Luận văn thạc sĩ về hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp tại thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa

Luận văn thạc sĩ phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, cung cấp cái nhìn sâu sắc về phát triển bền vững.

• Tác giả: Nguyễn Trần Thanh Phong
• Người hướng dẫn: PGS. Dương Viết Tình
• Trường học: Trường Đại học Nông lâm Huế
• Chuyên ngành: Tài nguyên và Môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Ninh Hòa, Khánh Hòa
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT LUẬN VĂN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích và mục tiêu của đề tài
• 1.2.1. Mục đích của đề tài
• 1.2.2. Mục tiêu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở lý luận của các vấn đề nghiên cứu
• 2.1.1. Khái niệm và đặc điểm của đất đai
• 2.1.1.1. Khái niệm về đất đai
• 2.1.1.2. Đặc điểm của đất đai
• 2.1.1.2.1. Các đặc điểm tự nhiên của đất đai
• 2.1.1.2.2. Các đặc điểm về kinh tế – xã hội của đất đai
• 2.1.2. Khái niệm về đánh giá đất
• 3. DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 4. DANH MỤC CÁC BẢNG
• 5. DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về tình hình sử dụng đất nông nghiệp tại Ninh Hòa Khánh Hòa

Thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, nổi bật với đất nông nghiệp phong phú và đa dạng. Nơi đây có ba tiểu vùng sinh thái với các loại hình sử dụng đất khác nhau. Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất tại đây không chỉ giúp xác định tiềm năng của từng tiểu vùng mà còn góp phần vào việc phát triển nông nghiệp bền vững. Theo nghiên cứu, tiểu vùng 1 có điều kiện khí hậu và đất đai kém thuận lợi, trong khi tiểu vùng 2 lại có điều kiện tốt hơn cho sản xuất nông nghiệp. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các chính sách quản lý đất nông nghiệp hợp lý để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội

Ninh Hòa có điều kiện tự nhiên đa dạng, với khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp cho nhiều loại cây trồng. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế - xã hội tại đây vẫn còn phụ thuộc nhiều vào nông dân Ninh Hòa. Việc phát triển nông nghiệp cần được chú trọng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu lương thực thực phẩm ngày càng tăng. Đặc biệt, việc sử dụng đất hiệu quả sẽ giúp nâng cao thu nhập cho người dân và đảm bảo an ninh lương thực cho địa phương.

II. Phân tích hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Ninh Hòa cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa các tiểu vùng. Tiểu vùng 1, mặc dù có điều kiện khó khăn, vẫn có thể phát triển các loại cây lâu năm như keo lai và mía. Tiểu vùng 2, với điều kiện thuận lợi hơn, cho thấy hiệu quả kinh tế cao từ các loại cây trồng như ớt và dưa leo. Việc đánh giá hiệu quả này không chỉ dựa trên sản lượng mà còn trên các yếu tố như tài nguyên đất và chính sách đất đai. Điều này cho thấy rằng việc sử dụng tài nguyên một cách hợp lý là rất quan trọng.

2.1. Hiệu quả kinh tế

Hiệu quả kinh tế từ việc sử dụng đất nông nghiệp tại Ninh Hòa được thể hiện qua giá trị sản xuất trên mỗi hecta. Các loại cây trồng chủ đạo như ớt và khổ qua mang lại giá trị kinh tế cao, trong khi các loại cây truyền thống như lúa vẫn giữ vai trò quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực. Việc đánh giá tiềm năng đất và sử dụng tài nguyên một cách hiệu quả sẽ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân và phát triển kinh tế địa phương.

III. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Ninh Hòa, cần có các giải pháp cụ thể. Đầu tiên, cần xác định rõ các loại hình sử dụng đất phù hợp với từng tiểu vùng. Việc quản lý đất nông nghiệp cần được thực hiện một cách chặt chẽ, đảm bảo rằng các loại cây trồng được lựa chọn phải phù hợp với điều kiện tự nhiên và nhu cầu thị trường. Thứ hai, cần có các chính sách hỗ trợ nông dân trong việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất. Cuối cùng, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất cần được thực hiện định kỳ để có những điều chỉnh kịp thời.

3.1. Chính sách hỗ trợ nông dân

Chính sách hỗ trợ nông dân cần tập trung vào việc cung cấp thông tin về thị trường và kỹ thuật canh tác. Việc sử dụng đất hiệu quả không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp địa phương. Các chương trình đào tạo và hỗ trợ tài chính cũng cần được triển khai để giúp nông dân áp dụng các kỹ thuật mới và cải thiện năng suất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, với tổng diện tích tự nhiên khoảng 110.795 ha, là vùng đất có truyền thống và lợi thế về sản xuất nông nghiệp, sở hữu hệ thống cây trồng đa dạng và phong phú. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa và gia tăng dân số đã tạo áp lực lớn lên diện tích đất nông nghiệp, dẫn đến sự thu hẹp và suy giảm chất lượng đất. Từ năm 2010 đến 2015, giá trị sản xuất nông nghiệp của thị xã đạt 2.208 tỷ đồng, tăng 8,68% so với cùng kỳ, nhưng vẫn chưa khai thác hết tiềm năng đất đai do việc bố trí cơ cấu cây trồng chưa hợp lý và điều kiện tự nhiên đa dạng. Nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên ba tiểu vùng sinh thái của thị xã, từ đó đề xuất các giải pháp sử dụng đất hợp lý, nâng cao hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường.

Phạm vi nghiên cứu tập trung trên địa bàn thị xã Ninh Hòa trong giai đoạn 2010-2015, với mục tiêu đánh giá hiện trạng sử dụng đất, hiệu quả các loại hình sử dụng đất chính, đồng thời đề xuất các loại hình sử dụng đất và giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ quy hoạch sử dụng đất, phát triển nông nghiệp bền vững, đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết sinh học cảnh quan về đất đai: Đất đai được xem là tổng thể các yếu tố tự nhiên và sinh học ảnh hưởng đến khả năng sử dụng đất, bao gồm khí hậu, địa hình, đất, thổ nhưỡng, thủy văn và các yếu tố sinh vật.
• Lý thuyết đánh giá hiệu quả sử dụng đất: Hiệu quả sử dụng đất được đánh giá trên ba phương diện kinh tế, xã hội và môi trường, nhằm đảm bảo khai thác tối đa lợi ích kinh tế đồng thời bảo vệ tài nguyên và môi trường.
• Mô hình phân tích hiệu quả kinh tế: Sử dụng các chỉ tiêu như giá trị sản xuất (GTSX), chi phí sản xuất (CPSX), giá trị gia tăng (GTGT), thu nhập hỗn hợp (TNHH) và hiệu quả trên ngày công lao động để đánh giá hiệu quả kinh tế của từng loại hình sử dụng đất.
• Khái niệm về hiệu quả xã hội và môi trường: Đánh giá dựa trên khả năng tạo việc làm, nâng cao thu nhập, đảm bảo an toàn lương thực, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường như suy thoái đất, ô nhiễm nguồn nước và không khí.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu thứ cấp được thu thập từ các cơ quan quản lý nhà nước như UBND thị xã Ninh Hòa, phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Kinh tế, Chi cục Thống kê. Số liệu sơ cấp thu thập qua điều tra thực địa, phỏng vấn 90 hộ nông dân đại diện cho ba vùng sinh thái: vùng đồi núi (xã Ninh Quang), vùng đồng bằng (xã Ninh Phụng) và vùng ven biển (phường Ninh Giang).
• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu lấy ngẫu nhiên nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng sinh thái và điều kiện kinh tế xã hội khác nhau trong thị xã.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng các chỉ tiêu định lượng về kinh tế, xã hội và môi trường để đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Phân tích số liệu bằng phần mềm Excel, trình bày kết quả qua bảng biểu, biểu đồ và bản đồ.
• Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến các chuyên gia nông nghiệp, cán bộ khuyến nông và nông dân sản xuất giỏi để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập và phân tích số liệu trong giai đoạn 2010-2015, tập trung đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất trong khoảng thời gian này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phân vùng sinh thái và loại hình sử dụng đất: Thị xã Ninh Hòa được chia thành 3 tiểu vùng sinh thái với các loại hình sử dụng đất (LUT) chính và kiểu sử dụng đất đa dạng:

   • Tiểu vùng 1 có 5 LUT chính với 18 kiểu sử dụng đất, chủ yếu phát triển cây lâu năm và cây hàng năm như keo lai, mía, mì.
   • Tiểu vùng 2 có 4 LUT chính với 18 kiểu sử dụng đất, điều kiện thuận lợi cho các cây trồng có giá trị kinh tế cao như ớt, khổ qua, dưa leo, đậu xanh, dưa hấu, ngô.
   • Tiểu vùng 3 có 4 LUT chính với 15 kiểu sử dụng đất, ưu tiên duy trì diện tích trồng lúa để đảm bảo an ninh lương thực.

2. Hiệu quả kinh tế sử dụng đất:

   • Tiểu vùng 2 đạt hiệu quả kinh tế cao nhất với giá trị sản xuất trên 1 ha đất của các cây trồng chủ lực vượt trội so với tiểu vùng 1 và 3.
   • Các kiểu sử dụng đất 2 lúa – 1 màu và 1 lúa – 2 màu cho hiệu quả kinh tế cao, đặc biệt khi kết hợp các cây trồng như lúa xuân – khổ qua – lúa mùa, lúa xuân – dưa leo – lúa mùa.
   • Hiệu quả kinh tế trên ngày công lao động cũng cao hơn ở tiểu vùng 2, phản ánh năng suất lao động và thu nhập tốt hơn.

3. Hiệu quả xã hội và môi trường:

   • Các loại hình sử dụng đất tại tiểu vùng 2 và 3 có khả năng tạo việc làm cao hơn, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định đời sống nông dân.
   • Việc sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật được kiểm soát tương đối hợp lý, tuy nhiên vẫn cần khuyến cáo giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.
   • Tiểu vùng 1 có điều kiện tự nhiên kém thuận lợi, cần chú trọng phát triển các loại cây lâu năm và cây hàng năm có khả năng bảo vệ đất và nước.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự khác biệt rõ rệt về hiệu quả sử dụng đất giữa các tiểu vùng sinh thái, phản ánh ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng và cơ cấu cây trồng. Tiểu vùng 2 với điều kiện khí hậu, đất đai và thủy lợi thuận lợi đã phát huy tối đa tiềm năng đất đai, đạt hiệu quả kinh tế và xã hội cao nhất. Điều này phù hợp với các nghiên cứu trước đây về vai trò của điều kiện tự nhiên và cơ sở hạ tầng trong nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Việc duy trì diện tích trồng lúa ở tiểu vùng 3 nhằm đảm bảo an ninh lương thực là cần thiết, đồng thời kết hợp phát triển các cây trồng có giá trị kinh tế cao để tăng thu nhập. Tiểu vùng 1 cần tập trung vào các loại cây lâu năm và cây hàng năm có khả năng bảo vệ đất, hạn chế suy thoái đất, phù hợp với điều kiện tự nhiên kém thuận lợi.

Các biểu đồ so sánh hiệu quả kinh tế trên 1 ha đất và hiệu quả lao động giữa các tiểu vùng sẽ minh họa rõ nét sự khác biệt và giúp định hướng chính sách phát triển phù hợp. Kết quả cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các biện pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến và chính sách hỗ trợ để nâng cao hiệu quả sử dụng đất bền vững.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quy hoạch và phân vùng sử dụng đất theo tiểu vùng sinh thái: Đề nghị UBND thị xã Ninh Hòa phối hợp với các cơ quan chuyên môn rà soát, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất theo hướng phát huy lợi thế từng tiểu vùng, ưu tiên phát triển các loại hình sử dụng đất có hiệu quả kinh tế cao trong vòng 3-5 năm tới.

2. Khuyến khích áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến và bền vững: Tổ chức các chương trình đào tạo, chuyển giao công nghệ cho nông dân về kỹ thuật luân canh, bón phân cân đối, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý nhằm nâng cao năng suất và bảo vệ môi trường, thực hiện trong 2 năm đầu nghiên cứu.

3. Phát triển hệ thống thủy lợi và cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất: Đầu tư nâng cấp các công trình thủy lợi hiện có, mở rộng diện tích tưới tiêu, đảm bảo nguồn nước ổn định cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt tại tiểu vùng 1 và 3, với kế hoạch thực hiện trong 5 năm.

4. Xây dựng chính sách hỗ trợ tài chính và thị trường cho nông dân: Cơ quan quản lý cần thiết lập các chính sách ưu đãi về tín dụng, hỗ trợ đầu tư, đồng thời phát triển thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp nhằm ổn định đầu ra và nâng cao thu nhập cho người dân, triển khai ngay trong năm đầu tiên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và nông nghiệp: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách, quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp phù hợp với điều kiện địa phương, nâng cao hiệu quả và bền vững.

2. Các nhà nghiên cứu và học giả trong lĩnh vực tài nguyên môi trường và nông nghiệp: Tham khảo phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất và kết quả phân tích để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về quản lý đất đai và phát triển nông nghiệp bền vững.

3. Nông dân và các tổ chức nông nghiệp địa phương: Áp dụng các đề xuất về cơ cấu cây trồng, kỹ thuật canh tác và quản lý đất nhằm nâng cao năng suất, thu nhập và bảo vệ môi trường.

4. Các nhà hoạch định chính sách phát triển kinh tế vùng và đô thị: Sử dụng thông tin về phân vùng sinh thái, điều kiện tự nhiên và hiệu quả sử dụng đất để cân đối phát triển kinh tế nông nghiệp và phi nông nghiệp, đảm bảo phát triển bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao phải phân vùng sinh thái trong nghiên cứu sử dụng đất?
   Phân vùng sinh thái giúp xác định các điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội đặc thù của từng khu vực, từ đó lựa chọn loại hình sử dụng đất phù hợp, tối ưu hóa hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường.

2. Hiệu quả sử dụng đất được đánh giá dựa trên những chỉ tiêu nào?
   Hiệu quả được đánh giá trên ba phương diện: kinh tế (giá trị sản xuất, giá trị gia tăng), xã hội (tạo việc làm, thu nhập) và môi trường (bảo vệ đất, hạn chế ô nhiễm).

3. Các yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp?
   Điều kiện tự nhiên (đất đai, khí hậu, thủy lợi), cơ sở hạ tầng, trình độ kỹ thuật canh tác, chính sách hỗ trợ và thị trường tiêu thụ sản phẩm là những yếu tố quan trọng.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả sử dụng đất tại các vùng có điều kiện tự nhiên kém thuận lợi?
   Cần tập trung phát triển các loại cây trồng phù hợp, áp dụng kỹ thuật canh tác bền vững, cải tạo đất và đầu tư cơ sở hạ tầng thủy lợi để giảm thiểu tác động tiêu cực.

5. Vai trò của chính sách hỗ trợ trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất là gì?
   Chính sách hỗ trợ giúp tạo điều kiện về vốn, kỹ thuật, thị trường cho nông dân, thúc đẩy áp dụng công nghệ mới và phát triển sản xuất theo hướng bền vững, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Kết luận

• Thị xã Ninh Hòa có ba tiểu vùng sinh thái với các loại hình sử dụng đất đa dạng, mỗi vùng có điều kiện tự nhiên và hiệu quả kinh tế khác nhau.
• Tiểu vùng 2 có hiệu quả kinh tế và xã hội cao nhất nhờ điều kiện thuận lợi và cơ cấu cây trồng phù hợp.
• Việc duy trì diện tích trồng lúa ở tiểu vùng 3 là cần thiết để đảm bảo an ninh lương thực, kết hợp phát triển cây trồng có giá trị kinh tế cao.
• Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất bao gồm quy hoạch hợp lý, áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, đầu tư cơ sở hạ tầng và chính sách hỗ trợ nông dân.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho việc lập quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp bền vững tại thị xã Ninh Hòa, góp phần phát triển kinh tế xã hội địa phương trong giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo.

Các cơ quan quản lý, nhà nghiên cứu và nông dân cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất để phát huy tối đa tiềm năng đất đai, hướng tới nền nông nghiệp bền vững và phát triển kinh tế địa phương hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1. Cơ sở lý luận của các vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm và đặc điểm của đất đai 1. Khái niệm về đất đai Theo học thuyết sinh học cảnh quan, đất đai được định nghĩa đầy đủ như sau: “Một vạt đất xác định về mặt địa lý là một diện tích bề mặt trái đất với những thuộc tính mang tính tương đối ổn định hoặc thay đổi có tính chu kỳ có thể dự đoán được của sinh quyển bên trên, bên trong và bên dưới nó, như là không khí, đất, điều kiện thủy văn, địa chất, động vật cư trú, thực vật, những hoạt động trước đây và hiện nay của con người, ở chừng mực mà những thuộc tính đó ảnh hưởng có ý nghĩa tới việc sử dụng đất hiện nay và trong tương lai của con người”.

Theo quan điểm nhìn nhận của FAO thì đất đai bao gồm tất cả các thuộc tính sinh học và tự nhiên của bề mặt trái đất có ảnh hưởng nhất định đến tiềm năng và hiện trạng sử dụng đất. Vậy đất được hiểu như là một tổng thể của nhiều yếu tố bao gồm khí hậu, địa hình địa mạo, đất, thổ nhưỡng, thuỷ văn, thảm thực vật tự nhiên, động vật tự nhiên, những biến đổi của đất do con người tác động. Đặc điểm của đất đai Các đặc điểm tự nhiên của đất đai: Xét về mặt tự nhiên, trong đất luôn có đặc điểm tự nhiên được hình thành nhờ vào các tính chất lý học, hóa học của đất đai. Tính vật lý của đất đai thể hiện qua các yếu tố như tỷ trọng, dung trọng, độ xốp, tính trương co, tính dẻo, độ chặt của đất.

Các yếu tố này sẽ ảnh hưởng đến các đặc tính của đất đai, đặc biệt là đặc tính thành phần cơ giới, ảnh hưởng trực tiếp đến phương thức canh tác và các loại hình sử dụng đất được lựa chọn. Trong đất đai có nhiều tính chất hóa học đặc trưng, bởi vì bản thân trong đất đai có nhiều nguyên tố hóa học và sự phản ứng giữa các nguyên tố hóa học này sẽ tạo nên các tính chất hóa học. Các yếu tố thể hiện các tính chất hóa học có trong đất như độ chua, các nhóm mùn, keo đất, tính đệm, dung dịch đất,. các yếu tố này ảnh hưởng đến chất lượng đất rất lớn, quyết định đến loại hình sử dụng đất.

Các đặc điểm về kinh tế – xã hội của đất đai: Xét về mặt kinh tế – xã hội, đất đai là một tư liệu sản xuất đặc biệt. Đất đai là điều kiện vật chất của mọi ngành sản xuất, sinh hoạt đều cần tới, là khởi điểm tiếp xúc và sử dụng tự nhiên ngay sau khi nhân loại xuất hiện. Hoạt động sử dụng đất của con người đã trở thành nội dung chủ yếu nhất của hoạt động kinh tế – xã hội của nhân loại. Trong quá trình phát triển của Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 4 xã hội loài người, sự hình thành và phát triển của mọi nền văn minh vật chất và văn minh tinh thần, tất cả các kỹ thuật vật chất và văn hoá khoa học đều được xây dựng trên điểm cơ bản là sử dụng đất đai.

Đất đai là một vật thể tự nhiên mang tính lịch sử. Đất đai là một sản phẩm của tự nhiên, xuất hiện và tồn tại ngoài ý chí và sự nhận thức của con người. Qua quá trình lao động, con người tác động vào đất đai để thu lại sản phẩm, chính trong quá trình này, con người đã chuyển tải vào đất đai giá trị sức lao động của mình và làm cho đất đai tham gia vào các mối quan hệ xã hội. Do đó, từ vật thể tự nhiên, đất đai mang tính lịch sử xã hội.

Tính chất quan trọng nhất của đất đai làm cho nó trở thành một tư liệu sản xuất đặc biệt, đó chính là độ phì của đất. Độ phì đó là khả năng của đất cung cấp cho cây trồng thức ăn, nước và những điều kiện khác, đảm bảo sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng. Đất đai có tính giới hạn về số lượng, tính cố định về vị trí, không thể thay thế và có khả năng tăng sức sản xuất. Khái niệm về đánh giá đất Hiện nay có nhiều khái niệm khác nhau về đánh giá đất: - Đánh giá đất đai là so sánh, đánh giá khả năng của đất theo từng khoanh đất dựa vào độ màu mỡ và khả năng sản xuất của đất.

- Theo Sôbôlev: Đánh giá đất đai là học thuyết về sự đánh giá có tính chất so sánh chất lượng đất của các vùng đất khác nhau mà ở đó thực vật sinh trưởng và phát triển. - Đánh giá đất đai là sự phân chia có tính chất chuyên canh về hiệu suất của đất do những dấu hiệu khách quan (khí hậu, thời tiết, thủy văn, thảm thực vật tự nhiên, hệ động vật tự nhiên, …) và thuộc tính của chính đất đai tạo nên. - Đánh giá đất đai chỉ có ý nghĩa trong lĩnh vực một vùng có điều kiện tự nhiên (trừ yếu tố đất), điều kiện kinh tế xã hội như nhau. - Theo FAO (1976) đánh giá đất đai là quá trình so sánh, đối chiếu những tính chất vốn có của vạt/khoanh đất cần đánh giá với những tính chất đất đai mà loại hình sử dụng đất yêu cầu.

Như vậy đánh giá đất đai trong sản xuất nông nghiệp thường dựa vào chất lượng (độ phì tự nhiên, độ phì hữu hiệu) của đất và mức sản phẩm mà độ phì tạo nên. Đất nông nghiệp và tình hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp Theo Luật đất đai 2013, nhóm đất nông nghiệp được chia ra làm các loại đất chính sau: đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thuỷ sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 5 - Đất nông nghiệp: Là đất sử dụng vào mục đích sản xuất, nghiên cứu, thí nghiệm về nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản, làm muối và mục đích bảo vệ, phát triển rừng. Đất nông nghiệp bao gồm: đất sản xuất nông nghiệp, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thuỷ sản, đất làm muối và đất nông nghiệp khác.

- Đất sản xuất nông nghiệp: Là đất nông nghiệp sử dụng vào mục đích sản xuất nông nghiệp, bao gồm đất trồng cây hàng năm, đất trồng cây lâu năm, cụ thể: + Đất trồng cây hàng năm: Là đất chuyên trồng các loại cây có thời gian sinh trưởng từ khi gieo trồng tới khi thu hoạch không quá một (01) năm kể cả đất sử dụng theo chế độ canh tác không thường xuyên, đất cỏ tự nhiên có cải tạo sử dụng vào mục đích chăn nuôi, bao gồm đất trồng lúa, đất cỏ dùng vào chăn nuôi, đất trồng cây hàng năm khác. + Đất trồng cây lâu năm: Là đất trồng các loại cây có thời gian sinh trưởng trên một năm từ khi gieo trồng tới khi thu hoạch kể cả cây có thời gian sinh trưởng như cây hàng năm nhưng cho thu hoạch trong nhiều năm như thanh long, chuối, dứa, nho, ., bao gồm đất trồng cây công nghiệp lâu năm, đất trồng cây ăn quả lâu năm và đất trồng cây lâu năm khác. Đất đai đóng vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của xã hội loài người, là cơ sở tự nhiên, là tiền đề cho mọi quá trình sản xuất. Đất đai được xem vừa là đối tượng lao động vừa là tư liệu lao động trong quá trình sản xuất, bởi vì: - Đất đai là đối tượng lao động, vì nó là nơi để con người thực hiện các hoạt động của mình tác động vào cây trồng, vật nuôi để tạo ra sản phẩm.

- Đất đai còn là tư liệu lao động, vì trong quá trình sản xuất thông qua việc con người đã biết lợi dụng một cách ý thức các đặc tính tự nhiên của đất như: lý học, hoá học, sinh vật học và các tính chất khác để tác động và giúp cây trồng tạo nên sản phẩm. Năm 2010, Việt Nam có tổng diện tích tự nhiên là 33.212 nghìn ha, dân số là 86.933 nghìn người, mật độ dân số 262 người/km2. Bình quân diện tích đất tự nhiên là 3.820m2/người đứng thứ 9 trong khu vực. Trong đó đất nông nghiệp chỉ có 24.997 nghìn ha, bình quân diện tích đất nông nghiệp là 2.

Năm 2010, giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 156.681,9 tỷ đồng, trong đó trồng trọt là 122,37 tỷ đồng, chăn nuôi đạt 30.938,6 tỷ đồng và nuôi trồng thủy sản là 3. Trong trồng trọt, cây lương thực đạt giá trị sản xuất là 70.059,8 tỷ đồng; cây rau đậu đạt 10.560,4 tỷ đồng; cây công nghiệp là 31.015,4 tỷ đồng và cây ăn quả đạt 9. Trong năm 2010, diện tích cây lương thực có hạt là 8.542 nghìn ha, cây công nghiệp hàng năm là 805,8 nghìn ha, cây công nghiệp lâu năm là 1.886,1 nghìn ha và cây ăn quả là 775,3 nghìn ha. Luan van PDF Watermark Remover DEMO : Purchase from www.com to remove the waterma 6 Mỗi vùng đất đai luôn gắn liền với các điều kiện tự nhiên (thổ nhưỡng, khí hậu, nước, thảm thực vật), điều kiện kinh tế – xã hội như (dân số, lao động, cơ sở hạ tầng, thị trường …).

Do vậy, muốn sử dụng đất đai hợp lý, có hiệu quả cần bố trí sử dụng đất hợp lý trên cơ sở khai thác lợi thế sẵn có của vùng. Với những áp lực từ sự gia tăng dân số, sự phát triển của xã hội làm cho nhu cầu sử dụng đất phi nông nghiệp ngày càng tăng đã làm giảm diện tích và chất lượng đất sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, định hướng sử dụng đất đai một cách hợp lý, có hiệu quả và bền vững là một trong những điều kiện quan trọng nhất để phát triển nền kinh tế của mọi quốc gia. Vấn đề suy thoái đất sản xuất nông nghiệp Để đáp ứng được lương thực, thực phẩm cho con người trong hiện tại và tương lai, con đường duy nhất là thâm canh, tăng vụ và tăng năng suất cây trồng.

Trong điều kiện hầu hết đất canh tác đều bị nghèo về độ phì, để thâm canh, tăng vụ và tăng năng suất cây trồng đòi hỏi phải bổ sung cho đất một lượng dinh dưỡng cần thiết qua con đường sử dụng phân bón. Đây là những nguyên nhân làm suy thoái đất nông nghiệp, giảm khả năng sản xuất của đất. * Diện tích đất nông nghiệp suy thoái của thế giới Lịch sử đã chứng kiến sự thoái hóa đất trên quy mô lớn toàn cầu từ hơn 5. Tuy nhiên việc đánh giá suy thoái đất toàn cầu (GLASOD) dựa vào kết quả nghiên cứu chính thức của các chuyên gia khu vực.