Điều tra đánh giá hiện trạng và đề xuất quy hoạch biện pháp phát triển sản xuất lâm nông nghiệp cho xã tân vinh huyện lương sơn tỉnh hòa bình giai đoạn 2013 2020

Điều tra đánh giá hiện trạng và quy hoạch phát triển sản xuất lâm nông nghiệp cho xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013-2020.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Lâm Nghiệp
• Đề tài: Đánh Giá Hiện Trạng và Quy Hoạch Phát Triển Sản Xuất Lâm - Nông Nghiệp Tại Xã Tân Vinh, Huyện Lương Sơn, Tỉnh Hòa Bình (2013-2020)
• Loại tài liệu: báo cáo
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hòa Bình

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ON
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Quy hoạch lâm nghiệp
• 1.3. Những vấn đề nghiên cứu quy hoạch lâm nghiệp vận dụng ở các nước trên thế giới
• 1.4. Những chính sách quan trọng của Đảng và Nhà nước về công tác quy hoạch PTNLN gần đây
• 2. CHƯƠNG II: MỤC TIÊU, NỘI DUNG, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Điều tra, đánh giá hiện trạng
• 2.4. Đề xuất quy hoạch biện pháp phát triển sản xuất lâm - nông nghiệp xã Tân Vinh giai đoạn 2013-2020
• 3. CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội xã Tân Vinh
• 3.2. Điều tra, đánh giá hiện trạng quản lý sử dụng đất
• 3.3. Dự báo nhu cầu tăng dân số xã Tân Vinh giai đoạn 2013-2020
• 3.4. Phương hướng, mục tiêu phát triển
• 3.5. Quy hoạch sử dụng đất xã Tân Vinh
• 3.6. Quy hoạch các biện pháp phát triển sản xuất lâm nghiệp
• 4. KẾT LUẬN - TỒN TẠI - KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiện Trạng Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Tân Vinh

Đánh giá hiện trạng sản xuất nông nghiệp tại xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013-2020 là một nhiệm vụ quan trọng. Nghiên cứu này không chỉ giúp hiểu rõ tình hình sản xuất mà còn cung cấp cơ sở cho việc quy hoạch phát triển bền vững. Tình hình sản xuất nông nghiệp tại đây có nhiều tiềm năng nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Việc đánh giá hiện trạng sẽ giúp xác định các vấn đề cần giải quyết và đề xuất các giải pháp phù hợp.

1.1. Tình Hình Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Hòa Bình

Tình hình sản xuất nông nghiệp tại Hòa Bình có sự phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết như chất lượng sản phẩm và hiệu quả kinh tế. Việc đánh giá hiện trạng sản xuất nông nghiệp là cần thiết để xác định các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển.

1.2. Đặc Điểm Tự Nhiên Và Kinh Tế Xã Hội Tại Tân Vinh

Xã Tân Vinh có đặc điểm tự nhiên phong phú với nhiều loại hình sản xuất nông nghiệp khác nhau. Điều kiện kinh tế xã hội cũng ảnh hưởng lớn đến sản xuất nông nghiệp. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp đưa ra các giải pháp phát triển hiệu quả hơn.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Tân Vinh

Sản xuất nông nghiệp tại Tân Vinh đang đối mặt với nhiều thách thức như biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và chính sách phát triển. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến năng suất mà còn đến đời sống của người dân. Việc nhận diện và phân tích các thách thức này là rất quan trọng để tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Biến Đổi Khí Hậu Và Tác Động Đến Nông Nghiệp

Biến đổi khí hậu đang gây ra nhiều tác động tiêu cực đến sản xuất nông nghiệp tại Tân Vinh. Thời tiết cực đoan, hạn hán và lũ lụt làm giảm năng suất cây trồng. Cần có các biện pháp ứng phó hiệu quả để giảm thiểu tác động này.

2.2. Quản Lý Tài Nguyên Và Sử Dụng Đất

Quản lý tài nguyên và sử dụng đất hiệu quả là một thách thức lớn. Việc lạm dụng tài nguyên thiên nhiên dẫn đến suy thoái đất và giảm năng suất. Cần có các chính sách quản lý đất đai hợp lý để bảo vệ tài nguyên.

III. Phương Pháp Quy Hoạch Phát Triển Sản Xuất Lâm Nông Nghiệp

Quy hoạch phát triển sản xuất lâm - nông nghiệp là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sản xuất. Các phương pháp quy hoạch cần được áp dụng một cách khoa học và hợp lý để đảm bảo sự phát triển bền vững. Việc xây dựng kế hoạch phát triển cần dựa trên các yếu tố thực tiễn và tiềm năng của địa phương.

3.1. Các Mô Hình Quy Hoạch Hiệu Quả

Các mô hình quy hoạch hiệu quả cần được áp dụng để tối ưu hóa sản xuất. Việc áp dụng các mô hình này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp tại Tân Vinh.

3.2. Chiến Lược Phát Triển Bền Vững

Chiến lược phát triển bền vững cần được xây dựng dựa trên các yếu tố kinh tế, xã hội và môi trường. Việc kết hợp các yếu tố này sẽ giúp đảm bảo sự phát triển lâu dài cho sản xuất nông nghiệp tại Tân Vinh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp những thông tin quý giá cho việc quy hoạch phát triển sản xuất lâm - nông nghiệp tại Tân Vinh. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu sẽ giúp cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời nâng cao đời sống của người dân. Việc áp dụng các giải pháp từ nghiên cứu sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong sản xuất.

4.1. Các Giải Pháp Cải Thiện Năng Suất

Các giải pháp cải thiện năng suất cần được triển khai đồng bộ. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến kỹ thuật sản xuất sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp tại Tân Vinh.

4.2. Tác Động Đến Đời Sống Của Người Dân

Nghiên cứu sẽ chỉ ra tác động tích cực đến đời sống của người dân khi áp dụng các giải pháp phát triển sản xuất. Việc nâng cao thu nhập và cải thiện chất lượng cuộc sống là mục tiêu cuối cùng của quy hoạch phát triển.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Sản Xuất Nông Nghiệp Tại Tân Vinh

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc đánh giá hiện trạng và quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp tại Tân Vinh là rất cần thiết. Tương lai của sản xuất nông nghiệp tại đây phụ thuộc vào việc áp dụng các giải pháp hiệu quả và bền vững. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các bên liên quan để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Định hướng phát triển trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc áp dụng công nghệ mới và cải tiến quy trình sản xuất sẽ là chìa khóa cho sự phát triển bền vững.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Quy Hoạch

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong quy hoạch phát triển sản xuất nông nghiệp. Sự tham gia của người dân sẽ giúp đảm bảo rằng các giải pháp được đưa ra phù hợp với nhu cầu thực tế và khả năng của địa phương.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Phát triển kinh tế - xã hội nông thôn miền núi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn tại Việt Nam. Tuy nhiên, do địa hình bán sơn địa phức tạp, phân bố tài nguyên rừng không đồng đều và điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội giữa các vùng có sự khác biệt lớn, công tác phát triển sản xuất tại nhiều địa phương còn thiếu tính đồng bộ. Trình độ canh tác của người dân còn mang tính quảng canh, công tác quản lý tài nguyên đất đai và rừng ở cấp cơ sở còn bộc lộ nhiều điểm hạn chế, dẫn đến nguy cơ suy thoái tài nguyên, xói mòn đất dốc và hiệu quả kinh tế từ rừng chưa tương xứng với tiềm năng.

Xã Tân Vinh thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình là địa bàn vùng bán sơn địa có vị trí địa lý thuận lợi, tiếp giáp trung tâm huyện và gần thủ đô Hà Nội, sở hữu quỹ đất lâm nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng diện tích tự nhiên. Tuy nhiên, công tác quy hoạch sản xuất lâm - nông nghiệp tại địa phương trước giai đoạn nghiên cứu vẫn chưa có phương án chi tiết, mang tính dài hạn. Nhằm thiết lập luận cứ khoa học và thực tiễn cho việc phân bổ, khai thác hiệu quả các nguồn lực đất đai, đề tài "Điều tra đánh giá hiện trạng và đề xuất quy hoạch biện pháp phát triển sản xuất lâm - nông nghiệp cho xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2013 - 2020" được thực hiện.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể như sau:

1. Mục tiêu tổng quát: Góp phần bổ sung cơ sở khoa học cho công tác quy hoạch và tổ chức sản xuất lâm - nông nghiệp nhằm phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống của nhân dân địa phương.
2. Mục tiêu cụ thể: Điều tra các điều kiện cơ bản về tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng sử dụng đất của xã Tân Vinh; trên cơ sở đó đánh giá tiềm năng và đề xuất phương án quy hoạch các biện pháp kỹ thuật, cơ cấu cây trồng nông - lâm nghiệp phù hợp cho giai đoạn 2013 - 2020.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước về quản lý đất đai và phát triển rừng; điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên, đặc điểm kinh tế - xã hội và nhân văn; hiện trạng sản xuất và các mô hình cây trồng lâm - nông nghiệp trên địa bàn.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ ranh giới hành chính xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình (tổng diện tích tự nhiên 1.926,63 ha).
• Phạm vi thời gian: Số liệu hiện trạng điều tra tập trung giai đoạn 2010 - 2012; phương án quy hoạch đề xuất cho giai đoạn 2013 - 2020.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên hệ thống lý luận về quy hoạch lâm nghiệp và khung pháp lý hiện hành của Nhà nước Việt Nam về quản lý tài nguyên đất và rừng:

• Khung lý thuyết và lịch sử quy hoạch lâm nghiệp: Khái quát quá trình phát triển từ phương thức "Khoanh khu chặt chuyển" (đầu thế kỷ 18), phương thức "Chia đều" của Hartig, phương thức luân kỳ lợi dụng của H. Cotta (1816), lý luận "Rừng tiêu chuẩn" với phương pháp "Bình quân thu hoạch" và "Cấp tuổi", đến phương pháp "Lâm phần kinh tế" của Judeich (cuối thế kỷ 19) làm nền tảng cho "Phương pháp kinh doanh lô" và "Phương pháp kiểm tra". Đồng thời, tác giả tổng hợp kinh nghiệm quy hoạch vùng lãnh thổ của Bungari, mô hình quy hoạch tuyến tính M. Thénevin (Pháp áp dụng tại Côte d'Ivoire), Đạo luật sử dụng đất bang Wisconsin - Mỹ (1929) và các nguyên lý của FAO về quy hoạch sử dụng đất cấp vi mô có sự tham gia của người dân (PRA).
• Cơ sở pháp lý: Hiến pháp năm 1992 (Điều 17, Điều 18); Luật Đất đai số 13/2003/QH11; Luật Bảo vệ và Phát triển rừng số 29/2004/QH11; Nghị định số 181/2004/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai; Nghị định số 23/2006/NĐ-CP về thi hành Luật Bảo vệ và Phát triển rừng; Thông tư số 05/2008/TT-BNN của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng; Chiến lược phát triển lâm nghiệp Việt Nam giai đoạn 2006 - 2020.

Hệ thống phương pháp nghiên cứu được áp dụng gồm:

• Phương pháp kế thừa tài liệu và khảo sát thực địa: Thu thập tài liệu thứ cấp từ UBND xã Tân Vinh, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Thống kê huyện Lương Sơn về khí tượng, thủy văn, địa chất, báo cáo kinh tế - xã hội; kết hợp đối soát thực địa để kiểm chứng biến động sử dụng đất.
• Phương pháp điều tra có sự tham gia của người dân (PRA) và chuyên gia: Phỏng vấn cán bộ chuyên trách cấp xã; tiến hành phân loại và điều tra chọn mẫu 30 hộ gia đình phân bổ tại 3 xóm đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái - kinh tế (xóm Vé đại diện vùng lâm nghiệp, xóm Rụt đại diện vùng nông lâm nghiệp kết hợp khai khoáng, xóm Cời đại diện vùng đồng bằng sản xuất nông nghiệp - tiểu thủ công nghiệp).
• Phương pháp xử lý số liệu và bản đồ: Sử dụng phần mềm Microsoft Excel để xử lý thống kê kinh tế; phần mềm MapInfo để biên tập, số hóa bản đồ hiện trạng và bản đồ quy hoạch sử dụng đất.
• Phương pháp đánh giá hiệu quả kinh tế tài chính: Tính toán các chỉ tiêu hiệu quả tài chính với tỷ lệ chiết khấu $r = 10%$:
  • Giá trị hiện tại thuần ($NPV$): $$NPV = \sum_{t=0}^{n} \frac{B_t - C_t}{(1 + r)^t}$$
  • Tỷ suất thu nhập trên chi phí ($BCR$): $$BCR = \frac{\sum_{t=0}^{n} \frac{B_t}{(1 + r)^t}}{\sum_{t=0}^{n} \frac{C_t}{(1 + r)^t}}$$
  • Tỷ suất hoàn vốn nội bộ ($IRR$): Tỷ lệ chiết khấu triệt tiêu giá trị hiện tại thuần ($NPV = 0$).

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Tổng quan vấn đề nghiên cứu

Chương này tổng kết lịch sử phát triển của khoa học điều tra, quy hoạch lâm nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam. Tác giả phân tích các mô hình quy hoạch lãnh thổ tại Bungari, Pháp, Hoa Kỳ và kinh nghiệm quốc tế về tiếp cận quy hoạch có sự tham gia của cộng đồng (CBFM, PRA).

Tại Việt Nam, công tác quy hoạch lâm nghiệp trải qua các giai đoạn từ thời kỳ Pháp thuộc, giai đoạn điều tra sơ thám miền Bắc (1955 - 1964) đến hệ thống quy hoạch đa cấp hiện nay. Tác giả chỉ ra hạn chế của công tác quy hoạch cấp vi mô (cấp xã) là còn mang tính thụ động, áp đặt từ trên xuống, thiếu sự liên kết ngành và chưa đánh giá đầy đủ điều kiện đặc thù của vùng đồng bào dân tộc miền núi.

Chương II: Mục tiêu, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương II thiết lập hệ thống phương pháp luận phục vụ nghiên cứu thực địa. Tác giả chi tiết hóa đối tượng, phạm vi không gian, thời gian và nội dung nghiên cứu bao gồm: đánh giá điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội, đánh giá hiện trạng quản lý sử dụng đất đai, xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật và tính toán hiệu quả các mô hình sản xuất cây hàng năm, cây lâu năm và cây lâm nghiệp.

Chương này cũng chuẩn hóa bộ phiếu điều tra hộ gia đình, tiêu chí phân nhóm kinh tế hộ và xác lập các công thức toán kinh tế ($NPV$, $BCR$, $IRR$) làm thước đo đánh giá tính khả thi tài chính.

Chương III: Kết quả nghiên cứu

Chương này trình bày toàn bộ số liệu điều tra thực chứng tại xã Tân Vinh, kết quả đánh giá hiện trạng và phương án quy hoạch phát triển sản xuất giai đoạn 2013 - 2020.

1. Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội xã Tân Vinh

• Vị trí và địa hình: Tổng diện tích tự nhiên là 1.926,63 ha; độ cao trung bình 251 m so với mực nước biển; địa hình nghiêng từ tây bắc xuống đông nam, phân hóa thành vùng đồi núi (xóm Rụt, Suối Khế, Thị Tân, Vé) và vùng đồng bằng ven sông Bùi (xóm Tân Hòa, Cời, Đồng Tiến, Đồng Chúi, Tân Lập, Nước Vải).
• Thổ nhưỡng: Chủ yếu là nhóm đất Feralit phát triển trên sa thạch và đá sét, gồm đất phù sa ngòi suối (32 ha), đất dốc tụ (182 ha), đất feralit đỏ vàng (790,69 ha), núi đá vôi (254 ha) và sông suối (65,04 ha).
• Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa; nhiệt độ trung bình năm $23,5^\circ\text{C}$; lượng mưa trung bình các tháng mùa mưa đạt 276 - 322 mm/tháng; độ ẩm trung bình 60 - 90%. Nguồn nước mặt phụ thuộc chủ yếu vào lưu vực sông Bùi và hệ thống suối tự nhiên.
• Dân sinh và kinh tế: Toàn xã có 10 xóm, 1.246 hộ với 4.671 nhân khẩu (dân tộc Mường chiếm 80%, dân tộc Kinh chiếm 20%). Lực lượng lao động đạt 2.867 người (chiếm 61,37% dân số), trong đó lao động nông - lâm nghiệp chiếm 77,83%. Thu nhập bình quân đầu người năm 2012 đạt 16 triệu đồng/người/năm. Khảo sát 30 hộ theo phương pháp PRA ghi nhận 36,67% hộ giàu, 56,67% hộ trung bình và 6,67% hộ nghèo.

2. Hiện trạng và biến động sử dụng đất đai năm 2012

Cơ cấu sử dụng đất của xã Tân Vinh năm 2012 được tổng hợp theo bảng sau:

Loại đất	Mã loại đất	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
I. Đất nông nghiệp	NNP	1.392,70	72,29
- Đất sản xuất nông nghiệp	SXN	336,71	17,48
+ Đất trồng cây hàng năm (đất lúa 200,72 ha)	CHN	252,92	13,13
+ Đất trồng cây lâu năm	CLN	83,79	4,35
- Đất lâm nghiệp	LNP	1.048,08	54,40
+ Đất rừng sản xuất	RSX	987,66	51,26
+ Đất rừng phòng hộ	RPH	60,42	3,14
- Đất nuôi trồng thủy sản	NTS	7,91	0,41
II. Đất phi nông nghiệp	PNN	468,89	24,34
- Đất ở nông thôn	ONT	245,03	12,72
- Đất chuyên dùng (SXKD phi nông nghiệp 128,04 ha, công cộng 40,44 ha)	CDG	171,47	8,90
- Đất nghĩa trang, nghĩa địa	NTD	8,73	0,45
- Đất sông suối, mặt nước chuyên dùng	SMN	35,62	1,85
III. Đất chưa sử dụng	CSD	65,04	3,38
- Đất bằng chưa sử dụng	BCS	24,55	1,27
- Đất đồi núi chưa sử dụng	DCS	8,06	0,42
- Núi đá không có rừng cây	NCS	32,43	1,68
Tổng diện tích tự nhiên		1.926,63	100,00

Biến động đất đai giai đoạn 2010 - 2012 ghi nhận sự suy giảm diện tích đất có rừng trồng sản xuất (-46,46 ha) do chuyển mục đích sang đất cơ sở sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp (+37,27 ha) phục vụ các mỏ khai thác đá vôi, nhà máy xi măng, và chuyển một phần sang đất trồng cây lâu năm (+5,09 ha). Đất núi đá chưa sử dụng giảm 14,07 ha do chuyển sang khai thác vật liệu xây dựng.

3. Quy hoạch phát triển sản xuất nông - lâm nghiệp giai đoạn 2013 - 2020

Khóa luận thiết kế các giải pháp kỹ thuật canh tác và định mức kinh tế cho các loài cây chủ lực:

• Sản xuất lâm nghiệp: Quy hoạch trồng thâm canh Keo lai với chu kỳ kinh doanh 8 năm; mật độ 1.660 cây/ha; áp dụng quy trình xử lý thực bì, đào hố $40 \times 40 \times 40\text{ cm}$, bón lót phân vi sinh kết hợp chăm sóc 3 năm đầu và bảo vệ nghiêm ngặt.
• Sản xuất cây nông nghiệp hàng năm: Đưa các giống lúa lai, lúa thuần Khang dân, ngô lai và cây lạc vào cơ cấu luân canh, tăng hệ số sử dụng đất.
• Cây ăn quả và cây công nghiệp lâu năm: Quy hoạch mở rộng diện tích chè búp thâm canh, cải tạo và phát triển vùng trồng xoài (mật độ 400 cây/ha), vải (mật độ 250 cây/ha).

---

Kết quả và đóng góp

1. Kết quả tính toán hiệu quả tài chính các mô hình đề xuất

Các chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật được tác giả tổng hợp từ định mức chi phí và giá thị trường năm 2012:

Mô hình sản xuất	Quy mô / Chu kỳ	Tổng chi phí (đồng)	Tổng thu nhập (đồng)	Lợi nhuận / Chỉ tiêu tài chính
Rừng trồng Keo lai	1 ha / 8 năm	142.481.940	272.000.000	$NPV = 40.204.616\text{ đồng}$; $IRR = 20%$; $BCR = 1,34$
Lúa lai	1 ha / 1 vụ	30.169.000	49.000.000	Lợi nhuận: $18.831.000\text{ đồng/vụ}$
Lúa Khang dân	1 ha / 1 vụ	23.739.000	33.600.000	Lợi nhuận: $9.861.000\text{ đồng/vụ}$
Cây Ngô	1 ha / 1 vụ	31.765.000	44.000.000	Lợi nhuận: $12.235.000\text{ đồng/vụ}$
Cây Lạc	1 ha / 1 vụ	36.265.000	54.900.000	Lợi nhuận: $18.635.000\text{ đồng/vụ}$
Cây Chè	1 ha / 8 năm	168.870.000	—	$IRR = 17%$; $BCR = 1,53$
Cây Vải	1 ha / 8 năm	139.300.000	—	$IRR = 18%$; $BCR = 1,45$
Cây Xoài	1 ha / 8 năm	64.790.000	—	$BCR = 1,68$

Ghi chú: Tổng dự toán vốn đầu tư cho toàn bộ phương án quy hoạch phát triển sản xuất cây lâm - nông nghiệp đề xuất là 616.013.940 đồng. Tất cả các mô hình cây lâu năm và lâm nghiệp đều có $IRR > 10%$ (lãi suất vay vốn ngân hàng) và $BCR > 1$, đảm bảo khả năng hoàn vốn và sinh lời.

2. Hệ thống giải pháp tổ chức thực hiện

Khóa luận đề xuất 6 nhóm giải pháp đồng bộ:

1. Giải pháp chính sách: Hoàn thiện việc rà soát, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các hộ gia đình; xây dựng cơ chế giao khoán rừng gắn trách nhiệm bảo vệ với quyền lợi kinh tế; ban hành quy chế buộc các doanh nghiệp khai thác đá hoàn trả phí môi trường.
2. Giải pháp tổ chức quản lý: Kiện toàn bộ máy cán bộ nông - lâm nghiệp xã tinh gọn; lồng ghép các chương trình xóa đói giảm nghèo; hoàn thiện quy ước, hương ước bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng cấp thôn bản.
3. Giải pháp khoa học - kỹ thuật và hạ tầng: Đẩy mạnh chuyển giao giống mới có năng suất cao; kiên cố hóa kênh mương nội đồng ven sông Bùi; ứng dụng biện pháp nông lâm kết hợp chống xói mòn trên đất dốc.
4. Giải pháp vốn đầu tư: Tranh thủ nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Ngân hàng Chính sách Xã hội; huy động vốn tự có của các hộ gia đình.
5. Giải pháp nguồn nhân lực: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật lâm sinh thông qua Trung tâm Học tập cộng đồng; đào tạo nghề tại chỗ cho lao động chuyển đổi từ nông nghiệp sang dịch vụ.
6. Giải pháp thị trường: Quy hoạch vùng nguyên liệu tập trung gắn với cơ sở chế biến lâm sản, vật liệu xây dựng; xây dựng thương hiệu nông sản đặc sản địa phương.

3. Đóng góp của đề tài

Đề tài cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chi tiết về hiện trạng đất đai và cơ cấu sản xuất nông - lâm nghiệp tại xã Tân Vinh năm 2012; xây dựng được bộ định mức kinh tế - kỹ thuật có căn cứ thực tiễn cho các mô hình canh tác Keo lai, chè và cây ăn quả trên đất dốc bán sơn địa, hỗ trợ trực tiếp cho công tác điều hành quy hoạch của chính quyền địa phương.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nguồn dữ liệu thứ cấp về tài nguyên rừng và đất đai chủ yếu kế thừa từ hồ sơ kiểm kê của xã và các nghiên cứu trước đó, do phạm vi địa bàn rộng nên việc cập nhật toàn diện biến động vi mô ngoài thực địa còn bị giới hạn.
  • Các chỉ tiêu tính toán hiệu quả kinh tế tài chính ($NPV$, $BCR$, $IRR$) xây dựng trên mặt bằng giá cố định tại thời điểm nghiên cứu năm 2012, chưa mô hình hóa đầy đủ các yếu tố rủi ro bất định như trượt giá thị trường, biến đổi khí hậu cực đoan, hạn hán kéo dài và dịch bệnh trên cây trồng.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng phân tích rủi ro kinh tế theo các kịch bản dao động giá đầu ra lâm sản và chi phí nhân công.
  • Ứng dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) kết hợp viễn thám để theo dõi diễn biến tài nguyên rừng và độ che phủ đất theo thời gian thực tại cấp xã.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo phù hợp cho:

• Sinh viên, học viên các ngành: Lâm học, Quản lý đất đai, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn làm tài liệu tham khảo về phương pháp điều tra đánh giá hiện trạng đất đai và lập quy hoạch phát triển nông - lâm nghiệp cấp cơ sở (cấp xã).
• Cán bộ quản lý địa phương: Cung cấp tài liệu tra cứu thực chứng về số liệu đất đai, định mức lao động, suất đầu tư và phân tích tài chính các mô hình cây trồng lâm - nông nghiệp tại địa bàn vùng bán sơn địa tỉnh Hòa Bình.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu tại địa bàn nào và trong khung thời gian quy hoạch bao lâu?
Khóa luận thực hiện tại xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình; số liệu hiện trạng tập trung giai đoạn 2010 - 2012 và đề xuất phương án quy hoạch cho giai đoạn 2013 - 2020.

2. Tổng diện tích tự nhiên và cơ cấu đất đai của xã Tân Vinh năm 2012 như thế nào?
Tổng diện tích tự nhiên của xã là 1.926,63 ha. Trong đó:

• Đất nông nghiệp: 1.392,70 ha (chiếm 72,29%), gồm đất lâm nghiệp 1.048,08 ha và đất sản xuất nông nghiệp 336,71 ha.
• Đất phi nông nghiệp: 468,89 ha (chiếm 24,34%).
• Đất chưa sử dụng: 65,04 ha (chiếm 3,38%).

3. Hiệu quả tài chính của mô hình trồng rừng Keo lai chu kỳ 8 năm được tính toán ra sao?
Với diện tích 1 ha Keo lai chu kỳ 8 năm (lãi suất chiết khấu $r = 10%$): tổng chi phí đầu tư là 142.481.940 đồng, tổng thu nhập đạt 272.000.000 đồng; thu được giá trị hiện tại thuần $NPV = 40.204.616\text{ đồng}$, tỷ suất nội hoàn $IRR = 20%$ và tỷ suất thu nhập trên chi phí $BCR = 1,34$.

4. Mô hình cây hàng năm nào mang lại lợi nhuận cao nhất trong nghiên cứu?
Trong các cây hàng năm được tính toán trên quy mô 1 ha/vụ, lúa lai đạt lợi nhuận cao nhất là 18.831.000 đồng/vụ (thu nhập 49.000.000 đồng, chi phí 30.169.000 đồng), tiếp theo là cây lạc với lợi nhuận 18.635.000 đồng/vụ (thu nhập 54.900.000 đồng, chi phí 36.265.000 đồng).

5. Cơ cấu dân tộc và đặc điểm phân bố dân cư xã Tân Vinh có điểm gì nổi bật?
Toàn xã có 1.246 hộ với 4.671 nhân khẩu sinh sống tại 10 xóm; trong đó dân tộc Mường chiếm 80%, dân tộc Kinh và các dân tộc khác chiếm 20%. Dân cư phân bố tập trung thành làng bản ven các trục đường giao thông chính, gần nguồn nước sông Bùi và khu vực trung tâm xã.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Thị Tám đã hoàn thành việc điều tra, đánh giá toàn diện các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hiện trạng quản lý sử dụng đất đai tại xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Trên cơ sở dữ liệu thực chứng năm 2012, tác giả đã xây dựng phương án quy hoạch các biện pháp phát triển sản xuất lâm - nông nghiệp giai đoạn 2013 - 2020 với cơ cấu cây trồng có hiệu quả tài chính rõ ràng ($IRR$ từ 17% đến 20%, $BCR > 1,3$). Các giải pháp đồng bộ về chính sách, kỹ thuật, vốn và thị trường được đề xuất có tính thực tiễn cao, đóng góp cơ sở khoa học thiết thực cho công tác quản lý tài nguyên và phát triển kinh tế nông thôn bền vững tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

91 LVg229 TRƯỜNG ĐẠI HỌC LÂM NGHIỆP KHOA LÂM HỌC KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP DIEU TRA ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐÈ XUẤT QUY HOẠCH BIỆN PHÁP PHÁT TRIÊN SẢN XUẤT LÂM - NÔNG NGHIỆP CHO XÃ TÂN VINH, HUYỆN LƯƠNG SƠN, TỈNH HÒA BÌNH GIAT DOAN 2013 - 2020 NGANH : :LÂM HỌC MÃ NGÀNH: 301 \\ cáo vi lên hướng dẫn % SH thực hiện MãSV Khóa học + 2009-2013 Hà Nội - 2013 LOI CAM ON Trong suốt quá trình học tập và thực hiện Khóa luận tốt nghiệp, chuyên ngành Lâm học tại Trường Đại học Lâm nghiệp, tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ nhiệt tình của các giảng viên, các cơ quan đơn vị è và gia đình. Trước hết tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Bạn Giám hiệu, Khoa Lâm học và toàn thể các thầy, cô giáo trường Đại họ Š Lâm nghiệp đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn } “SA. Xin trân trọng cảm ơn TS. Vũ Thế Hi gười trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện và hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này.

D a Tôi cũng xin trân trong cam on UB) ã Tân Vinh, Lương Sơn, Hòa Bình. đã tạo mọi điều kiện giúp tôi thu thập tài liệu vàhoàn thành khóa luận. Xin chân thành cảm ơn bạn bè, đồng môn Và người thân trong gia đình đã động viên, giúp đỡ tác giả trong su qua trình học tập và hoàn thành bài khóa luận này. Chắc chắn bài khóa lận không tránh khỏi những sai sót, kính mong các thầy cô Éiáo và bạn bè góp ý để khóá Tuận được hoàn thiện hơn.

Xin trân trọng cảm “Xuan Mai, ngày 01 tháng 06 năm 2013 2 Sinh vién Va Thj Tam MỤC LỤC DAT VAN ĐỀ. ee CHUONG I: TÔNG QUAN VẤN ĐÈ NGHIÊN CỨU.1 Trên thế giới.1 Quy hoạch lâm nghiệp.2 Những vấn đề nghiên cứu quy hoạch lâm ngợi .đãnghi n cứu vận dụng ở các nước trên thê giới 1. nghiệp cấp vi mô có sự tham gia.3 Những chính sách quan trọng, của Đảng và Nhà nước về công tác quy hoạch PTNLN gin Na ‘ 2.1 Mục tiêu tổng quát.2 Mục tiêu cụ thể.2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.1 Đối tượng nghiềt cứu, 2.2 Phạm vi nghiên cứu.3 Nội dung nghiền Đứu.1 Phương pháp điều tra thu thập sô liệu.2 Phương pháp tổng hợp và phân tích, xử lý số liệ CHƯƠNG III: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.1 Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội xã Tân Vinh 15 3.1 Đặc điểm tự nhiên mộ 3.2 Điều kiện kinh tế, xã hội.3 Đánh giá chung.2 Điều tra, đánh giá hiện trạng Quan ly str dung dat. Công tác quản lý đất đai của xã.2 Tình hình sử dụng đất xã Tân Vinh .3 Dự báo nhu cầu tăng dân số.

Vinh giai đoạn 2013-2020.1 Phương hướng, mục tiêu phát tri 3.2 Quy hoạch sử dụng đất xã Tân Vì 3.3 Quy hoạch các biện pháp phát nghiệp. 63 KÉT LUẬN - TÒN TẠI - KI 67 1. 68 TÀI LIỆU THAM “ey ` Se wy DANH MUC CAC TU VIET TAT IBCR: Tỷ suất thu nhập trên chỉ phí. 'CLB: Câu lạc bộ ICNH —- HĐH: Công nghiệp hóa — Hiện dai hoa ĐKTN - KTXH: Điều kiện tự nhiên — kinh tế xã hội HĐND: Hội đồng nhân dân Wie TCD: Hoc tập cộng đồng Pry, IHTX: Hợp tác xã ïA if IRR: Ty suat thu hôi vôn nội bộ.

fm res INN&PTNT: Nông nghiệp và phát triển nông thôn.ˆiC ÍNPV: Giá trị hiện tại thuần. 5 = IPTNLN: Phát triển nông lâm nghị > QHSDĐ: Quy hoạch sử dụng đất ITHCS: Trung học cơ sở IUBND: Uỷ ban nhân at = Ác Ny & DANH LUC BANG BIEU Biểu 3.1: Một số chỉ tiêu kinh tế xã Tân Vinh.2: Biểu tổng kết sản xuất nông lâm nghiệp 2010 — 2012 Biểu 3.3: Biểu phân loại kinh tế hộ gia đình äkjt zsgo Âu Biểu 3.4: Hiện trạng sử dụng đất xã Tân Vinh năm 2012.5: Biến động sử dụng đất của xã từ 2010 — 2012.6: Khai thác, thu nhặt gỗ và lâm sản khác ⁄ Biéu 3.8: Trữ lượng của 3 mô hình rừng trồng thuần loai.9: Quy hoạch sử dụng đất xã TânXinkaà¡ni đoạn 2013 — 2020.10: Biểu tổng hợp chỉ phí, thu nhập 1 hakee lai 1 nam.11: Biểu tổng hợp thu nhập chỉ phí lợinhuận của các cây hàng năm.12: Biểu tổng hợp chỉ phí lợinhuận 1 sha tây lâu năm. 62 DANH LỨC BIỂU ĐÒ Biểu đồ 3.1: Cơ cấu kinh tếxã Tân Vinh qua các năm.2: Biểu đồ cơ cấu lao động theo t ngành nghề năm 2012 (%). wn > DANH LUC HINH ANH Hình 3.1: Công tykhế tác đá Hàn Quốc.2: Núi đá đang khai thác: Hình 3.7: Mô hình nông lâm kết hợp.9: Đồi chè hộ gia đình.TỔ DAT VAN DE Phát triển kinh tế xã hội là vấn đề bức xúc, cấp bách và hết sức cần thiết của mỗi địa phương, mỗi quốc gia.

Việc phát triển kinh tế xã hội cần phải được tiến hành thường xuyên, đồng thời mục tiêu cuối cùng và người được hưởng lợi cuối cùng phải là người dân trong cộng đồng địa phương, vì mục tiêu phát triển toàn diện cá nhân con người. Trong thời kỳ CNH-HĐH hiện nay có sự đồng góp s không nhỏ của phát triển kinh tế xã hội các vùng nông thôn đặc biệu Ta các ing nông thôn miền núi hiện nay.Nhưng để có thể phát triển kinh tế xã hội nội chung cũng như phát triển kinh tế xã hội các vùng nông thôn ri riêng đạt hiệu quả tốt, đem lại nhiều lợi ích thiết thực cho người dân thì việc quan’ ong mà chúng ta cần phải thực hiện cho tốt là công tác quy Hoạch phát triển. Quy hoạch phát triển có thực hiện tốt thì mới có những định hướng đúng đắn, chỉ tiêu phù hợp và đó là cơ sở cho phát triển kinh tế xã hội tại mỗi địa phương. Cũng vì đó mà công tác quy hoạch phát triển cần phải đi trước một bước.

Do đặc điểm địa hình nước tả tất phống phú và da dạng, rừng phân bố không đều, điều kiện tự nhiên, kinh tế ^. hội rất khác nhau, nhu cầu của các địa phương, các ngành ki té với lâm - nông nghiệp cũng không giống nhau và cũng do nhiều nguyén nhân khác nhau nữa mà việc phát triển kinh tế, xã hội ở nông thôn miền núi còn thí éu đồng bộ, trình độ kỹ thuật sản xuất còn lạc hậu, phương vấn «4 lý lỏng lẻo, công tác quy hoạch lâm - nông nghiệp vẫn At ậ thi ếập, hi tiết, cụ thể. Dẫn đến tài nguyên thiên nhiên ngày đại bị xói mòn, rửa trôi, số chất lượng rừng tăng ` lên không đáng chí còn có xu hướng giảm dần. Các sản phẩm thu được từ rừng không đủđáp ứng cho nhu cầu cuộc sống của người dân, đặc biệt là cuộc sống của người dân dựa vào rừng, đời sống vat chat tinh than của người dân không được cải thiện.

Do vậy, để sử dụng tài nguyên rừng một cách bền vững và lâu dài, việc xây dựng phương án quy he là yêu cầu cấp thiết đối với các nhà quản lý và việc quy hoạch cho các cấp quan ly, các đơn vị sản xuất kinh doanh. ngày càng trở lên đòi hỏi thực tế khách quan. Xã Tân Vinh - huyện Lương Sơn - tỉnh Hòa Bình — là một xã vùng bán sơn địa của tỉnh, nơi đây chứa đựng nhiều tiềm năng về điều kiện tự nhiên cũng như cơ sở vật chất hạ tầng, đa dạng về các ngành sản xuất và kinh doanh, con người cần cù chịu khó là động lực cho QUÁ trình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương đi lên theo hướng bền vững. - Đề sử d ng, phân phối các nguồn lực một cách khoa học, hợp lý, tiết i, cónh cần thiết lúc này đối với các ban ngành, các ẤN quản lý là phải tiến hành điều tra, đánh giá các hiện trạng và đề xuất =2 biện pháp phát triển sản xuất sao cho phù hợp với tiềm năng của dia phương, ˆ Xuất phát từ thực tiễn đó và nhận.

thấy tầm quan trong của công tác quy hoạch phát triển sản xuất lâm — nông nghiệp, chúng tôi thực hiện đề tài nghiên cứu: “ Điều tra đánh giá hiện trang va dé xuất quy hoạch biện pháp phát triển sản xuất lâm — nông nghiệp cho xã Tân Vinh, huyện Lương Sơn, tỉnh CHUONG I: TONG QUAN VAN DE NGHIEN CUU 1.1 Trên thế giới 1.1 Quy hoạch lâm nghiệp Sự phát triển của quy hoạch lâm nghiệp gắn liền với sự phát triển kinh tế Tư bản chủ nghĩa. Thực tế sản xuất lâm nghiệp đã khôngbòn bó hẹp trong việc sản xuất gỗ đơn thuần mà cần phải có ngay những lý luận vả biện pháp nhằm đảm bảo thu hoạch lâu dài cho các chủ: Từng. Chính hệ thống hoàn chỉnh về lý luận quy hoạch lâm nghiệp đã được hình ' thành” trong hoàn cảnh như vậy. Ry Dau thé ky 18, phạm vi quy hoạch lâmnghiệp mới chỉ giải quyết việc *Khoanh khu chặt chuyển ”, có nghĩa đem trữ lượng hoặc diện tích tài nguyên rừng chia đều cho từng năm của chu kỳ khai thác và tiến hành khoanh khu chặt luân chuyển theo trữ lượng va diện tích.

Phuong thức này phục vụ cho phương thức kinh doanh chồi, chu kỳ khai thắc ngắn. Sau Cách mạng công nghié i.)váo thế kỷ 19 phương thức “Khoanh khu chặt chuyển” nhường chỗ chọ phương thức “Chia đều” của Hartig. Hartig đã chia đều chu kỳ khai thác thành nhiều thời kỳ lợi dụng và trên cơ sở đó khống, chế lượng chặt hàng năm. Đến năm 1816, xuất hiện phương thức luân kỳ lợi dụng của H.otla chia chi kỳ khai thác thành 20 thời kỳ lợi dụng và cũng lấy đó để khống chế lượng chặt hàng năm.

“Bình quân thu hoạch” ra đời, quan điểm phương hoạch trong chu kỳ khai thác hiện tại, đồng thời d đợc liên tục trong chu kỳ sau. Và đến cuối thế kỷ 19, xuất hiện phương pháp ˆ'!Lâm phẩn kinh tế” của Iudeich. Phương pháp này khác phương pháp “Bình quân thu hoạch” về căn bản, Judeich cho rằng những lâm phần nào đảm bảo thu hoạch được nhiều tiền nhất sẽ đưa vào diện khai thác. Hai phương pháp này chính là tiền đề của hai phương pháp tổ chức kinh doanh và tổ chức rừng khác nhau.

3 Phương pháp “Bình quân thu hoạch” và sau là phương pháp “Cáp tuổi ” chịu ảnh hưởng của “Lý luận rừng tiêu chuẩn”: rừng phải có kết cấu tiêu chuẩn về tuổi, diện tích, trữ lượng, vị trí và để các cấp tuổi cao và diện tích khai thác, Còn phương pháp “Lâm phẩn kinh tế” và nay là phương pháp “Lâm phẩn ” không căn cứ vào tuổi rừng mà dựa vào đặc. điểm cụ thể của mỗi lâm phần tiến hành phân tích, xác định sản lượng và biện pháp Jkinh doanh. Cũng từ phương pháp này, còn phát triển thành “hương pháp. _kinh doanh 16” và “Phương pháp kiểm tra”.2 Những vẫn đề nghiên cứu quy hoạch lên .