệu định lượng chuẩn xác, giúp thu hẹp khoảng cách đo lường giữa tỷ lệ nghèo danh nghĩa dưới 1% và tỷ lệ nghèo phúc lợi trên 16%, tạo cơ sở khoa học tin cậy để tái cấu trúc chính sách an sinh xã hội và phân bổ nguồn lực công.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng khung lý thuyết tiếp cận năng lực của Amartya Sen và phương pháp đo lường nghèo đa chiều do Sabina Alkire và Maria Emma Santos phát triển năm 2010. Theo lý thuyết của Amartya Sen, nghèo đói không đơn thuần là sự thiếu hụt về tài chính mà là sự tước đoạt các năng lực cơ bản để con người đạt được mức sống tối thiểu được xã hội thừa nhận. Khung lý thuyết của Alkire và Santos cụ thể hóa quan điểm này bằng cách đo lường đồng thời các thiếu hụt mà một hộ gia đình phải đối mặt trong cùng một thời điểm.

Mô hình nghiên cứu xây dựng hàm nghèo đa chiều gồm 5 chiều phúc lợi cơ bản với 15 chỉ số cụ thể:

1. Chiều Giáo dục (trọng số 20%): gồm 3 chỉ số là Số năm đi học của các thành viên, Tỷ lệ trẻ em từ 6 đến 15 tuổi không đi học, và Tỷ lệ mù chữ ở người lớn (từ 15 tuổi trở lên). Mỗi chỉ số chiếm trọng số 6,67%.
2. Chiều Y tế và Sức khỏe (trọng số 20%): gồm 3 chỉ số là Khả năng chi trả viện phí, Thời gian làm việc của lao động chính trên 8 giờ mỗi ngày, và Tình trạng mắc bệnh mãn tính. Mỗi chỉ số chiếm trọng số 6,67%.
3. Chiều Điều kiện sống (trọng số 20%): gồm 7 chỉ số là Tiếp cận điện lưới, Nhà vệ sinh hợp chuẩn, Nguồn nước ăn uống hợp vệ sinh, Quyền sở hữu tài sản sinh hoạt, Diện tích nhà ở dưới 10m2 một người, Quyền sở hữu nhà ở, và Loại hình nhà ở tạm bợ hoặc bán kiên cố. Mỗi chỉ số chiếm trọng số 2,86%.
4. Chiều Phúc lợi kinh tế (trọng số 20%): gồm 1 chỉ số là Mức chi tiêu bình quân đầu người dưới chuẩn nghèo.
5. Chiều Lao động và Việc làm (trọng số 20%): gồm 1 chỉ số là Tình trạng thiếu việc làm hoặc mất việc từ 3 tháng trở lên trong năm.

Các khái niệm trọng tâm bao gồm nghèo tuyệt đối, nghèo tương đối và chuẩn nghèo quốc gia theo Quyết định số 09/2011/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định mức chuẩn nghèo đô thị giai đoạn 2011-2015 là 500.000 đồng/người/tháng. Chỉ số nghèo đa chiều được tính bằng tích số giữa tỷ lệ hộ nghèo đa chiều và cường độ thiếu hụt trung bình. Hộ gia đình được xác định là nghèo đa chiều khi có mức độ thiếu hụt từ 22% tổng trọng số các chỉ số trở lên (tương đương thiếu hụt từ 2 chiều phúc lợi).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp của luận văn được trích xuất từ bộ số liệu Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2008 do Tổng cục Thống kê tiến hành theo Quyết định số 322/QĐ-TCTK ngày 22 tháng 04 năm 2008.

Mẫu khảo sát của luận văn bao gồm 555 hộ gia đình tại khu vực thành thị được chọn lọc từ tổng số 942 hộ khảo sát tại 5 thành phố trực thuộc Trung ương. Cơ cấu mẫu phân bổ cụ thể gồm 240 hộ tại Thành phố Hồ Chí Minh, 126 hộ tại Hà Nội, 87 hộ tại Đà Nẵng, 60 hộ tại Hải Phòng và 42 hộ tại Cần Thơ. Phương pháp chọn mẫu áp dụng kỹ thuật phân tầng ngẫu nhiên nhiều giai đoạn, đảm bảo tính đại diện thống kê cao cho cộng đồng dân cư đô thị.

Phương pháp phân tích chính là phương pháp đếm kép Alkire - Santos kết hợp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh chéo và phân rã chỉ số. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ những khiếm khuyết cố hữu của phương pháp đo lường tiền tệ tại các quốc gia đang phát triển: dữ liệu thu nhập thường thiếu chính xác do tâm lý khai báo thấp hơn thực tế, lạm phát làm sai lệch chỉ số giá tiêu dùng, và thu nhập không phản ánh được khả năng tiếp cận dịch vụ công. Ngược lại, phương pháp Alkire - Santos cho phép nhận diện trực tiếp các chiều thiếu hụt cụ thể và xác định chính xác cường độ tổn thương xã hội. Quá trình nghiên cứu và xử lý số liệu được hoàn thiện vào tháng 01 năm 2012.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ 555 hộ gia đình đô thị mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, tồn tại khoảng cách chênh lệch cực lớn giữa tỷ lệ nghèo tiền tệ và tỷ lệ nghèo đa chiều. Khi áp dụng chuẩn nghèo chi tiêu của từng địa phương, tỷ lệ nghèo đô thị chỉ ghi nhận ở mức 0,36% (tương ứng với 2 trên tổng số 555 hộ khảo sát). Tuy nhiên, khi đo lường bằng phương pháp nghèo đa chiều, tỷ lệ hộ nghèo vọt lên mức 16,40% (tương ứng với 91 hộ nghèo đa chiều). Cường độ thiếu hụt trung bình của các hộ nghèo này đạt mức 26,83%.

Thứ hai, mức độ nghèo đa chiều có sự phân hóa sâu sắc giữa các thành phố. Thành phố Hồ Chí Minh có tỷ lệ hộ nghèo đa chiều cao nhất với 22,92% và cường độ thiếu hụt 27,37%. Thành phố Cần Thơ đứng thứ hai với tỷ lệ nghèo đa chiều 21,43% và cường độ thiếu hụt 26,35%. Đà Nẵng ghi nhận tỷ lệ nghèo đa chiều là 17,24%. Hà Nội đạt mức 10,32% với cường độ thiếu hụt 26,08%. Hải Phòng có tỷ lệ hộ nghèo đa chiều thấp nhất ở mức 8,33%, nhưng các hộ nghèo tại đây lại có cường độ thiếu hụt sâu nhất, lên tới 28,50%.

Thứ ba, cơ cấu thiếu hụt tập trung chủ yếu vào nhóm chỉ số nhà ở và thị trường lao động. Trong 15 chỉ số khảo sát, tỷ lệ thiếu hụt cao nhất thuộc về loại hình nhà ở tạm bợ hoặc bán kiên cố với 25,63%, tiếp theo là tình trạng thiếu việc làm với 13,51%, diện tích nhà ở chật hẹp dưới 10m2/người chiếm 12,61%, thời gian làm việc quá tải trên 8 giờ/ngày chiếm 10,45%, tình trạng bệnh tật mãn tính chiếm 8,29%, và mù chữ ở người lớn chiếm 5,77%.

Thứ tư, khu vực đô thị đạt được tiến bộ vượt bậc ở các dịch vụ hạ tầng kỹ thuật và giáo dục cơ bản. Tỷ lệ thiếu hụt điện lưới là 0,00% khi 100% hộ dân được tiếp cận điện lưới quốc gia. Tỷ lệ trẻ em từ 6 đến 15 tuổi không đến trường chỉ chiếm 1,26%, đồng nghĩa với 98,74% trẻ em trong độ tuổi được đi học. Tỷ lệ thiếu hụt nước sinh hoạt và nước ăn uống hợp vệ sinh duy trì ở mức rất thấp là 1,51%, và tỷ lệ thiếu hụt số năm đi học tối thiểu chỉ là 1,80%.

Thảo luận kết quả

Sự tương phản gay gắt giữa tỷ lệ nghèo chi tiêu 0,36% và tỷ lệ nghèo đa chiều 16,40% phản ánh rõ đặc thù của đô thị hóa tại Việt Nam. Tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh hay Hà Nội, mức chi tiêu danh nghĩa của người dân dễ dàng vượt qua ngưỡng nghèo 500.000 đồng/người/tháng do chi phí sinh hoạt đắt đỏ. Tuy nhiên, họ vẫn phải đối mặt với tình trạng dễ bị tổn thương nghiêm trọng do thiếu chỗ ở kiên cố, diện tích sinh hoạt chật hẹp dưới 10m2 và công việc bấp bênh trong khu vực kinh tế phi chính thức.

Khi so sánh với các nghiên cứu tiền đề của Asselin và Vũ năm 2009 về nghèo động thái tại Việt Nam cũng như nghiên cứu của Santos và Ura năm 2008 tại Bhutan, kết quả này tái khẳng định rằng phương pháp tiền tệ đơn thuần đã bỏ sót một bộ phận rất lớn dân cư chịu thiệt thòi xã hội. Về mặt trình bày trực quan, dữ liệu nghiên cứu được mô tả sinh động thông qua biểu đồ cột so sánh tỷ lệ nghèo giữa hai phương pháp, biểu đồ phân rã mức độ đóng góp của từng chỉ số thiếu hụt và bảng ma trận thể hiện cường độ thiếu hụt của từng thành phố, giúp các cơ quan quản lý dễ dàng nhận diện điểm nghẽn chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các chiều thiếu hụt phúc lợi đô thị, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, triển khai đề án phát triển nhà ở xã hội và cải tạo điều kiện cư trú đô thị. Ủy ban nhân dân 5 thành phố trực thuộc Trung ương cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng bố trí quỹ đất và hỗ trợ tín dụng ưu đãi để xây dựng các khu chung cư cho người thu nhập thấp. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ hộ gia đình thiếu hụt diện tích nhà ở từ mức 12,61% hiện nay xuống dưới 5,00%, đồng thời xóa bỏ hoàn toàn 25,63% tỷ lệ nhà ở tạm bợ tại các đô thị hạt nhân trong giai đoạn 2012-2016.

Thứ hai, thiết lập mạng lưới đào tạo nghề và kết nối việc làm bền vững. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội các địa phương cần chủ trì liên kết với các doanh nghiệp để đào tạo kỹ năng nghề miễn phí cho lao động phi chính thức. Giải pháp này hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ thiếu việc làm từ 13,51% xuống dưới 6,00% và giảm tỷ lệ lao động phải làm việc quá tải trên 8 giờ/ngày từ 10,45% xuống dưới 4,00% vào năm 2015.

Thứ ba, tăng cường năng lực y tế cơ sở và mở rộng diện bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân. Bộ Y tế và Bảo hiểm Xã hội Việt Nam cần ban hành cơ chế trợ cấp 100% phí bảo hiểm y tế cho người cận nghèo và hỗ trợ điều trị bệnh mãn tính. Mục tiêu cụ thể là kéo giảm tỷ lệ không có khả năng chi trả viện phí từ 6,67% xuống dưới 2,00% và bảo đảm 100% hộ có người bệnh mãn tính được quản lý hồ sơ sức khỏe định kỳ trong lộ trình 2012-2015.

Thứ tư, chính thức thể chế hóa bộ tiêu chí đo lường nghèo đa chiều vào quy trình phân bổ ngân sách quốc gia. Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cần phối hợp với Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng Bộ Tài chính xây dựng khung chuẩn nghèo đa chiều làm căn cứ phân bổ nguồn lực công, thay thế chuẩn nghèo thu nhập đơn lẻ. Mục tiêu giúp nâng cao hiệu quả giải ngân ngân sách an sinh xã hội thêm 30% trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2013-2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách: Lãnh đạo các Bộ, ngành và Ủy ban nhân dân các thành phố nắm bắt rõ thực trạng khoảng cách giữa tỷ lệ nghèo 0,36% và 16,40% để xây dựng chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn mới, tối ưu hóa việc phân bổ ngân sách giảm nghèo hàng năm.

2. Nhà nghiên cứu kinh tế và học viên cao học chuyên ngành kinh tế phát triển: Nắm vững quy trình ứng dụng phương pháp Alkire - Santos trên bộ dữ liệu khảo sát mức sống quy mô lớn với 555 hộ mẫu đô thị. Tài liệu phục vụ cho việc thực hiện các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về an sinh xã hội, bất bình đẳng và phát triển đô thị bền vững.

3. Tổ chức phi chính phủ và các định chế phát triển quốc tế: Tiếp cận bức tranh chi tiết về các điểm nghẽn an sinh xã hội như thiếu hụt nhà ở (25,63%) và thiếu việc làm (13,51%) để thiết kế các dự án tài trợ sinh kế, can thiệp cộng đồng trúng đích tại các đô thị lớn như Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ.

4. Chuyên gia quy hoạch đô thị và phát triển hạ tầng dân sinh: Khai thác số liệu về mật độ cư trú dưới 10m2/người (12,61%) và nhu cầu hạ tầng thiết yếu để lập quy hoạch không gian đô thị, phát triển nhà ở xã hội và cải tạo các khu dân cư nghèo.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao tỷ lệ nghèo đa chiều tại 5 thành phố lớn (16,40%) lại cao hơn nhiều so với tỷ lệ nghèo chi tiêu (0,36%)? Chuẩn nghèo chi tiêu chỉ tính toán dòng tiền ngắn hạn của hộ gia đình, khiến 99,64% hộ vượt chuẩn nghèo trên danh nghĩa. Ngược lại, phương pháp MPI đánh giá 15 chỉ số phúc lợi thực tế, chỉ ra rằng 91 trên 555 hộ vẫn đối mặt với các thiếu hụt nghiêm trọng về chất lượng nhà ở tạm bợ và bấp bênh việc làm với cường độ thiếu hụt trung bình 26,83%.

Thành phố nào có tỷ lệ nghèo đa chiều cao nhất trong các đô thị được nghiên cứu? Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận tỷ lệ hộ nghèo đa chiều cao nhất ở mức 22,92%, bám sát phía sau là Cần Thơ với 21,43%. Mặc dù tỷ lệ nghèo thu nhập của Thành phố Hồ Chí Minh năm 2008 chỉ là 0,30%, dòng người nhập cư đông đảo đã gây áp lực lớn lên diện tích cư trú và việc làm, đẩy cường độ thiếu hụt lên tới 27,37%.

Những khía cạnh thiếu hụt nào đóng góp lớn nhất vào chỉ số nghèo đô thị tại Việt Nam? Hai chỉ số có mức độ thiếu hụt nghiêm trọng nhất là loại hình nhà ở tạm bợ chiếm tỷ lệ 25,63% và tình trạng thiếu việc làm chiếm 13,51%. Ngoài ra, diện tích nhà ở chật hẹp dưới 10m2/người (12,61%) và thời gian làm việc kéo dài trên 8 giờ/ngày (10,45%) cũng là những rào cản xã hội lớn.

Công thức và trọng số tính toán chỉ số nghèo đa chiều trong luận văn được thiết lập như thế nào? Luận văn áp dụng công thức MPI = H x A của Alkire và Santos, trong đó H là tỷ lệ hộ nghèo và A là cường độ thiếu hụt trung bình. Hệ thống đánh giá gồm 5 chiều phúc lợi với trọng số 20% mỗi chiều, chia đều cho 15 chỉ số cụ thể. Hộ gia đình thiếu hụt từ 22% tổng trọng số trở lên được xác định là nghèo đa chiều.

Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp của nghiên cứu có đảm bảo độ tin cậy khoa học không? Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu chính thống từ bộ Khảo sát Mức sống Hộ gia đình Việt Nam năm 2008 của Tổng cục Thống kê theo Quyết định số 322/QĐ-TCTK. Cỡ mẫu 555 hộ gia đình đô thị được lựa chọn theo phương pháp phân tầng ngẫu nhiên, đảm bảo tính đại diện thống kê và tính chuẩn xác khoa học cho khu vực thành thị.

Kết luận

• Thước đo nghèo đa chiều MPI phản ánh chính xác tỷ lệ nghèo 16,40% tại các đô thị lớn, khắc phục hoàn toàn tình trạng đánh giá thấp của chuẩn nghèo chi tiêu truyền thống ở mức 0,36%.
• Thành phố Hồ Chí Minh và Cần Thơ là hai địa bàn có tỷ lệ nghèo đa chiều cao nhất (lần lượt 22,92% và 21,43%), trong khi Hải Phòng có tỷ lệ nghèo thấp nhất (8,33%) nhưng cường độ thiếu hụt lại sâu nhất (28,50%).
• Nhà ở tạm bợ (25,63%) và việc làm bấp bênh (13,51%) là hai nguyên nhân then chốt đẩy cư dân đô thị vào tình trạng dễ bị tổn thương.
• Hạ tầng điện lưới và phổ cập giáo dục đạt thành tựu xuất sắc với tỷ lệ bao phủ lần lượt đạt 100,00% và 98,74%.
• Phương pháp luận Alkire - Santos là công cụ định lượng khoa học và toàn diện, đóng vai trò nền tảng cho việc hoạch định chính sách an sinh xã hội tại Việt Nam.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là đã tiên phong lượng hóa bức tranh nghèo đa chiều tại các đô thị trung tâm của Việt Nam, cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để các nhà quản lý chuyển dịch tư duy giảm nghèo từ trợ cấp thu nhập sang phát triển phúc lợi đa chiều. Bước đi tiếp theo là cần hoàn thiện khung giám sát dữ liệu định kỳ giai đoạn 2012-2015 và tích hợp chuẩn nghèo đa chiều vào Kế hoạch Phát triển Kinh tế - Xã hội quốc gia giai đoạn 2016-2020. Các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức phát triển và viện nghiên cứu cần phối hợp hành động ngay hôm nay để áp dụng phương pháp tiếp cận đa chiều vào thực tiễn, hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bao trùm và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS MULTIDIMENSIONAL URBAN POVERTY ESTIMATES IN VIETNAMESE CENTRAL CITIES BY NGUYEN VAN CUONG MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS HO CHI MINH CITY, JANUARY 2012 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] UNIVERSITY OF ECONOMICS INSTITUTE OF SOCIAL STUDIES HO CHI MINH CITY THE HAGUE VIETNAM THE NETHERLANDS VIETNAM - NETHERLANDS PROGRAMME FOR M.A IN DEVELOPMENT ECONOMICS MULTIDIMENSIONAL URBAN POVERTY ESTIMATES IN VIETNAMESE CENTRAL CITIES A thesis submitted to partial fulfilment of the requirements for the degree of MASTER OF ARTS IN DEVELOPMENT ECONOMICS By NGUYEN VAN CUONG Academic Supervisor: Dr. NGUYEN HUU DUNG HO CHI MINH CITY, JANUARY 2012 2 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACKNOWLEDGEMENT The thesis has benefited from inputs and comments of many people who the author wishes to thank for their valuable contribution in various stages of the research. Nguyen Huu Dung (University of Economics Ho Chi Minh City - Viet Nam), who has been giving instructions and fruitful suggestions all the time of research for and writing of this thesis. Nguyen Chau Thoai (Ho Chi Minh University of Natural Resource and Environment - Viet Nam) who supported the author extracting the data from VHLSS 2008.

Author would like to give the profound gratitude to his family and others giving great encouragement for study. In the end, author would like to express the warmest thanks to all beloved Professors in the Vietnam – The Netherlands Programme for Master Degree in Development Economic program who transferred the valuable knowledge during the course of study in MDE class 16. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ABSTRACT The thesis estimates multidimensional poverty in five urban central cities in Viet Nam, namely Ha Noi, Hai Phong, Da Nang, Ho Chi Minh, and Can Tho by applying a new approach developed by Alkire and Santos, using Vietnam Living Standard Survey in 2008. There are five dimensions considered for estimation in urban central city including education, health, standard of living, economic well-being, and employment labor.

Findings shows that multidimensional poverty is significant high in central cites, especially in Ho Chi Minh City and that those multidimensional poor suffer from the high deprivation intensity of indicators as type of dwelling, underemployment, housing space, and working time. However, five urban central cities present non-depreciable level of deprivation in electricity. When weights derived from the author’s estimation, underemployment deprivation significantly increases its contribution as it receives a higher weight. The thesis suggested an alternative approach for national poverty measurement at multidimensional level as well as a tool for budget allocation.

4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS CHAPTER I: INTRODUCTION 1. 03 CHAPTER II: LITERATURE REVIEW 2. Basic concepts and definitions. Comparison between absolute and relative measurement.

Theoretical framework related to MPI. Empirical studies related to dimensions and indicators of poverty. 14 CHAPTER III: DATA AND METHODOLOGY 3. Measurement of poverty.

Relative measurement by MPI. 27 CHAPTER IV: MULTIDIMENSIONAL POVERTY IN CENTRAL CITY 4. Overview of five central cities. Review of poverty in five urban central cities.

The poverty head count ratio in money-metric measure. 34 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. The poverty ratio by Head count H in MPI measure. Poverty comparison between money-metric and MPI.

Comparison urban poverty ratio in central cities by MPI measure. Poverty comparison by indicators. 41 CHAPTER V: CONCLUSIONS AND POLICY IMPLICATIONS 5. 72 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF CHARTS Chart 4.1: Poverty ratio by money-metric and MPI measure .2: Percentage of deprivation by indicator in urban central city .3: General poverty rate by urban and rural region .4: Poverty rate in central city in 2006 and 2008 .5: Comparison poverty rate between Head count H and Analytical result of GSO from VHLSS 2008 .6: Percentage of deprivation by indicator in each central city .7: Comparison GSO and author’s result by type of dwellings .8: Percentage of chronic sickness by city .9: Percentage of working time by city .10: Percentage of adult illiteracy by city.11: Percentage of underemployment by city .12: Percentage of drinking and cooking water by city.13: Percentage of assets by city .14: Percentage of home ownership by city .15: Percentage of years of schooling by city .16: Percentage of under-schooling 6 – 15 by city .17: Percentage of hospital payment by city .18: Percentage of average expenditure by city.

57 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES AND FIGURES Table 2.1: General poverty line by Ministry of Labors, Invalids and Social Affair .2: Specific poverty line in five central cities .1: Dimensions, indicators, cutoffs and weights of the MPI .2: Number of surveyed households in five central cities .3: Indicators, definition, and file to extract indicators .1: The Head count H, average intensity of MPI poverty .2: Percentage of households having type of house .3: Percentage of households having type of house .4: Housing space per capita by type of house, city, and region .5: Housing space per capita by type of house, city, and region .6: Percentage of households using main sources of lighting .7: Percentage of households using main sources of lighting .8: Percentage of households having toilet by central city .9: Percentage of households having toilet by central city. 60 Figure 1: Diagram of components of the multidimensional poverty index from Alkire and Santos (2010). 13 Figure 2: Diagram of dimensions and indicators of the MPI. 24 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ACRONYMS ADB Agricultural Development Bank GSO General Statistics Office HDI Human Development Index HHP Household Prestige MDG Millennium Development Goal MPI Multidimensional Poverty Index OSS Occupational Status Score VHLSS Vietnam Household Living Standard Survey VND Vietnam Dongs 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER I INTRODUCTION 1.

Problem Statement The “poverty” always appears into all historical periods of each country and each region. The poverty problems have been seen different perspectives. Many people from developing countries usually think that developed countries have the availability of enormous economic resources allowing these countries free of poor. In fact, the poverty is a global issue not only in developing countries but also in developed countries.

For instance, the United State has over 12 percent of the population lives below the official poverty line and over one fifth of the children growing in officially poor family (Udaya Wagle, 2008). The developing countries have striven for poverty alleviation through many different subsidization policies and programs. Moreover, previous studies in developing countries often focused on rural areas to evaluate poverty, inequality, and household living standard by traditional money-metric measure. However, the researchers and policymakers have recognized that the poor suffer from not only income or expenditure below the poverty line but also other aspects.

That’s why the researchers have tried to explore alternative approaches to define the poor into many aspects. These new approaches such as the Household Asset Index (Filmer and Pritchett 1998), the Occupational Status Score (OSS), the Household Prestige (HHP) Score, and the capital SES, The Human Poverty Index (OPHI and UNDP 2010) and Multidimensional Poverty Index (Alkire and Santos, 2010) have used to evaluate not only household living standard but socio-economic position, chronic poverty, deprivations as well. In particular, the Multidimensional Poverty Index (MPI) is the international measure used as an analytical tool to define the most vulnerable people, measure deprivations directly and discover the interconnections among severe deprivations that people face at the same time. The results of previous researches using MPI measure have showed the differences among 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] countries like Kerala, India that 16 percent of MPI poor people in comparison with 81 percent in the Indian state of Bihar.

Especially MPI measure also provided the figure that about 1.7 billion people in the countries searched lives in multidimensional poverty. It exceeds the number of people in those countries estimated to live on US $1.25 a day or less with 1. The poverty researches in Vietnam like other developing countries have just concentrated on rural areas and defined determinants affecting poverty by traditional money-metric measures. On the other hand, there are a few urban poverty researches implemented.

Therefore, urban poverty requires more attention from Vietnamese researchers and policymakers because of the recent issues of urbanization. Fast Urban population expansion causes the number of the poor bigger, many people live in slum of big city, expanding the gap and inequality between the rich and the poor. These issues will challenge significantly political conflict, uprising and social unstability in the future. In addition, Vietnamese researchers have just relied on money-metric measures to determine rural and urban poverty, with the exceptional of the research conducted by Asselin and Vu (2009) having utilized the alternative measure to define multidimensional poverty.

This thesis implemented to examining the multidimensional urban poverty in five central cities in Viet Nam, including Ha Noi, Hai Phong, Da Nang, Ho Chi Minh and Can Tho, identifying deprivations of the poor, and suggesting recommendation for policymakers in setting appropriate policies, for effectively poverty reduction in the years to come. Research Objectives The thesis is conducted with the following objectives: (i) Identify the severe deprivations of the poor households in central cities and reveal interconnections among those deprivations. (ii) Identify the urban poverty ratio in central cities by MPI measure, and money-metric measure. 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] (iii) Compare the urban poverty between five central cities by multidimensional poverty index (MPI) measure, and suggest recommendation for policymakers to reduce poverty in research areas.

Research questions What deprivations affect mostly to urban poverty in five central cities in Viet Nam by MPI measure? Why is there the difference between poverty rate by MPI measure and money- metric measure? What do factors make the difference from poverty rate between five urban central cities in Viet Nam? 1. Research hypotheses The central hypothesis of the thesis is that urban poverty is similar among central cities and there are many factors affecting to multidimensional poverty in five central cities in Viet Nam. These factors include: years of schooling, under-schooling 6 – 15, adult illiteracy, hospital payment, working time, chronic sickness, electricity, sanitation, cooking and drinking water, housing area, home ownership, assets, type of dwelling, average expenditure per capita, and underemployment. Methodology The research employs MPI measure as the main tool to address the research question.

The main data is the secondary data extracted from the Vietnam Household Living Standards Survey (VHLSS) 2008 of Vietnamese General Statistics Office. Research scope The thesis focuses on urban poverty in five central cities in Vietnam including Ha Noi, Hai Phong, Da Nang, Ho Chi Minh and Can Tho only. Then only household’s data of the Vietnam Household Living Standards Survey 2008 in those provinces are employed for the analysis. 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHAPTER II LITERATURE REVIEW 2.

Introduction This chapter reviews literatures related to the “poverty” and consists of three major sections. Firstly, basic concepts and definitions of poverty are discussed clearly. Secondly, the theoretical framework related to Multidimensional Poverty Index (MPI) will be presented. Finally, empirical studies related to dimensions and indicators of poverty in Vietnam and some countries are discussed.

Basic concepts and definitions 2.1 Poverty The concept of poverty is not so different in each country and also not a self- defining. Experts and academics have given many definitions about poverty over time. Poverty could be the lack of health care, nutrition, education, clean water, clothing, and shelter for basic living standard.