MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người. Đất đai là nền tảng định cư và tổ chức các hoạt động kinh tế xã hội, nó không chỉ là đối tượng lao động mà còn là tư liệu sản xuất không thể thay thế được, đặc biệt đối với sản xuất nông nghiệp. Đất là cơ sở của sản xuất nông nghiệp, là yếu tố đầu vào tác động mạnh mẽ đến hiệu quả sản xuất nông nghiệp đồng thời cũng là môi trường duy nhất sản xuất ra lương thực thực phẩm nuôi sống con người. Việc sử dụng đất có hiệu quả và bền vững đang trở thành vấn đề cấp thiết của mỗi quốc gia, nhằm duy trì sức sản xuất của đất đai cho hiện tại và cho tương lai.
Xã hội phát triển, dân số tăng nhanh kéo theo những đòi hỏi ngày càng tăng về lương thực thực phẩm, chỗ ở cũng như các nhu cầu về văn hóa, xã hội. Con người đã tìm mọi cách để khai thác đất đai nhằm thỏa mãn những nhu cầu ngày càng tăng đó. Vậy đất đai, đặc biệt là đất nông nghiệp có hạn về diện tích nhưng lại có nguy cơ bị suy thoái dưới tác động của thiên nhiên và sự thiếu ý thức của con người trong quá trình sản xuất. Đó còn chưa kể đến sự suy giảm về diện tích đất nông nghiệp do quá trình đô thị hóa đang diễn ra mạnh mẽ, trong khi khả năng khai hoang đất mới lại rất hạn chế.
Do vậy, việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản suất nông nghiệp từ đó lựa chọn các loại hình sử dụng đất có hiệu quả để sử dụng hợp lý theo quan điểm sinh thái và phát triển bền vững đang trở thành vấn đề mang tính chất toàn cầu đang được các nhà khoa học trên thế giới quan tâm. Đối với ngành nông nghiệp thì đất có vai trò đặc biệt quan trọng, đây là nơi sản xuất ra hầu hết các sản phẩm nuôi sống loài người. Hầu hết các nước trên thế giới đều phải xây dựng một nền kinh tế trên cơ sở nông nghiệp dựa vào khai thác tiềm năng của đất, lấy đó làm bàn đạp cho việc phát triển của ngành khác. Vì vậy, tổ chức sử dụng nguồn tài nguyên đất 2 đai hợp lý, có hiệu quả là nhiệm vụ quan trọng đảm bảo cho nông nghiệp phát triển bền vững.
Nông nghiệp ở Israel phát triển mạnh: Israel là một nước xuất khẩu chủ yếu các sản phẩm tươi sống và đi tiên phong trên thế giới trong công nghệ nông nghiệp mặc dù thực tế rằng địa lý của Israel không được ưu đãi cho nông nghiệp. Hơn một nửa diện tích đất là sa mạc, khí hậu khắc nghiệt và thiếu nguồn nước không có lợi cho nông nghiệp. Chỉ có 20% diện tích đất tự nhiên là canh tác. Thực tế sản xuất nông nghiệp của Israel tiếp tục phát triển bất chấp những hạn chế nghiêm trọng về đất và nước không hề dễ dàng mà có được từ sự hợp tác mật thiết và liên tục giữa các nhà nghiên cứu và nhà nông, cùng các ngành dịch vụ và công nghiệp liên quan tới nông nghiệp.
Nghiên cứu và phát triển theo hướng ứng dụng đã được tiến hành tại quốc gia này từ rất sớm, giúp ngành nông nghiệp phát triển dựa vào khoa học và công nghệ. Chìa khóa cho thành công này nằm ở luồng thông tin hai chiều giữa các nhà nghiên cứu và người nông dân. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chính phủ, các viện nghiên cứu, các ngành công nghiệp và các cơ quan hợp tác nhằm tìm kiếm giải pháp và đối phó những thách thức mới đã đem lại những giống cây trồng mới và một loạt những cải tiến về tưới tiêu và bón phân, cơ giới, tự động, canh tác và thu hoạch. Được mệnh danh là “thung lũng silicon” của thế giới trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghệ nước.
Là quốc gia dẫn đầu về xuất khẩu nông sản trên thế giới. Do vậy, việc định hướng trong việc khai thác và sử dụng hợp lý, có hiệu quả đất nông nghiệp là một trong những vấn đề hết sức cần thiết để nâng cao hiệu quả sử dụng đất của quốc gia đặc biệt này. Hơn nữa, trên thực tế Việt Nam và Israel đang thúc đẩy quan hệ ngoại giao nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp. Đây là cơ hội để giao lưu, học hỏi, đẩy mạnh thương mại nông nghiệp giữa hai nước, tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam có những định hướng mới trong cơ cấu nông nghiệp, định hướng sử dụng đất sao cho hợp lý và hiệu quả.
3 Xuất phát từ ý nghĩa thực tiễn và nhu cầu sử dụng đất, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên – trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, đồng thời dưới sự hướng dẫn trực tiếp của cô giáo ThS. Ngô Thị Hồng Gấm, em tiến hành nghiên cứu đề tài “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong sản xất ớt ngọt tại trang trại 36 Hatzava vùng Arava, Israel”.2 Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu tổng quát Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trong sản xất ớt ngọt tại trang trại 36 Hatzava vùng Arava, Israel. Đề xuất các phương án sử dụng đất nông nghiệp cho hiệu quả.
Mục tiêu cụ thể của đề tài Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội Đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp và xác định yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại trang trại Đề ra các giải pháp có thể áp dụng cho đất nông nghiệp tại Việt Nam 1. Ý nghĩa của đề tài * Trong học tập và nghiên cứu khoa học - Đề tài sẽ là cầu nối giữa kiến thức học tập và thực tế, là cơ hội tiếp cận với thực tế và phương pháp quản lý đất đai ở Israel nói riêng và của nước ngoài nói chung để hiểu rõ hơn về bản chất vấn đề. - Nâng cao khả năng tự học tập, nghiên cứu và tìm tài liệu tham khảo. - Đề tài là cơ sở để lựa chọn, áp dụng các biện pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất cho phù hợp, có chọn lọc ở Việt Nam mang lại hiệu quả cao.
* Trong thực tiễn: - Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, tình hìn sử dụng đất nông nghiệp trên phạm vi khu vực Hatzava. - Đề xuất những biện pháp có tính khả thi nhằm tăng cường hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Tổng quan tài liệu về đất nước Israel - Vị trí địa lý Israel, tên chính thức là nhà nước Israel, là một quốc gia tại Trung Đông, trên Bờ Đông Nam của Địa Trung Hải và Bờ Bắc của biển Đỏ.
Israel có biên giới trên bộ với Liban về phía Bắc, với Syria về phía Đông Bắc, với Jordan về phía Đông, và lần lượt giáp với các lãnh thổ Bờ Tây và Dải Gaza của Palestine về phía Đông và Tây, và với Ai Cập về phía Tây Nam. Quốc gia này có diện tích tương đối nhỏ khoảng 22.072 km², song lại có đặc điểm địa lý đa dạng. Trung tâm tài chính và công nghệ của Israel là Tel Aviv[11] và Jerusalem được tuyên bố là thủ đô, song chủ quyền của Israel đối với Jerusalem không được quốc tế công nhận. - Lịch sử hình thành Ngày 29 tháng 11 năm 1947, Đại Hội đồng Liên Hiệp Quốc thông qua một phương án phân chia cho Lãnh thổ ủy trị Palestine.
Phương án này quy định biên giới của các nhà nước Ả Rập và Do Thái mới, và khu vực Jerusalem nằm dưới quyền quản lý của Liên Hiệp Quốc dưới một chính thể quốc tế. Thời điểm kết thúc quyền quản lý ủy trị của Anh đối với Palestine được định vào nửa đêm ngày 14 tháng 5 năm 1948. Đến ngày đó, một thủ lĩnh Do Thái là David Ben-Gurion tuyên bố "thành lập một nhà nước Do Thái tại Eretz Israel, được biết đến với tên gọi Nhà nước Israel", thể chế sẽ bắt đầu hoạt động khi kết thúc sự quản lý ủy trị. Biên giới của nhà nước mới không được xác định trong tuyên bố.
Quân đội các quốc gia Ả Rập lân cận xâm chiếm cựu lãnh thổ do Anh quản lý ủy trị vào ngày sau đó và chiến đấu với lực lượng Israel. Kể từ đó, Israel chiến đấu trong một số cuộc chiến với các quốc gia Ả Rập lân cận, trong quá trình đó Israel chiếm đóng Bờ Tây, bán đảo Sinai (1956–57, 5 1967–82), bộ phận của miền nam Liban (1982–2000), Dải Gaza (1967–2005; vẫn bị xem là chiếm đóng sau 2005) và Cao nguyên Golan. Israel mở rộng pháp luật của mình đến Cao nguyên Golan và Đông Jerusalem, song không đến Bờ Tây. - Thể chế nhà nước Theo Luật Cơ bản, Israel tự xác định là một nhà nước Do Thái và dân chủ.
Israel có thể chế dân chủ đại nghị có một hệ thống nghị viện, đại diện tỷ lệ và phổ thông đầu phiếu. Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ và Knesset đóng vai trò cơ quan lập pháp. Israel là một quốc gia phát triển và là một thành viên của OECD,có nền kinh tế lớn thứ 35 thế giới theo GDP danh nghĩa tính đến năm 2015. Quốc gia hưởng lợi từ lực lượng lao động có kỹ năng cao, và nằm trong số các quốc gia có giáo dục nhất trên thế giới với tỷ lệ công dân có bằng bậc đại học vào hàng đầu.
Israel có tiêu chuẩn sinh hoạt cao nhất tại Trung Đông, và đứng thứ tư tại châu Á, và nằm trong các quốc gia có tuổi thọ dự tính cao nhất thế giới. - Kinh tế Năm 2010, Israel gia nhập OECD. Israel có số lượng công ty khởi nghiệp nhiều thứ hai thế giới (sau Hoa Kỳ) theo một nghiên cứu năm 2005 và có nhiều công ty nhất được niêm yết tại NASDAQ bên ngoài Bắc Mỹ. Năm 2010, Israel xếp hạng 17 trong số các quốc gia phát triển nhất về kinh tế, theo Niên giám Cạnh tranh Thế giới của IMD.
Kinh tế Israel được xếp hạng bền vững nhất thế giới trong việc đối diện với khủng hoảng, và cũng xếp thứ nhất về tỷ lệ đầu tư vào các trung tâm nghiên cứu và phát triển. Ngân hàng Israel được xếp hạng nhất trong số các ngân hàng trung ương về hoạt động hiệu quả, tăng từ vị trí thứ tám vào năm 2009 trước đó. Israel cũng được xếp hạng đầu thế giới về cung cấp nhân lực lành nghề. Năm 2015, dự trữ ngoại tệ và vàng của Israel là 90,58 tỷ USD[9].
Tính đến năm 2016, GDP của Israel đạt 311.739 USD, đứng thứ 35 thế giới, đứng thứ 12 châu Á và đứng thứ 4 Trung Đông.