Nghiên cứu giải pháp tổng hợp và hiệu quả cho nguồn nước mặt lưu vực sông Ba

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích chuyên ngành kỹ thuật tài nguyên nước nghiên cứu đề xuất các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề

• Tác giả: Đỗ Thùy Dương
• Người hướng dẫn: PGS.TS Đỗ Hoài Nam
• Trường học: Trường Đại Học Thủy Lợi
• Chuyên ngành: Kỹ Thuật Tài Nguyên Nước
• Đề tài: Nghiên Cứu Đề Xuất Các Giải Pháp Sử Dụng Tổng Hợp Và Hiệu Quả Nguồn Nước Mặt Lưu Vực Sông Ba
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• MỞ ĐẦU
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.1. Sơ lược VỀ vùng nghiên cứu
• 1.2. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. MỤC TIÊU VÀ PHAM VI NGHIÊN CỨU
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Đối tượng nghiên cứu
• 3. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Cách tiếp cận
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tổng quan về sử dụng tổng hợp nguồn nước và sự biến động của nguồn nước
• 1.2. Tổng quan về sử dụng tong hợp nguồn nước
• 1.3. Tổng quan về sự biển động của nguồn nước
• 1.4. Các mô hình sử dụng trong tính toán cân bằng nước và đánh giá khả năng đáp ứng của nguồn nước
• 1.5. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.6. Tổng quan vùng nghiên cứu
• 1.6.1. Đặc điểm tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 1.6.2. Đặc điểm kinh - xã hội vùng nghiên cứu
• 1.6.3. Hiện trạng khai thác tài nguyên nước lưu vực sông Ba
• 1.7. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP SỬ DỤNG TỔNG HỢP VÀ HIỆU QUẢ NGUỒN NƯỚC MẶT LƯU VỰC SÔNG BA
• 2.1. Phân vùng cấp nước
• 2.1.1. Cơ sở phân vùng cấp nước
• 2.1.2. Nguyên tắc phân vùng
• 2.1.3. Phân vùng cấp nước
• 2.2. Xây dựng kịch bản tính toán
• 2.2.1. Cơ sở xây dựng kịch bản
• 2.2.2. Xây dựng kịch bản tính toán
• 2.2.3. Lựa chọn mô hình tính toán
• 2.2.4. Xác định các thông số đầu vào tính toán cân bằng nước lưu vực sông Ba
• 2.3. Xác định các biên đầu vào mô hình
• 2.4. Các chỉ tiêu ngành cấp nước phục vụ tính toán nhu cầu nước
• 2.5. Khả năng khai thác và sử dụng nước mặt lưu vực sông Ba
• 2.5.1. Chất lượng nước mặt
• 2.5.2. Khả năng khai thác và sử dụng nước mặt
• 2.6. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP SỬ DỤNG TỔNG HỢP VÀ HIỆU QUẢ NGUỒN NƯỚC MẶT LƯU VỰC SÔNG BA
• 3.1. Tính toán cân bằng nước và đánh giá khả năng đáp ứng của nguồn nước
• 3.2. Nhu cầu cấp nước cho nông nghiệp
• 3.3. Nhu cầu cấp nước cho các ngành kinh tế khác
• 3.4. Nhu cầu nước cho môi trường
• 3.5. Tổng hợp nhu cầu nước các ngành
• 3.6. Tính toán cân bằng nước theo các kịch bản tính toán
• 3.7. Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình mía kiệt
• 3.8. Đánh giá khả năng đáp ứng của nguồn nước
• 3.9. Đề xuất giải pháp cấp nước
• 3.9.1. Cơ sở ĐỀ xuất giải pháp cấp nước
• 3.9.2. Giải pháp cấp nước cho nông nghiệp và thủy sản
• 3.9.3. Giải pháp cấp nước cho sinh hoạt và công nghiệp
• 3.10. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 1. Kết luận
• 2. Kiến nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• 1. PHỤ LỤC 1. TỔNG HỢP DỮ LIỆU TÍNH TOÁN NHU CẦU NƯỚC LƯU VỰC
• 2. PHỤ LỤC 2, TỔNG HỢP MỤC TIÊU VÙNG NGHIÊN CỨU
• 3. PHỤ LỤC 3. TỔNG HỢP NHU CẦU NƯỚC VÙNG NGHIÊN CỨU
• 4. PHỤ LỤC 4, NHU CẦU NƯỚC CÁC NÚT TÍNH TOÁN LƯU VỰC SÔNG BA
• 5. ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CÔNG TRÌNH THỦY LỢI LƯU VỰC SÔNG BA
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Lưu vực sông Ba là một khu vực có tiềm năng lớn về nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản, với diện tích đất nông nghiệp lên tới 425.334 ha. Đặc biệt, khu vực này có khả năng phát triển các loại cây trồng giá trị cao như cao su, cà phê và lúa nước, phục vụ cho hàng triệu dân cư và xuất khẩu. Tuy nhiên, sự phát triển kinh tế xã hội đang gia tăng nhu cầu về nước, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu (BĐKH) ngày càng nghiêm trọng, ảnh hưởng đến nguồn nước mặt. Điều này đòi hỏi các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả nguồn nước mặt để đảm bảo phát triển bền vững. "Ứng phó trong điều kiện biến đổi tài nguyên nước mặt là nhiệm vụ có tầm quan trọng hàng đầu", nhấn mạnh sự cần thiết của nghiên cứu này. Đề tài “Nghiên cứu đề xuất các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả nguồn nước mặt lưu vực sông Ba giai đoạn 2025 - 2035” không chỉ có ý nghĩa lý thuyết mà còn mang tính thực tiễn cao, đáp ứng nhu cầu cấp thiết trong quản lý và bảo vệ tài nguyên nước.

II. MỤC TIÊU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn tập trung vào việc phân tích, đánh giá tình hình khai thác và sử dụng nguồn nước mặt, từ đó đề xuất các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả cho lưu vực sông Ba trong giai đoạn 2025 - 2035. Phạm vi nghiên cứu bao gồm lưu vực sông Ba và các khu vực phụ cận tại hai tỉnh Gia Lai và Đắc Lắc thuộc vùng Tây Nguyên, cùng tỉnh Phú Yên thuộc Duyên hải Nam Trung Bộ. "Nhu cầu nước tổng hợp của các ngành sử dụng nước và nguồn nước mặt trên lưu vực sông Ba giai đoạn 2025 - 2035" sẽ được xem xét một cách toàn diện, nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình hình tài nguyên nước hiện tại và dự báo nhu cầu trong tương lai. Việc xác định rõ ràng mục tiêu và phạm vi nghiên cứu sẽ giúp đảm bảo tính chính xác và khả thi của các giải pháp đề xuất.

III. CÁCH TIẾP CẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Luận văn áp dụng phương pháp tiếp cận tổng hợp và hệ thống trong nghiên cứu, nhằm đánh giá toàn diện tình hình tài nguyên nước tại lưu vực sông Ba. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm kế thừa các kết quả nghiên cứu trước đó, thu thập và phân tích số liệu từ các cơ quan quản lý liên quan, cùng với việc sử dụng mô hình toán để tính toán nhu cầu nước và cân bằng nước. "Phương pháp điều tra, thu thập bổ sung số liệu thứ cấp từ các cơ quan quản lý" sẽ giúp làm phong phú thêm dữ liệu và đảm bảo tính chính xác của nghiên cứu. Việc áp dụng các phương pháp này không chỉ giúp xác định rõ ràng tình hình hiện tại của nguồn nước mà còn đưa ra các kịch bản phát triển trong tương lai, từ đó tạo ra cơ sở khoa học vững chắc cho các giải pháp đề xuất.

IV. TỔNG QUAN VỀ SỬ DỤNG TỔNG HỢP NGUỒN NƯỚC

Sử dụng tổng hợp nguồn nước là một nguyên tắc quan trọng trong quy hoạch và khai thác tài nguyên nước. Theo thống kê, lượng nước tiêu thụ toàn cầu đã tăng 7 lần trong thế kỷ 20, chủ yếu do sự gia tăng dân số và nhu cầu cải thiện chất lượng cuộc sống. "Nước trở thành tâm điểm tại nhiều diễn đàn lớn thế giới", nhấn mạnh tầm quan trọng của nước trong phát triển bền vững. Việc khai thác nguồn nước phải đảm bảo tối ưu cho nhiều mục đích khác nhau như nông nghiệp, sinh hoạt, phát điện, và bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn tài nguyên nước đang chịu áp lực lớn từ nhu cầu gia tăng và sự suy giảm chất lượng. Do đó, việc áp dụng các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả nguồn nước là cần thiết để đảm bảo sự phát triển bền vững cho các ngành kinh tế.

V. NGHIÊN CỨU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN ĐỂ XUẤT GIẢI PHÁP

Nghiên cứu cơ sở khoa học và thực tiễn là bước quan trọng trong việc đề xuất các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả nguồn nước mặt. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, BĐKH ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn nước, dẫn đến sự biến động mạnh mẽ về cả số lượng và chất lượng nước. "Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nghiêm trọng nhất của BĐKH", điều này càng làm tăng tính cấp thiết của nghiên cứu. Việc phân tích các yếu tố như lượng mưa, nhiệt độ, và nhu cầu sử dụng nước sẽ giúp xác định rõ hơn những thách thức mà lưu vực sông Ba đang phải đối mặt. Từ đó, các giải pháp đề xuất sẽ được xây dựng dựa trên cơ sở khoa học vững chắc, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài nguyên nước và ứng phó với BĐKH.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lưu vực sông Ba, trải dài trên địa bàn các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Phú Yên, có diện tích tự nhiên khoảng 16.580 km², là vùng có tiềm năng lớn về nông - lâm nghiệp và thủy sản với khoảng 425.334 ha đất nông nghiệp và gần 1 triệu ha đất lâm nghiệp. Đây là khu vực có nhiều loại cây trồng giá trị kinh tế cao như cao su, cà phê, hồ tiêu, cùng với nguồn hải sản phong phú dọc bờ biển dài 189 km. Tuy nhiên, sự biến động nguồn nước do biến đổi khí hậu (BĐKH) và khai thác quá mức đã gây ra nhiều thách thức trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn nước mặt.

Mục tiêu nghiên cứu là phân tích, đánh giá tình hình khai thác và sử dụng nguồn nước mặt, đồng thời đề xuất các giải pháp sử dụng tổng hợp và hiệu quả nguồn nước mặt lưu vực sông Ba trong giai đoạn 2025-2035. Phạm vi nghiên cứu bao gồm toàn bộ lưu vực sông Ba và vùng phụ cận, tập trung vào các tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk và Phú Yên. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đảm bảo an ninh nguồn nước, phát triển kinh tế xã hội bền vững và ứng phó với biến đổi khí hậu tại khu vực.

Theo ước tính, tổng lượng nước trung bình hàng năm chảy qua sông Ba đạt khoảng 97 tỷ m³, tuy nhiên phân bố không đều theo mùa, gây ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng vào mùa khô. Việc sử dụng nước cho các ngành nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt và thủy sản ngày càng tăng, đòi hỏi phải có các giải pháp quản lý và khai thác hiệu quả nhằm cân bằng cung cầu nước trong điều kiện biến động nguồn nước ngày càng phức tạp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài nguyên nước bền vững, bao gồm:

• Lý thuyết quản lý tổng hợp tài nguyên nước (IWRM): Nhấn mạnh việc phối hợp quản lý nguồn nước giữa các ngành và vùng lãnh thổ nhằm tối ưu hóa sử dụng và bảo vệ nguồn nước.
• Mô hình cân bằng nước lưu vực sông: Sử dụng mô hình toán học để tính toán cân bằng giữa nguồn cung và nhu cầu sử dụng nước, giúp đánh giá khả năng đáp ứng của nguồn nước.
• Lý thuyết biến đổi khí hậu và tác động đến tài nguyên nước: Phân tích các kịch bản biến đổi khí hậu (RCP 4.5 và RCP 8.5) để dự báo sự biến động nguồn nước trong tương lai.

Các khái niệm chính bao gồm: phân vùng cấp nước, kịch bản phát triển nguồn nước, hiệu quả sử dụng nước, và mô hình MIKE HYDRO.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính được thu thập từ các cơ quan quản lý tài nguyên nước, khí tượng thủy văn, Viện Quy hoạch Thủy lợi và các báo cáo quy hoạch kinh tế xã hội của các tỉnh liên quan. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm 671 công trình thủy lợi, 21 trạm khí tượng thủy văn và số liệu khai thác sử dụng nước của các ngành kinh tế.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phương pháp thống kê và tổng hợp: Xử lý số liệu về lượng mưa, dòng chảy, nhu cầu sử dụng nước các ngành.
• Phương pháp mô hình toán: Áp dụng mô hình MIKE HYDRO để tính toán cân bằng nước lưu vực sông Ba theo các kịch bản phát triển và biến đổi khí hậu.
• Phương pháp điều tra, khảo sát bổ sung: Thu thập số liệu thực tế về khai thác, sử dụng nước và hiện trạng công trình thủy lợi.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ năm 2018 đến 2020, tập trung vào xây dựng kịch bản, hiệu chỉnh và kiểm định mô hình, phân tích kết quả và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Biến động nguồn nước và tác động của BĐKH: Lượng mưa năm có xu hướng tăng nhẹ ở Nam Trung Bộ (tăng 19,8% trong 57 năm), nhưng phân bố không đều theo mùa, gây ra hạn hán và xâm nhập mặn nghiêm trọng vào mùa khô. Mực nước kiệt tại trạm An Khê giảm xuống còn 0,527 m³/s vào tháng 4 năm 1983, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt.

2. Hiện trạng khai thác và sử dụng nước: Tổng diện tích tưới thiết kế đạt khoảng 65.000 ha, nhưng diện tích tưới thực tế chỉ đạt khoảng 48.000 ha, tương đương 74% công suất thiết kế. Hệ thống thủy lợi nhiều nơi xuống cấp, kênh mương chưa hoàn chỉnh, dẫn đến thất thoát nước và hiệu quả sử dụng thấp.

3. Nhu cầu nước tăng cao theo các ngành: Nhu cầu nước cho nông nghiệp chiếm tỷ trọng lớn nhất, với diện tích cây trồng cần tưới dự kiến tăng lên khoảng 97.000 ha vào năm 2025. Nhu cầu nước cho sinh hoạt, công nghiệp và thủy sản cũng tăng theo tốc độ phát triển kinh tế xã hội, dự kiến tăng từ 20-30% trong giai đoạn 2025-2035.

4. Đánh giá khả năng đáp ứng nguồn nước: Mô hình MIKE HYDRO cho thấy trong kịch bản phát triển bền vững (RCP 4.5), nguồn nước có thể đáp ứng khoảng 85-90% nhu cầu vào năm 2035. Tuy nhiên, trong kịch bản khai thác tiềm năng (RCP 8.5), khả năng đáp ứng giảm xuống còn khoảng 70%, gây ra nguy cơ thiếu nước nghiêm trọng vào mùa khô.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của sự biến động nguồn nước là do tác động của biến đổi khí hậu và khai thác quá mức các công trình thủy điện, đặc biệt là thủy điện An Khê - Ka Nak, làm giảm lưu lượng nước về hạ lưu. So với các nghiên cứu trong nước và quốc tế, kết quả này phù hợp với xu hướng suy giảm nguồn nước mặt do BĐKH và khai thác không hợp lý.

Việc diện tích tưới thực tế thấp hơn thiết kế phản ánh tình trạng xuống cấp công trình và quản lý chưa hiệu quả. Kết quả mô hình cũng cho thấy sự cần thiết phải áp dụng các giải pháp tưới tiết kiệm và quản lý tổng hợp nguồn nước để nâng cao hiệu quả sử dụng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh lưu lượng dòng chảy thực tế và mô hình, bảng tổng hợp nhu cầu nước theo ngành và kịch bản, cũng như bản đồ phân vùng cấp nước lưu vực sông Ba.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp, sửa chữa hệ thống thủy lợi hiện có: Tập trung cải tạo kênh mương, trạm bơm và các công trình thủy lợi để nâng cao hiệu quả tưới, giảm thất thoát nước, hoàn thành trong giai đoạn 2025-2030, do các Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chủ trì.

2. Áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước: Khuyến khích sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, phun sương kết hợp bón phân qua nước nhằm giảm lượng nước tưới từ 15-20%, nâng cao hiệu quả kinh tế, triển khai thí điểm từ 2023 và mở rộng đến 2035, do các viện nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ thực hiện.

3. Quản lý tổng hợp nguồn nước lưu vực sông Ba: Thành lập tổ chức quản lý lưu vực liên tỉnh để điều phối khai thác, phân bổ nước hợp lý giữa các ngành và vùng, giảm thiểu xung đột sử dụng nước, hoàn thành trong năm 2025, do Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các tỉnh thực hiện.

4. Xây dựng kịch bản ứng phó biến đổi khí hậu: Sử dụng mô hình MIKE HYDRO để dự báo và lập kế hoạch ứng phó với các kịch bản BĐKH, đảm bảo cân bằng nước trong điều kiện biến động, cập nhật định kỳ 5 năm một lần, do Viện Quy hoạch Thủy lợi và các cơ quan liên quan thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý tài nguyên nước và quy hoạch vùng: Giúp xây dựng chính sách, quy hoạch khai thác và sử dụng nước hiệu quả, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu và phát triển kinh tế xã hội.

2. Các nhà nghiên cứu và học viên ngành kỹ thuật tài nguyên nước: Cung cấp cơ sở lý thuyết, phương pháp mô hình hóa và dữ liệu thực tiễn để phát triển các nghiên cứu tiếp theo về quản lý nguồn nước.

3. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong lĩnh vực thủy lợi, nông nghiệp và công nghiệp: Hỗ trợ đánh giá khả năng cung cấp nước, lập kế hoạch đầu tư công trình và áp dụng công nghệ tiết kiệm nước.

4. Cơ quan quản lý môi trường và phát triển bền vững: Tham khảo để xây dựng các giải pháp bảo vệ môi trường nước, phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn và ứng phó với biến đổi khí hậu.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần nghiên cứu sử dụng tổng hợp nguồn nước mặt lưu vực sông Ba?
   Nguồn nước mặt tại lưu vực sông Ba đang chịu áp lực lớn do khai thác quá mức và biến đổi khí hậu, gây ra tình trạng thiếu nước nghiêm trọng vào mùa khô. Nghiên cứu giúp đánh giá khả năng đáp ứng và đề xuất giải pháp sử dụng hiệu quả, đảm bảo phát triển bền vững.

2. Mô hình MIKE HYDRO có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   MIKE HYDRO cung cấp công cụ mô phỏng lưu vực sông chi tiết, tích hợp GIS, cho phép phân tích các kịch bản sử dụng nước khác nhau với độ chính xác cao và linh hoạt, hỗ trợ ra quyết định quản lý tổng hợp tài nguyên nước.

3. Các giải pháp tưới tiết kiệm nước được đề xuất là gì?
   Bao gồm sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, phun sương kết hợp bón phân qua nước, giúp giảm lượng nước tưới từ 15-20%, tăng hiệu quả sử dụng nước và năng suất cây trồng.

4. Biến đổi khí hậu ảnh hưởng như thế nào đến nguồn nước lưu vực sông Ba?
   BĐKH làm thay đổi lượng mưa, nhiệt độ và dòng chảy, gây ra hạn hán kéo dài, xâm nhập mặn và biến động nguồn nước, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng cung cấp nước cho các ngành kinh tế và sinh hoạt.

5. Làm thế nào để quản lý nguồn nước hiệu quả trong lưu vực liên tỉnh?
   Cần thành lập tổ chức quản lý lưu vực liên tỉnh với cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu và điều phối khai thác, phân bổ nước hợp lý giữa các tỉnh và ngành sử dụng, giảm thiểu xung đột và nâng cao hiệu quả sử dụng.

Kết luận

• Lưu vực sông Ba có tiềm năng lớn về tài nguyên nước nhưng đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng do biến đổi khí hậu và khai thác quá mức.
• Nhu cầu sử dụng nước tăng cao trong các ngành nông nghiệp, công nghiệp và sinh hoạt, đòi hỏi các giải pháp quản lý tổng hợp và hiệu quả.
• Mô hình MIKE HYDRO được lựa chọn để tính toán cân bằng nước và đánh giá khả năng đáp ứng nguồn nước theo các kịch bản phát triển và biến đổi khí hậu.
• Đề xuất các giải pháp nâng cấp công trình thủy lợi, áp dụng công nghệ tưới tiết kiệm, quản lý lưu vực liên tỉnh và xây dựng kịch bản ứng phó biến đổi khí hậu.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai thí điểm các giải pháp, hoàn thiện tổ chức quản lý lưu vực và cập nhật mô hình định kỳ để đảm bảo phát triển bền vững nguồn nước mặt lưu vực sông Ba.

Hành động ngay hôm nay để bảo vệ và sử dụng hiệu quả nguồn nước lưu vực sông Ba vì sự phát triển bền vững của khu vực và tương lai của thế hệ mai sau!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 25 CHUONG 2: NGHIÊN CUU CƠ SỞ KHOA HỌC VÀ THỰC TIEN BE XUẤT GIẢI PHAP SỬ DỤNG TONG HỢP VÀ HIỆU QUÁ NGUON NƯỚC MAT LƯU VỤC: SÔNG BA m 3. Phân vùng cắp nước n 21-1. Cơ sở phân vùng cấp nước 27 2. Nguyên ắc phân vùng, 2 2.

Phân vàng cấp nước 28 2. Xây dựng kịch bản tính toán u 22. Cơ sở xây dựng kịch bản 31 2. Xây dựng kịch bản inh toán 2 2.

Lựa chon mô hình tin tos 3 24 Xác định các thông số đầu vào tính toín cân bằng nước lưu vực sông Ba. Xác đình các biên đầu vào m6 hình 36 ⁄4:2. Các chỉ iêu ngành cấp nước phục vụ tính toán nhu cầu nước. Khảnăng thai thác và sử dụng nước mặt lưu vực sông Ba 46 2.

Chit lượng nước mặt 46 2.2 Khả năng khai thác va sử đụng nước mặt. 47 Kết luận chương 2 48 CHƯƠNG 3. DE XUẤT CAC GIẢI PHÁP SU DUNG TONG HOP VÀ HIỆU QUA NGUON NƯỚC MAT LƯU VỤC SONG BA.1 Tính toán cân bằng nước và đánh giá khả năng đáp ứng của nguồn nước.1 Nhu cầu cấp nước cho nông nghiệp. Nhu cầu cấp nước cho các ngành kinh tế khác 50 3.

Nhu cầu nước cho môi trường.14 Tổng hop như cầu nước các ngành. Tĩnh toán cân bằng nước theo các kịch bản tính toán 55 3. Hiệu chỉnh và kiểm định mô hình mia kiệt 64 3.7 Đánh giá khả năng dap ứng của nguồn nước 68 3. Để xuất giải pháp cắp nước _ 3.1 Cơ sở đỀ xuất giải pháp cấp nước ú9 41222.

Giải pháp cấp nước cho nông nghiệp và thủy sin 10 3⁄23. Giải pháp cấp nước cho sinh hoạt và công nghiệp 85 Két luận chương 3: 95 KET LUẬN VA KIÊN NGHỊ % Kết luận % Kiến nghị 9 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 98 PHAN PHY LUC lôi PHU LUC I. TONG HỢP DU’ LIEU TÍNH TOÁN NHU CAU NƯỚC LƯU VUC I01 PHU LUC2,TONG HỢP MUC TUGI VUNG NGHIÊN CUU 116 PHY LUC 3.

TONG HỢP NHU CAU NƯỚC VUNG NGHIÊN CỨU. 130 PHY LUC 4, NHU CAU NƯỚC CAC NUT TÍNH TOÁN LƯU VỰC SÔNG BA. DE XUẤT GIẢI PHAP CONG TRINH THỦY LỢI LƯU VUC SONG BA. H5 DANH MỤC BANG Bang 1.1 ống hợp hiện trang thủy lợi vùng nghiên cứ 23 Bang 1.

Tổng hợp hiện trạng cấp nước vùng nghiên cứu. Diện tích và dân số lưu vực sông Ba phân theo Tiểu vùng cắp nước (16,19]28 Bảng 2. Diện tích e: loại gieo trồng hiện trạng và cần tưới dự kiến năm 2025 phân theo vùng thủy lợi Lưu vực sông Ba 38 Bảng 2.3 Kết qua tinh mức tưới tại mặt ruộng các loại cây trồng lưu vực sông Ba.1 Tổng hợp nhủ cầu nước cho cây tring vùng nghiên cứu qua các giả đoạn tin suất 85% 49 Bang 3.2 Nhu cầu nước cho chăn nuôi ving nghiên cứu theo các giai đoạn phát triển kinh tế xã hội s0 Bang 3.3 Tổng hợp nhu cầu nước cho sinh hoạt lưu vực sông Ba theo các giai đoạn phát tiển 51 Bảng 3.4 Tổng hợp nhủ cầu nước công nghiệp lưu vực sông Ba theo ác gia đoạn phát triển kinh ãhội sl Bảng 3.5 Tổng hợp nhu cầu nước cho thủy sản lưu vục sông Ba theo các giai đoạn phát triển kinh t - xã hội 32 Bảng 3.6 Tổng nhu cầu nước các ngành trong điều kiện phát triển kỉnh tế - xa hội ứng với tin suất P= 85, 5ã Bảng 3 7 Tóm tắt thông số các kịch bản tính toán 55 Bảng 3.8 Kết quả inh toán cân bằng nước ở các nút kịch bản hiện trạng 38 Bảng 39 Kết quả tinh toán cn bằng nước ai các nú theo kịch bản phát ti thủy lợi. Két quả so sinh diễn biến mục nước giữa thực do và tính toán - mùa kiệt năm 2003 - Lưu vực Sông Ba 67 Bing 3.

Kết quả so sánh mực nước, ưu lượng nhỏ nhất giữa thực do và tinh toần - mùa kiệt năm 2013 - Lưu vực sông Ba 6 Bảng 3.12 Mức tưới trong các kỹ thuật tưới tiết kiệm.13 Hiệu quả kinh tế mô hình tưới nước tiết kiệm kết hợp biện pháp bón phân qua nước 84 Bảng 3.14 Lượng nước yêu cầu tại mặt mộng và đầu mỗi trước và sau ấp dụng giải pháp:34 Bảng 3.15 Kết quả toán cân bằng nước khi áp dụng giải pháp tưới ết kiệm .16 Lựa chọn nguồn nước cho các khu đô thị lưu vực sông Ba đến 205. 9 DANH MỤC HÌNH Tình 1. Bản đồ hiện trạng hệ hông thủy lợi lưu vực sông Ba 2 Hình 2. Bản đồ phân vùng Thủy lợi lưu vực sông Ba 30 inh 2.2 Lựa chọn các mô - đun cho lưu vực MIKE HYDRO 38 inh 2.3 Sơ đồ áp dung mô hình Mike Hydro vào bài toán 36 Hình 3.1 Sơ đồ cân bằng nước Lưu vực sông Ba theo hiện trạng.2 Sơ đồ cân bằng nước Lưu vực sông Ba theo kịch bản phát triển thủy Io.

Kết quả hiệu chỉnh mực nước kiệt tai TTV Ayunpa từ ngày 01/12/2002 đến ngày 31/05/2003 6 Hình 34. Kết quả hiệu chỉnh mực nước kiệt tại TTV Củng Sơn từ ngày 01/12/2002 đến ngày 31/05/2003 6 Hình 35.Kết quả kiểm định mục nước ti điểm đo An Khê từ ngày 29/03/2016 - 13/04/2016 6 Hình 3. Kết qua kiểm định lưu lượng tại điểm do Của Đà Ring từ ngày 29/08/2016 ~ 13/04/2016 6 Hình 37. Kết quả kiểm định lưu lượng tại điểm đo Cầu Quốc lộ 1A từ ngày 29/03/2016 - 13/04/2016 66 Hình 3.

Kết qua kiểm định lưu lượng tại điểm do Cầu Bến Mộng từ ngày 29/03/2016 - 13/04/2016 66 Hình 3.9 Sơ đỗ hệ thống tưới tiét kiệm nước. Đường ông cắp L _ Hình 3.11 Đường ống cắp I 83 83 Hình 3.13 Hệ thống tưới sau khi Lip dat 3 Hinh 3. Mức tăng hiệu quả kinh tế của các mô hình TNTK kết hợp BPQN. 83 DANH MỤC TỪ VIET TAT BĐKH Biển đổi khí hậu KITV Khí tượng Thủy văn KTEXH Kinh - Xã hội NIB Nam Trung bội KB Kịch bản KB “Kịch bản Phát triển nguồn nước theo kịch bản bén vững.

kp2 Kịch bản khai thác tiém năng nguỗn nước RCP45 Kịch bản nồng độ khí nhà kính thấp RCPSS Kịch bản ning độ khí nhà kính cao MNDBT: Mặc nước dâng bình thường MNC Mực nước chết Lúa ĐX Lúa đông xuân cen Cây công nghiệp. CNHN Cy nông nghiệp hàng năm CNLN: Cay nông nghiệp âu năm KCN Khu công nghiệp NITS Nuôi trồng thủy sản TNTK ‘Tui nước tiết kiệm. BPQN Ben phân qua nước MỞ DAU 1. TÍNH CAP THIET CUA DE TAL 1.

Sa lược VỀ ving nghiên cửu Lưu vực sông Ba có tim năng rất lớn về nông - lâm nghiệp và thuỷ sản với khoảng 425.334 ha đất nông nghiệp và gần 1 triệu ha đất lâm nghiệp có đủ điều kiện phát triển các loại cây trồng có giá tri kinh tế cao đặc biệt là cao su, cả phê, lúa nước cao sản, đủ nuôi sống hàng triệu dân đang sinh sống trên lưu vực và còn tích luỹ để xuất khẩu. Ngoài ra, phía đông giáp Biển có nhiều loài hải sản phong phú, đánh bắt quanh năm. Bở biển dai 189 km, từ Xuân Hải đến Vũng RO, với nhiều bãi tắm đẹp, xen kề nhiều dim, vịnh, ving, như Dim Cũ Mông, Ô Loan, vịnh Xuân Đài và vịnh Vũng Rô đều là vị tí thuận lợi để phát tiễn du lịch và nuôi trồng thuỷ sản. Đồng thi cũng là một trong những vùng có vị trí phòng thủ quốc gia từ tuyển biển [1] “Thượng nguồn lưu vực sông Ba có nhiều tiểm năng kinh tế nông nghiệp như các vũng chuyên cảnh cây đặc sản có gi tị xuất khẩu cao như cả phê, tiêu, ao su, điều.

Hạ lưu sông Ba và vũng phụ cận là tinh Phú Yên có quốc lộ A và đường sắt Bắc Nam chạy qua, quốc lộ 25 nỗi Gia Lai, ĐT 645 nổi Đắc Lắc, phía Đông Nam vùng nghiên Vũng Rô, sân bay Tuy Hoà. Các tyén giao thông Bắc Nam, Đông “Tây, cảng biển sân bay có tácđộng lớn đến quá tình phát iển kinh tế ähội, tạo điều. ign cho hợp tác, trao đổi kính tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật giữa vùng trong nước và quốc tế 2. Tinh cấp thiết của đề tài Do yêu cầu phát tiến kinh tế xã hội, nên kinh tế bước vào thời kỳ phát hướng chuyển đổi mạnh cơ cấu sản xuất, đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa cũng như yêu cầu bảo vệ môi trường nước dẫn tới nhu cầu nước cho phát triển của các ngành kinh tế tăng lê rất nhiễu.

Ngoài ra bi đổi khí hậu (BĐKH) đã và dang anh bine với mức độ ngày càng nghiêm trong hon sẽ gây nên những biển động sâu sắc tguồn nước mặt, môi trường tự nhiên và kinh tế xã hội ảnh hưởng để: sự phát triển bền vững của cả nước nói chung và khu vực nghiên cứu nói riêng. Ứng phó trong điều kiện biển đổi ải nguyên nước mặt là nhiệm vụ có tam quan trong hàng đâu về nhiều 1 hơn, do vậy sự chuẩn bị ứng phó đúng mức và kịp thời là việc hết sức cần thiết, đặc biệt đối với ngành ding nước như nông nghiệp, công nghiệp, sinh hoạt, nuôi trồng thủy sản. Xuất phát từ những vẫn đề trên việc thực hiện đề tài “Nghiên cứu đề xuất các giấi pháp sic dung tổng hợp và hiệu quả nguồn mước mặt lưu vực sông Ba giai dogn 2025 - 2035” là rất cần thiết và có ý nghĩa thực tiễn II. MỤC TIÊU VÀ PHAM VI NGHIÊN COU 1.

Mục tiên nghiên cửu Phân tích, đánh gi tinh hình khai the và sử dụng nguồn nước mặt và để xuất ác giải pháp sử dụng tổng hợp hiệu quả nguồn nước mặt lưu vực sông Ba giai đoạn 2025- 2085 2. Phạm vi nghiên cứu Ving nghiên cứu là lưu vực sông Ba và phụ cận trải dai trên địa bàn 2 tỉnh là Gia Lai, Dak Lak thuộc vòng Tây Nguyên và tinh Phú Yên thuộc Duyên hải Nam trung Bộ. Tổng điện tích tự nhiên toàn vùng 16. Đổi tượng nghiên cứu" Nhu cầu nước tổng hợp của các ngành dùng nước và nguồn nước mặt trên lưu vực.

sông Ba giai đoạn 2025 - 2035 1H. CÁCH TIẾP CAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 1 đếp cận ~ Tiếp cận theo phương pháp quản lý và phát triển bén vững tải nguyên nước, phục vụ. dda mục tiê - Tiếp cận tổng hợp và hệ thống: Tổng hợp các kết quả nghiên cứu đã thu thập và kết quả điều ra khảo ít thục hiện k thờn các kết quả nghiên ci đã công bổ, ~ Tiếp cận nhu cầu thực tiễn: Xác định vấn đẻ gặp phải do BĐKH, việc khai thác tổng. hợp tải nguyên nước giữa các ngành sinh hoạt, nông nghiệp, công nghiệp, thủy digi giao thông thủy, môi trường đặc biệt về mùa kiệt có mâu thuẫn gita các ngành dùng 2.