HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN QUANG TÙNG ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP THEO HƯỚNG HÀNG HOÁ TẠI HUYỆN MAI SƠN TỈNH SƠN LA Ngành: Khoa học đất Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN - Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa sử dụng để bảo vệ một học vị nào. - Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Quang Tùng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành được bản luận văn này, tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của TS.
Cao Việt Hà, sự quan tâm tạo điều kiện của Trung tâm Chuyển giao công nghệ và Khuyến nông trực thuộc Viện khoa học Nông nghiệp Việt Nam, UBND các xã thuộc huyện Mai Sơn tỉnh Sơn La, các phòng: Nông nghiệp huyện Mai Sơn, trạm Khuyến nông huyện Mai Sơn, Ban đào tạo sau đại học Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý đất đai cùng các thầy cô Bộ môn Khoa học đất đã tạo điều kiện cho tôi học tập và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới gia đình, bạn bè, những người thân và đồng nghiệp nơi tôi đang công tác đã giúp đỡ, động viên tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Từ đáy lòng mình, tôi xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ tận tình và quý báu đó! Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Quang Tùng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục.
iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục các bảng. vii Danh mục hình. ix Trích yếu luận văn.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn.
Những đóng góp mới. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Tổng quan tài liệu.
Một số vấn đề lý luận cơ bản về sử dụng đất và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Đất nông nghiệp và sử dụng đất nông nghiệp. Các khái quát về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả trong việc sử dụng đất nông nghiệp.
Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Xây dựng nền nông nghiệp sản xuất hàng hoá. Sự cần thiết phải xây dựng nền nông nghiệp sản xuất hàng hoá. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển nông nghiệp hàng hóa.
Các nghiên cứu về sử dụng đất nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hoá trên thế giới và Việt Nam. Trên thế giới. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
27 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp.
Phương pháp điều tra thực địa về tình hình sử dụng đất của nông hộ. Phương pháp xác định các cây trồng hàng hóa. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Phương pháp xử lý số liệu.
Kết quả và thảo luận. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Điều kiện tự nhiên. 31 Theo cổng thông tin điện tử huyện Mai Sơn, maison.
Và báo cáo tổng kết thực hiện nhiệm vụ giai đoạn 2011 – 2015 của Phòng Nông nghiệp và phát triển Nông thôn huyện Mai Sơn. Điều kiện kinh tế - xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Sử dụng đất nông nghiệp huyện mai sơn giai đoạn 2012- 2016.
Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp huyện Mai Sơn. Biến động sử dụng đất nông nghiệp huyện Mai Sơn giai đoạn 2012 - 2016. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mai Sơn. Xác định các loại hình và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mai Sơn.
Sản lượng và tình hình tiêu thụ nông sản. Hiệu quả kinh tế của của các LUT và các kiểu sử dụng đất. Hiệu quả xã hội. Hiệu quả môi trường.
Đánh giá tổng hợp các loại hình sử dụng đất chính. Định hướng phát triển các loại hình và các kiểu sử dụng đất mang tính hàng hóa. Xác định cây trồng hàng hóa chủ lực của huyện và các kiểu sử dụng đất có tính hàng hóa. 88 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Định hướng phát triển các kiểu sử dụng đất mang tính hàng hóa. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phát triển vùng sản xuất cây hàng hóa. Kết quả và thảo luận. 97 Tài liệu tham khảo.
98 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CCNNN Cây công nghiệp ngắn ngày CPTG Chi phí trung gian DT Diện tích ĐVT Đơn vị tính GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn LĐ Lao động LUT Loại hình sử dụng đất (Land Use Type) QL6 Quốc lộ 6 STT Số thứ tự TB Trung bình TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 3. Phân cấp tỷ lệ hàng hóa và mức độ tiêu thụ các nông sản các loại hình sử dụng đất. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế các loại hình sử dụng đất. Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội các loại hình sử dụng đất.
Phân cấp chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường của các loại hình sử dụng đất. Hồ đập trên địa bàn huyện Mai Sơn. Diện tích theo loại đất của huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La. Sản phẩm chủ yếu ngành trồng trọt huyện Mai Sơn giai đoạn 2012 – 2016.
Thực trạng phát triển đàn gia súc, gia cầm huyện Mai Sơn giai đoạn 2012 - 2016. Thực trạng nuôi trồng thủy sản huyện Mai Sơn giai đoạn 2012-2016. Hiện trạng sử dụng đất huyện Mai Sơn năm 2016. Biến động diện tích đất nông nghiệp của huyện Mai Sơn giai đoạn 2012-2016.
Các loại hình sử dụng đất chính huyện Mai Sơn năm 2016. Sản lượng và năng suất các cây trồng chính năm 2016. Tỷ lệ hàng hóa và phương thức tiêu thụ các nông sản chính của huyện Mai Sơn. Hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất tại tiểu vùng I.
Tổng hợp điểm đánh giá hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất tại tiểu vùng I. Hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất tại tiểu vùng II. Tổng hợp điểm đánh giá hiệu quả kinh tế của các kiểu sử dụng đất tại tiểu vùng II. Tổng hợp chỉ tiêu hiệu quả kinh tế các LUT tại 2 tiểu vùng.
Mức đầu tư lao động giá trị ngày công lao động của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng I (tính cho 1 ha). Tổng hợp điểm đánh giá hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng I. 70 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mức đầu tư lao động giá trị ngày công lao động của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng II (tính cho 1 ha).
Tổng hợp điểm đánh giá hiệu quả xã hội của các kiểu sử dụng đất tiểu vùng II. Tổng hợp chỉ tiêu hiệu quả xã hội các LUT tại 2 tiểu vùng. So sánh mức đầu tư phân bón thực tế tại địa phương. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho các cây trồng huyện Mai Sơn.
Tổng hợp điểm đánh giá hiệu quả môi trường của các kiểu sử dụng đất tại huyện Mai Sơn. Tổng hợp điểm đánh giá hiệu quả KT – XH – MT của các LUT tại huyện Mai Sơn. 86 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Sơ đồ hành chính huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La.
Cơ cấu kinh tế huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La năm 2016. Cơ cấu sử dụng đất huyện Mai Sơn năm 2016. 46 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Quang Tùng Tên Luận văn: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp theo hướng hàng hóa tại huyện Mai Sơn tỉnh Sơn La. Ngành: Khoa học đất Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá hiệu quả sử dụng đất của một số cây trồng chủ lực theo hướng sản xuất hàng hoá.
Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp và phát triển vùng nông sản hàng hóa tập trung. Phương pháp nghiên cứu Vật liệu nghiên cứu: - Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mai Sơn. - Các loại hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Mai Sơn. Nội dung nghiên cứu: - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội tác động đến sử dụng đất nông nghiệp huyện Mai Sơn.
- Điều tra hiện trạng tình hình sử dụng đất nông nghiệp của huyện Mai Sơn giai đoạn 2012-2016. - Xác định các cây trồng có tính hàng hóa của huyện Mai Sơn. - Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của các cây trồng hàng hóa. - Định hướng sử dụng đất nông nghiệp cho huyện Mai Sơn tỉnh Sơn La theo hướng sản xuất hàng hóa.
- Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và phát triển vùng sản xuất cây hàng hóa. Phương pháp nghiên cứu: - Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: thu thập tại các phòng, ban chuyên môn của huyện Mai Sơn; - Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: điều tra nhanh nông hộ theo phiếu điều tra; x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp dựa theo phương pháp cho điểm dựa vào kết quả tính toán các chỉ tiêu: Giá trị gia tăng, thu nhập hỗn hợp, hiệu quả đồng vốn ,giá trị ngày công.; - Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: bằng phần mềm Excel.