HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM BÙI VĂN CHUNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP THÀNH PHỐ VINH, TỈNH NGHỆ AN Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Hữu Thành NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 c LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 27 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Văn Chung i c LỜI CẢM ƠN Để hoàn thiện luận văn tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình, sự đóng góp quý báu của nhiều cá nhân và tập thể.
Trước hết, tôi xin trân trọng cảm ơn GS. Nguyễn Hữu Thành - Giảng viên Học Viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý chân thành của các Thầy, Cô giáo Khoa Quản lý đất đai, Ban quản lý đào tạo - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện và hoàn thành đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban Nhân dân thành phố Vinh, tập thể Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Kinh tế, Phòng Thống kê, cấp ủy, chính quyền và bà con nhân dân các xã, phường trong thành phố Vinh đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài trên địa bàn.
Tôi xin cảm ơn đến gia đình, người thân, các cán bộ đồng nghiệp và bạn bè đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong qua trình thực hiện đề tài này. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày 27 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Bùi Văn Chung ii c MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.
v Danh mục bảng. vi Danh mục hình và đồ thị.vii Trích yếu luận văn .viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích nghiên cứu.
Đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu.
Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất. Khái niệm về đất, đất đai. Khái niệm về đất nông nghiệp. Khái niệm về sử dụng đất.
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng đất. Đặc điểm sử dụng đất nông nghiệp vùng nhiệt đới. Đặc điểm, nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả. Hiệu quả sử dụng đất và đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.
Khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Những nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Xu hướng phát triển nông nghiệp.
Xu hướng phát triển nông nghiệp trên thế giới. Phương hướng phát triển nông nghiệp Việt Nam trong những năm tới. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu:. Phạm vi nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội có liên quan đến sử dụng đất đai và sản xuất nông nghiệp.
Đánh giá thực trạng sử dụng đất nông nghiệp thành phố Vinh. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp thành phố Vinh. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp.
Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất:. Kết quả nghiên cứu. Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của thành phố Vinh. Điều kiện tự nhiên.
Điều kiện kinh tế - xã hội .3 Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp và sản xuất nông nghiệp của thành phố. Hiện trạng sử dụng đất đai của thành phố. Biến động diện tích đất đai giai đoạn 2012-2017 .3 Thực trạng sản xuất nông nghiệp của thành phố.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Các loại sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất của thành phố. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu qủa sử dụng đất nông nghiệp thành phố.
Lựa chọn các loại sử dụng đất phù hợp đối với sản xuất nông nghiệp của thành phố Vinh. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của thành phố Vinh. Kết luận và kiến nghị. 74 iv c DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CPTG Chi phí trung gian DT Diện tích GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn LĐ Lao động LUT Loại sử dụng đất LX - LM Lúa xuân - lúa mùa SL Sản lượng STT Số thứ tự SXNN Sản xuất nông nghiệp TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp v c DANH MỤC BẢNG Bảng 4.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế thành phố Vinh. Hiện trạng sử dụng đất thành phố Vinh năm 2017. Biến động đất đai giai đoạn 2012 – 2017 của thành phố Vinh. Diễn biến giá trị sản xuất nông nghiệp giai đoạn 2013-2017 thành phố Vinh.
Diễn biến giá trị sản xuất của ngành trồng trọt giai đoạn 2013-2017 thành phố Vinh. Các loại sử dụng đất nông nghiệp của thành phố Vinh. Hiệu quả kinh tế các kiểu sử dụng đất nông nghiệp thành phố Vinh. Hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất nông nghiệp của Thành phố Vinh.
So sánh lượng phân bón/thức ăn thực tế tại địa phương với hướng dẫn của Trung tâm Khuyến nông tỉnh Nghệ An. Lượng thuốc BVTV/thuốc trừ dịch hại thực tế và khuyến cáo trên cây trồng/thuỷ sản (tính trên 1 ha). Khả năng che phủ đất của các loại LUT trên địa bàn thành phố Vinh. Hiệu quả môi trường các kiểu sử dụng đất nông nghiệp thành phố Vinh.
Tổng hợp hiệu quả của các kiểu sử dụng đất nông nghiệp thành phố Vinh. 68 vi c DANH MỤC HÌNH VÀ ĐỒ THỊ Hình 4. Sơ đồ vị trí địa lý thành phố Vinh.33 vii c TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Bùi Văn Chung Tên luận văn: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp Thành phố Vinh - tỉnh Nghệ An Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của thành phố Vinh nhằm lựa chọn được các loại sử dụng đất hiệu quả và phù hợp với điều kiện cụ thể của thành phố. - Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp thành phố Vinh.
Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp thu thập số liệu tài liệu + Thu thập số liệu, tài liệu thứ cấp: Thu thập số liệu, tài liệu có sẵn từ các cơ quan nhà nước như: các sở, các phòng ban chuyên môn liên quan đến đất đai, sử dụng đất đai trong thành phố; thư viện;. + Thu thập số liệu sơ cấp: Tiến hành phỏng vấn nông hộ theo mẫu phiếu điều tra. Đã điều tra 120 hộ tại 4 xã Nghi Liên, Nghi Ân, Hưng Chính và xã Hưng Hoà đại diện cho các loại sử dụng đất của thành phố Vinh; mỗi xã điều tra 30 hộ, chọn hộ điều tra theo phương pháp chọn ngẫu nhiên. - Phương pháp tổng hợp và xử lý tài liệu, số liệu - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất + Các chỉ tiêu dùng để đánh giá hiệu quả kinh tế : Giá trị sản xuất, chi phí trung gian, thu nhập hỗn hợp, giá trị ngày công, hiệu quả đồng vốn.
+ Các chỉ tiêu dùng để đánh giá hiệu quả xã hội : Khả năng thu hút lao động, giải quyết công ăn việc làm; mức độ chấp nhận của người dân; khả năng tiêu thụ sản phẩm. + Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường: So sánh mức sử dụng phân bón của người dân so với khuyến cáo sử dụng phân bón của Phòng Nông nghiệp thành phố; mức độ gây ô nhiễm đất; tỷ lệ che phủ đất. Kết quả chính Qua điều tra tổng hợp số liệu đã xác định trên địa bàn thành phố Vinh có 7 loại sử dụng đất, với 19 kiểu sử dụng đất, loại sử dụng đất lớn nhất là chuyên lúa với diện tích 1511,03 ha, chiếm 33,20%. viii c Kết quả đánh giá hiệu quả các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của thành phố Vinh cho thấy: - Về hiệu quả kinh tế: LUT hoa cây cảnh cho hiệu quả kinh tế cao nhất với giá trị sản xuất 354 triệu đồng/ha, thu nhập hỗn hợp 249,75 triệu đồng/ha, giá trị ngày công 292 nghìn đồng/công/ngày, hiệu quả đồng vốn 2,5 lần.
- Về hiệu quả xã hội: LUT hoa cây cảnh thu hút nhiều lao động nhất với 848 công lao động, mức độ tiêu thụ sản phẩm và mức độ chấp nhận của người dân đạt trên 80%. - Về hiệu quả môi trường: Các LUT đều có ảnh hưởng tới môi trường. Tuy nhiên LUT nuôi trồng thủy sản có hiệu quả mội trường cao hơn cả. Trên cơ sở hiệu quả của các loại sử dụng đất được xem xét và các mục tiêu phát triển hiệu quả và bền vững, chúng tôi đề xuất định hướng sử dụng đất nông nghiệp ở thành phố Vinh có 5 kiểu sử dụng đất được đề xuất diện tích tương ứng như sau: - Loại sử dụng đất chuyên lúa - Loại sử dụng đất chuyên màu - Loại sử dụng đất cây ăn quả - Loại sử dụng đất hoa, cây cảnh - Loại sử dụng đất nuôi trồng thủy sản ix c THESIS ABSTRACT Master candidate: Bui Van Chung Thesis title: Evaluation of agricultural land use in Vinh city - Nghe An province Major: Land Management Code: 8850103 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives - Assess the effectiveness of agricultural land use in Vinh city to select land use types that are effective and appropriate to the specific conditions of the city.
- Proposing some solutions to improve the efficiency of agricultural land use in Vinh city. Materials and Methods - Method of data collection + Data collection, secondary data: Collection of data and documents available from state agencies such as departments, specialized departments related to land, land use in the city; library;. + Primary data collection: Household interviews were conducted according to survey forms.