Luận Văn Thạc Sĩ: Đánh Giá Hiện Trạng Môi Trường Khu Công Nghiệp Nomura Hải Phòng

Đánh giá hiện trạng môi trường tại khu công nghiệp Nomura Hải Phòng, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả.

• Tác giả: Phạm Văn Long
• Trường học: Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Khoa học Nông nghiệp
• Đề tài: Đánh giá hiện trạng môi trường Khu công nghiệp Nomura Hải Phòng
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục tiêu của đề tài
• 0.2.1. Mục tiêu chung
• 0.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 0.3. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 0.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 1.1.1. Cơ sở khoa học
• 1.2. Cơ sở pháp lý
• 1.3. Khái niệm về Khu công nghiệp thân thiện môi trường
• 1.3.1. Khái niệm
• 1.4. Đặc điểm của KCN thân thiện với môi trường
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Địa điểm nghiên cứu
• 2.4. Thời gian nghiên cứu
• 2.5. Nội dung nghiên cứu
• 2.6. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế-xã hội thành phố Hải Phòng
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên và môi trường
• 3.1.2. Tình hình phát triển kinh tế-xã hội
• 3.2. Tổng quan về Khu công nghiệp Nomura-Hải Phòng
• 3.2.1. Thành lập và hoạt động của KCN Nomura-Hải Phòng
• 3.2.2. Công tác quản lý, phối hợp xử lý các nguồn thải phát sinh tại KCN
• 3.2.3. Hiện trạng quản lý và giám sát môi trường KCN Nomura-Hải Phòng
• 3.2.3.1. Khí thải và bụi
• 3.2.3.2. Tiếng ồn và độ rung
• 3.2.3.3. Về chất thải rắn
• 3.3. Kết quả đánh giá ảnh hưởng của KCN Nomura-Hải Phòng đến Kinh tế-Xã hội, tài nguyên và môi trường khu vực
• 3.3.1. Tác động đến kinh tế xã hội
• 3.3.2. Tác động đến tài nguyên và môi trường
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Khu công nghiệp là một phần quan trọng trong nền kinh tế hiện đại, đặc biệt tại Việt Nam. Đánh giá hiện trạng môi trường khu công nghiệp không chỉ giúp nhận diện các vấn đề ô nhiễm mà còn đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường hiệu quả. KCN Nomura-Hải Phòng, một trong những khu công nghiệp lớn, đã thu hút nhiều nhà đầu tư và đóng góp đáng kể vào nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, sự phát triển này cũng đi kèm với những thách thức về ô nhiễm môi trường. Việc nghiên cứu và đánh giá môi trường tại đây là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững. "Chúng ta cần nhìn nhận rằng, phát triển kinh tế không thể tách rời khỏi bảo vệ môi trường". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng các khu công nghiệp thân thiện với môi trường.

II. Mục tiêu nghiên cứu

Mục tiêu chính của nghiên cứu này là đánh giá hiện trạng môi trường tại KCN Nomura-Hải Phòng và đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường. Cụ thể, nghiên cứu sẽ tập trung vào việc phân tích các tác động của KCN đến kinh tế-xã hội và tài nguyên môi trường. Mục tiêu cụ thể bao gồm việc xác định các nguồn ô nhiễm, đánh giá hiệu quả của các biện pháp quản lý môi trường hiện tại và đề xuất các giải pháp cải thiện. "Chúng ta cần một cái nhìn tổng thể về tác động của KCN đến môi trường và xã hội". Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một chiến lược quản lý môi trường hiệu quả.

III. Tổng quan tài liệu

Nghiên cứu về môi trường khu công nghiệp đã được nhiều nhà khoa học quan tâm. Các khái niệm như KCN thân thiện với môi trường hay KCN sinh thái đã được đề xuất nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc áp dụng các công nghệ sạch và quản lý chất thải hiệu quả có thể giúp cải thiện tình hình ô nhiễm. "KCN thân thiện với môi trường không chỉ là một khái niệm mà còn là một yêu cầu thực tiễn". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng các mô hình quản lý môi trường tiên tiến trong các khu công nghiệp.

IV. Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong luận văn bao gồm khảo sát thực địa, phân tích số liệu và phỏng vấn các bên liên quan. Việc thu thập dữ liệu từ các nguồn khác nhau sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và khách quan của kết quả nghiên cứu. "Phương pháp nghiên cứu khoa học là chìa khóa để có được những kết quả đáng tin cậy". Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một quy trình nghiên cứu chặt chẽ để đạt được mục tiêu đề ra.

V. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy, KCN Nomura-Hải Phòng đang đối mặt với nhiều vấn đề ô nhiễm như khí thải, nước thải và chất thải rắn. Các nguồn ô nhiễm chủ yếu đến từ hoạt động sản xuất của các doanh nghiệp trong KCN. "Tình trạng ô nhiễm tại KCN Nomura cần được giải quyết một cách triệt để". Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường hiệu quả nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến sức khỏe cộng đồng và môi trường.

VI. Kết luận và kiến nghị

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc bảo vệ môi trường tại KCN Nomura-Hải Phòng là một nhiệm vụ cấp bách. Cần có các chính sách và biện pháp cụ thể để quản lý và giám sát môi trường hiệu quả. "Chỉ có sự kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường mới đảm bảo sự bền vững cho tương lai". Điều này cho thấy sự cần thiết phải có một chiến lược phát triển bền vững cho KCN Nomura-Hải Phòng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Khu công nghiệp (KCN) đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế công nghiệp của Việt Nam, đặc biệt là tại các thành phố công nghiệp như Hải Phòng. Tính đến năm 2010, thành phố Hải Phòng đã có 16 KCN và 39 cụm công nghiệp với tổng diện tích quy hoạch lên đến hàng nghìn hecta, trong đó KCN Nomura-Hải Phòng là một trong những KCN đầu tiên và có quy mô lớn với diện tích 153 ha. KCN này đã thu hút hơn 54 nhà đầu tư với tổng vốn đầu tư vượt 1 tỷ USD, tạo việc làm cho hơn 20 nghìn lao động và đóng góp khoảng 10% GDP của thành phố. Tuy nhiên, sự phát triển công nghiệp nhanh chóng cũng kéo theo các vấn đề ô nhiễm môi trường nghiêm trọng như nước thải, khí thải, chất thải rắn và tiếng ồn, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và tài nguyên thiên nhiên.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá hiện trạng môi trường tại KCN Nomura-Hải Phòng trong giai đoạn từ tháng 6/2011 đến tháng 6/2012, bao gồm các chỉ tiêu về chất lượng nước, không khí, tiếng ồn và quản lý chất thải. Qua đó, đề xuất các giải pháp bảo vệ môi trường theo hướng KCN thân thiện môi trường, góp phần phát triển bền vững khu công nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý môi trường tại địa phương. Nghiên cứu có phạm vi tập trung tại KCN Nomura-Hải Phòng, huyện An Dương, thành phố Hải Phòng, với ý nghĩa quan trọng trong việc làm cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển KCN xanh, sạch, đẹp tại Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý môi trường tiên tiến, trong đó nổi bật là:

• Sinh thái học công nghiệp (Industrial Ecology): Mô hình này đề xuất xây dựng hệ thống sản xuất công nghiệp khép kín, trong đó chất thải của một đơn vị trở thành nguyên liệu cho đơn vị khác, giảm thiểu phát thải ra môi trường.
• Khu công nghiệp thân thiện môi trường (Eco-industrial Park): Là mô hình KCN hoạt động theo nguyên tắc tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, tái chế và tái sử dụng chất thải, đồng thời áp dụng các công nghệ sạch và hệ thống quản lý môi trường ISO 14001.
• Quản lý môi trường theo chu trình PDCA (Plan-Do-Check-Act): Áp dụng trong việc xây dựng hệ thống quản lý môi trường tại các doanh nghiệp trong KCN nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật và nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường.

Các khái niệm chính bao gồm: chất lượng nước thải, khí thải, chất thải rắn, tiếng ồn, tiêu chuẩn môi trường quốc gia (QCVN), và sản xuất sạch hơn.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập số liệu khí tượng thủy văn, kinh tế xã hội, các thông số môi trường từ Ban quản lý Khu kinh tế Hải Phòng, Trung tâm quan trắc môi trường, các báo cáo quan trắc định kỳ của KCN Nomura-Hải Phòng và các doanh nghiệp trong KCN.
• Phương pháp lấy mẫu: Lấy mẫu nước thải công nghiệp, nước thải sinh hoạt, khí thải và bụi theo phương pháp tổ hợp 24 giờ, đảm bảo tính đại diện và chính xác. Lấy mẫu khí thải tại 5 điểm xung quanh KCN và các điểm phát thải lớn trong KCN khi hoạt động bình thường.
• Phân tích trong phòng thí nghiệm: Sử dụng các thiết bị hiện đại như máy HAZ-DUST, máy hấp thụ khí HS7-Kimoto, máy Agilent-8453 để phân tích các chỉ tiêu ô nhiễm như BOD5, COD, kim loại nặng, SO2, NOx, CO, bụi, tiếng ồn theo tiêu chuẩn Việt Nam.
• Phương pháp phân tích số liệu: Sử dụng phần mềm Microsoft Office để xử lý, thống kê và so sánh với các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường như QCVN 05:2009/BTNMT, QCVN 40:2011/BTNMT.
• Timeline nghiên cứu: Thực hiện từ tháng 6/2011 đến tháng 6/2012, bao gồm thu thập số liệu, lấy mẫu, phân tích và đánh giá hiện trạng môi trường.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng nước thải: Lượng nước thải trung bình của KCN khoảng 1.600 m³/ngày đêm, bao gồm nước thải công nghiệp và sinh hoạt. Kết quả phân tích cho thấy các chỉ tiêu như BOD5 dao động từ 9,8 đến 40 mg/l, COD từ 29,6 đến 67,6 mg/l, đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 40:2011/BTNMT (BOD5 ≤ 50 mg/l, COD ≤ 150 mg/l). Kim loại nặng như Asen, Thủy ngân, Chì đều ở mức thấp, không vượt quá tiêu chuẩn quốc gia.
2. Chất lượng không khí: Nồng độ bụi lơ lửng, SO2, NOx, CO tại các điểm quan trắc quanh KCN đều nằm trong giới hạn cho phép của QCVN 05:2009/BTNMT. Tuy nhiên, ô nhiễm bụi và khí CO có tính cục bộ tại một số doanh nghiệp chưa đầu tư hệ thống xử lý khí thải, gây ảnh hưởng đến môi trường không khí xung quanh.
3. Tiếng ồn: Mức độ tiếng ồn đo được dao động trong khoảng 50-65 dB, phù hợp với tiêu chuẩn vệ sinh lao động và quy chuẩn môi trường, tuy nhiên có những thời điểm cao điểm sản xuất gây tiếng ồn vượt mức cho phép.
4. Quản lý chất thải rắn: KCN phát sinh khoảng 30 tấn chất thải rắn không nguy hại và một lượng nhỏ chất thải nguy hại hàng năm. Các doanh nghiệp thứ cấp tự hợp đồng với đơn vị thu gom, xử lý nhưng chưa có hệ thống quản lý tập trung và đồng bộ. Diện tích cây xanh trong KCN đã được trồng nhưng chưa đạt tỷ lệ theo quy định.

Thảo luận kết quả

Việc xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung với công suất 10.800 m³/ngày đêm đã giúp KCN Nomura-Hải Phòng kiểm soát tốt chất lượng nước thải trước khi xả ra sông Cấm, góp phần giảm thiểu ô nhiễm nguồn nước. Tuy nhiên, sự đa dạng ngành nghề và tính phức tạp của nước thải công nghiệp đòi hỏi các doanh nghiệp phải nâng cao hiệu quả xử lý tại nguồn. So với các nghiên cứu về KCN thân thiện môi trường ở các nước phát triển, KCN Nomura-Hải Phòng còn thiếu các giải pháp tái chế, tái sử dụng chất thải và chưa áp dụng rộng rãi công nghệ sạch.

Ô nhiễm không khí và tiếng ồn chủ yếu phát sinh từ các hoạt động sản xuất chưa có hệ thống xử lý khí thải đồng bộ, điều này tương tự với các KCN khác tại Việt Nam và các nước đang phát triển. Việc tăng cường kiểm soát và áp dụng công nghệ giảm phát thải là cần thiết để cải thiện chất lượng không khí. Quản lý chất thải rắn còn phân tán, thiếu sự phối hợp tập trung, gây khó khăn trong việc xử lý và tái chế, ảnh hưởng đến hiệu quả bảo vệ môi trường chung của KCN.

Dữ liệu có thể được trình bày qua các biểu đồ thể hiện biến động các chỉ tiêu BOD5, COD, nồng độ khí SO2, NOx theo thời gian, cũng như bảng tổng hợp lượng chất thải rắn phát sinh và tỷ lệ diện tích cây xanh trong KCN để minh họa rõ hơn về hiện trạng môi trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường áp dụng công nghệ xử lý nước thải tiên tiến: Đề nghị các doanh nghiệp trong KCN đầu tư nâng cấp hệ thống xử lý nước thải tại nguồn, áp dụng công nghệ sinh học và xử lý hóa học hiện đại nhằm giảm nồng độ các chất ô nhiễm trước khi đưa vào hệ thống xử lý tập trung. Mục tiêu giảm BOD5 và COD xuống dưới 20 mg/l trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: các doanh nghiệp và Ban quản lý KCN.
2. Xây dựng hệ thống quản lý và xử lý khí thải đồng bộ: Thiết lập hệ thống quan trắc khí thải tự động, áp dụng công nghệ lọc bụi, hấp thụ khí độc và giảm phát thải CO, SO2, NOx. Mục tiêu giảm 30% nồng độ khí ô nhiễm trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý KCN phối hợp với các doanh nghiệp.
3. Phát triển chương trình quản lý chất thải rắn tập trung: Thành lập trung tâm thu gom, phân loại và xử lý chất thải rắn nguy hại và không nguy hại trong KCN, đồng thời thúc đẩy tái chế và tái sử dụng chất thải. Mục tiêu tăng tỷ lệ tái chế chất thải lên 50% trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý KCN và các đơn vị xử lý chất thải.
4. Mở rộng diện tích cây xanh và cải thiện cảnh quan: Trồng bổ sung cây xanh theo quy chuẩn, tạo vùng đệm sinh thái nhằm giảm tiếng ồn và ô nhiễm không khí, nâng tỷ lệ cây xanh lên tối thiểu 15% diện tích KCN trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý KCN và các doanh nghiệp.
5. Tăng cường công tác giám sát và đào tạo nâng cao nhận thức: Tổ chức các khóa đào tạo về quản lý môi trường, sản xuất sạch hơn cho cán bộ môi trường doanh nghiệp, đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra định kỳ. Mục tiêu 100% doanh nghiệp trong KCN có cán bộ chuyên trách môi trường được đào tạo trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Ban quản lý KCN, Sở Tài nguyên và Môi trường Hải Phòng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và hoạch định chính sách môi trường: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để xây dựng các chính sách phát triển KCN thân thiện môi trường, giúp nâng cao hiệu quả quản lý và kiểm soát ô nhiễm.
2. Ban quản lý các khu công nghiệp: Tham khảo các giải pháp quản lý môi trường tổng thể, áp dụng công nghệ xử lý nước thải, khí thải và quản lý chất thải rắn, từ đó nâng cao chất lượng môi trường trong KCN.
3. Các doanh nghiệp hoạt động trong KCN: Hiểu rõ hiện trạng môi trường và các yêu cầu pháp lý, từ đó áp dụng các biện pháp sản xuất sạch hơn, tiết kiệm nguyên liệu và năng lượng, giảm thiểu phát thải.
4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành khoa học môi trường: Cung cấp dữ liệu thực tế, phương pháp nghiên cứu và phân tích môi trường tại KCN, làm tài liệu tham khảo cho các nghiên cứu tiếp theo về phát triển bền vững công nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Hiện trạng chất lượng nước thải tại KCN Nomura-Hải Phòng như thế nào?
   Chất lượng nước thải được xử lý đạt tiêu chuẩn QCVN 40:2011/BTNMT với BOD5 trung bình khoảng 23,6 mg/l và COD khoảng 47,7 mg/l, nằm trong giới hạn cho phép, đảm bảo không gây ô nhiễm nghiêm trọng cho nguồn tiếp nhận.

2. Các nguồn ô nhiễm chính trong KCN là gì?
   Nguồn ô nhiễm chính gồm nước thải công nghiệp và sinh hoạt, khí thải chứa bụi, CO, SO2, NOx, chất thải rắn công nghiệp và nguy hại, cùng với tiếng ồn phát sinh từ hoạt động sản xuất.

3. KCN đã áp dụng những biện pháp quản lý môi trường nào?
   KCN đã xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung, yêu cầu doanh nghiệp xử lý sơ bộ nước thải tại nguồn, tổ chức giám sát môi trường định kỳ và áp dụng hệ thống quản lý môi trường ISO 14001 tại một số doanh nghiệp.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường tại KCN?
   Cần đầu tư công nghệ xử lý tiên tiến, xây dựng hệ thống quản lý chất thải tập trung, mở rộng diện tích cây xanh, tăng cường đào tạo và giám sát, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các doanh nghiệp trong KCN.

5. Ý nghĩa của nghiên cứu này đối với phát triển bền vững?
   Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để phát triển KCN theo mô hình thân thiện môi trường, góp phần giảm thiểu ô nhiễm, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và nâng cao chất lượng cuộc sống cộng đồng, hướng tới nền công nghiệp sinh thái bền vững.

Kết luận

• KCN Nomura-Hải Phòng đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển kinh tế với hơn 54 nhà đầu tư và đóng góp khoảng 10% GDP thành phố.
• Hiện trạng môi trường nước thải, không khí và tiếng ồn cơ bản đáp ứng các tiêu chuẩn quốc gia, tuy nhiên vẫn còn tồn tại các điểm ô nhiễm cục bộ và quản lý chất thải chưa đồng bộ.
• Việc áp dụng mô hình KCN thân thiện môi trường là cần thiết để nâng cao hiệu quả bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.
• Đề xuất các giải pháp công nghệ xử lý nước thải, khí thải, quản lý chất thải rắn và mở rộng cây xanh nhằm cải thiện môi trường KCN trong vòng 2-5 năm tới.
• Khuyến khích các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục phối hợp triển khai các biện pháp bảo vệ môi trường, hướng tới mô hình KCN sinh thái bền vững.

Next steps: Triển khai các giải pháp đề xuất, tăng cường giám sát và đánh giá định kỳ để đảm bảo hiệu quả thực thi.

Các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ để xây dựng KCN Nomura-Hải Phòng trở thành mô hình điển hình về phát triển công nghiệp thân thiện môi trường tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở khoa học của đề tài 1. Cơ sở khoa học Việc áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường tại các KCN theo hướng TTMT sẽ gắn liền với nhu cầu hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường theo yêu cầu của phát triển bền vững, trong đó TTMT như nền tảng đạo đức và đạo lý xã hội được quy định tương ứng trong các cơ sở pháp lý và quản lý xã hội, mà như vậy sẽ kéo theo sự hoàn thiện cần thiết nền tảng xã hội theo hướng tiến bộ và văn minh. Trong xu hướng này, sẽ cần thiết phải có cơ sở pháp lý hai chiều cứng và mềm bao gồm pháp luật, cơ chế chính sách, chiến lược, kế hoạch hành động, giải pháp, biện pháp.

Các mô hình quản lý môi trường tiên tiến, linh hoạt và mềm dẻo, mà khi áp dụng cho các KCN tập trung, thì sự tiếp cận theo hướng trở lại sẽ đòi hỏi các KCN tập trung phải thực hiện các trương trình hoàn thiện hệ thống quản lý môi trường theo tiêu chí TTMT như một nội dung cơ bản cần thực hiện để đạt được tiêu chuẩn TTMT tối thiểu và ngày càng cao hơn cho KCN tập trung hiện nay [12]. Các KCN này tất yếu sẽ phải tổ chức thực hiện chương trình phát triển khoa học-công nghệ cần thiết tại KCN như việc hoàn thành các giải pháp công nghệ kiểm soát và xử lý ô nhiễm, áp dụng các giải pháp sản xuất sạch hơn, các giải pháp sinh thái môi trường và sinh thái công nghiệp nhằm đảm bảo tiêu chuẩn môi trường nhà nước và đạt được các phân loại TTMT ngày càng cao. Các KCN tập trung được hình thành, xây dựng và phát triển lâu dài trong điều kiện cụ thể của quá trình CNH-HĐH ở nước ta, sẽ cần phải áp dụng các biện pháp bảo vệ môi trường theo hướng TTMT và tiến đến mô hình KCN xanh- sạch-đẹp và KCN sinh thái trong tương tai. Như vậy, mô hình KCN TTMT có các cơ sở khoa học vững chắc và thực sự là mô hình tổ chức KCN tiên tiến kết hợp hài hòa giữa mô hình quản lý n 6 TTMT, mô hình khoa học-công nghệ cao và TTMT, cũng như mô hình tổ chức vận hành sản xuất kinh doanh TTMT cho việc xây dựng thành công và phát triển hiệu quả, ổn định, bền vững của các KCN tập trung.

Cơ sở pháp lý Mặc dù khái niệm và tiêu chí mô hình KCN TTMT mới chỉ trong giai đoạn nghiên cứu ứng dụng thực tiễn ở nước ta, song xét theo các nội dung trong Luật BVMT năm 2005 cũng như các nghị định hướng dẫn thi hành Luật BVMT, chiến lược và kế hoạch hành động BVMT quốc gia của Chính phủ và các văn bản dưới luật liên quan đến hướng dẫn tổ chức thực hiện Luật BVMT, thì có thể khẳng định rằng khái niệm, tiêu chí và môi hình KCN TTMT đã được nhà nước ta quan tâm và đưa ra một số quy định, cơ sở pháp lý và quản lý ban đầu khá đầy đủ cho việc tổ chức triển khai trong thực tiễn ở nước ta hiện nay. Luật BVMT đã quy định rất chặt chẽ về nhiệm vụ quản lý nhà nước đối với môi trường, nhiệm vụ phòng ngừa, kiểm soát và xử lý ô nhiễm môi trường, khắc phục, cải tạo suy thoái và sự cố môi trường, đồng thời khuyến khích việc ứng dụng công nghệ sạch và tiên tiến trong sản xuất, tiêu dùng và công tác BVMT nhằm đảm bảo phát triển bền vững kinh tế-xã hội. Trong thời gian này, các văn bản pháp quy của Nhà nước, các quy chuẩn, tiêu chuẩn của nhà nước và các tài liệu khoa học còn sử dụng khái niệm và tiêu chuẩn TTMT cụ thể cho các lĩnh vực công nghệ, nguyên liệu, sản phẩm, văn hóa và nếp sống xã hội. Dưới đây là một số văn bản quy định trong lĩnh vực bảo vệ môi trường của Việt Nam: - Luật Bảo vệ môi trường số 25/2005/QH11, ngày 29/11/2005 của Quốc hội khóa XI; - Luật Đa dạng sinh học số 20/2008/QH12, ngày 13/11/2008 của Quốc hội khóa XII; - Nghị quyết số 41/NQ-TW ngày 15/11/2004 của Bộ Chính trị về Bảo vệ môi trường trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; - Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/8/2006 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; n 7 - Nghị định số 65/2010/NĐ-CP ngày 11/6/2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đa dạng sinh hoc; - Nghị định số 117/2009/NĐ-CP ngày 31/12/2009 của Chính phủ về xử lý vi phạm pháp luật trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; - Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18/4/2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường; - Quyết định số 153/2004/QĐ-TTg ngày 17/8/2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành Định hướng chiến lược phát triển bền vững ở Việt Nam (Chương trình nghị sự 21 của Việt Nam); - Quyết định số 1107/QĐ-TTg ngày 21/8/2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt quy hoạch phát triển các Khu công nghiệp ở Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020.

- Chiến lược Bảo vệ môi trường Quốc gia đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 được ban hành theo Quyết định số 262/2003/QĐ-TTg ngày 02/12/2003 của Thủ tướng Chính phủ; - Nghị quyết số 22/NQ-TU ngày 24/3/2005 của Ban Thường vụ Thành ủy về công tác bảo vệ môi trường thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa thành phố đến năm 2010, định hướng đến năm 2020; - Thông tư số 26/2011/TT-BTNMT về Quy định chi tiết một số điều của Nghị định số 29/2011/NĐ-CP ngày 18 tháng 4 năm 2011 của Chính phủ quy định về đánh giá môi trường chiến lược, đánh giá tác động môi trường, cam kết bảo vệ môi trường; - Thông thư số 10/2009/TT-BTNMT nhày 11/8/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về Bộ chỉ thị môi trường quốc gia đối với môi trường không khí, nước mặt lục địa, nước biển ven bờ; - Thông tư số 93/2010/TT-BTNMT ngày 16/12/2010 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường; n 8 - Thông tư số 41/2010/TT-BTNMT ngày 28/12/2010 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường; - Thông tư số 12/2011/TT-BTNMT ngày 14/4/2011 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định về quản lý chất thải nguy hại; Và nhiều văn bản pháp quy, văn bản dưới luật hướng dẫn thi hành pháp luật bảo vệ môi trường khác có liên quan. Khái niệm về Khu công nghiệp thân thiện môi trường 1. Khái niệm Khái niệm KCN thân thiện môi trường hay còn gọi là KCN sinh thái được hai nhà khoa học người Mỹ là Frosch và Gallopoupos đề xuất vào cuối những năm 80 của thế kỷ XX. KCN sinh thái hình thành trên cơ sở Sinh thái học Công nghiệp (STHCN), sản xuất sạch, quy hoạch, kiến trúc và xây dựng bền vững, tiết kiệm năng lượng và hợp tác các doanh nghiệp (DN).

Như vậy, KCN thân thiện môi trường-KCNST là một “cộng đồng” các doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ có mối liên hệ mật thiết trên cùng một lợi ích: hướng tới một hoạt động mang tính xã hội, kinh tế và môi trường chất lượng cao, thông qua sự hợp tác trong việc quản lý các vấn đề về môi trường và nguồn tài nguyên. Bằng các hoạt động hợp tác chặt chẽ với nhau, “cộng đồng” KCNST sẽ đạt được một hiệu quả tổng thể lớn hơn nhiều so với tổng các hiệu quả mà từng doanh nghiệp hoạt động riêng lẻ gộp lại [13]. Ở Việt Nam, KCN TTMT là các KCN thực hiện nghiêm chỉnh Luật Bảo vệ môi trường trong quá trình xây dựng, kinh doanh cơ sở hạ tầng và hoạt động; có hình thành tổ chức bộ máy QLMT trong nội bộ KCN, áp dụng thành công và được cấp chứng chỉ ISO 14001 về QLMT, hoạt động có hiệu quả và chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường. Trong giai đoạn xây dựng, KCN TTMT là các KCN có quy hoạch, thiết kế và xây dựng các khu chức năng, các hệ thống cơ sở hạ tầng theo nguyên tắc tiết kiệm nguyên liệu, nhiên liệu và trao đổi chất thải, phối hợp xử lý chất thải giữa các doanh nghiệp trong KCN.

Trong giai đoạn hoạt động, KCN TTMT phải áp dụng các giải pháp tái sinh, tái chế, tái sử dụng chất thải, có n 9 quá trình trao đổi chất thải, nước thải, năng lượng giữa các nhà máy trong KCN, tham gia và có đóng góp tích cực vào các chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng, BVMT cộng đồng. KCN TTMT là các KCN hoạt động có hiệu quả kinh tế- xã hội-môi trường, đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững. Đặc điểm của KCN thân thiện với môi trường KCN thân thiện môi trường hay còn được gọi là khu công nghiệp xanh hay công nghiệp sinh thái là khu công nghiệp được vận hành tối ưu nhằm tận dụng tối đa nguồn lực để sản sinh ra những sản phẩm có ích cho xã hội, đồng thời qua đó giảm tối đa lượng chất thải phát sinh. Để tiến tới một nền công nghiệp xanh, ngành công nghiệp cần phải chuyển từ tư duy sản xuất công nghiệp truyền thống dựa trên hệ thống sản xuất mở trong đó quá trình sản xuất công nghiệp sử dụng nguyên nhiên vật liệu khai thác từ tự nhiên sản xuất ra sản phẩm, đồng thời, chất thải được thải ra môi trường sang hệ thống sản xuất công nghiệp kín, trong đó, các quá trình sản xuất sử dụng lại chất thải ở mức tối đa, lượng chất thải còn lại được xử lý trước khi quay vòng lại sản xuất hoặc thải ra môi trường.

Hệ thống sản xuất công nghiệp kín có thể được diễn ra ở cả cấp độ cơ sở sản xuất, khu cụm và cao hơn nữa trên quy mô toàn ngành. Tại cơ sở sản xuất, doanh nghiệp "xanh hoá" thông qua việc tiếp cận các phương thức quản lý, sản xuất mới như thiết kế xanh, sản xuất sạch hơn, tiết kiệm năng lượng, hệ thống quản lý môi trường, quay vòng tái chế chất thải, quản lý ô nhiễm cuối đường ống, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, sử dụng năng lượng tái tạo. Các phương thức quản lý, sản xuất mới có thể được tiến hành độc lập hoặc lý tưởng hơn kết hợp với nhau. Đối với khu công nghiệp, các khái niệm khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp thân thiện môi trường, khu công nghiệp hài hoà an sinh xã hội và môi trường đã lần lượt xuất hiện và được ứng dụng trên thực tế.