CHƯƠNG 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Một số khái niệm liên quan 1.1 Khái niệm về hộ nông dân Hộ nông dân là khái niệm được nhắc đến rất phổ biến. Trong đó có thể hiểu đơn giản đây là hộ gia đình mà hoạt động sản xuất chủ yếu là nông nghiệp. Bên cạnh các hoạt động nông nghiệp thì hộ nông dân có thể còn thực hiện một số hoạt động khác nhưng đó chỉ được xem là các hoạt động phụ. Đặc trưng cơ bản của hộ nông dân chính là phương pháp sản xuất của họ chủ yếu dựa vào lao động của gia đình lá chủ yếu, nếu có đi thuê lao động ngoài thì cũng chỉ là tỷ lệ rất nhỏ.
Hoặc có thể nói theo cách khác, hộ nông dân là hộ mà phương thức kiếm sống chủ yếu là từ ruộng đất và hầu hết sử dụng lao động gia đình (Mai Văn Xuân, 2010).2 Đặc điểm của hộ nông dân - Hộ nông dân tự cung tự cấp hoàn toàn. Đó là loại hộ, cả với tư cách là đơn vị sản xuất và đơn vị tiêu dùng, hầu như không có sự đối thoại với thị trường, nếu có sự đối thoại với thị trường thì cũng chỉ là do nhu cầu bức thiết phải bán bớt sản phẩm tất yếu để đổi lấy các nhu yếu phẩm khác mà cuộc sống buộc phải có. - Hộ nông dân sản xuất hàng hoá nhỏ. Tính tự cung tự cấp vẫn chiếm ưu thế trong loại kinh tế hộ nông dân này, cho nên sản xuất lương thực để tồn tại để đảm bảo an ninh lương thực cho hộ gia đình vẫn là một mục tiêu và nội dung kinh tế cơ bản, hàng đầu của loại hộ nông dân này.
- Hộ nông dân sản xuất hàng hoá là chủ yếu. Đây là loại hộ nông dân đã hướng mục tiêu sản xuất ra thị trường đồng thời vẫn giữ phần nhỏ tiêu dùng trực tiếp trong hộ như một chiếc “van an toàn” (Mai Văn Xuân, 2010).3 Hiệu quả kinh tế * Các quan điểm về hiệu quả kinh tế Người ta rất thường hay nhắc đến trong sản xuất đó là sản xuất có hiệu quả hay không, sản xuất hiệu quả hay sản xuất kém hiệu quả. Vậy hiệu quả kinh tế ở đây được hiểu là gì? Hiệu quả kinh tế là vấn đề được rất nhiều người quan tâm và nghiên cứu. Có nhiều quan điểm khác nhau đã được đưa ra về vấn đề này.
Dưới đây là một số quan điểm phổ biến nhất: - Theo quan điểm của Mác thì hiệu quả kinh tế có thể hiểu là phân phối hợp lý và tiết kiệm được thời gian lao động. Vận dụng quan điểm của Mác thì nhiều nhà kinh tế học đã phát triển nhiều nhận định về hiệu quả kinh tế, chẳng hạn như đó là sự tăng trưởng kinh tế được thể hiện bằng việc tăng thu nhập quốc dân hay tăng tổng sản phẩm xã hội với một tốc độ cao và điều này nhằm đáp ứng được quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa xã hội (dẫn theo Phạm Vân Đình và cộng sự, 1997). - Theo quan điểm của nhiều nhà kinh tế học thị trường mà tiêu biểu là Wiliam. Nordhall và là Paul A.
Samuelson thì hiệu quả kinh tế được hiểu là các lựa chọn kinh tế đều nằm trên đường giới hạn khả năng SX và hiệu quả còn thể hiện là không lãng phí (dẫn theo Đỗ Đình Ca, 2006). - Một số quan điểm khác lại cho rằng, hiệu quả kinh tế được hiểu là mối quan hệ tương quan giữa kết quả đạt được với chi phí bỏ ra. Mối quan hệ này được xem xét ở cả hai mặt, bao gồm so sánh tuyệt đối và so sánh tương đối. Điều đó cũng nghĩa là, mối quan hệ giữa kết quả với chi phí đạt được mức tối ưu thì sẽ được coi là có hiệu quả kinh tế (dẫn theo Phạm Vân Đình và cộng sự, 1997).
+ HQ phân phối (hiệu quả giá) là phương diện trong hoạt động của thị trường nói lên hiệu quả của thị trường trong việc phân bổ sản lượng của nó từ 6 nhà cung cấp tới người tiêu dùng. Chi phí phân phối bao gồm chi phí vận chuyển, bảo quản và bốc dỡ hàng hóa cộng với lãi gộp của nhà phân phối. Ngoài ra, nhà cung cấp còn phải chịu chi phí quảng cáo và những chi phí khác để phân biệt sản phẩm, nhằm tạo ra và duy trì nhu cầu về sản phẩm của họ. Như vậy có thể thấy rằng có nhiều quan điểm khác nhau về hiệu quả kinh tế tuy nhiên tựu chung lại thì đây chính là một phạm trù kinh tế.
Đây cũng là đích mong muốn đạt được của tất cả các ngành sản xuất và của toàn xã hội. * Ý nghĩa Hiệu quả kinh tế có ý nghĩa rất quan trọng. Hiệu quả kinh tế là thước đo đánh giá cả hoạt động sản xuất kinh doanh để căn cứ vào đó xác định được mức độ thực hiện và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế trong SXKD. Khi một ngành, lĩnh vực hoạt động có hiệu quả sẽ có tác dụng đóng góp quan trọng và phát triển kinh tế địa phương, khu vực.
Một số ý nghĩa khác như: - Tận dụng và tiết kiệm các nguồn lực hiện có - Hiệu quả kinh tế sẽ góp phần quan trọng vào thúc đẩy các tiến bộ KHKT và CN, thực hiện tốt CNH, HĐH. Nội dung và bản chất của hiệu quả kinh tế * Nội dung Nội dung của hiệu quả kinh tế trong SXKD có thể được hiểu như sau: - Là quan hệ so sánh, được đo lường một cách cụ thể trong việc dùng các yếu tố đầu vào của quá trình SX để có thể tạo ra khối lượng SP lớn hơn với sự tăng cao hơn về chất lượng SP. Trong đó các yếu tố đầu vào bao gồm vốn, đất đai, lao động, quản lý, KH, KT. - Mối quan hệ giữa đầu vào (chi phí) và đầu ra (sản phẩm) là mối quan hệ luôn tồn tại trong mọi hoạt động SXKD.
Mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra 7 này được xem xét cho toàn bộ các DN và được xem xét cụ thể cho từng sản phẩm, dịch vụ. Từ đó mới xác định được: + Loại chi phí nào? + Hao phí bao nhiêu? + CP có chấp nhận được không? - Kết quả kinh tế và hiệu quả kinh tế là 2 phạm trù khác nhau, không đồng nhất, không phải là một nhưng giữa chúng lại có mối quan hệ vô cùng mật thiết. Đây được xem là mối liên hệ giữa mặt chất với mặt lượng trong mọi hoạt động SXKD. Kết quả sản xuất là chỉ tiêu được dùng để đánh giá khối lượng, qui mô trong khi đó hiệu quả lại đánh giá được mức độ tương quan giữa chi phí và kết quả đạt được.
Cần phải căn cứ vào kết quả đạt được và so sánh với chi phí bỏ ra thì mới đánh giá được là hoạt động SXKD có đạt được hiệu quả hay không? * Bản chất Về bản chất của hiệu quả kinh tế thì cụ thể như sau: - Bản chất là tiết kiệm lao động và năng cao năng suất LĐ xã hội. Điều này cũng gắn liền với 2 quy luật cơ bản của SX đó là quy luật tiết kiệm thời gian LĐ, quy luật tăng năng suất LĐ. - Đây là thước đo duy nhất về chất lượng của HĐ SXKD. Phương án SX có hiệu quả thì đồng nghĩa là chi phí bỏ ra là thấp nhất nhưng kết quả đạt được là cao nhất.
Đây được xem là một phạm trù để đánh giá trình độ SX nhưng lại không phải là cái đích cuối cùng của SX. Bởi là không chỉ dừng lại ở việc SX có hiệu quả mà phải không ngừng nâng cao hiệu quả kinh tế trong quá trình SXKD để ngày càng đạt được những hiệu quả cao hơn. * Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh Để đánh giá Hiệu quả SXKD cần lưu ý một số vấn đề cơ bản sau đây: 8 - Cần xác định được mốc so sánh để đánh giá hiệu quả KT trong SXKD. Hiệu quả ở đây cần được đánh giá là có đạt không? Cao hay thấp? Tăng hay giảm? Phải có mức so sánh để biết là có đạt được mốc cụ thể hay không? - Cần phải có mức kế hoạch hoặc định mức để căn cứ vào đó tiến hành so sánh hiệu quả đạt được.
- Cần phải xác định được mức hiệu quả trung bình và mức tiên tiến trong ngành để căn cứ vào đó so sánh và biết được hoạt động SXKD hiện nay so với trung bình và tiên tiến của ngành đạt được ở mức nào? - Cần so sánh hiệu quả so với mức kỳ trước hoặc một kỳ nào đó mà hoạt động SXKD đã thực hiện trước đó để biết hiệu quả ở kỳ hiện tại đạt được ở mức nào? - Cần so sánh đánh giá với mức hiệu quả thực tế của đơn vị khác, địa phương khác, nước khác hay ngành khác, DN khác. để thấy được sự chênh lệch.2 Đặc điểm, công dụng và kỹ thuật sản xuất quế 1.1 Đặc điểm cây quế - Quế là một loại sản phẩm lâm sản ngoài gỗ phổ biến ở Việt Nam và nhiều nước trên thế giới. Trong y học dùng làm thuốc chữa trị các chứng bệnh về tim mạch, hô hấp và tiêu hóa. Trong công nghiệp thực phẩm và hóa mỹ phẩm sử dụng làm gia vị chế biến thức ăn có tác dụng kích thích tiêu hóa, làm hương liệu trong các sản phẩm cao cấp như rượu, nước hoa, kem dưỡng da,… - Tại huyện Văn Yên, cây quế là cây trồng có từ lâu đời gắn liền với truyền thống, tập quán, văn hóa của đồng bào các dân tộc trên địa bàn huyện Văn Yên, nhất là dân tộc Dao Đỏ.
Quế là cây trồng chủ lực của huyện Văn Yên, là cây trồng giúp nhiều hộ gia đình thoát nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng. Đây là cây trồng đa lợi ích, cho giá trị kinh tế cao, các sản phẩm Quế trên thị trường tương đối ổn định.2 Công dụng của quế - Sử dụng làm gia vị: Gia vị từ quế được sử dụng rất phổ biến mang đến hương vị thơm ngon cho nhiều món ăn. - Sử dụng làm thuốc: Quế rất hiệu quả trong việc chống lại các bệnh lây nhiễm vào mùa lạnh như cảm lạnh hoặc cúm. Các đặc tính chống oxy hóa, loại gia vị nhỏ màu nâu này là một nguồn tuyệt vời cung cấp các khoáng chất cần thiết cho cơ thể như mangan, sắt và canxi.
Do đó, nó giúp tăng cường hệ thống miễn dịch và làm sạch đường hô hấp trong trường hợp bị cảm lạnh.