Khóa luận: Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang

Luận văn đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 tại thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, phân tích hiệu quả quản lý và sử dụng đất.

• Tác giả: Đặng Minh Long
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Lợi
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lí đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Kết Quả Thực Hiện Kế Hoạch Sử Dụng Đất Năm 2017 Tại Tuyên Quang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu tổng quát
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Đất đai và vai trò của đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế xã hội
• 2.3. Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt
• 2.4. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế - xã hội
• 2.5. Khái quát về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
• 2.6. Tầm quan trọng của việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất đai
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu
• 3.3. Địa điểm và thời gian tiến hành nghiên cứu
• 3.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.5. Phương pháp nghiên cứu
• 3.5.1. Phương pháp thu thập tài liệu
• 3.5.2. Phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu
• 3.5.3. Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh
• 3.5.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên, các nguồn tài nguyên và cảnh quan môi trường
• 4.1.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.1.2. Địa hình, địa mạo
• 4.1.1.3. Các nguồn tài nguyên
• 4.1.1.4. Hiện trạng môi trường và Biến đổi khí hậu
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế-văn hóa-xã hội
• 4.1.2.1. Tình hình phát triển chung của kinh tế
• 4.1.2.2. Dân số, lao động, việc làm và thu nhập
• 4.1.2.3. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư nông thôn
• 4.1.2.4. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.2.5. Thủy lợi, cấp, thoát nước
• 4.1.2.6. Bưu chính viễn thông
• 4.1.2.7. Cơ sở giáo dục - đào tạo
• 4.1.2.8. Cơ sở thể dục - thể thao
• 4.1.2.9. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường
• 4.2. Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang năm 2017
• 4.2.1. Đánh giá chỉ tiêu sử dụng đất phân bổ cho thành phố Tuyên Quang năm 2017
• 4.2.2. Nhu cầu sử dụng đất cho các ngành, lĩnh vực
• 4.2.3. Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017
• 4.2.4. Kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang năm 2017
• 4.2.5. Tổng hợp và cân đối các chỉ tiêu sử dụng đất
• 4.2.6. Đề xuất một số giải pháp giải pháp khắc phục những khó khăn trong công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang năm 2017
• 4.2.7. Những tồn tại trong quá trình thực hiện kế hoạch sử dụng đất. Những nguyên nhân của những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất
• 4.2.8. Một số giải pháp khắc phục những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Đánh giá điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội của thành phố Tuyên Quang

Thành phố Tuyên Quang, với vị trí địa lý thuận lợi, có điều kiện tự nhiên đa dạng, bao gồm địa hình, khí hậu và tài nguyên phong phú. Đất đai tại đây không chỉ là nguồn tài nguyên quý giá mà còn là yếu tố quyết định cho sự phát triển kinh tế - xã hội. Theo báo cáo, điều kiện tự nhiên của thành phố đã tạo ra những cơ hội lớn cho việc phát triển nông nghiệp và công nghiệp. Tuy nhiên, việc sử dụng đất vẫn gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong việc bảo vệ môi trường và phát triển bền vững. Đánh giá tình hình sử dụng đất cho thấy rằng, mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng việc quản lý và quy hoạch đất đai vẫn chưa đạt hiệu quả cao. Điều này đòi hỏi cần có những chính sách và biện pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

1.1. Điều kiện tự nhiên

Điều kiện tự nhiên của Tuyên Quang bao gồm địa hình đa dạng với nhiều đồi núi, sông suối, tạo ra những tiềm năng lớn cho phát triển nông nghiệp và du lịch. Tuy nhiên, sự biến đổi khí hậu cũng đã ảnh hưởng đến chất lượng đất và sản xuất nông nghiệp. Việc đánh giá tình hình sử dụng đất cần phải xem xét các yếu tố tự nhiên này để có những giải pháp hợp lý trong quy hoạch và sử dụng đất.

1.2. Điều kiện kinh tế xã hội

Tình hình kinh tế - xã hội của Tuyên Quang đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ. Tuy nhiên, sự gia tăng dân số và nhu cầu sử dụng đất cho các ngành nghề khác nhau đã tạo ra áp lực lớn lên tài nguyên đất. Việc đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 cho thấy rằng, mặc dù có nhiều nỗ lực trong việc quy hoạch và sử dụng đất, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề cần giải quyết, như sự chồng chéo trong quy hoạch và thiếu sự đồng bộ trong quản lý.

II. Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017

Kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang đã được xây dựng với mục tiêu cụ thể nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, việc thực hiện kế hoạch này gặp nhiều khó khăn. Đánh giá kết quả cho thấy rằng, một số chỉ tiêu sử dụng đất không đạt yêu cầu đề ra, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp và phát triển đô thị. Những tồn tại này chủ yếu do thiếu sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và sự chậm trễ trong việc triển khai các dự án. Để khắc phục tình trạng này, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, đồng thời bảo vệ tài nguyên đất đai.

2.1. Đánh giá chỉ tiêu sử dụng đất

Chỉ tiêu sử dụng đất năm 2017 cho thấy sự phân bổ chưa hợp lý giữa các ngành, lĩnh vực. Nhu cầu sử dụng đất cho nông nghiệp vẫn chiếm tỷ lệ cao, trong khi đó, đất cho phát triển công nghiệp và dịch vụ chưa được khai thác hiệu quả. Việc đánh giá này cho thấy cần có sự điều chỉnh trong quy hoạch sử dụng đất để phù hợp với thực tế phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

2.2. Đề xuất giải pháp khắc phục

Để khắc phục những tồn tại trong thực hiện kế hoạch sử dụng đất, cần có sự tăng cường công tác quản lý và giám sát. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ hơn trong việc triển khai các dự án, đồng thời cần có các chính sách khuyến khích đầu tư vào lĩnh vực nông nghiệp và công nghiệp. Việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của việc sử dụng đất hợp lý cũng là một yếu tố quan trọng trong việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất hiệu quả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên thiên nhiên có hạn, là tư liệu sản xuất đặc biệt và là không gian phân bố các hoạt động kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh. Để sử dụng đất đai tiết kiệm, hợp lý, khoa học và đạt hiệu quả cao, công tác lập và tổ chức thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giữ vai trò then chốt trong quản lý nhà nước. Thành phố Tuyên Quang là trung tâm kinh tế, văn hóa và chính trị của tỉnh Tuyên Quang. Cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội, nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất cho các công trình hạ tầng, công nghiệp, thương mại và khu dân cư trên địa bàn thành phố gia tăng nhanh chóng. Tuy nhiên, việc thực thi kế hoạch sử dụng đất trên thực tế thường phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập, đòi hỏi phải có sự đánh giá khách quan về kết quả thực hiện của các năm trước nhằm rút ra bài học kinh nghiệm cho các giai đoạn tiếp theo.

Khóa luận xác định hệ thống mục tiêu nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục tiêu tổng quát: Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang năm 2017, xác định các mặt tích cực và những hạn chế còn tồn tại; từ đó rút ra bài học kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp có tính khả thi trong công tác quản lý, thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất các giai đoạn tiếp theo.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá tổng quan điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tài nguyên môi trường của thành phố Tuyên Quang năm 2017.
  2. Đánh giá chi tiết kết quả thực hiện các chỉ tiêu kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang theo từng loại đất.
  3. Phân tích nguyên nhân tồn tại và đề xuất các giải pháp khắc phục khó khăn trong công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất trên địa bàn thành phố.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ địa giới hành chính thành phố Tuyên Quang gồm 13 đơn vị hành chính cấp xã (07 phường và 06 xã) với tổng diện tích tự nhiên là 11.905,98 ha.
• Phạm vi thời gian và địa điểm thực hiện: Nghiên cứu số liệu kế hoạch và hiện trạng năm 2017; quá trình thu thập tài liệu và xử lý dữ liệu được tiến hành tại Sở Tài nguyên và Môi trường thành phố Tuyên Quang từ ngày 28/05/2018 đến ngày 28/09/2018.

Cơ sở lý thuyết, pháp lý và phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu được xây dựng trên hệ thống lý luận về quản lý đất đai và các căn cứ pháp lý hiện hành của Nhà nước:

• Cơ sở lý luận:
  • Đất đai với tư cách là tư liệu sản xuất đặc biệt có 4 đặc tính cơ bản: đặc điểm tạo thành từ tự nhiên (có trước lao động); tính hạn chế về số lượng và không gian; tính không thể thay thế; tính vĩnh cửu nếu được khai thác và bồi dưỡng hợp lý.
  • Vai trò của đất đai đối với khu vực phi nông nghiệp là cơ sở vị trí, không gian mặt bằng; đối với khu vực nông - lâm nghiệp, đất đai vừa là đối tượng lao động vừa là tư liệu lao động gắn liền với độ phì nhiêu sinh học.
  • Bản chất của quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất mang 3 tính chất đồng thời: tính kinh tế (hiệu quả sử dụng), tính kỹ thuật (điều tra, đo đạc, lập bản đồ, khoanh định số liệu) và tính pháp chế (xác lập quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật).
• Cơ sở pháp lý:
  • Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 (Điều 18 Chương 2).
  • Luật Đất đai năm 2003 (Điều 5, Điều 6 quy định các nội dung quản lý nhà nước về đất đai).
  • Luật Đất đai năm 2013 (Điều 40 quy định về kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện; Điều 57 về chuyển mục đích sử dụng đất; Điều 61 và Điều 62 về thu hồi đất).
  • Nghị định số 181/2004/NĐ-CP của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai.
  • Thông tư số 19/2009/TT-BTNMT và Thông tư số 30/2004/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn công tác lập, điều chỉnh và thẩm định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
  • Quyết định số 2839/QĐ-UBND phê duyệt quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và Kế hoạch 5 năm kỳ đầu của thành phố Tuyên Quang; Báo cáo thuyết minh kiểm kê đất đai năm 2017 của thành phố Tuyên Quang.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp thu thập tài liệu: Thu thập dữ liệu thứ cấp tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Tuyên Quang về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội, báo cáo kiểm kê đất đai và tài liệu bản đồ hiện trạng.
  • Phương pháp phân tích, thống kê và tổng hợp số liệu: Hệ thống hóa số liệu theo danh mục bảng biểu chuyên ngành để chuyển đổi dữ liệu thô thành các chỉ tiêu tổng quát.
  • Phương pháp tổng hợp, phân tích, đánh giá, so sánh: So sánh chỉ tiêu hiện trạng năm 2016 với kế hoạch sử dụng đất năm 2017 nhằm đánh giá mức độ biến động, luân chuyển giữa các loại đất.
  • Phương pháp xử lý số liệu: Chọn lọc, đối chiếu các nguồn dữ liệu nhằm bảo đảm tính chính xác và phản ánh đúng thực trạng quản lý đất đai địa phương.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc đánh giá kế hoạch sử dụng đất hàng năm tại các đô thị đang phát triển, nêu mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, ý nghĩa khoa học đối với việc củng cố kiến thức chuyên ngành Quản lý đất đai và ý nghĩa thực tiễn đối với công tác quy hoạch của thành phố Tuyên Quang.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Hệ thống hóa cơ sở khoa học về đất đai, vai trò của đất đai trong sản xuất vật chất; khái niệm, nguyên tắc, căn cứ và nội dung lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện theo Luật Đất đai 2013. Phần này cũng phân tích tổng quan kinh nghiệm quy hoạch sử dụng đất trên thế giới (nhóm quy hoạch kinh tế - xã hội tổng thể như Anh, Úc, Đức; nhóm quy hoạch lấy nông nghiệp làm nền tảng như Liên bang Nga; mô hình quy hoạch sinh thái như Bulgaria) và quá trình phát triển thể chế quản lý đất đai tại Việt Nam qua các thời kỳ: trước năm 1993, giai đoạn Luật Đất đai 1993, 2003 và từ Luật Đất đai 2013 đến nay.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác lập đối tượng nghiên cứu là kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang; phạm vi thời gian thực hiện nghiên cứu từ tháng 5/2018 đến tháng 9/2018 tại Sở Tài nguyên và Môi trường; mô tả chi tiết quy trình thực hiện 4 phương pháp nghiên cứu (thu thập tài liệu, phân tích thống kê, so sánh đánh giá và xử lý số liệu).

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đây là nội dung trọng tâm của khóa luận, gồm 3 nhóm vấn đề chính:

• Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường:
  • Điều kiện tự nhiên: Thành phố Tuyên Quang nằm trong vùng thung lũng miền núi phía Bắc, cách Hà Nội 165 km (theo QL2), cách Thái Nguyên 60 km (theo QL37), cách Yên Bái 40 km và Hà Giang 154 km. Khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, nhiệt độ trung bình năm 23,6°C, lượng mưa trung bình 1.600 mm, độ ẩm trung bình 84%. Chế độ thủy văn chịu ảnh hưởng trực tiếp của sông Lô và 4 ngòi chính (Ngòi Cơi, Ngòi Là, Ngòi Chả, Ngòi Thục).
  • Tài nguyên đất đai: Phân loại thổ nhưỡng xác định 6 nhóm đất chính: nhóm đất xám (Acrisols) chiếm tỷ lệ lớn nhất với 6.013 ha (50,44%); nhóm đất phù sa (Fluvisols) có 1.215 ha (10,19%); nhóm đất đen (Luvisols) có 322 ha (2,70%); nhóm đất glây (Gleysols) có 97 ha (0,81%); nhóm đất dốc tụ (Regosols) có 71 ha (0,60%); nhóm đất đỏ (Ferrasols) có diện tích nhỏ nhất với 22 ha (0,18%, chỉ có tại phường Hưng Thành).
  • Tài nguyên rừng và khoáng sản: Diện tích đất lâm nghiệp là 3.653,6 ha (rừng sản xuất chiếm 80,69%, rừng phòng hộ chiếm 19,31%). Khoáng sản có đá vôi Tràng Đà, than Minh Xuân, kẽm núi Dùm.
  • Điều kiện kinh tế - xã hội: Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 5 năm đạt trên 17%. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng: công nghiệp - xây dựng chiếm 51,59%; thương mại - dịch vụ chiếm 44,56%; nông - lâm nghiệp - thủy sản chiếm 3,85%. Dân số đạt trên 95.260 người, mật độ trung bình 800 người/km2 (phường Phan Thiết cao nhất với 7.058 người/km2; xã Đội Cấn thấp nhất với 277 người/km2).
• Đánh giá chỉ tiêu và kế hoạch sử dụng đất năm 2017:
  • Do phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016-2020 của tỉnh Tuyên Quang chưa được Chính phủ phê duyệt tại thời điểm nghiên cứu nên thành phố chưa có cơ sở so sánh với chỉ tiêu phân bổ chính thức từ cấp tỉnh.
  • Đánh giá chi tiết cơ cấu luân chuyển diện tích giữa 3 nhóm đất chính (nông nghiệp, phi nông nghiệp, chưa sử dụng) và bóc tách cụ thể từng nguồn đất chuyển mục đích sang đất hạ tầng, đất ở, đất công nghiệp.
• Đề xuất giải pháp khắc phục khó khăn:
  • Xác định các tồn tại: tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng còn chậm; quản lý quy hoạch chi tiết đô thị và khu dân cư còn bất cập; công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại một số xã, phường chưa đạt yêu cầu; sản xuất công nghiệp còn phân tán.
  • Đề xuất nhóm giải pháp: tăng cường sự phối hợp liên ngành trong giải phóng mặt bằng, công khai quy hoạch, hoàn thiện thủ tục giao đất, chuyển mục đích sử dụng đất và kiểm soát biến động đất đai.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Tổng kết toàn diện việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017, khẳng định kế hoạch đã đáp ứng nhu cầu mặt bằng cho các dự án giao thông, công nghiệp và chỉnh trang đô thị; đồng thời kiến nghị UBND tỉnh Tuyên Quang sớm ban hành chỉ tiêu phân bổ quy hoạch điều chỉnh để thành phố hoàn thiện cơ sở pháp lý cho các kỳ kế hoạch tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp toàn diện các chỉ tiêu sử dụng đất theo kế hoạch năm 2017 của thành phố Tuyên Quang (so sánh với hiện trạng năm 2016) qua bảng số liệu sau:

STT	Chỉ tiêu sử dụng đất	Mã	Hiện trạng năm 2016 (ha)	Kế hoạch năm 2017 (ha)	Cơ cấu kế hoạch 2017 (%)
I	Tổng diện tích tự nhiên		11.905,98	11.905,98	100,00
1	Đất nông nghiệp	NNP	8.415,82	8.140,31	68,37
1.1	Đất trồng lúa	LUA	1.604,97	1.542,39	12,95
1.2	Đất trồng cây hàng năm khác	HNK	947,93	846,38	7,11
1.3	Đất trồng cây lâu năm	CLN	1.946,18	1.876,37	15,76
1.4	Đất rừng phòng hộ	RPH	705,68	704,68	5,92
1.5	Đất rừng sản xuất	RSX	2.938,22	2.914,84	24,48
1.6	Đất nuôi trồng thuỷ sản	NTS	220,13	202,94	1,70
1.7	Đất nông nghiệp khác	NKH	52,70	52,70	0,44
2	Đất phi nông nghiệp	PNN	3.247,49	3.523,92	29,60
2.1	Đất quốc phòng	CQP	317,25	317,25	2,66
2.2	Đất an ninh	CAN	35,55	37,09	0,31
2.3	Đất khu công nghiệp	SKK	60,01	91,01	0,76
2.4	Đất cụm công nghiệp	SKN	66,23	66,23	0,56
2.5	Đất thương mại, dịch vụ	TMD	21,75	22,68	0,19
2.6	Đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp	SKC	143,69	143,25	1,20
2.7	Đất sử dụng cho hoạt động khoáng sản	SKS	10,95	10,95	0,09
2.8	Đất phát triển hạ tầng	DHT	964,12	1.138,16	9,56
-	Đất giao thông	DGT	630,11	773,44	6,50
-	Đất thủy lợi	DTL	173,20	201,25	1,69
-	Đất cơ sở giáo dục và đào tạo	DGD	76,66	76,06	0,64
-	Đất cơ sở y tế	DYT	19,87	20,13	0,17
-	Đất cơ sở thể dục thể thao	DTT	16,03	17,23	0,14
-	Đất cơ sở văn hóa	DVH	15,08	15,18	0,13
-	Đất công trình năng lượng	DNL	14,39	14,39	0,12
-	Đất cơ sở dịch vụ xã hội	DXH	10,47	10,47	0,09
-	Đất chợ	DCH	6,14	7,84	0,07
-	Đất bưu chính, viễn thông	DBV	2,18	2,18	0,02
2.9	Đất có di tích lịch sử - văn hóa	DDT	0,04	0,04	0,0003
2.10	Đất bãi thải, xử lý chất thải	DRA	8,30	8,32	0,07
2.11	Đất ở tại nông thôn	ONT	324,02	329,45	2,77
2.12	Đất ở tại đô thị	ODT	341,78	381,96	3,21
2.13	Đất xây dựng trụ sở cơ quan	TSC	53,00	64,37	0,54
2.14	Đất xây dựng trụ sở tổ chức sự nghiệp	DTS	3,32	3,32	0,03
2.15	Đất cơ sở tôn giáo	TON	3,86	3,86	0,03
2.16	Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa	NTD	34,96	43,96	0,37
2.17	Đất sản xuất vật liệu xây dựng	SKX	117,63	117,63	0,99
2.18	Đất sinh hoạt cộng đồng	DSH	9,71	15,91	0,13
2.19	Đất khu vui chơi, giải trí công cộng	DKV	5,79	6,29	0,05
2.20	Đất cơ sở tín ngưỡng	TIN	5,25	5,25	0,04
2.21	Đất sông, ngòi, kênh, rạch, suối	SON	708,72	707,22	5,94
2.22	Đất có mặt nước chuyên dùng	MNC	11,55	9,73	0,08
3	Đất chưa sử dụng	CSD	242,67	241,75	2,03

Nguồn: Tổng hợp từ số liệu Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố Tuyên Quang trong khóa luận.

Phân tích biến động luân chuyển đất đai trong kế hoạch năm 2017:

• Đất nông nghiệp: Giảm 275,51 ha để chuyển mục đích sang đất phi nông nghiệp. Trong đó, đất trồng lúa giảm 62,58 ha (chuyển sang giao thông 29,56 ha; đất ở đô thị 17,64 ha; đất ở nông thôn 5,0 ha; sinh hoạt cộng đồng 3,1 ha; khu công nghiệp 3,0 ha; trụ sở cơ quan 1,82 ha; thương mại dịch vụ 0,86 ha; giáo dục 0,7 ha; thể thao 0,5 ha; nghĩa trang 0,5 ha). Đất trồng cây hàng năm khác giảm 101,55 ha (chuyển sang giao thông 63,86 ha; khu công nghiệp 16,3 ha; đất ở đô thị 20,94 ha; thủy lợi 3,0 ha; nghĩa trang 2,0 ha; trụ sở cơ quan 1,82 ha; đất ở nông thôn 1,0 ha...). Đất trồng cây lâu năm giảm 69,81 ha (chuyển sang giao thông 24,15 ha; khu công nghiệp 9,0 ha; thủy lợi 8,14 ha; đất ở đô thị 8,03 ha; trụ sở cơ quan 6,77 ha; đất ở nông thôn 5,87 ha; nghĩa trang 2,5 ha; an ninh 1,54 ha; chợ 1,4 ha; giáo dục 1,0 ha; thể thao 0,6 ha; vui chơi giải trí 0,5 ha...). Đất rừng sản xuất giảm 23,38 ha (giao thông 14,58 ha; đất ở đô thị 4,8 ha; nghĩa trang 4,0 ha). Đất rừng phòng hộ giảm 1,0 ha (giao thông). Đất nuôi trồng thủy sản giảm 17,19 ha (thủy lợi 11,86 ha; giao thông 3,73 ha; khu công nghiệp 1,1 ha; đất ở đô thị 0,5 ha).
• Đất phi nông nghiệp: Thực tăng 276,43 ha (nhận 275,51 ha từ đất nông nghiệp và 0,92 ha từ đất chưa sử dụng). Diện tích tăng mạnh nhất tập trung vào đất phát triển hạ tầng (tăng 174,04 ha, nâng tổng diện tích lên 1.138,16 ha), đất khu công nghiệp (tăng 31,0 ha, đạt 91,01 ha) và đất ở đô thị (tăng 40,18 ha, đạt 381,96 ha).
• Đất chưa sử dụng: Giảm 0,92 ha do khai thác đưa vào sử dụng cho các mục đích phi nông nghiệp, diện tích còn lại là 241,75 ha.

Giải pháp đề xuất của tác giả:

1. Nâng cao chất lượng công tác dự báo nhu cầu sử dụng đất của các ngành, bảo đảm tính khả thi khi đăng ký danh mục công trình vào kế hoạch hàng năm.
2. Tăng cường phối hợp giữa Trung tâm Phát triển quỹ đất và chính quyền các xã, phường trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng để bàn giao đất đúng hạn cho nhà đầu tư.
3. Đẩy nhanh công tác đo đạc, chỉnh lý bản đồ địa chính và lập hồ sơ địa chính phục vụ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, xử lý nghiêm các trường hợp chậm đưa đất vào sử dụng hoặc tự ý chuyển mục đích trái phép.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế được nêu trong văn bản:
  • Tại thời điểm nghiên cứu (năm 2018), phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016-2020 của tỉnh Tuyên Quang chưa được Chính phủ phê duyệt. Do đó, tác giả chưa có chỉ tiêu phân bổ chính thức từ cấp tỉnh để thực hiện đánh giá, so sánh mức độ hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch của thành phố với chỉ tiêu tỉnh giao.
  • Thời gian nghiên cứu và dữ liệu thực tế bị giới hạn trong phạm vi tài liệu thứ cấp được lưu trữ tại thời điểm khảo sát (5/2018 - 9/2018).
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Cập nhật và bổ sung việc đánh giá đối chiếu chỉ tiêu kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang ngay sau khi UBND tỉnh Tuyên Quang ban hành quyết định phân bổ chỉ tiêu điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất 2016-2020.
  • Thực hiện nghiên cứu mở rộng về tiến độ hoàn thành thực tế sau thu hồi đất của từng công trình, dự án chuyển tiếp sang các năm 2018-2019.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng tham khảo: Sinh viên, học viên chuyên ngành Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên và môi trường, Địa chính - Bất động sản; cán bộ chuyên trách công tác quản lý quy hoạch đất đai tại các Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện/thành phố; những người thực hiện đề tài về phân tích biến động và lập kế hoạch sử dụng đất cấp huyện.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Phương pháp bóc tách dòng chuyển mục đích sử dụng đất chi tiết từ từng tiểu loại đất nông nghiệp (lúa, cây hàng năm, cây lâu năm, đất rừng, nuôi trồng thủy sản) sang các mục đích phi nông nghiệp cụ thể (hạ tầng kỹ thuật, khu công nghiệp, đất ở).
  • Hệ thống số liệu phân loại thổ nhưỡng 6 nhóm đất định lượng (Acrisols, Fluvisols, Luvisols, Gleysols, Regosols, Ferrasols) và cơ cấu kinh tế - dân cư của đô thị miền núi Tuyên Quang.

Câu hỏi thường gặp

1. Tổng diện tích tự nhiên và cơ cấu 3 nhóm đất chính của thành phố Tuyên Quang trong kế hoạch năm 2017 là bao nhiêu? Tổng diện tích tự nhiên của thành phố Tuyên Quang là 11.905,98 ha. Theo kế hoạch năm 2017, cơ cấu 3 nhóm đất gồm: đất nông nghiệp có diện tích 8.140,31 ha (chiếm 68,37%); đất phi nông nghiệp có diện tích 3.523,92 ha (chiếm 29,60%); đất chưa sử dụng có diện tích 241,75 ha (chiếm 2,03%).

2. Trong kế hoạch năm 2017, nhóm đất nông nghiệp giảm bao nhiêu hecta và đất nào giảm nhiều nhất? Đất nông nghiệp giảm 275,51 ha để chuyển sang đất phi nông nghiệp. Loại đất giảm nhiều nhất là đất trồng cây hàng năm khác (giảm 101,55 ha), tiếp đến là đất trồng cây lâu năm (giảm 69,81 ha) và đất trồng lúa (giảm 62,58 ha).

3. Nhóm đất nào chiếm diện tích lớn nhất trong cơ cấu thổ nhưỡng của thành phố Tuyên Quang? Nhóm đất xám (Acrisols) chiếm diện tích lớn nhất với 6.013 ha, tương đương 50,44% tổng diện tích tự nhiên của thành phố, phân bố tập trung chủ yếu tại các xã Đội Cấn (1.869 ha), Nông Tiến (812 ha), Thái Long (801 ha), An Khang (745 ha), Tràng Đà (584 ha), Lưỡng Vượng (569 ha) và An Tường (489 ha).

4. Khóa luận chỉ ra những khó khăn, tồn tại nổi bật nào trong công tác quản lý đất đai tại thành phố Tuyên Quang? Văn bản chỉ ra các tồn tại chính gồm: quy mô sản xuất công nghiệp còn nhỏ lẻ; công tác quản lý quy hoạch chi tiết các phường và khu dân cư còn hạn chế; tiến độ bồi thường giải phóng mặt bằng các công trình hạ tầng và xây dựng cơ bản còn chậm; việc lập hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở một số xã, phường chưa đạt yêu cầu kế hoạch.

5. Tại sao khóa luận chưa thể đánh giá so sánh chỉ tiêu kế hoạch của thành phố với chỉ tiêu cấp tỉnh giao? Do tại thời điểm thực hiện đề tài, phương án điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất giai đoạn 2016-2020 của tỉnh Tuyên Quang chưa được Chính phủ phê duyệt, dẫn đến việc UBND tỉnh Tuyên Quang chưa có văn bản phân bổ chính thức các chỉ tiêu sử dụng đất cụ thể cho các huyện và thành phố.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Đặng Minh Long đã phản ánh chi tiết hiện trạng, cơ cấu thổ nhưỡng và kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang trên tổng diện tích tự nhiên 11.905,98 ha. Công trình đã lượng hóa cụ thể sự dịch chuyển 275,51 ha đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp nhằm phục vụ mở rộng không gian đô thị, phát triển hạ tầng giao thông và khu công nghiệp. Các phân tích về tồn tại trong giải phóng mặt bằng, quản lý quy hoạch và hệ thống giải pháp đề xuất cung cấp tài liệu tham khảo thực tế cho công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá và không thể thay thế, nó được hình thành do quá trình lịch sử của tự nhiên và tồn tại ngoài ý muốn chủ quan của con người. Đất đai có vai trò và ý nghĩa hết sức quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng của môi trường sống, là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng các công trình kinh tế,văn hoá, xã hội, an ninh, quốc phòng. nó không mất đi nhưng nó có giới hạn đối với con người. Chúng ta không thể dùng khoa học kỹ thuật hiện đại để làm tăng diện tích đất nhằm phục vụ cho quá trình phát triển của xã hội,nhưng chúng ta có thể sử dụng đất một cách hợp lý và khoa học để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững trong tương lai.

Để đạt được mục tiêu sử dụng đất cho sự phát triển bền vững trong tương lai thì nhất thiết chúng ta phải lập quy hoạch sử dụng đất hợp lý và tiến hành thực hiện quy hoạch một cách nghiêm túc. Thành phố Tuyên Quang là trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị quan trọng của tỉnh Tuyên Quang. Cùng với sự phát triển của kinh tế- xã hội thì nhu cầu sử dụng đất của thành phố cũng tăng lên. Do đó, thành phố đã xây dựng phương án quy hoạch sử dụng đất phù hợp và lâu dài đáp ứng nhu cầu phát triển của của các ngành, các lĩnh vực.

Quy hoạch sử dụng đất là hệ thống các biện pháp nhằm tổ chức, sử dụng đất đai một cách đầy đủ, hợp lý, có hiệu quả cao, góp phần bảo vệ tài nguyên đất, phân bố hợp lý lao động trên lãnh thổ và tổ chức hợp lý các tư liệu sản xuất khác có liên quan đến đất. Trong khi đó kế hoạch sử dụng đất là h 2 việc phân chia quy hoạch sử dụng đất theo thời gian và được thực hiện trong kỳ quy hoạch. Về thực chất kế hoạch sử dụng đất đai là sự cụ thể hóa quy hoạch sử dụng đất. Nhằm xác định giới hạn từng loại đất có chức năng khác nhau,đồng thời sắp xếp lại việc sử dụng đất cũ, đưa đất mới vào sử dụng, nâng cao hiệu quả sử dụng đất đi đôi với việc bảo vệ và bồi dưỡng quỹ đất.

Nhưng thực tế, việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất đai lại gặp rất nhiều những khó khăn,trở ngại dẫn đến kế hoạch, quy hoạch không phát huy hết hiệu quả. Để việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất các giai đoạn sau tốt hơn thì việc đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch sử dụng đất giai đoạn trước là hết sức cần thiết. Xuất phát từ vấn đề đó, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý tài nguyên- Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo TS. Nguyễn Thị Lợi, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang”.

Mục tiêu tổng quát Đánh giá được việc thực hiện kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang năm 2017, nhằm xác định được những mặt tích cực và những mặt còn hạn chế của kế hoạch sử dụng đất. Rút ra kinh nghiệm và đề xuất các giải pháp có tính khả thi trong việc thực hiện quy hoạch, kế hoạch các giai đoạn tiếp theo. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá được về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của thành phố Tuyên Quang năm 2017. - Đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch sử dụng đất năm 2017 của thành phố Tuyên Quang.

h 3 - Đề xuất một số giải pháp để khắc phục những khó khăn trong công tác thực hiện kế hoạch sử dụng đất của thành phố Tuyên Quang 1. Ý nghĩa của đề tài - Đối với việc học tập: Giúp cho sinh viên nắm chắc hơn những kiến thức đã học trong nhà trường, học hỏi được kinh nghiệm thực tế để phục vụ cho công việc. Đồng thời giúp sinh viên hình thành các kĩ năng nghiệp vụ quản lý đất đai. Là môi trường, điều kiện lý tưởng giúp sinh viên trở thành kĩ sư quản lý đất đai sau này.

- Đối với thực tiễn: Qua quá trình nghiên cứu về tình hình thực hiện kế hoạch sử dụng đất tại thành phố sẽ rút ra được những tồn tại, thiếu sót của công tác thực hiện kế hoạch và tìm ra những nguyên nhân chủ yếu, từ đó đề ra các giải pháp phù hợp để khắc phục và nâng cao hiệu quả. h 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2. Đất đai và vai trò của đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế xã hội 2.

Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt Đất là sản phẩm của tự nhiên, xuất hiện trước con người, tồn tại ngoài ý muốn của con người và ngay từ khi sơ khai thì con người đã biết sử dụng đất để phục vụ cho đời sống của mình là để ở và sản xuất Đất đai là một tặng vật vô cùng quý giá mà tạo hoá ban tặng cho con người, là nguồn gốc của mọi của cải vật chất trong xã hội, là tư liệu sản xuất không thể thay thế, là thành phần quan trọng hàng đầu của sự sống, là nguồn tài nguyên không tái tạo trong nhóm tài nguyên hạn chế của mỗi quốc gia. Đất đai là địa bàn phân bố các khu dân cư, là nền tảng xây dựng các ngành, các công trình phục vụ cho sản xuất, đời sống và sự nghiệp phát triển văn hoá, an ninh quốc phòng của mỗi đất nước. Nhận thấy tầm quan trọng của đất đai. Mác đã khái quát rằng: “Đất là mẹ, sức lao động là cha sản sinh ra của cải vật chất.” Về diện tích tự nhiên, nước ta có quy mô trung bình xếp thứ 59 trong tổng số 200 nước trên thế giới, nhưng với dân số đông vào thứ 13 trên thế giới nên nước ta thuộc loại “đất chật người đông”.

Bình quân diện tích tự nhiên trên đầu người thấp (0,43 ha) chỉ bằng 1/7 mức bình quân của thế giới(3,0ha). Vì vậy đặc điểm hạn chế về đất đai càng thể hiện rõ và đòi hỏi sử dụng đất phải phù hợp hơn. Tuy nhiên cần lưu ý các tính chất đặc biệt của các loại tư liệu sản xuất là đất so với các loại tư liệu sản xuất khác nhau như sau. (1) Đặc điểm tạo thành: Đất đai xuất hiện, tồn tại ngoài ý trí và nhận thức của con người, là sản phẩm của tự nhiên, có trước lao động, là điều kiện h 5 tự nhiên của lao động.

Chỉ khi tham gia vào hoạt động sản xuất của xã hội,dưới tác động của lao động đất đai mới trở thành tư liệu sản xuất. Trong khi đó, sản xuất khác là kết quả lao động của con người (do con người tạo ra). (2) Tính hạn chế về số lượng: Đất đai là tài nguyên hạn chế, diện tích đất bị giới hạn bởi ranh giới đất liền trên bề mặt địa cầu.Trong khi các tư liệu sản xuất khác có thể tăng lên về số lượng, chế tạo lại tuỳ theo nhu cầu xã hội. Các tư liệu sản xuất khác có thể đồng nhất về chất lượng, quy cách, tiêu chuẩn.

[11] (4) Tính không thay thế: Việc thay thế đất bằng tư liệu sản xuất khác là việc không thể làm được. Các tư liệu sản xuất khác, tuỳ thuộc vào mức độ phát triển của lực lượng sản xuất có thể được thay thế bằng tư liệu sản xuất khác hoàn thiện hơn, có hiệu quả kinh tế cao hơn. Trong khi các tư liệu sản xuất khác được sử dụng ở mọi chỗ, mọi nơi, có thể di chuyển được trên các khoảng cách khác nhau tuỳ theo sự cần thiết.[11] (6) Tính vĩnh cửu: Đất đai là tư liệu sản xuất vĩnh cửu. Nếu biết sử dụng hợp lý, đúng cách, đặc biệt là trong sản xuất nông - lâm nghiệp, đất sẽ không bị hư hỏng, mà ngược lại nó có thể cho năng suất cao hơn, tăng tính sản xuất(độ phì nhiêu), cũng như hiệu quả sử dụng đất.

Khả năng tăng tính chất sản xuất của đất tuỳ thuộc vào phương thức sử dụng là tính chất có giá trị đặc biệt, không có tư liệu sản xuất nào bị loại bỏ khỏi quá trình sản xuất. Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt, là sản phẩm của tự nhiên nó hình thành độc lập với con người. Nhưng sự tồn tại và phát triển của con người lại phụ thuộc rất lớn vào đất đai. Nó là nơi sản xuất nông, lâm, công nghiệp, nơi h 6 ở và sinh hoạt văn hoá của con người.

Sự tồn tại và phát triển của chất lượng đất đai phụ thuộc vào ý thức và phương thức tổ chức khai thác sử dụng đất đai của con người. Chính vì vậy mà từ trước tới nay ở bất kì xã hội nào việc khai thác và sử dụng đất đai vẫn luôn là vấn đề mang tính quốc sách. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất vật chất và phát triển kinh tế - xã hội Các chức năng của đất đai đối với hoạt động sản xuất và sinh tồn của xã hội loài người được thể hiện theo các mặt sau: Sản xuất; Môi trường sự sống; Cân bằng sinh thái; Tàng trữ và cân bằng nguồn nước; Dự trữ (nguyên liệu và khoáng sản trong lòng đất), Không gian sự sống: Bảo tồn - bảo tàng sự sống; Vật mang sự sống, Phân dị lãnh thổ. Luật Đất đai 2003 cũng khẳng định: - Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con người cũng như tất cả các sinh vật khác trên trái đất.[4] - Đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt.[4] - Đất đai là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống.[4] - Là địa bàn phân bố các đô thị, làng mạc, các khu công nghiệp, giao thông, thuỷ lợi, các công trình phúc lợi xã hội.

[4] Trong các điều kiện vật chất cần thiết, đất đai giữ vị trí và có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Là điều kiện đầu tiên, là cơ sở thiên nhiên của mọi quá trình sản xuất. Là nơi tìm được công cụ lao động, nguyên liệu lao động và là nơi sinh tồn của xã hội loài người và có vai trò đối với từng ngành kinh tế rất khác nhau: (1) Đối với ngành phi nông nghiệp: Đất đai giữ vai trò thụ động đối với chức năng là cơ sở không gian và vị trí để hoàn thiện quá trình lao động, sản xuất. Là kho tàng dự trữ trong lòng đất (các ngành khai thác khoáng sản).