Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại ba xã thí điểm huyện Phú Bình, Thái Nguyên (2016-2018)

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại ba xã thí điểm huyện Phú Bình, Thái Nguyên giai đoạn 2016-2018. Phân tích và kết quả chi tiết.

• Tác giả: Dương Ngọc Yên
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Thị Lan
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm - Đại Học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Ba Xã Thí Điểm Dồn Điền Đổi Thửa Của Huyện Phú Bình, Tỉnh Thái Nguyên Giai Đoạn 2016-2018
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở lý luận của đề tài
• 1.2. Chính sách quản lý và sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam
• 1.2.1. Giai đoạn từ năm 1945 – 1985
• 1.3. Cơ sở thực tiễn của dồn điền đổi thửa
• 1.4. Tình hình nghiên cứu dồn điền đổi thửa ở Việt Nam
• 1.5. Cơ sở pháp lý của việc thực hiện dồn điền đổi thửa
• 1.6. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phân loại hiệu quả sử dụng đất
• 1.6.1. Khái niệm hiệu quả sử dụng đất
• 1.6.2. Phân loại hiệu quả sử dụng đất
• 1.6.2.1. Hiệu quả kinh tế
• 1.6.2.2. Hiệu quả môi trường
• 1.6.3. Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.7. Đất nông nghiệp và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp
• 1.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.9. Đặc điểm, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp
• 1.10. Đánh giá chung
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.3.1. Sơ lược một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Phú Bình có liên quan đến sản xuất nông nghiệp
• 2.3.2. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Bình
• 2.3.3. Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa
• 2.3.4. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu
• 2.4.2. Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu
• 2.4.3. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất
• 2.4.4. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của huyện Phú Bình
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên
• 3.1.2. Dân số và nguồn lao động
• 3.2. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Bình
• 3.3. Kết quả thực hiện chính sách dồn điền đổi thửa tại huyện Phú Bình
• 3.3.1. Tổ chức triển khai thực hiện công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Phú Bình
• 3.3.2. Kết quả thực hiện công tác dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phú Bình
• 3.3.2.1. Những ưu điểm khi thực hiện công tác dồn điền đổi thửa và nguyên nhân
• 3.3.2.2. Đánh giá những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 3.3.2.3. Một số giải pháp để thực hiện có hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU ĐIỀU TRA NÔNG HỘ
• MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng quan về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Bình

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Bình giai đoạn 2016-2018 là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh phát triển nông nghiệp hiện nay. Việc sử dụng đất nông nghiệp hiệu quả không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn tác động đến đời sống của người dân. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại ba xã thí điểm.

1.1. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Bình

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Bình giai đoạn 2016-2018 cho thấy sự phân bổ không đồng đều. Đất nông nghiệp chủ yếu được sử dụng cho trồng lúa và cây ăn quả, nhưng vẫn còn nhiều diện tích chưa được khai thác hiệu quả.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất

Các yếu tố như chính sách quản lý, điều kiện tự nhiên và trình độ canh tác của nông dân ảnh hưởng lớn đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật canh tác cũng là yếu tố quan trọng.

II. Vấn đề và thách thức trong quản lý đất nông nghiệp

Mặc dù có nhiều chính sách hỗ trợ, nhưng việc quản lý đất nông nghiệp tại Phú Bình vẫn gặp nhiều thách thức. Tình trạng manh mún đất đai và thiếu sự đồng bộ trong quản lý là những vấn đề cần được giải quyết.

2.1. Tình trạng manh mún đất đai

Tình trạng manh mún đất đai gây khó khăn trong việc áp dụng công nghệ mới và nâng cao năng suất. Nhiều hộ nông dân vẫn giữ thói quen canh tác truyền thống, dẫn đến hiệu quả sản xuất thấp.

2.2. Thiếu sự đồng bộ trong chính sách

Chính sách quản lý đất đai chưa đồng bộ, dẫn đến việc khó khăn trong việc thực hiện các dự án phát triển nông nghiệp. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng để nâng cao hiệu quả quản lý.

III. Phương pháp cải thiện hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Bình, cần áp dụng các phương pháp cải thiện như dồn điền đổi thửa và áp dụng công nghệ mới trong sản xuất.

3.1. Dồn điền đổi thửa

Dồn điền đổi thửa là một giải pháp quan trọng giúp tập trung đất đai, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất. Việc này giúp nông dân có thể canh tác trên diện tích lớn hơn, giảm chi phí và tăng năng suất.

3.2. Áp dụng công nghệ mới

Việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp như hệ thống tưới tiêu tự động và giống cây trồng mới sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp cải thiện hiệu quả sử dụng đất đã mang lại nhiều lợi ích cho nông dân tại Phú Bình. Năng suất cây trồng đã tăng lên đáng kể.

4.1. Năng suất cây trồng tăng lên

Năng suất cây trồng tại các xã thí điểm đã tăng từ 10-20% so với trước khi áp dụng các biện pháp cải thiện. Điều này cho thấy hiệu quả rõ rệt của việc dồn điền đổi thửa.

4.2. Cải thiện đời sống nông dân

Đời sống của nông dân đã được cải thiện nhờ vào việc tăng thu nhập từ sản xuất nông nghiệp. Nhiều hộ gia đình đã có khả năng đầu tư vào giáo dục và y tế cho con cái.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phú Bình là cần thiết và khả thi. Hướng phát triển tương lai cần tập trung vào việc nâng cao nhận thức của nông dân và cải thiện chính sách quản lý.

5.1. Tăng cường nhận thức của nông dân

Cần tổ chức các khóa đào tạo và hội thảo để nâng cao nhận thức của nông dân về hiệu quả sử dụng đất và áp dụng công nghệ mới.

5.2. Cải thiện chính sách quản lý

Chính sách quản lý đất đai cần được cải thiện để phù hợp với thực tiễn, tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân trong việc sử dụng đất hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------------------------ DƯƠNG NGỌC YÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI BA XÃ THÍ ĐIỂM DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA CỦA HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2016- 2018 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI Thái Nguyên, 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ------------------------------- DƯƠNG NGỌC YÊN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TẠI BA XÃ THÍ ĐIỂM DỒN ĐIỀN ĐỔI THỬA CỦA HUYỆN PHÚ BÌNH, TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2016-2018 Ngành: Quản lý đất đai Mã số ngành: 8. 03 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ ĐẤT ĐAI Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Thị Lan Thái Nguyên, 2019 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Phú Bình, ngày. năm 2019 Tác giả luận văn Dương Ngọc Yên Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo Khoa Quản lý Tài nguyên, đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và nhiệt tình giảng dạy, hướng dẫn tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu luận văn. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới PGS. Đỗ Thị Lan, là người trực tiếp hướng dẫn khoa học, đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban nhân dân huyện Phú Bình, tập thể Phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng tài chính- kế hoạch, Chi cục Thống kê, cấp uỷ chính quyền và nhân dân các xã Tân Đức, Úc Kỳ, Xuân Phương đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài. Cuối cùng, tôi xin trân trọng cám ơn các bạn học viên cùng lớp, những người thân trong gia đình và bạn bè đã giúp đỡ và động viên tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu để hoàn thành luận văn. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Phú Bình, ngày. năm 2019 Tác giả luận văn Dương Ngọc Yên Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC . iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT . vi DANH MỤC BẢNG . vii DANH MỤC HÌNH . viii MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục tiêu của đề tài . Ý Nghĩa của đề tài . Ý nghĩa khoa học . Ý nghĩa thực tiễn. TỔNG QUAN TÀI LIỆU .Cơ sở lý luận của đề tài. Chính sách quản lý và sử dụng đất nông nghiệp ở Việt Nam . Giai đoạn từ năm 1945 – 1985 . Cơ sở thực tiễn của dồn điền đổi thửa . Tình hình nghiên cứu dồn điền đổi thửa ở Việt Nam . Cơ sở pháp lý của việc thực hiện dồn điền đổi thửa. Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phân loại hiệu quả sử dụng đất . Khái niệm hiệu quả sử dụng đất . Phân loại hiệu quả sử dụng đất . Hiệu quả kinh tế . Hiệu quả môi trường . Đặc điểm và phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. 26 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đất nông nghiệp và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp . Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp . Đặc điểm, tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả sử dụng đất nôngnghiệp . Đánh giá chung . 32 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Nội dung nghiên cứu. Sơ lược một số đặc điểm về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Phú Bình có liên quan đến sản xuất nông nghiệ. Thực trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Bình. Đánh giá hiệu quả của các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp sau dồn điền đổi thửa. Đánh gia những thuận lợi, khó khăn và đề xuất giải pháp. Phương pháp nghiêncứu . Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu . Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu . Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụngđất . Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu . 36 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN . Điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội của huyện Phú Bình . Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên . Dân số và nguồn lao động . Hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Phú Bình . Kết quả thực hiện chính sách dồn điền đổi thửa tại huyện Phú Bình . 51 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổ chức triển khai thực hiện công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn huyện Phú Bình. Kết quả thực hiện công tác dồn diền đổi thửa đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phú Bình .1 Những ưu điểm khi thực hiện công tác dồn điện đổi thửa và nguyên nhân.2 Đánh giá những tồn tại, hạn chề và nguyên nhân.3 Một số giải pháp để thực hiện có hiệu quả công tác dồn điền đổi thửa . 75 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ . 81 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 82 PHIẾU ĐIỀU TRA NÔNG HỘ . 85 MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN ĐỀ TÀI . 91 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Diễn giải BTNMT Bộ Tài nguyên và Môi trường CP Chính phủ CPTG Chi phí trung gian DN Doanh nghiệp GTSX Giá trị sản xuất HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KCN Khu công nghiệp LĐ Lao động MTTQ Mặt trận tổ quốc NĐ Nghị định QĐ Quyết định QSDĐ Quyền sử dụng đất TĐC Tái định cư TNHH Trách nhiệm hữu hạn TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tổng hợp diện tích đất nông nghiệp . Kết quả bình quân sản xuất nông nghiệp một số loại cây trồng chính từ năm 2015-2018 . Một số chỉ tiêu kinh tế ngành nông nghiệp qua các năm . Biến động diện tích đất nông nghiệp qua 03 năm. Kết quả dồn điền đổi thửa huyện Phú Bình . Biến động về số thửa trước và sau dồn điền đổi thửa. Biến động về diện tích trước và sau khi dồn điền đổi thửa . Hiệu quả kinh tế các loại cây trồng và nuôi cá trước dồn điền . Hiệu quả kinh tế các loại cây trồng và nuôi cá sau dồn điền .10: Hiệu quả kinh tế của các LUT trước dồn điền đổi thửa . Hiệu quả kinh tế của các LUT sau dồn điển đổi thửa . Mức độ chấp nhận của người dân với các loại hình sử dụng đất. So sánh mức độ đầu tư phân bón với tiêu chuẩn phân bón cân đối hợp lý . Mức độ sử dụng một số loại thuốc bảo vệ thực vật . Đề xuất các loại hình sử dụng đất nông nghiệp những năm tới. 71 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii DANH MỤC HÌNH Hình 1.1: Xu hướng phát triển tích tụ, tập trung đất đai . Sơ đồ quy trình thực hiện dồn điền đổi thửa đất nông nghiệp . 55 Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong công cuộc cải cách kinh tế nông nghiệp, nông thôn, Đảng và Nhà nước ta luôn có những chính sách mới về đất đai nhằm thúc đẩy nền nông nghiệp phát triển, điển hình là Luật Đất đai năm 2013, theo đó đất đai được giao đến tận tay người nông dân. Chính sách mới về quyền sử dụng đất đã làm thay đổi hoàn toàn quan hệ sản xuất ở nông thôn, người nông dân thực sự làm chủ mảnh đất của mình, đó là động lực cho sự phát triển vượt bậc của nền nông nghiệp sau ngày thống nhất đất nước, đưa Việt Nam từ một nước phải nhập khẩu lương thực trở thành một nước xuất khẩu lương thực đứng thứ 2 trên thế giới. Vai trò to lớn của việc chia ruộng đất cho nông dân là không thể phủ nhận. Song trong bối cảnh hiện nay, đất nước đang trên đà phát triển theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế, ngành nông nghiệp không những có nhiệm vụ đảm bảo an ninh lương thực quốc gia mà còn phải đảm nguyên liệu cho ngành công nghiệp, tăng khối lượng, chất lượng nông sản xuất khẩu. Nhưng trên thực tế, khi chia ruộng đất cho nông dân theo nghị định 64/NĐ-CP ngày 27/9/1993 của Chính phủ, chúng ta thực hiện theo phương châm công bằng xã hội, ruộng tốt cũng như ruộng xấu, xa cũng như gần đều được chia đều tính trên nhân khẩu nông nghiệp, dẫn đến tình trạng ruộng đất bị phân tán, manh mún không đáp ứng được nhu cầu phát triển của nền nông nghiệp trong thời kỳ đổi mới. Sự manh mún ruộng đất gây nên những khó khăn trong quản lý và sử dụng đất đai, khả năng đổi mới và ứng dụng các tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất hạn chế, dẫn đến tình trạng chung là hiệu quả sản xuất thấp. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Để khắc phục tình trạng manh mún ruộng đất, việc dồn đổi ruộng đất từ thửa nhỏ thành thửa lớn là việc làm rất cần thiết, đáp ứng đòi hỏi của công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, tạo điều kiện cho người làm nông nghiệp yên tâm sử dụng và khai thác đất đai một cách có hiệu quả đồng thời nâng cao hiệu lực công tác quản lý nhà nước về đất đai. Phú Bình là huyện thực hiện thí điểm công tác dồn điền đổi thửa trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.