Đặt vấn đề Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi có xu hướng phát triển mạnh mẽ đặc biệt là ngành chăn nuôi gia cầm.Theo số liệu của Tổng cục Thống kê đến tháng 04/2017 nước ta có 347,1 triệu gia cầm, trong đó có 71,4 triệu vịt, 29,9 triệu vịt đẻ trứng, sản xuất được 2,07 tỷ quả trứng và 106,1 nghìn tấn thịt, đóng góp một phần phần quan trọng vào phát triển kinh tế của cả nước. Nhằm đẩy mạnh phát triển chăn nuôi vịt hướng trứng trong nông hộ, ngoài các giống vịt hướng trứng cho năng suất trứng cao đang nuôi ở Việt Nam hiện nay như giống vịt Cỏ, Khaki Campbell, CV Layer 2000, Triết Giang là những giống truyền thống lâu năm. Để làm phong phú về giống và nhiều chọn lựa cho người chăn nuôi vịt chuyên trứng, ngày 14/6/2011 giống vịt TC – Viện chăn nuôi được Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn công nhận là một giống. Vịt TC được lai giữa vịt Triết Giang và vịt Cỏ cánh sẻ và đã qua nhiều thế hệ chọn lọc tạo thành nhóm giống, ổn định về đặc điểm ngoại hình và khả năng sản xuất và đây là một giống vịt chuyên trứng với năng suất cao phù hợp với điều kiện khí hậu chăn nuôi tại Việt Nam.
Thái Nguyên là một tỉnh miền núi, nhiều địa phương trong tỉnh có tập quán chăn nuôi vịt nhỏ lẻ, tận dụng nguồn thức ăn trong tự nhiên. Phương thức chăn nuôi như vậy tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh ký sinh trùng nói chung và bệnh ký sinh trùng ở vịt nói riêng phát triển. Bệnh ký sinh trùng ở vịt đã, đang và sẽ tiếp tục gây ảnh hưởng đáng kể đến năng suất chăn nuôi vịt tại các địa phương và làm giảm hiệu quả kinh tế của người chăn nuôi. Để góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài ‘‘Đánh giá khả năng sản xuất và hiệu quả tẩy giun tròn của levamisol trên vịt chuyên trứng TC nuôi tại Thái Nguyên”.
Mục đích của đề tài - Xác định khả năng sản xuất trứng của vịt TC. 2 - Xác địnhtỷ lệ và cường độ nhiễm ký sinh trùng của đàn vịt TC. - Đánh giá hiệu lực tẩy trừ giun tròn của thuốc levamisol. - Đề xuất một số biện pháp thú y để phòng bệnh ký sinh trùng trên đàn vịt nuôi cạn.
Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học – Xác định được khả năng sản xuất của vịt TC nuôi hoàn toàn trên cạn tại Thái Nguyên, từ đó góp phần vào làm phong phú số liệu sức sản xuất của giống vịt này. – Xác định được tỷ lệ, cường độ nhiễm ký sinh trùng trên vịt và hiệu quả tẩy trừ. Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả của đề tài là cơ sở để phát triển chăn nuôi giống vịt này với nơi không có nước cho vịt bơi, tắm.
- Là cơ sở để khuyến cáo người chăn nuôi vịt trong việc sử dụng levamisol. - Bản thân sinh viên được làm quen với công tác nghiên cứu khoa học. 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Tổng quan tài liệu 2.1 Các thông tin về vịt TC Vịt TC là giống vịt lai được các nhà khoa học Việt Nam lai tạo giữa mái vịt Cỏ và trống vịt Triết Giang.
Được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chính thức công nhận là giống vật nuôi được phép sản xuất kinh doanh tại Thông tư số 25/2015/TT–BNNPTNT ngày 01/7/2015 và được Cục Chăn nuôi công nhận là tiến bộ kỹ thuật tại Quyết định số 120/QĐ–CN–GSN ngày 14/6/2011. Vịt được nuôi chủ yếu để lấy trứng và cũng là giống vịt có năng suất trứng cao nhất thế giới hiện nay. Vịt TC có ngoại hình đặc trưng của một giống vịt siêu trứng: Cơ thể thanh gọn, thân, cổ nhỏ và dài, màu lông tương đối đồng nhất, con mái có màu cánh sẻ nhưng nhạt hơn vịt Cỏ, đậm hơn vịt Triết Giang. Vịt nhanh nhẹn, hoạt động mạnh và thích nghi cao với phương thức chăn thả.
Vịt TC có tỷ lệ nuôi sống cao, cả giai đoạn vịt con và hậu bị đều đạt trên 95%. Vịt thành thục sớm (127 ngày) và đạt đỉnh cao ở tuần đẻ thứ 6. Tỷ lệ đẻ bình quân trong 52 tuần đẻ là 78%, năng suất trứng đạt 284 quả/mái. Khối lượng trứng của vịt TC là 67 g, cao hơn rõ rệt so với trứng vịt Triết Giang (61g).
Các chỉ tiêu về chất lượng trứng của vịt TC đều tương đối cao.2 Cơ sở khoa học về khả năng sinh sản của gia cầm Khả năng sinh sản của gia cầm được thể hiện thông qua các chỉ tiêu như tuổi thành thục sinh dục, năng suất trứng, khối lượng trứng, hình dáng, chất lượng trứng, khả năng thụ tinh, khả năng ấp nở. Khả năng sinh sản của gia cầm phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố như: Yếu tố di truyền, giống, dòng, thức ăn, chăm sóc nuôi dưỡng, chế độ chiếu sáng, phương thức nuôi,.1 Cơ sở giải phẫu cơ quan sinh dục gia cầm Khác với với gia súc và các loài động vật khác, các nhà phôi thai học đã nghiên cứu và chỉ ra rằng: Trứng của gia cầm là một tế bào sinh sản khổng lồ, bao gồm lòng đỏ, lòng trắng, màng vỏ và vỏ. Buồng trứng có chức năng hình thành lòng đỏ. Còn các phần khác được hình thành trong quá trình trứng theo ống dẫn trứng ra ngoài, trước hết là lòng trắng tiếp là màng vỏ và cuối cùng là vỏ.
Nhiều tác giả đã nghiên cứu và cho rằng, ở gia cầm trong quá trình phát triển của phôi thai thì bên trái và bên phải đều có buồng trứng phát triển, nhưng sau khi nở ra buồng trứng bên phải teo đi chỉ còn buồng trứng bên trái. Một số tác giả cũng cho rằng, ở một số trường hợp cá biệt thì gia cầm mái cao sản có buồng trứng phát triển ở cả hai bên. Sau khi trứng chín, trứng rụng vào loa kèn là phần đầu tiên trong ống dẫn trứng. Ở đây trứng dừng lại khoảng 20 phút, nếu gặp tinh trùng sẽ xảy ra quá trình thụ tinh.
Và lớp lòng trắng đầu tiên được hình thành ở cổ phễu, bao bọc xung quanh lòng đỏ, do lòng đỏ chuyển động xoay tròn theo trục dọc, lớp lòng trắng xoắn lại tạo thành dây chằng lòng đỏ và hoàn chỉnh khi đến tử cung. Sau loa kèn đến đoạn ống tiết lòng trắng, ở đây trứng dừng lại khoảng 3 tiếng để hình thành tiếp lòng trắng. Sau khi lòng trắng gần hoàn thiện, trứng tiếp tục di chuyển theo chiều xoay tròn đến bộ phận eo. Tại đây, tế bào trứng tiếp tục được hoàn thiện lòng trắng và tạo màng dưới vỏ.
Trứng dừng lại ở đoạn này khoảng 70 – 75 phút. Màng dưới vỏ được hình thành, trứng di chuyển xuống tử cung. Tử cung có hình túi, dài khoảng 8 – 10 cm. Phía ngoài màng dưới vỏ bắt đầu hình thành vỏ cứng, mới bắt đầu là sự lắng đọng những hạt rất nhỏ trên bề mặt của màng dưới vỏ, sau đó tăng lên nhờ quá trình hấp thu muối canxi.
Muối canxi lắng đọng được hòa lẫn với một ít lòng trắng tạo thành những núm gai rất vững. Những núm gai này gắn chặt với nhau nhưng giữa chúng có các khoảng trống có tác dụng trao đổi khí (gọi là lỗ khí). Biểu mô tử cung còn tiết ra một số chất tạo thành lớp màng mỏng phủ lên trên vỏ cứng. Thời gian trứng qua tử cung mất 19 – 20 giờ.
Sau khi trứng được hoàn thiện, trứng chuyển động qua âm đạo và qua lỗ huyệt ra ngoài (Trần Thanh Vân và cs 2015 [30]). Năng suất trứng Năng suất trứng hay sản lượng trứng là số lượng trứng của một gia cầm mái đẻ ra trên một đơn vị thời gian. Đối với gia cầm thì đây là chỉ tiêu quan trọng, nó phản ánh trạng thái sinh lý và khả năng hoạt động của hệ sinh dục. Năng suất trứng là một tính trạng số lượng nên nó phụ thuộc nhiều vào điều kiện ngoại cảnh.
Năng suất trứng phụ thuộc nhiều vào loài, giống, hướng sản xuất, mùa vụ và đặc điểm của cá thể. Năng suất trứng được đánh giá qua sự phụ thuộc vào cường độ đẻ và thời gian kéo dài sự đẻ, Fairful và cs (1990) [36] cho biết: Khi điều kiện môi trường thích hợp (nhiệt độ, ánh sáng, dinh dưỡng…) nhiều gen tham gia điều khiển quá trình liên quan đến sinh sản đều phát huy tác dụng, cho phép gia cầm phát huy được đầy đủ tiềm năng di truyền của chúng. Theo Hoàng Thị Lan và cs (2009) [8] hệ số di truyền năng suất trứng vịt CV Super M của dòng trống T5 là 0,46; T1 là 0,43 và của dòng mái T6 là 0,55; T4 là 0,52. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất trứng * Các yếu tố di truyền cá thể Có 5 yêu tố di truyền ảnh hưởng đến năng suất trứng của gia cầm đó là tuổi thành thục sinh dục, cường độ đẻ trứng, tính nghỉ đẻ mùa vụ, thời gian kéo dài chu kỳ đẻ trứng và tính ấp bóng.
- Ảnh hưởng của tuổi thành thục về tính Tuổi thành thục có liên quan chặt chẽ tới năng suất trứng. Thành thục sớm là một tính trạng mong muốn. Song phải chú ý đến khối lượng cơ thể. Tùy vào từng giống để nuôi gia cầm giai đoạn hậu bị sao cho tuổi đẻ và khối lượng vào đẻ phù hợp.
- Ảnh hưởng của cường độ đẻ trứng Cường độ đẻ trứng có tương quan chặt chẽ với năng suất trứng trong một năm, nhất là cường độ đẻ trứng trong 3 - 4 tháng đầu tiên. Vì vậy để đánh giá 6 năng suất trứng của gia cầm người ta thường kiểm tra cường độ đẻ trứng của 3- 4 tháng đầu để có những phán đoán sớm, kịp thời trong công tác chọn giống. - Ảnh hưởng của thời gian kéo dài chu kỳ đẻ trứng Chu kỳ đẻ trứng của gia cầm được tính từ khi gia cầm đẻ quả trứng đầu tiên đến khi gia cầm nghỉ để thay lông ( đây là một bản năng của gia cầm và do yếu tố di truyền). Sau đó gia cầm lại tiếp tục đẻ chu kỳ thứ hai.
Năng suất trứng của gia cầm phụ thuộc vào thời gian này kéo dài chu kỳ đẻ thứ nhất, thời gian này càng dài thì sản lượng trứng gia cầm càng cao. Tùy thuộc vào giống gia cầm mà thời gian này là khác nhau. Sản lượng trứng phụ thuộc vào thời gian kéo dài chu kỳ đẻ trứng (Kushner K. - Ảnh hưởng của tính nghỉ đẻ mùa đông Vào mùa đông nhiệt độ xuống thấp cơ thể gia cầm sử dụng thức ăn ăn vào để chống rét, do đó nhiều giống gia cầm giảm tỷ lệ đẻ dẫn đến ảnh hưởng năng suất trứng.
Tuy nhiên, ngày nay nhiều giống gia cầm được tạo ra thì tính nghỉ đẻ rất ngắn hoặc là không có.