Đặt vấn đề Chè là một loại cây xanh lâu năm rất phổ biến trên thế giới, đặc biệt là ở các nước châu Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Việt Nam, v. Trà là thức uống rất tốt cho con người. Tốt cho sức khỏe, rẻ hơn cà phê hay ca cao, sảng khoái, giảm mệt mỏi trong cơ thể, kích thích hệ thần kinh, giúp tinh thần tiêu hóa tỉnh táo, quá trình đào thải thuận lợi, cải thiện chức năng hô hấp. Do những đặc tính ưu việt của nó, trà đã trở thành thức uống phổ biến với nhu cầu tiêu dùng ngày càng tăng trên khắp thế giới.
Việt Nam là một trong những nước ở Châu Á có điều kiện tự nhiên thích hợp cho cây chè phát triển. Nước ta có lịch sử trồng trà lâu đời. Năng suất và sản lượng của cây chè rất ổn định và có giá trị kinh tế cao. Điều này sẽ giải quyết việc làm, tăng thu nhập cho người lao động, nhất là khu vực miền Trung, du lịch và miền núi.
Vì vậy, Chè búp Thái Nguyên có chất lượng cao. Các nông dân trồng chè trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đều có kỹ thuật chăm sóc, thu hái và chế biến chè có tay nghề cao được các nghệ nhân chè lành nghề thực hiện thủ công bằng các công cụ chế biến thủ công truyền thống. Họ đã cho ra những sản phẩm chè đẹp mắt. Trà có vị ngọt hơi chát nhẹ đặc trưng riêng của trà Thái Nguyên.
Do chất lượng tốt, giá trị cao nên sản phẩm chè Thái Nguyên được tiêu thụ và xuất khẩu. Tuy nhiên, do nguồn chè chất lượng cao còn ít, mẫu mã sản phẩm và giá chè xuất khẩu của Việt Nam còn rất thấp cũng ảnh hưởng đến chè Thái Nguyên. Xã Bản Ngoại thuộc huyện Đại Từ, cách thành phố khoảng 30 km và cách thị trấn Hùng Sơn 4 km. Xã coi trọng phát triển nông nghiệp vì điều kiện thời tiết rất thuận lợi cho cây chè.
Tuy nhiên, người dân trồng chè ở đây còn manh mún, nhỏ lẻ, nội địa, sản phẩm chè làm ra có chất lượng chưa cao nên chưa đủ sức cạnh tranh. Sản xuất của con người vẫn còn nhiều lỗ hổng. 2 Giá cả vẫn còn biến động theo thị trường do người dân biết rất ít về cách trồng, thu hoạch và chăm sóc. Xã Bản Ngoại vẫn chưa đưa ra một bức tranh đầy đủ về hiệu quả kinh tế của cây chè và hiệu quả sản xuất của cây chè so với các loại cây trồng khác.
Xã Bản Ngoại có diện tích trồng chè là 243 ha, diện tích chế biến chè là 223,1 ha (trong đó diện tích chè tập trung là 120 ha), sản lượng chè búp nguyên liệu 6 tháng là 1. Theo đánh giá của chính quyền địa phương, cây chè ở đây có hiệu quả kinh tế vượt trội so với các loại cây trồng khác. Xuất phát từ những vấn đề trên, tôi đã cố gắng tìm hiểu đề tài này. “Đánh giá hiệu quả kinh tế của hộ sản xuất chè tại xã Bản Ngoại, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên”.2 Mục tiêu của khóa luận.1 Mục tiêu chung.
Mục tiêu chung của nghiên cứu này là tìm hiểu, phân tích, đánh giá đầy đủ, chính xác hiệu quả kinh tế cây chè của hộ nông dân tại xã Bản Ngoại và đưa ra giải pháp nâng cao năng suất, thu nhập cho người dân.2 Mục tiêu cụ thể - Áp dụng hệ thống hóa lý luận vào thực tiễn để sản xuất chè đạt hiệu quả kinh tế - Đánh giá, phân tích điều kiện tự nhiên của xã - Phân tích kinh tế và đánh giá tình hình sản xuất chè hiện nay - Đưa ra một số giải pháp giúp nâng cao năng suất, sản lượng và chất lượng của chè 1. Ý nghĩa khóa luận 1. Ý nghĩa trong khoa học - Tìm hiểu thực tế sản xuất và hiệu quả kinh tế của cây chè. - Nâng cao được kiến thức chuyên ngành và vận dụng vào thực tiễn.
3 - Mở rộng kiến thức khoa học và thực tiễn - Khóa luận cuối khóa giúp sinh viên củng cố lại những kiến thức, chuyên môn đã học trong quá trình học tập và tạo điều kiện để sinh viên có cơ hội tiếp cận thực tế các kiến thức đã học. - Khóa luận tạo điều kiện phát huy tính chủ động, tích cực học tập, nghiên cứu của sinh viên. - Đây là khoảng thời gian quý giá đối với tất cả sinh viên, là cơ hội để vận dụng và áp dụng những kiến thức đã học vào lĩnh vực nghiên cứu khoa học và là bước đệm để thực hiện những ý tưởng nghiên cứu khoa học tiếp theo của mình. Ý nghĩa thực tiễn - Nắm bắt được hiệu quả kinh tế mà cây chè mang lại cho địa phương và giúp người nông dân có thu nhập cao.
- Khuyến khích mở rộng quy mô trồng chè và hướng dẫn nâng cao hiệu quả kinh tế cây chè. 4 PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Tầm quan trọng của việc phát triển sản xuất chè Sản phẩm chè hiện nay đang là thức uống rẻ được nhiều các quốc gia ưa chuộng nó có nhiều tác dụng trong cơ thể con người như thanh lọc cơ thể, nâng cao năng lực làm việc.
Đối với nước ta, sản phẩm chè không chỉ phục vụ tiêu dùng trong nước mà còn tạo ra những mặt hàng xuất khẩu có giá trị, tích lũy ngoại tệ, góp phần xây dựng đất nước. Nông dân trồng chè có thể có thu nhập tốt để giải quyết. Vấn đề thất nghiệp và thất nghiệp. Chè là cây lâu năm, có thể cho thu hoạch liên tục trong khoảng 20 đến 30 năm nên có giá trị kinh tế cao.
Chè rất thích hợp canh tác ở trung du và miền núi. Cây chè không chỉ có giá trị kinh tế mà còn giúp cải tạo thiên nhiên, phủ xanh đất trống đồi trọc, góp phần bảo vệ môi trường. Kỹ thuật sản xuất và đặc điểm kinh tế sản xuất chè Chăm sóc cây chè đòi hỏi trình độ tay nghề rất cao, từ khâu trồng, chăm sóc, thu hái, chế biến và bảo quản. Vì vậy cần áp dụng mọi kỹ thuật vào sản xuất để tạo ra sản phẩm tốt, loại bỏ dần những phương thức trồng chè lạc hậu.
Tạo ra sản phẩm có giá trị kinh tế cao thu hút nhà đầu tư trong nước và nước ngoài - Những điều kiện yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất chè. * Điều kiện tự nhiên + Đất đai và địa hình: Đất đai là tư liệu sản xuất quan trọng nhất của nông nghiệp nói chung và cây chè nói riêng. Đất đai là yếu tố ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và lợi nhuận của chè. Hệ số mặt đất cho phép phát bóng trải rộng trên các khu vực địa hình khác nhau.
Để làm được chè có chất lượng cao 5 và đặc biệt thơm ngon thì chè phải được trồng ở độ cao vừa phải. Hầu hết các vùng trồng chè trên thế giới thường ở độ cao từ 500 đến 800 mét so với mực nước biển. Để cây chè sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất cao thì đất trồng chè phải đảm bảo các yêu cầu: có độ sâu, chua, thoát nước tốt, đất tơi xốp, giàu mùn, đất tơi xốp. Độ pH thích hợp (4,5-6), tầng đất sâu tối thiểu 60cm, mực nước ngầm dưới 1m Địa hình có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng phát triển của cây chè, năng suất và chất lượng chè.
+ Về thời tiết, khí hậu: Ngoài thổ nhưỡng, địa hình thì các yếu tố nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, số giờ chiếu sáng và sự thay đổi theo mùa cũng ảnh hưởng đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng chè. * Về kỹ thuật tri thức công nghệ + Ảnh hưởng của giống chè: Chè là cây trồng có chu kỳ sản xuất dài, giống chè chất lượng cao có vai trò đặc biệt quan trọng trong sản xuất. Vì vậy, ngay từ rất sớm, các nhà khoa học và nông dân trồng chè đã quan tâm nghiên cứu, chọn tạo và sử dụng các giống chè ưu việt phù hợp với vùng miền của mình. + Tưới nước chè: chè ưa ẩm, búp chè chứa nhiều ẩm, nhưng chè rất sợ ngập và không chịu ngập.
Khi hạn hán xảy ra, chè trở nên cằn cỗi, khó hấp thụ chất dinh dưỡng từ đất, hạn hán kéo dài làm giảm năng suất, thậm chí có thể chết cây. Do đó, nó là cần thiết để tưới nước chè. Đây là biện pháp giữ ẩm cho đất, đảm bảo cho cây trồng sinh trưởng bình thường, cho năng suất và chất lượng. + Mật độ trồng chè: Phải đảm bảo mật độ trồng chè hợp lý để đạt năng suất cao.
Mật độ trồng chè phụ thuộc vào vùng trồng chè. Nói chung, phân bố các mật độ tee khác nhau tùy thuộc vào các điều kiện. Nếu quá mỏng hoặc quá dày sẽ ảnh hưởng đến năng suất, sử dụng đất không đúng mục đích, không chịu được xói mòn và cỏ dại. 6 + Tỉa, đốn chè: Tỉa chè là biện pháp kỹ thuật có ảnh hưởng lớn đến sinh trưởng và phát triển của cây chè, ảnh hưởng đến cả năng suất và chất lượng chè.
Do đó, kỹ thuật đốn chè được chú trọng nhiều. Nghệ thuật đốn chè từ lâu đã được nhắc đến ở Việt Nam + Bón phân: Bón phân cho chè là biện pháp kỹ thuật quan trọng nhằm thúc đẩy sinh trưởng, phát triển của cây chè, tăng năng suất và chất lượng chè. Cây chè trong quá trình sinh trưởng và phát triển đã lấy đi của đất một lượng lớn phân bón, chè thường được trồng trên các loại đất nghèo dinh dưỡng như sườn dốc, sườn đồi, sườn núi, đất không đáp ứng đủ chất dinh dưỡng cho cây chè Vì vậy, để đảm bảo cây chè sinh trưởng tốt, cho năng suất cao, chất lượng tốt, đảm bảo mục tiêu canh tác lâu dài, bảo vệ môi trường và duy trì thu nhập thì bón phân cho chè là biện pháp cần thiết. Nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước đều cho thấy hiệu quả của bón phân cho chè chiếm từ 50 – 60%, mỗi giai đoạn cây cần với liều lượng khác nhau với nguyên tắc: từ không đến có, từ ít đến nhiều, đúng lúc, đúng cách, đúng liều lượng, đảm bảo 4 nguyên tắc trong sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật Bón phân hợp lý thúc đẩy cây chè sinh trưởng phát triển, tăng khả năng chống chịu với các điều kiện bất lợi của thời tiết, tăng năng suất.
+ Hái chè: Thời điểm, mùa vụ và phương pháp hái chè ảnh hưởng đến chất lượng chè nguyên liệu. Hái trà, bao gồm một tôm hai lá, trong trà rất giàu polyphenol và caffeine. Nếu hái quá già chất lượng chè sẽ kém đi, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây chè.