Đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từtại ngân hàng thương mại cổ phần hàng hải việt nam chi nhánh huế

Đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại cổ phần hàng hải Việt Nam chi nhánh Huế.

• Tác giả: Nguyễn Viết Tư
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Thị Khánh Trâm
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế Theo Phương Thức Tín Dụng Chứng Từ Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Hàng Hải Việt Nam - Chi Nhánh Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CÁM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp nghiên cứu tài liệu
• 1.4.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.4.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu khóa luận
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. Chương 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm thanh toán quốc tế
• 2.1.2. Các phương thức TTQT
• 2.1.2.1. Phương thức nhờ thu – Collection
• 2.1.2.2. Phương thức chuyển tiền – Remittance
• 2.1.2.3. Phương thức tín dụng chứng từ (Letter of credit - L/C)
• 2.1.2.3.1. Khái niệm
• 2.1.2.3.2. Các bên tham gia
• 2.1.2.4. Phân loại thư tín dụng
• 2.1.2.5. Các văn bản pháp lý liên quan đến phương thức tín dụng chứng từ
• 2.2. Hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại
• 2.2.1. Khái niệm hiệu quả trong hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại
• 2.2.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
• 2.2.2.1. Chỉ tiêu định tính
• 2.2.2.2. Chỉ tiêu định lượng
• 2.3. Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ
• 2.3.1. Nhân tố khách quan
• 2.3.2. Nhân tố chủ quan
• 3. Chương 2: ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN HÀNG HẢI VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Tổng quan về Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.1.1.1. Lịch sử hình thành
• 3.1.1.2. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ các phòng ban
• 3.1.1.3. Danh mục sản phẩm và dịch vụ
• 3.2. Tình hình hoạt động của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.2.1. Thực trạng hiệu quả thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.2.1.1. Tình hình hoạt động thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.2.1.1.1. Các sản phẩm, dịch vụ thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.2.1.1.2. Tình hình hoạt động thanh toán quốc tế tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.2.1.2. Quy định chung về hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.2.1.2.1. Quy trình nghiệp vụ TTQT theo phương thức thanh toán TDCT tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam - Chi nhánh Huế
• 3.2.1.2.2. Biểu phí dịch vụ Thư tín dụng tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải - Chi nhánh Huế
• 3.2.1.3. Phân tích các chỉ tiêu hiệu quả hoạt động TTQT theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.2.1.3.1. Các chỉ tiêu định tính
• 3.2.1.3.2. Chỉ tiêu định lượng
• 3.2.1.4. Đánh giá hiệu quả thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 3.2.1.4.1. Kết quả đạt được
• 3.2.1.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 4. Chương 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TTQT THEO PHƯƠNG THỨC TDCT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN HÀNG HẢI VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUẾ
• 4.1. Định hướng hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 4.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế
• 4.2.1. Chú trọng đào tạo và nâng cấp chất lượng cán bộ
• 4.2.2. Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng
• 4.2.3. Nâng cao chất lượng các hoạt động nghiệp vụ
• 4.2.3.1. Hoàn thiện việc xây dựng mô hình xử lý TTQT
• 4.2.3.2. Hoàn thiện quy trình TTQT
• 4.2.4. Tăng cường thực hiện tốt các chính sách khách hàng
• 4.2.5. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ
• 4.2.6. Mở rộng có hiệu quả mạng lưới ngân hàng đại lý
• 4.2.7. Một số kiến nghị đối với Nhà nước, Chính phủ và các bộ ngành liên quan
• 4.2.8. Kiến nghị đối với Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam
• 4.2.9. Kiến nghị đối với NHNN Việt Nam
• 4.2.10. Kiến nghị đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu
• PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Thanh Toán Quốc Tế Tín Dụng Chứng Từ

Đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng Hàng Hải Việt Nam là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Hoạt động này không chỉ giúp ngân hàng nâng cao vị thế cạnh tranh mà còn đảm bảo an toàn cho các giao dịch thương mại quốc tế. Việc hiểu rõ về quy trình và hiệu quả của phương thức này sẽ giúp các ngân hàng cải thiện dịch vụ và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng.

1.1. Khái Niệm Về Thanh Toán Quốc Tế Tín Dụng Chứng Từ

Thanh toán quốc tế tín dụng chứng từ (L/C) là một phương thức thanh toán phổ biến trong thương mại quốc tế. Theo quy định, ngân hàng phát hành cam kết thanh toán cho người thụ hưởng khi nhận được các chứng từ hợp lệ. Điều này giúp giảm thiểu rủi ro cho cả bên xuất khẩu và bên nhập khẩu.

1.2. Vai Trò Của Ngân Hàng Trong Thanh Toán Quốc Tế

Ngân hàng đóng vai trò trung gian quan trọng trong các giao dịch thanh toán quốc tế. Họ không chỉ đảm bảo tính hợp lệ của các chứng từ mà còn giúp các bên tham gia thực hiện giao dịch một cách an toàn và hiệu quả. Sự tin tưởng vào ngân hàng là yếu tố quyết định trong việc lựa chọn phương thức thanh toán.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Thanh Toán Quốc Tế Tín Dụng Chứng Từ

Mặc dù phương thức tín dụng chứng từ mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Các ngân hàng thường gặp khó khăn trong việc xử lý chứng từ, thời gian thanh toán kéo dài và chi phí cao. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

2.1. Rủi Ro Trong Thanh Toán Quốc Tế

Rủi ro trong thanh toán quốc tế có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro tỷ giá và rủi ro pháp lý. Việc hiểu rõ các loại rủi ro này sẽ giúp ngân hàng có biện pháp phòng ngừa hiệu quả hơn.

2.2. Chi Phí Thanh Toán Quốc Tế

Chi phí thanh toán quốc tế thường cao hơn so với các phương thức khác. Các ngân hàng cần tối ưu hóa quy trình và giảm thiểu chi phí để thu hút khách hàng và nâng cao tính cạnh tranh.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Thanh Toán Quốc Tế Tín Dụng Chứng Từ

Để đánh giá hiệu quả của hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ, cần áp dụng các phương pháp định tính và định lượng. Việc phân tích các chỉ tiêu như doanh số, lợi nhuận và tỷ lệ chi phí sẽ giúp ngân hàng có cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động.

3.1. Chỉ Tiêu Định Tính Trong Đánh Giá

Chỉ tiêu định tính bao gồm sự hài lòng của khách hàng và độ tin cậy của ngân hàng trong việc xử lý các giao dịch. Những yếu tố này rất quan trọng trong việc xây dựng thương hiệu và lòng tin của khách hàng.

3.2. Chỉ Tiêu Định Lượng Trong Đánh Giá

Chỉ tiêu định lượng bao gồm doanh thu từ hoạt động thanh toán quốc tế, tỷ lệ lợi nhuận trên doanh thu và tỷ lệ chi phí trên doanh thu. Những chỉ tiêu này giúp ngân hàng đánh giá chính xác hiệu quả tài chính của hoạt động thanh toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Ngân Hàng Hàng Hải Việt Nam

Nghiên cứu thực tiễn tại Ngân hàng Hàng Hải Việt Nam cho thấy hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế cần khắc phục để nâng cao hiệu quả hơn nữa.

4.1. Kết Quả Hoạt Động Thanh Toán Quốc Tế

Trong giai đoạn 2015-2017, Ngân hàng Hàng Hải Việt Nam đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong doanh số thanh toán quốc tế. Điều này cho thấy sự phát triển mạnh mẽ của hoạt động này trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

4.2. Hạn Chế Và Nguyên Nhân

Mặc dù có nhiều kết quả tích cực, nhưng ngân hàng vẫn gặp phải một số hạn chế như thời gian xử lý chứng từ lâu và đội ngũ nhân viên thiếu kinh nghiệm. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thanh Toán Quốc Tế

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ là cần thiết. Các ngân hàng cần áp dụng các giải pháp như đào tạo nhân viên, cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ mới để tối ưu hóa hoạt động.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Đào Tạo Nhân Viên

Đào tạo nhân viên là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dịch vụ. Việc trang bị kiến thức và kỹ năng cho nhân viên sẽ giúp họ xử lý các giao dịch một cách hiệu quả hơn.

5.2. Cải Tiến Quy Trình Thanh Toán

Cải tiến quy trình thanh toán sẽ giúp giảm thiểu thời gian xử lý và chi phí. Ngân hàng cần xem xét lại các bước trong quy trình để tìm ra những điểm cần cải thiện.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, Việt Nam đã liên tục mở rộng quan hệ thương mại thông qua việc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007 và ký kết hàng loạt hiệp định thương mại tự do (FTA) song phương, đa phương. Đáng chú ý, năm 2015 đánh dấu bước chuyển biến quan trọng khi Việt Nam ký kết 4 FTA với Liên minh Châu Âu (EU), Hàn Quốc, Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU) và Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP). Tính đến cuối năm 2016, Việt Nam đã ký kết, thực thi và đàm phán tổng cộng 16 FTA. Sự gia tăng nhanh chóng của lưu lượng hàng hóa xuất nhập khẩu đặt ra yêu cầu tất yếu đối với hoạt động thanh toán quốc tế tại các ngân hàng thương mại, đưa lĩnh vực này cùng với hoạt động kinh doanh ngoại hối trở thành mảng nghiệp vụ trọng tâm bên cạnh các hoạt động tín dụng truyền thống.

Trong số các phương thức thanh toán quốc tế phổ biến như chuyển tiền (Remittance) hay nhờ thu (Collection), phương thức tín dụng chứng từ (Letter of Credit - L/C) được áp dụng rộng rãi nhất, ước tính xuất hiện trong khoảng 80% các hợp đồng ngoại thương nhờ khả năng bảo đảm an toàn, dung hòa quyền lợi và hạn chế rủi ro không tín nhiệm giữa nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu. Tuy nhiên, tín dụng chứng từ là nghiệp vụ phức tạp, chịu sự điều chỉnh của nhiều tập quán quốc tế và quy trình luân chuyển chứng từ nghiêm ngặt, tiềm ẩn nhiều rủi ro tác nghiệp.

Tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế (Maritime Bank Huế), hoạt động thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ đã được triển khai nhưng còn bộc lộ một số tồn tại thực tế: thời gian xử lý thanh toán chứng từ L/C xuất nhập khẩu còn chậm, số lượng món giao dịch thực hiện chưa nhiều, đội ngũ cán bộ tác nghiệp còn thiếu kinh nghiệm trong việc tiếp nhận và xử lý quy trình L/C. Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận tập trung giải quyết vấn đề đánh giá đúng thực trạng hiệu quả hoạt động nhằm xác định nguyên nhân và đề xuất giải pháp cải thiện nghiệp vụ tại chi nhánh.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu chung: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại; phân tích, đánh giá thực trạng nhằm chỉ ra những hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động này tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế.
2. Mục tiêu cụ thể:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ của ngân hàng thương mại.
   • Phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế giai đoạn 2015 – 2017.
   • Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ đối với đơn vị nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế.
• Phạm vi thời gian: Tập trung thu thập và phân tích dữ liệu hoạt động trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2017 (kết hợp số liệu dư nợ từ năm 2014 để phân tích biến động).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các tài liệu chuyên ngành và văn bản chuẩn tắc quốc tế về thương mại và ngân hàng:

• Khái niệm thanh toán quốc tế trích dẫn từ Giáo trình Thanh toán quốc tế và Tài trợ Ngoại thương của PGS.TS. Nguyễn Văn Tiến (2012): việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi tiền tệ phát sinh từ hợp đồng kinh tế, phi kinh tế qua hệ thống ngân hàng.
• Khái niệm các phương thức thanh toán quốc tế theo PGS.TS. Nguyễn Minh Kiều (2008).
• Định nghĩa tín dụng chứng từ căn cứ theo Điều 2 Quy tắc thực hành thống nhất về Tín dụng chứng từ (UCP 600) do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành: một cam kết không thể hủy bỏ của ngân hàng phát hành về việc thanh toán khi nhận được một xuất trình phù hợp.
• Khái niệm hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế kế thừa từ Luận án tiến sĩ kinh tế của Lê Thị Phương Liên (2006): phạm trù kinh tế phản ánh kết quả kinh doanh đo bằng hiệu số giữa doanh thu và chi phí của hoạt động thanh toán quốc tế.
• Các quy tắc và tập quán quốc tế: Quy tắc thực hành thống nhất về tín dụng chứng từ UCP 600, Tập quán Ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế kiểm tra chứng từ theo thư tín dụng ISBP 745, Quy tắc thực hành về tín dụng dự phòng ISP 98, Bản phụ trương UCP về xuất trình chứng từ điện tử (eUCP), và Quy tắc thống nhất về nhờ thu URC 522.
• Văn bản pháp lý nội bộ: “Quy định Nghiệp vụ Thanh toán quốc tế Thư tín dụng” của Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam ban hành ngày 18/01/2011, sửa đổi lần 2 ngày 28/07/2011, và sửa đổi lần 3 ngày 04/09/2014 gồm 15 Điều và 6 Phụ lục hướng dẫn tác nghiệp.

Tác giả xác định hai nhóm chỉ tiêu đo lường hiệu quả hoạt động:

• Nhóm chỉ tiêu định tính: Thời gian tiếp cận và xử lý thanh toán L/C; mức độ hỗ trợ nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ; mức độ hỗ trợ nghiệp vụ tín dụng xuất nhập khẩu; sự tăng cường các dịch vụ ngân hàng bổ trợ (chiết khấu hối phiếu, bảo lãnh); sự mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý và nâng cao uy tín thương hiệu trên thị trường.
• Nhóm chỉ tiêu định lượng:
  • Chỉ tiêu doanh số thanh toán quốc tế theo phương thức L/C: $$\text{Doanh số TTQT theo L/C} = \text{Giá trị thanh toán L/C XK} + \text{Giá trị thanh toán L/C NK}$$ Trong đó giá trị L/C nhập khẩu gồm mở L/C và thanh toán bộ chứng từ; giá trị L/C xuất khẩu gồm thông báo L/C và thanh toán bộ chứng từ.
  • Lợi nhuận từ hoạt động thanh toán quốc tế theo L/C: $$\text{Lợi nhuận L/C} = \text{Doanh thu từ L/C} - \text{Chi phí phát sinh từ L/C}$$
  • Tỷ lệ giữa lợi nhuận thanh toán L/C trên doanh thu thanh toán L/C.
  • Tỷ lệ giữa chi phí thanh toán L/C trên doanh thu thanh toán L/C.

Phương pháp nghiên cứu thực tế được áp dụng bao gồm:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Tham khảo các công trình khoa học của Lê Thị Phương Liên (2006), Võ Thị Ái Hưng (2010), Nguyễn Minh Trang (2014), cùng các giáo trình và quy tắc của ICC.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Trích xuất báo cáo thứ cấp từ Phòng Tổng hợp, Phòng Kế toán và Phòng Hành chính của Maritime Bank Huế về kết quả kinh doanh, dư nợ tín dụng, nguồn vốn huy động và doanh số thanh toán L/C giai đoạn 2015 – 2017.
• Phương pháp xử lý dữ liệu: Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh đối chiếu (tuyệt đối và tương đối), phương pháp phân tích - tổng hợp, và phương pháp diễn giải - quy nạp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về hiệu quả thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại ngân hàng thương mại

Nội dung chương 1 tập trung chuẩn hóa lý thuyết nghiệp vụ và các công cụ quản lý kỹ thuật trong thanh toán quốc tế bằng L/C:

• Khái quát các phương thức thanh toán quốc tế chủ yếu: Nhờ thu (gồm D/P, D/A, nhờ thu phiếu trơn, nhờ thu kèm chứng từ theo URC 522), Chuyển tiền (chuyển tiền bằng thư M/T, chuyển tiền bằng điện T/T, trả trước, trả sau) và Phương thức tín dụng chứng từ.
• Mô tả cơ chế hoạt động của L/C thông qua 8 bước quy trình luân chuyển: từ mở L/C, phát hành L/C qua hệ thống SWIFT, thông báo L/C, kiểm tra L/C và giao hàng, lập và xuất trình bộ chứng từ, ngân hàng phát hành kiểm tra chứng từ, chuyển bộ chứng từ cho người yêu cầu mở L/C và quyết toán tiền hàng.
• Phân tích cấu trúc điện SWIFT MT700 với các trường thông tin chuẩn tắc: Trường 20 (Số hiệu L/C), Trường 31C (Ngày mở), Trường 31D (Ngày và nơi hết hạn), Trường 50 (Người yêu cầu - Applicant), Trường 59 (Người thụ hưởng - Beneficiary), Trường 57a (Ngân hàng thông báo), Trường 32B (Loại tiền tệ và số tiền), Trường 39A (Dung sai số tiền), Trường 44C/44D (Thời hạn và lịch trình giao hàng), Trường 42C/42D (Thời hạn trả tiền và người trả tiền hối phiếu), Trường 45A (Mô tả hàng hóa/dịch vụ), Trường 46A (Các chứng từ yêu cầu), Trường 47A (Điều kiện bổ sung), Trường 78 (Chỉ thị cho ngân hàng thanh toán/chiết khấu/chấp nhận), cùng các quy định về vận chuyển tại trường 43T (chuyển tải) và 43P (giao hàng từng phần).
• Phân loại thư tín dụng theo các tiêu chí: tính chất (hủy ngang, không thể hủy ngang), thời hạn trả tiền (trả ngay, trả chậm), và các loại L/C nghiệp vụ chuyên biệt (L/C có xác nhận, L/C miễn truy đòi, L/C tuần hoàn, L/C giáp lưng, L/C đối ứng, L/C điều khoản đỏ, L/C dự phòng, L/C chuyển nhượng).
• Xác định hai nhóm nhân tố chi phối hiệu quả hoạt động: Nhân tố khách quan (tăng trưởng kinh tế, môi trường chính trị - xã hội, khung pháp lý quốc gia và quốc tế, chính sách tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước, mức độ ổn định của đồng tiền thanh toán, trình độ nghiệp vụ ngoại thương của khách hàng doanh nghiệp) và Nhân tố chủ quan (chính sách đối ngoại ngân hàng, chính sách chăm sóc khách hàng, trình độ cán bộ thanh toán viên, mạng lưới ngân hàng đại lý quốc tế, và hạ tầng công nghệ viễn thông ngân hàng tự động qua chuẩn điện SWIFT đạt độ chính xác đến 99%).

Chương 2: Đánh giá hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế

Chương 2 trình bày tổng quan đơn vị thực tập, khảo sát thực trạng tổ chức quy trình và phân tích các chỉ tiêu hoạt động thực tế:

• Tổng quan đơn vị: Maritime Bank Huế thành lập ngày 18/3/2011, là điểm giao dịch thứ 142 của toàn hệ thống, ban đầu đặt tại số 40 Lê Lợi, Phường Phú Hội, sau đó mở rộng và chuyển sang trụ sở mới. Bộ máy tổ chức gồm Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc, GĐ Khối KHDN, GĐ Khối KHCN) cùng các phòng chức năng: Phòng Hỗ trợ (xử lý giao dịch, quản lý tín dụng, bộ phận thanh toán quốc tế), Phòng Dịch vụ khách hàng, Phòng Kế toán và quỹ, Phòng Hành chính, Phòng Giao dịch.
• Tình hình tài chính chung giai đoạn 2014 – 2017:
  • Dư nợ tín dụng sụt giảm mạnh: từ mức 249.114 triệu đồng (2014) giảm xuống 224.102 triệu đồng (2015, giảm 10%), và tiếp tục giảm xuống còn 84.913 triệu đồng vào năm 2016 (giảm 62,1%). Sự suy giảm bắt nguồn từ Thông tư 06/2016/TT-NHNN siết chặt tỷ lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, buộc chi nhánh phải tái cấu trúc danh mục nợ sang ngắn hạn (chiếm 68%).
  • Nguồn vốn huy động tăng trưởng ổn định: năm 2015 đạt 335.865 triệu đồng, năm 2016 đạt 375.660 triệu đồng (tăng 38.795 triệu đồng), và năm 2017 đạt 447.127 triệu đồng (tăng 19,34% so với năm 2016).
  • Lợi nhuận toàn chi nhánh suy giảm từ mức 44.651 triệu đồng (năm 2015) do ảnh hưởng của việc sụt giảm quy mô dư nợ cho vay, sang năm 2017 lợi nhuận giảm nhẹ 7% xuống còn mức hơn 4 tỷ đồng do chi phí tiếp thị, phát triển khách hàng gia tăng.

Bảng tổng hợp doanh số thanh toán quốc tế tại Maritime Bank Huế (2015 – 2017) (Đơn vị: Triệu đồng)

Chỉ tiêu	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017	So sánh 2016/2015 (%)	So sánh 2017/2016 (%)
Doanh số TTQT theo phương thức TDCT	274.887	*	*	-	+281,74%
Doanh số TTQT theo phương thức Chuyển tiền	6.935	*	*	-41,03%	+270,47%
Tổng doanh số TTQT	280.822	171.180	653.002	-39,07%	+281,47%

(Ghi chú: Dấu * thể hiện số liệu chi tiết thành phần của năm 2016 và 2017 không được ghi đầy đủ tại bảng nguồn, số liệu phản ánh theo văn bản gốc của tác giả).

• Quy trình xử lý nghiệp vụ L/C: Maritime Bank áp dụng cơ chế tác nghiệp tập trung, phân định trách nhiệm giữa Đơn vị thực hiện (ĐVTH - Chi nhánh Huế) và Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại (TT.TNTTTM tại Hội sở). Quy trình được chuẩn hóa theo 6 phụ lục tác nghiệp:
  • Phụ lục 01: Hướng dẫn thực hiện nghiệp vụ phát hành, tu chỉnh/hủy TDCT nhập khẩu.
  • Phụ lục 02: Hướng dẫn ký hậu vận đơn, phát hành/hủy bảo lãnh nhận hàng khi chưa có chứng từ gốc tại ĐVTH.
  • Phụ lục 03: Hướng dẫn tiếp nhận, kiểm tra, thông báo/chuyển trả bộ chứng từ L/C nhập khẩu.
  • Phụ lục 04: Hướng dẫn giao chứng từ, chấp nhận thanh toán L/C trả chậm, thực hiện thanh toán L/C nhập khẩu.
  • Phụ lục 05: Hướng dẫn thông báo phát hành/tu chỉnh/hủy L/C xuất khẩu.
  • Phụ lục 06: Hướng dẫn tiếp nhận và xử lý chứng từ L/C xuất khẩu.
• Thực trạng hoạt động cho thấy doanh số thanh toán bằng L/C luôn chiếm tỷ trọng chi phối trong toàn bộ hoạt động thanh toán quốc tế của chi nhánh (năm 2017 không phát sinh phương thức nhờ thu). Sau bước sụt giảm mạnh vào năm 2016 (-39,07%) do biến động tỷ giá hối đoái, hoạt động này đã phục hồi vượt bậc vào năm 2017 (+281,47%) khi chính sách điều hành tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước đi vào ổn định. Dù vậy, hạn chế nội tại vẫn là thời gian xử lý hồ sơ chứng từ kéo dài và số lượng món giao dịch thực hiện còn ở mức thấp.

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán quốc tế theo phương thức tín dụng chứng từ tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, chương 3 vạch ra định hướng và hệ thống 6 nhóm giải pháp cùng 4 nhóm kiến nghị cụ thể:

• Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả nội bộ:
  1. Chú trọng đào tạo và nâng cao chất lượng cán bộ: Tập huấn kỹ năng chuyên sâu về kiểm tra chứng từ theo chuẩn ISBP 745, UCP 600, nâng cao trình độ ngoại ngữ chuyên ngành và khả năng phát hiện chứng từ giả mạo, bất hợp lệ.
  2. Hiện đại hóa công nghệ ngân hàng: Nâng cấp phần mềm tác nghiệp nội bộ, duy trì kết nối an toàn với mạng viễn thông tài chính SWIFT, đẩy mạnh tự động hóa các khâu xử lý giao dịch.
  3. Nâng cao chất lượng hoạt động nghiệp vụ: Hoàn thiện mô hình phối hợp xử lý giữa Đơn vị thực hiện (ĐVTH tại chi nhánh) và Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại (TT.TNTTTM); rà soát, cắt giảm các bước trung gian gây trễ hạn trong 6 quy trình nghiệp vụ L/C xuất nhập khẩu.
  4. Tăng cường thực hiện tốt chính sách khách hàng: Xây dựng biểu phí dịch vụ cạnh tranh, đa dạng hóa gói sản phẩm tài trợ thương mại (như tài trợ nhập khẩu UPAS L/C, chiết khấu bộ chứng từ xuất khẩu), tăng cường tư vấn hợp đồng ngoại thương cho doanh nghiệp trên địa bàn.
  5. Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ: Thiết lập các chốt kiểm soát rủi ro pháp lý, rủi ro thanh khoản và phòng chống gian lận thương mại trong khâu phát hành bảo lãnh nhận hàng hoặc ký hậu vận đơn.
  6. Mở rộng mạng lưới ngân hàng đại lý: Tận dụng quan hệ đối tác quốc tế của Hội sở Maritime Bank để tạo điều kiện thuận lợi cho việc xác nhận L/C và giảm phí thanh toán qua ngân hàng trung gian.
• Hệ thống kiến nghị phối hợp:
  1. Kiến nghị đối với Nhà nước, Chính phủ và các bộ ngành: Ổn định môi trường kinh tế vĩ mô, hoàn thiện hành lang pháp lý thương mại quốc tế, hỗ trợ xúc tiến xuất khẩu cho các doanh nghiệp địa phương.
  2. Kiến nghị đối với Hội sở Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam: Phân cấp ủy quyền linh hoạt hơn cho chi nhánh trong việc xét duyệt hồ sơ mở L/C, nâng cấp đường truyền dữ liệu và hỗ trợ giải quyết vướng mắc chứng từ.
  3. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Điều hành tỷ giá linh hoạt và chủ động, tiếp tục hướng dẫn cụ thể về quản lý ngoại hối và tài trợ thương mại.
  4. Kiến nghị đối với các doanh nghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu: Nâng cao năng lực đàm phán hợp đồng, nắm vững tập quán thương mại quốc tế (Incoterms, UCP) và chủ động phối hợp với ngân hàng ngay từ khâu lập điều khoản thanh toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể thông qua hệ thống dữ liệu thực tế tại chi nhánh:

• Phản ánh trung thực biến động quy mô thanh toán quốc tế của Maritime Bank Huế qua ba năm: từ 280.822 triệu đồng (năm 2015) giảm xuống 171.180 triệu đồng (năm 2016), trước khi đạt mức tăng trưởng đột biến lên 653.002 triệu đồng (năm 2017). Trong đó, phương thức tín dụng chứng từ luôn chiếm vai trò áp đảo tuyệt đối trong cơ cấu doanh số so với chuyển tiền, đồng thời phương thức nhờ thu hoàn toàn không phát sinh giao dịch trong năm 2017.
• Hệ thống hóa chi tiết quy chế vận hành tác nghiệp L/C theo Quyết định sửa đổi lần 3 ngày 04/09/2014 của Hội sở Maritime Bank, làm rõ cơ chế phối hợp giữa Đơn vị thực hiện tại chi nhánh (ĐVTH) và Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại (TT.TNTTTM) qua 6 quy trình phụ lục hướng dẫn.
• Làm rõ sự chuyển dịch trong cơ cấu tín dụng của chi nhánh (nợ ngắn hạn chiếm 68%) dưới tác động điều chỉnh tỷ lệ an toàn vốn của Thông tư số 06/2016/TT-NHNN, chỉ ra mối liên hệ trực tiếp giữa chính sách tín dụng với khả năng cung cấp dịch vụ tài trợ thương mại cho các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn Thừa Thiên Huế.
• Đề xuất các giải pháp bám sát mô hình xử lý giao dịch tập trung của Maritime Bank, nhấn mạnh vào việc chuẩn hóa kiểm tra chứng từ theo ISBP 745 và rút ngắn độ trễ phối hợp giữa chi nhánh và hội sở.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn tồn tại một số hạn chế gắn liền với phạm vi nghiên cứu thực tế:

• Hạn chế về phạm vi dữ liệu: Tác giả chỉ tiếp cận được các báo cáo tổng hợp nội bộ trong giai đoạn 3 năm (2015 – 2017) tại một chi nhánh ngân hàng cụ thể trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế; dữ liệu chi tiết về chi phí trực tiếp và lợi nhuận thuần cho riêng phương thức L/C còn thiếu tính đồng bộ so với toàn chi nhánh.
• Hạn chế về phân tích đối chiếu: Chưa thực hiện được khảo sát định lượng chuyên sâu đối với mức độ hài lòng của khách hàng doanh nghiệp xuất nhập khẩu trên địa bàn, cũng như thiếu sự so sánh định lượng toàn diện với các ngân hàng thương mại đối thủ cùng địa bàn (như số liệu tại Sacombank Thừa Thiên Huế mới dừng ở mức danh mục đề cập).
• Hướng mở nghiên cứu tiếp: Mở rộng phân tích các gói tài trợ thương mại kỹ thuật số, thanh toán L/C ứng dụng công nghệ điện tử theo eUCP, và đánh giá tác động sâu rộng của các FTA thế hệ mới đối với hành vi lựa chọn phương thức thanh toán của doanh nghiệp địa phương trong các giai đoạn tiếp theo.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho các đối tượng nghiên cứu và thực hành nghiệp vụ:

• Đối với sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế quốc tế: Tài liệu cung cấp ví dụ chi tiết về cách xây dựng khóa luận nghiên cứu trường hợp tại ngân hàng thương mại; đặc biệt là phần diễn giải tường minh cấu trúc các trường điện SWIFT MT700 (trường 20, 31C, 31D, 45A, 46A, 47A, 78...) và các bước phân loại thư tín dụng theo tiêu chuẩn UCP 600.
• Đối với cán bộ nghiệp vụ thanh toán quốc tế và tài trợ thương mại: Khóa luận hệ thống hóa đầy đủ khung 6 phụ lục quy trình luân chuyển chứng từ nhập khẩu và xuất khẩu trong mô hình ngân hàng tập trung tác nghiệp (giữa chi nhánh ĐVTH và TT.TNTTTM).
• Đối với các nghiên cứu sinh, học viên làm đề tài tài trợ thương mại: Cung cấp khung phương pháp luận kết hợp chỉ tiêu định tính và định lượng trong đánh giá hiệu quả dịch vụ ngân hàng quốc tế tại một địa bàn cấp tỉnh.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận sử dụng các văn bản pháp lý quốc tế và quy định nội bộ nào để làm cơ sở đánh giá nghiệp vụ L/C? Khóa luận căn cứ vào các văn bản quốc tế của ICC gồm UCP 600, ISBP 745, ISP 98, eUCP, URC 522; cùng “Quy định Nghiệp vụ Thanh toán quốc tế Thư tín dụng” ban hành lần 3 ngày 04/09/2014 của Maritime Bank (gồm 15 Điều và 6 Phụ lục hướng dẫn tác nghiệp).

Doanh số thanh toán quốc tế tại Maritime Bank Huế biến động ra sao trong giai đoạn 2015 – 2017? Năm 2015, tổng doanh số đạt 280.822 triệu đồng (trong đó TDCT đạt 274.887 triệu đồng). Năm 2016, tổng doanh số giảm 39,07% xuống còn 171.180 triệu đồng do biến động tỷ giá hối đoái. Sang năm 2017, doanh số tăng vọt 281,47%, đạt 653.002 triệu đồng nhờ tỷ giá trong nước ổn định và sự phục hồi nhu cầu của doanh nghiệp.

Quy trình nghiệp vụ tín dụng chứng từ tại Maritime Bank Huế phân chia trách nhiệm thế nào? Quy trình được thực hiện theo cơ chế phối hợp tập trung giữa Đơn vị thực hiện tại địa phương (ĐVTH - Chi nhánh Huế) và Trung tâm Tác nghiệp Tài trợ Thương mại (TT.TNTTTM tại Hội sở) thông qua 6 phụ lục nghiệp vụ từ khâu tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra ban đầu đến khâu phát hành điện và quyết toán.

Nguyên nhân chính khiến quy mô dư nợ cho vay của Maritime Bank Huế sụt giảm mạnh vào năm 2016 là gì? Dư nợ tín dụng năm 2016 giảm 62,1% (chỉ còn 84.913 triệu đồng) chủ yếu do tác động của Thông tư số 06/2016/TT-NHNN siết lộ trình nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn, buộc chi nhánh tái cơ cấu chuyển mạnh sang cho vay ngắn hạn (chiếm 68%) để phòng ngừa rủi ro thanh khoản.

Trong cấu trúc điện SWIFT MT700, các trường nào quy định điều kiện chứng từ và cam kết thanh toán của ngân hàng? Trường 46A (Documents Required) quy định danh mục chứng từ bắt buộc phải xuất trình, trường 47A (Additional Conditions) quy định các điều kiện bổ sung, và trường 78 (Instructions to the Paying/Accepting/Negotiating Bank) quy định chỉ thị ràng buộc trách nhiệm và phương thức thanh toán của ngân hàng mở L/C.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Nguyễn Viết Tư đã hoàn thành việc hệ thống hóa khung lý luận về hiệu quả thanh toán quốc tế bằng phương thức tín dụng chứng từ, đồng thời phân tích chi tiết dữ liệu thực tế tại Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam – Chi nhánh Huế giai đoạn 2015 – 2017. Nghiên cứu chỉ ra vai trò chủ đạo của phương thức L/C trong doanh số thanh toán quốc tế của đơn vị, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn biến động tỷ giá năm 2016, đồng thời thẳng thắn chỉ ra các nút thắt về thời gian xử lý và quy mô số món giao dịch. Hệ thống 6 nhóm giải pháp và 4 nhóm kiến nghị được xây dựng gắn liền với thực tiễn cơ chế tác nghiệp tập trung của Maritime Bank, tạo lập nguồn tư liệu tham khảo có giá trị học thuật và nghiệp vụ cho lĩnh vực tài chính - ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CỞ SỞ LÝ LUẬN VỀ HIỆU QUẢ THANH TOÁN QUỐC TẾ THEO PHƯƠNG THỨC TÍN DỤNG CHỨNG TỪ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Hoạt động thanh toán quốc tế của ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm thanh toán quốc tế Theo Nguyễn Văn Tiến (2012), Giáo trình thanh toán quốc tế và Tài trợ Ngoại thương, Nhà xuất bản Thống kê, trang 294: “Thanh toán quốc tế là việc thực hiện các nghĩa vụ chi trả và quyền hưởng lợi về tiền tệ phát sinh trên cơ sở các hợp đồng kinh tế và phi kinh tế giữa các tổ chức, cá nhân nước này với tổ chức, cá nhân nước khác hay giữa một quốc gia với tổ chức kinh tế, thông qua quan hệ giữa các ngân hàng của các nước liênquan.2 Các phương thức TTQT Theo Nguyễn Minh Kiều (2008), Thanh toán quốc tế, Nhà xuất bản Thông kê, trang 226: “Phương thức thanh toán quốc tế là phương thức chỉ trả một hợp đồng xuất nhập khẩu thông qua trung gian ngân hàng bằng cách trích tiền từ tài khoản của người nhập khẩu căn cứ vào hợp đồng thương mại và chứng từ do hai bên cung cấp.1 Phương thức nhờ thu –Collection a. Kháiniệm Nhờ thu là một phương thức thanh toán, trong đó người XK sau khi giao hàng thì gửi chứng từ ủy thác cho ngân hàng phục vụ mình thu hộ tiền hàng từ người NK nước ngoài. Hiện nay, nghiệp vụ nhờ thu trong TTQT thường được tiến hành theo Quy tắc thống nhất về nhờ thu- Uniform Rules for Collection – viết tắt URC số 522 của Phòng TMQT.

Phân loại: 6 - Căn cứ theo thời hạn:Nhờ thu trả ngay (D/P), nhờ thu trả chậm (D/A). - Căn cứ theo chứng từ: Nhờ thu phiếu trơn, nhờ thu kèm chứng từ.2 Phương thức chuyển tiền –Remittance a. Kháiniệm Nói đơn giản phương thức này được hiểu là nhà NK sẽ yêu cầu ngân hàng của mình chuyển một số tiền nhất định cho nhà XK ở một địa điểm nhất định bằng phương tiện chuyển tiền do nhà NK quy định. Phân loại: Chuyển tiền có thể bằng thư (M/T) hoặc bằng điện (T/T).

Chuyển tiền bằng điện thường được sử dụng vì tính nhanh chóng. Có 2 cách thức:Chuyển tiền trả sau, chuyển tiền trả trước.3 Phương thức tín dụng chứng từ (Letter of credit -L/C) a. Kháiniệm Tại Điều 2, UCP 600: “TDCT là một thỏa thuận, cho dù được mô tả hoặc đặt tên như thế nào, nhưng không thể hủy bỏ và do đó là một cam kết chắc chắn của ngân hàng phát hành về việc thanh toán một xuất trình phù hợp”. Trong hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế, phương thức thanh toán TDCT đã chuyển trách nhiệm thanh toán từ người NK sang ngân hàng, bảo đảm cho nhà XK giao hàng và nhận được tiền hàng an toán, nhanh chóng, còn nhà NK nhận được hóa đơn vận chuyển đúng hạn.

Vì vậy, xét một cách tổng thể, TDCT là phương thức thanh toán cân bằng được lợi ích của cả hai bên xuất và NK, khắc phục được sự không tín nhiệm nhau giữa hai bên. Đó chính là một trong những lý do để phương thức thanh toán TDCT ngày càng được phổ biến và sử dụng rộng rãi trong hoạt động TTQT hiện nay. Các bên tham gia Các bên tham gia chính trong TTQT theo phương thức TDCT gồm có: 7 - Người yêu cầu mở L/C (Applicant): Là bên mà theo yêu cầu của bên đó, tín dụng được phát hành. Thường là người NK hoặc là người NK ủy thác cho một người khác.

- Người thụ hưởng L/C (Beneficiary): Là bên mà vì quyền lợi của bên đó, thư tín dụng được phát hành. Thường là người XK hay bất cứ người nào mà người hưởng thụ chỉđịnh. - Ngân hàng phát hành L/C (Issuing Bank): Là Ngân hàng thực hiện phát hành tín dụng theo yêu cầu của người yêu cầu hoặc cho chínhmình. - Ngân hàng thông báo L/C (Advising Bank): Là Ngân hàng thực hiện thông báo tín dụng theo yêu cầu của Ngân hàng pháthành.

- Ngoài ra, trong giao dịch TDCT, tùy thuộc vào yêu cầu và loại hình L/C còn có thể có một số bên tham gia nhưsau: - Ngân hàng xác nhận (Confiming Bank): Là ngân hàng, theo yêu cầu hoặc theo sự ủy quyền của ngân hàng phát hành, thực hiện xác nhận của mình đối với một tín dụng. - Ngân hàng chỉ định (Nominated Bank): Là ngân hàng mà với ngân hàng đó tín dụng có giá trị thanh toán hoặc bất cứ ngân hàng nào trong trường hợp tín dụng cógiá trị thanh toán đối với bất cứ ngân hàng nào. - Ngân hàng đại lý (Correspondent Bank): Thường là ngân hàng có quan hệ đại lý với ngân hàng phát hành và có liên quan trong giao dịch thanh toánTCDT. - Ngân hàng chuyển nhượng (Transferable Bank): Là một ngân hàng chỉ định để tiến hành chuyển nhượng tín dụng, hoặc trường hợp tín dụng có giá trị thanh toán với bất cứ ngân hàng nào, thí nó là một ngân hàng được ngân hàng phát hành ủy quyền chuyển nhượng và thực hiện chuyển nhượng tín dụng.

Ngân hàng phát hàng có thể là ngân hàng chuyểnnhượng. - Ngân hàng chiết khấu BCT (Negotiating Bank): Là ngân hàng được chỉ định bởi ngân hàng phát hành đúng ra thanh toán cho người XK nếu người XK trình cho 8 ngân hàng này một BCT phù hợp với những quy định trong LC. - Ngân hàng thanh toán (Paying Bank): Là ngân hàng sẽ đứng ra thanh toán cho người XK hoặc đại diện của họ – ngân hàng này do ngân hàng LC quy định hoặc ghi rõ trongLC. Quy trình nghiệp vụ TDCT Theo Võ Thị Ái Hưng (2010), Luận văn thạc sĩ kinh tế,trang 2Sơ đồ quy trình nghiệp vụ TTQT theo phương thức thanh toán bằng L/C có thể tóm gọm các bước cơ bản như sau: (1) : Người mua làm đơn xin mở L/C gửi đến ngân hàng yêu cầu ngân hàng mở L/C cho người người bán (người thụ hưởng).

Nếu ngân hàng chấp thuận mở L/C thì đơn xin mở L/C của người mua được chấp thuận của ngân hàng phát hành sẽ trở thành một hợp đồng dịch vụ được ký giữa hai bên. (2) : Căn cứ vào đơn yêu cầu phát hành L/C, ngân hàng sẽ phát hành một L/C bằng điện SWIFT, trong đó ngân hàng cam kết thanh toán cho người bán này xuất trình được chứng từ thanh toán phù hợp với quy định của L/C. (3) : Ngân hàng thông báo nhận được L/C thì xác minh tính chân thật bề ngoài của L/C sau đó thông báo và gửi bản gốc L/C cho người hưởng lợi thư tín dụng. (4) : Người bán nhận được L/C phải kiểm tra, nếu không chấp nhận L/C thì yêu cầu người mua sửa đổi L/C.

Khi chấp nhận L/C người bán tiến hành giao hàng. (5) : Sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng, người bán lập chứng từ thanh toán theo yêu cầu đã nêu trong L/C gốc và bản sửa đổi (nếu có), xuất trình chứng từ đến ngân hàng trả tiền thông qua ngân hàng thông báo. Nếu được ngân hàng mở L/C ủy quyền trả tiền hoặc L/C cho phép chiết khấu, ngân hàng thông báo sẽ kiểm tra chứng từ và thực hiện thanh toán cho người bán, sau đó chuyển BCT để đòi lại tiền từ ngân hàng mở L/C. (6) : Ngân hàng phát hành L/C kiếm tra chứng từ, nếu thấy chứng từ phù hợp với yêu cầu trong L/C thì trả tiền cho người bán.

Nếu chứng từ có sai biệt hoặc mâu 9 thuẫn thì từ chối trả tiền và thông báo cho các bên liên quan để giải quyết.1: Cơ chế hoạt động của phương thức TDCT (7) : Ngân hàng phát hành L/C chuyển BCT cho người yêu cầu phát hành L/C với điều kiện người này trả tiền hoặc chấp nhận trả tiền. (8) : Người mua kiểm tra BCT nếu phù hợp thì hoàn tiền cho ngân hàng phát hành L/C, nhận chứng từ để đi nhận hàng, nếu phát hiện chứng từ co sai sót với quy định của L/C thì có quyền từ chối hoàn tiền, khi đó trách nhiệm thuộc về ngân hàng phát hành L/C.1 Kháiniệm Theo Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam, Quy định Nghiệp vụ Thanh toán quốc tế Thư tín dụng(2014), trang 9: “Thư tín dụng (Letter of Credit - L/C): Là một cam kết chắc chắn của Ngân hàng phát hành để thanh toán trả ngay, cam kết thanh toán, chấp nhận hối phiếu do người thụ hưởng ký phát và trả tiền khi đáo hạn khi nhận được bộ chứng từ xuất trình phù hợp với điều khoản và điều kiện Thư tíndụng.2 Nộidung Thư tín dụng có nhiều loại và mỗi loại sẽ có những mẫu khác nhau quy định về nội dung của Thư tín dụng đó. Tuy vậy nhưng tất cả điều sẽ có những nội dung cơ bản như sau: - Số hiệu và ngàymở: + Trường 20 – Document Credit Number: Số hiệu của Thư tín dụng. Tất cả các L/C đều phải có số hiệu riêng do Ngân hàng mở L/C quy định, dùng để trao đổi thư từ, điện tín có liên quan đến việc thực hiện L/C và tham chiếu trên các chứng từ có liên quan trong BCT theo L/C.

+ Trường 31C – Date of Issue : Ngày mở Thư tín dụng là ngày bắt đầu phát sinh cam kết của ngân hàng mở L/C với nhà XK, là ngày ngân hàng mở L/C chính thức chấp nhận đơn xin mở L/C và là căn cứ để nhà XK kiểm tra xem nhà NK thực hiện việc mở L/C có đúng hạn quy định trong hợp đồng hay không. - Tên và địa chỉ của các bên liên quan: + Trường 50 – Applicant: Người yêu cầu mở L/C (nhà NK). + Trường 59 – Beneficiary: Người thụ hưởng L/C (nhà XK). + Trường 57a – Advise Through Bank: Thể hiện tên, SWIFT CODE (nếu có) của ngân hàng thông báo L/C.

- Sốtiền: + Số tiền của L/C được thể hiện tại + Trường 32B – Currency Code, Amount : Loại tiền tệ, số tiền. + Trường 45A – Description of Goods and/or Services (mô tả hàng hóa): Tên đơn vị tiền tệ phải ghi rõ theo quy định của ISO (USD – đôla Mỹ, VND – đồng Việt Nam, CNY – đồng nhân dân tệ…). 11 + Trường 39A – Percentage Credit Amount Tolerance: Trường hợp thư tín dụngcó cho phép dung sai thì con số này thường này. - Thời hạn giao hàng, ngày và nơi hết hạn, thời hạn trả tiền: + Trường 31D – Date and Place of Expiry: Ngày và nơi hết hạn hiệu lực của L/C là thời hạn mà ngân hàng mở L/C cam kết trả tiền cho nhà XK, nếu nhà XK xuất trình BCT phù hợp với những điều khoản và điều kiện của L/C trong thời hạn đó.

Ðịa điểm hết hiệu lực thường quy định tại nước ngườibán. Thời hạn giao hàng thể hiện thời gian mà người XK phải hoàn thành nghĩa vụ giao hàng lên phương tiện vận tải. + Trường 44C – Latest Date of Shipment: Ngày giao hàng cuối cùng. Thời hạn giao hàng nếu là một ngày cụ thể thì thường thể hiện ở trường này.