Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Một Số Mô Hình Sản Xuất Rau An Toàn Tại Huyện Nho Quan, Tỉnh Ninh Bình

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay đánh giá hiệu quả kinh tế một số mô hình sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện nho quan tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Trịnh Thị Thu
• Người hướng dẫn: TS. Kiều Thị Thu Hương
• Trường học: Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Sản Xuất Rau An Toàn Tại Nho Quan, Ninh Bình
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Nho Quan

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN THẠC SỸ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế một số mô hình SXR an toàn
• 1.2. Một số khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Khái niệm và yếu tố sản xuất
• 1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế sản xuất rau an toàn
• 1.4. Cơ sở thực tiễn về hiệu quả kinh tế về sản xuất rau an toàn
• 1.5. Hiệu quả kinh tế rau an toàn ở một số nước trên thế giới
• 1.6. Tình hình phát triển và hiệu quả sản xuất rau an toàn ở Việt Nam
• 1.7. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài nghiên cứu
• 1.8. Bài học kinh nghiệm về sản xuất rau an toàn cho huyện Nho Quan
• 2. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Đặc điểm địa bàn huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.1.3. Nhân khẩu và lao động của huyện Nho Quan
• 2.1.4. Điều kiện cơ sở hạ tầng của huyện Nho Quan
• 2.2. Đánh giá những thuận lợi và khó khăn về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội đến sản xuất rau an toàn của huyện Nho Quan
• 2.3. Nội dung nghiên cứu
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2.4.1. Phương pháp tiếp cận
• 2.4.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4.3. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.4.4. Phương pháp xử lý thông tin
• 2.4.5. Phương pháp phân tích
• 2.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Tình hình sản xuất rau an toàn của huyện Nho Quan
• 3.2. Thực trạng sản xuất và đánh giá hiệu quả sản xuất rau an toàn của các hộ điều tra trên địa bàn huyện Nho Quan
• 3.2.1. Thông tin cơ bản của hộ sản xuất an toàn huyện Nho Quan
• 3.2.2. Quy trình và tình hình sản xuất rau an toàn của huyện Nho Quan
• 3.2.3. Kết quả sản xuất rau an toàn của các hộ điều tra ở huyện Nho Quan
• 3.2.4. Đánh giá hiệu quả kinh tế bình quân trên ha của các hộ sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Nho Quan
• 3.2.5. Phân tích những yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất rau an toàn trên địa bàn huyện Nho Quan
• 3.2.5.1. Đầu tư thâm canh
• 3.2.5.2. Ảnh hưởng của thị trường
• 3.2.5.3. Yếu tố về rủi ro đối với hộ sản xuất rau an toàn
• 3.2.6. Đánh giá chung về hiệu quả kinh tế sản xuất rau an toàn của huyện Nho Quan tỉnh Ninh Bình
• 3.2.7. Kết quả đạt được
• 3.2.8. Những hạn chế và nguyên nhân
• 3.2.9. Giải pháp sau khi phân tích nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất rau an toàn
• 3.2.9.1. Cơ sở khoa học của việc đưa ra giải pháp
• 3.2.9.2. Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất rau an toàn
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Sản Xuất Rau An Toàn Tại Nho Quan

Mô hình sản xuất rau an toàn tại Nho Quan, Ninh Bình đang trở thành một trong những hướng đi quan trọng trong phát triển nông nghiệp bền vững. Việc đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình này không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn đảm bảo an toàn thực phẩm cho cộng đồng. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về tình hình sản xuất rau an toàn tại địa phương.

1.1. Đặc Điểm Địa Lý Và Kinh Tế Của Nho Quan

Nho Quan là huyện có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc sản xuất rau an toàn. Đặc điểm địa lý và khí hậu tại đây tạo điều kiện cho nhiều loại rau phát triển tốt, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho người dân.

1.2. Tình Hình Sản Xuất Rau An Toàn Tại Ninh Bình

Tình hình sản xuất rau an toàn tại Ninh Bình đã có những bước phát triển đáng kể. Các mô hình sản xuất rau an toàn đang được áp dụng rộng rãi, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm và thu nhập cho nông dân.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Sản Xuất Rau An Toàn Tại Nho Quan

Mặc dù mô hình sản xuất rau an toàn tại Nho Quan có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu kiến thức về kỹ thuật canh tác, và sự cạnh tranh từ rau không an toàn đang ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế.

2.1. Quy Mô Sản Xuất Nhỏ Lẻ

Nhiều hộ sản xuất rau an toàn tại Nho Quan vẫn duy trì quy mô nhỏ lẻ, dẫn đến khó khăn trong việc áp dụng công nghệ và nâng cao năng suất.

2.2. Thiếu Kiến Thức Về Kỹ Thuật Canh Tác

Nông dân chưa được đào tạo bài bản về kỹ thuật sản xuất rau an toàn, dẫn đến việc áp dụng không đồng bộ và hiệu quả thấp.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Sản Xuất Rau An Toàn

Để đánh giá hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất rau an toàn, cần áp dụng các phương pháp phân tích định lượng và định tính. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ sản xuất sẽ giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế.

3.1. Phân Tích Chi Phí Và Doanh Thu

Phân tích chi phí và doanh thu là phương pháp cơ bản để đánh giá hiệu quả kinh tế. Việc này giúp xác định lợi nhuận thực tế từ sản xuất rau an toàn.

3.2. Khảo Sát Ý Kiến Nông Dân

Khảo sát ý kiến nông dân về các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất rau an toàn sẽ cung cấp thông tin quý giá cho việc cải thiện mô hình.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Kinh Tế Mô Hình Sản Xuất Rau An Toàn

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình sản xuất rau an toàn tại Nho Quan mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn so với các mô hình sản xuất truyền thống. Nông dân tham gia mô hình này có thu nhập ổn định và bền vững hơn.

4.1. So Sánh Hiệu Quả Kinh Tế Giữa Các Mô Hình

So sánh giữa mô hình sản xuất rau an toàn và mô hình truyền thống cho thấy sự khác biệt rõ rệt về lợi nhuận và chi phí sản xuất.

4.2. Tác Động Đến Cuộc Sống Nông Dân

Mô hình sản xuất rau an toàn không chỉ nâng cao thu nhập mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống cho nông dân, giúp họ có điều kiện sống tốt hơn.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kinh Tế

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy mô hình sản xuất rau an toàn tại Nho Quan có nhiều tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, cần có các giải pháp cụ thể để khắc phục những thách thức hiện tại và nâng cao hiệu quả kinh tế.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Đào Tạo Nông Dân

Cần tổ chức các khóa đào tạo về kỹ thuật sản xuất rau an toàn cho nông dân để nâng cao kiến thức và kỹ năng canh tác.

5.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Từ Chính Quyền

Chính quyền địa phương cần có chính sách hỗ trợ và đầu tư cho mô hình sản xuất rau an toàn, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sự phát triển mạnh mẽ của ngành nông nghiệp, sản xuất rau an toàn (SXR an toàn) ngày càng được quan tâm tại Việt Nam, đặc biệt tại huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình. Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn, nhu cầu sử dụng rau an toàn tăng cao do mối lo ngại về thực phẩm bẩn và các bệnh liên quan đến thực phẩm không an toàn. Từ năm 2016 đến 2018, diện tích trồng rau an toàn tại huyện Nho Quan có xu hướng giảm gần 25%, từ 469,5 ha xuống còn 338 ha, ảnh hưởng trực tiếp đến sản lượng và thu nhập của người dân. Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả kinh tế của một số mô hình sản xuất rau an toàn tại địa bàn huyện, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả kinh tế đến năm 2025 và tầm nhìn 2030. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các xã trọng điểm như Yên Quang, Văn Phong, Lạng Phong, với số liệu thu thập từ năm 2016 đến 2018 và khảo sát thực tế năm 2018. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển bền vững ngành sản xuất rau an toàn, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn tại Nho Quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết kinh tế nông nghiệp và quản lý sản xuất, trong đó có:

• Lý thuyết sản xuất: Sản xuất là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào như lao động, vốn, đất đai để tạo ra sản phẩm. Hàm sản xuất thể hiện mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra, quyết định chi phí và hiệu quả sản xuất.
• Khái niệm sản xuất rau an toàn: Theo Bộ Nông nghiệp & PTNT, rau an toàn là sản phẩm được sản xuất theo quy trình đảm bảo các tiêu chuẩn về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng nitrat và kim loại nặng dưới mức cho phép, không bị dập nát hay ngâm hóa chất độc hại.
• Hiệu quả kinh tế: Được đánh giá qua các chỉ tiêu như tổng giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng, thu nhập hỗn hợp, hiệu quả sử dụng lao động và chi phí đầu vào.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế: Bao gồm điều kiện tự nhiên (đất đai, khí hậu, nguồn nước), biện pháp kỹ thuật (giống, quy trình chăm sóc), và yếu tố kinh tế - tổ chức (trình độ người sản xuất, quy mô sản xuất, tổ chức tiêu thụ).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu thứ cấp từ các báo cáo thống kê của huyện Nho Quan giai đoạn 2016-2018 và số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát trực tiếp 150 hộ sản xuất rau an toàn năm 2018.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích nhằm đảm bảo đại diện cho các mô hình sản xuất rau an toàn phổ biến tại các xã trọng điểm.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả, phân tích chi phí - lợi ích, và mô hình hồi quy để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế. Các chỉ tiêu như giá trị sản xuất bình quân, chi phí trung gian, giá trị gia tăng và thu nhập hỗn hợp được tính toán chi tiết.
• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu thứ cấp từ 2016-2018, khảo sát thực địa và phỏng vấn năm 2018, phân tích và tổng hợp kết quả trong năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiệu quả kinh tế của các mô hình sản xuất rau an toàn: Giá trị sản xuất bình quân của các hộ trồng rau an toàn năm 2018 đạt khoảng 250 triệu đồng/ha, chi phí trung gian bình quân khoảng 120 triệu đồng/ha, giá trị gia tăng bình quân đạt 130 triệu đồng/ha, thu nhập hỗn hợp bình quân đạt 110 triệu đồng/ha. Hiệu quả kinh tế trên một đồng chi phí trung gian đạt 1,08, cho thấy sản xuất rau an toàn có lợi nhuận khả quan.
2. Ảnh hưởng của quy mô sản xuất: Các hộ có quy mô sản xuất từ 0,5 ha trở lên có hiệu quả kinh tế cao hơn 15% so với các hộ quy mô nhỏ hơn, nhờ tiết kiệm chi phí và áp dụng kỹ thuật tốt hơn.
3. Tác động của kỹ thuật canh tác: Hộ áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn (VietGAP hoặc tương đương) có giá trị gia tăng cao hơn 20% so với hộ sản xuất theo phương pháp truyền thống.
4. Yếu tố thị trường và rủi ro: Khoảng 70% hộ sản xuất rau an toàn gặp khó khăn trong khâu tiêu thụ do thiếu liên kết thị trường và biến động giá cả, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh tế.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy sản xuất rau an toàn tại huyện Nho Quan mang lại hiệu quả kinh tế tích cực, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp bền vững. Việc áp dụng quy trình kỹ thuật hiện đại và mở rộng quy mô sản xuất là yếu tố then chốt nâng cao hiệu quả. So với các nghiên cứu tại các tỉnh như Lâm Đồng và Bắc Ninh, hiệu quả kinh tế tại Nho Quan còn thấp hơn do quy mô nhỏ, thiếu liên kết thị trường và hạn chế về kỹ thuật. Biểu đồ so sánh hiệu quả kinh tế giữa các mô hình và địa phương có thể minh họa rõ nét sự khác biệt này. Ngoài ra, các yếu tố tự nhiên như đất đai và khí hậu tại Nho Quan cũng ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng rau, đòi hỏi có giải pháp kỹ thuật phù hợp. Việc thiếu các chính sách hỗ trợ đồng bộ và cơ sở hạ tầng còn hạn chế cũng là nguyên nhân làm giảm hiệu quả sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo và chuyển giao kỹ thuật: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật trồng rau an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP cho nông dân, nhằm nâng cao năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm. Thời gian thực hiện trong 2 năm tới, do Sở Nông nghiệp và các tổ chức liên quan chủ trì.
2. Xây dựng vùng sản xuất tập trung quy mô lớn: Khuyến khích liên kết các hộ sản xuất thành hợp tác xã hoặc tổ hợp tác để mở rộng quy mô, giảm chi phí và tăng sức cạnh tranh trên thị trường. Mục tiêu đạt diện tích vùng sản xuất tập trung tăng 30% đến năm 2025.
3. Phát triển hệ thống tiêu thụ và liên kết thị trường: Hỗ trợ xây dựng kênh phân phối, ký kết hợp đồng bao tiêu sản phẩm giữa người sản xuất và doanh nghiệp, giảm thiểu rủi ro về giá cả và đầu ra. Thời gian triển khai trong 3 năm, phối hợp giữa chính quyền địa phương và doanh nghiệp.
4. Đầu tư cơ sở hạ tầng và hỗ trợ tài chính: Cải thiện hệ thống tưới tiêu, kho lạnh bảo quản và hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho nông dân sản xuất rau an toàn. Các chương trình này cần được triển khai đồng bộ trong giai đoạn 2021-2025, do UBND huyện và Ngân hàng chính sách xã hội phối hợp thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân và hộ sản xuất rau an toàn: Nhận biết các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế, áp dụng kỹ thuật và mô hình sản xuất phù hợp để nâng cao thu nhập.
2. Các nhà quản lý và hoạch định chính sách địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển sản xuất rau an toàn, phát triển vùng chuyên canh và thị trường tiêu thụ.
3. Các tổ chức hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp: Tham khảo để tổ chức liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm hiệu quả hơn, giảm thiểu rủi ro thị trường.
4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Là tài liệu tham khảo bổ ích về phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế và các yếu tố ảnh hưởng trong sản xuất rau an toàn tại địa phương miền núi.

Câu hỏi thường gặp

1. Sản xuất rau an toàn là gì?
   Sản xuất rau an toàn là quá trình trồng rau theo quy trình kỹ thuật đảm bảo các tiêu chuẩn về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng nitrat và kim loại nặng dưới mức cho phép, nhằm bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường.

2. Hiệu quả kinh tế của mô hình sản xuất rau an toàn tại Nho Quan ra sao?
   Hiệu quả kinh tế được đánh giá qua giá trị gia tăng bình quân khoảng 130 triệu đồng/ha và thu nhập hỗn hợp khoảng 110 triệu đồng/ha, cho thấy mô hình có lợi nhuận khả quan nhưng còn nhiều tiềm năng để cải thiện.

3. Yếu tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến hiệu quả kinh tế?
   Quy mô sản xuất và áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn là hai yếu tố quan trọng nhất, giúp tăng năng suất, giảm chi phí và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4. Người sản xuất rau an toàn tại Nho Quan gặp khó khăn gì?
   Khó khăn chính là quy mô sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết thị trường, biến động giá cả và hạn chế về kỹ thuật canh tác, cũng như thiếu hỗ trợ về vốn và cơ sở hạ tầng.

5. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao hiệu quả?
   Đào tạo kỹ thuật, xây dựng vùng sản xuất tập trung, phát triển hệ thống tiêu thụ và đầu tư cơ sở hạ tầng là các giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất rau an toàn.

Kết luận

• Sản xuất rau an toàn tại huyện Nho Quan có hiệu quả kinh tế tích cực với giá trị gia tăng bình quân đạt khoảng 130 triệu đồng/ha năm 2018.
• Quy mô sản xuất và áp dụng quy trình kỹ thuật chuẩn là nhân tố quyết định nâng cao hiệu quả kinh tế.
• Hạn chế về quy mô nhỏ, thiếu liên kết thị trường và cơ sở hạ tầng còn ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của ngành.
• Đề xuất các giải pháp đồng bộ về đào tạo, tổ chức sản xuất, thị trường và đầu tư cơ sở hạ tầng nhằm nâng cao hiệu quả đến năm 2025 và tầm nhìn 2030.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho các nhà quản lý, nông dân và doanh nghiệp trong việc phát triển sản xuất rau an toàn tại địa phương.

Hãy hành động ngay hôm nay để thúc đẩy sản xuất rau an toàn bền vững, nâng cao thu nhập và bảo vệ sức khỏe cộng đồng tại huyện Nho Quan!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế một số mô hình SXR an toàn 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm và yếu tố sản xuất * Khái niệm về sản xuất - Theo giáo trình triết học Mác-Lênin (2005): Sản xuất là hoạt động đặc trưng của con người và xã hội loài người.

Sản xuất xã hội bao gồm: sản xuất vật chất, sản xuất tinh thần, và sản xuất ra bản thân con người. Ba quá trình đó gắn bó chặt chẽ với nhau, tác động qua lại lẫn nhau, trong đó sản xuất vật chất là cơ sở của sự tồn tại và phát triển của huyện hội (Phạm Tiến Dũng, Vũ Đình Tôn, 2013). - Theo tác giả Nguyễn Văn Ngọc, trường ĐH Kinh tế quốc dân thì: “Sản xuất là hoạt động kết hợp các đầu vào nhân tố như lao động, tư bản , đất đai (đầu vào cơ bản) và/hoặc nguyên liệu (đầu vào trung gian) để tạo ra hàng hóa và dịch vụ (sản phẩm,sản lượng, đầu ra). Hoạt động này chủ yếu được khu vực doanh nghiệp thực hiện và người quản lý doanh nghiệp - tức người có quyền lựa chọn phương pháp thích hợp để kết hợp các đầu vào nhân tố - được coi là doanh nhân hay nắm giữ năng lực kinh doanh.

Mối liên hệ giữa sản lượng hàng hóa hoặc dịch vụ và đầu vào nhân tố được gọi là hàm sản xuất”. Nó cũng quyết định chi phí sản xuất của doanh nghiệp và vì vậy còn được gọi là hàm chi phí (Lê Văn Lương, 2008). - Theo quan điểm của tác giả thì: “Sản xuất là hoạt động kết hợp các yếu tố đầu vào như: lao động, vốn, đất đai hoặc nguồn nguyên liệu đầu vào để tạo ra hàng hóa và dịch vụ (sản phẩm, sản lượng) đầu ra” * Yếu tố sản xuất rau: Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Kinh tế học cổ điển phân biệt các yếu tố sản xuất được sử dụng trong sản xuất hàng hóa: - Đất hay các nguồn lực tự nhiên (tài nguyên thiên nhiên) - các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên chẳng hạn như đất đai và khoáng chất. Chi phí cho việc sử dụng đất là địa tô.

- Sức lao động - các hoạt động của con người được sử dụng trong sản xuất. Chi phí thanh toán cho sức lao động là lương. - Vốn (tư bản) - Các sản phẩm do con người làm ra hay công cụ sản xuất) được sử dụng trong sản xuất các sản phẩm khác. Vốn bao gồm máy móc, thiết bị và nhà xưởng.

Trong ý nghĩa chung, chi phí thanh toán cho vốn gọi là lãi suất. Khái niệm và đặc điểm về SXR an toàn a. Khái niệm sản xuất rau an toàn Sản xuất rau an toàn là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào bao gồm lao động, đất đai, giống, phân bón. để tạo ra các sản phẩm đầu ra là rau an toàn đạt tiêu chuẩn quy định nhằm đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người.

SXR là một ngành trong SXNN. vì vậy muốn hiểu về rau an toàn chúng ta đi từ khái niệm về nền nông nghiệp. Hiện nay trên thế giới cũng như nước ta có hai quan niệm về nền nông nghiệp sạch là nông nghiệp sạch tương đối và nông nghiệp sạch tuyệt đối. Trong đó nông nghiệp sạch tương đối là nền nông nghiệp có sự kết hợp các biện pháp thâm canh hiện đại, đặc biệt là các thành tựu về công nghệ sinh học kỹ thuật cao với các biện pháp hữu cơ để giảm thiểu mức thấp nhất việc sử dụng các loại phân bón và các loại thuốc bảo vệ thực vật hóa học nhằm hạn chế tối đa tác động xấu của sản xuất đến môi trường.

Đồng thời các sản phẩm sản xuất không có hoặc có dưới mức cho phép các dư lượng chất độc nền Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 nông nghiệp này được áp dụng phổ biến ở các nước phát triển (Lưu Thái Bình, 2012). Nông nghiệp sạch tuyệt đối là nền nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh học, nền nông nghiệp này người ta áp dụng các biện pháp hữu cơ và sinh học trở lại với các chế độ canh tác tự nhiên, không dùng các loại phân bón hóa học hay thuốc bảo vệ thực vật hóa học. nó được trồng ở nhà lưới, nhà kính với các yếu tố độc hại của môi trường bên ngoài. Nền nông nghiệp này chủ yếu chỉ được áp dụng ở các nước phát triển vì họ có nền nông nghiệp tiên tiến có điều kiện về kinh tế để đầu tư vốn cũng như cơ sở vật chất kỹ thuật cho SXNN (Lưu Thái Bình, 2012).

Từ những quan điểm đó mà, tổ chức y tế thế giới (WHO) tổ chức nông lương thế giới (FAO) đã chỉ rõ rau an toàn phải đảm bảo những yêu cầu sau: - Rau đảm bảo phẩm cấp, chất lượng không bị dự, dập nát, héo úa, không ngâm, ủ bằng chất hóa học độc hại. - Dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàm lượng Nitrat (NO3), và kim loại nặng ở dưới mức cho phép. - Rau không bị sâu bệnh không có vi sinh vật cho người và gia súc. Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn Việt Nam đã đưa ra khái niệm rau an toàn tại khoản 2 Điều 2 Quyết định số 106/2007/QĐ - BNN ngày 28 tháng 12 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Nông Nghiệp & PTNT về ban hành quy định sản xuất kinh doanh rau an toàn (Bộ Nông nghiệp & PTNT, 2007).

Rau an toàn (viết tắt là RAT): là những sản phẩm rau tươi (bao gồm các loại rau ăn: lá, thân, củ, hoa, quả, hạt; rau mầm; nấm thực phẩm) được sản xuất, thu hoạch, sơ chế phù hợp quy trình SXR an toàn. Bộ Nông nghiệp Phát triển nông thôn Việt Nam cũng đưa ra chỉ số giới hạn tối đa cho phép của một số kim loại nặng, vi sinh vật gây hại trong việc SXR an toàn quy định tại Thông tư số 07/2013/TT- BNNPTNT về ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với rau, quả, chè búp tươi đủ điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm trong quá trình sản xuất (Phụ lục 1), sơ chế và Quy Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 chuẩn QCVN 8-2:2011/BYT về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với giới hạn ô nhiễm kim loại nặng trong thực phẩm (Phụ lục 2). Đây là những quy chuẩn cần thiết và chính xác để đảm bảo chất lượng và giá trị của sản phẩm rau an toàn ở Việt Nam hiện nay (Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, 2013). Đặc điểm SXR an toàn Ngày nay đời sống nhân dân ngày một nâng cao về chất lượng.

Vì vậy nhu cầu người dân về rau an toàn là rất chính đáng bởi nó góp phần kéo dài tuổi thọ tăng sức khỏe. Rau an toàn có những đặc điểm sau: - Gần như các loại rau an toàn đều phải trải qua thời kỳ ươm cây giống, trong thời kỳ này đòi hỏi phải chăm sóc cẩn thận, loại bỏ những cây xấu, chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật, do vậy sản phẩm rau phụ thuộc rất nhiều vào cây giống. - SXR nói chung và rau an toàn nói riêng có thời gian sinh trưởng ngắn, có thể nhiều vụ trong năm góp phần cải tạo đất, nâng cao thu nhập cho người nông dân. Rau an toàn là một mặt hàng xuất khẩu có giá trị đóng góp một phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế nói chung và sự phát triển của ngành nông nghiệp nói riêng.

- SXR an toàn cần có sự bỏ vốn đầu tư cũng như công chăm sóc nhiều đòi hỏi sản xuất theo quy trình kỹ thuật nhất định. Yêu cầu chặt chẽ về điều kiện sản xuất (chọn đất, nước tưới, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và tổ chức sử dụng lao động trong sản xuất) và đặc điểm sản phẩm nên gây ra cho người sản xuất, cung ứng khó chủ động được hoàn toàn về chất lượng và số lượng rau ra thị trường. Điều này dẫn đến sự dao động lớn về giá cả, số lượng, chất lượng rau trên thị trường. - Rau là loại cây có rất nhiều sâu bệnh phá hoại trong khi đó việc SXR an toàn lại đòi hỏi hạn chế tới mức tối đa việc sử dụng thuốc hóa học.

Do đó phải có biện pháp phòng trừ sâu bệnh kịp thời hợp lý để bảo đảm chất lượng rau an toàn. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Hiện nay Đảng và Nhà nước ta đã đang quan tâm SXNN trong đó có SXR cùng với sự nỗ lực phấn đấu của người dân. Nên phát triển tương đối nhanh và đạt được những thành tựu to lớn. cùng với sự phát triển đó một thực tế là người dân chạy theo lợi nhuận, ít quan tâm đến việc phòng trừ sâu bệnh, sử dụng thuốc hóa học, phân bón không khoa học, các bước chăm sóc thì chưa đúng quy trình kỹ thuật.

nên đã gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến sức khỏe của con người. Đặc biệt là người tiêu dùng không được sử dụng rau an toàn mà phải sử dụng rau không an toàn. Vì vậy số vụ ngộ độc ngày càng gia tăng. Khi nền kinh tế càng phát triển thì nguy cơ nhiễm độc của con người ngày càng cao.

Ngay như sản xuất rau, nếu NO3 ở dưới mức cho phép thì không gây nguy hiểm nhưng nếu vượt quá ngưỡng cho phép thì ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Tiêu chuẩn rau an toàn và quy trình sản xuất rau an toàn a. Tiêu chuẩn rau an toàn Rau an toàn phải mang đầy đủ những tiêu chuẩn được quy định là an toàn như: bề ngoài không được dập nát, không ngâm ủ bằng hóa chất. Và hàm lượng kim loại tồn dư bảo vệ thực vật không được quá mức cho phép quy định.

Văn bản chính thức định nghĩa rau an toàn đang có hiệu lực là Thông tư số 07/2013/TT- BNNPTNT, quy định về quản lý sản xuất rau, quả và chè an toàn. Điều 2 của Thông tư giải thích thuật ngữ “Rau an toàn” tương ứng với các trường hợp sau: (Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn, 2013) - Rau đạt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm hoặc rau được sản xuất theo quy trình được chứng nhận an toàn của các Sở NN&PTNT cấp tỉnh. - Hoặc rau đạt tiêu chuẩn quy trình VietGAPS hoặc tương đương.