Đặt vấn đề Ngày nay, ô nhiễm môi trường là một vấn nạn của nhân loại. Cả thế giới đang sát cánh cùng nhau cứu sống hành tinh của mình. Với sự nỗ lực của các quốc gia các tổ chức quốc tế, chúng ta đã thu được những kết quả nhất định trong việc kiểm soát ô nhiễm môi truờng trên thể giới, tuy nhiên những kết quả đạt được là rất nhỏ nhoi chúng ta đang phải đứng trước một thời kì môi trường đang bị suy thoái nghiêm trọng do nhiều nguyên nhân. Nhưng nguyên nhân chủ yếu là bắt nguồn từ con người.
Con người với sự phát triển nhanh chóng của mình không để ý đến môi trường, đang ngày càng làm cho môi trường sống của mình bị thu hẹp. Đặc biệt là môi trường không khí tại nhiều nơi trên thế giới đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Huyện Bình Xuyên là một địa bàn có vị trí chiến lược trong quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Vĩnh Phúc, liền kề thị xã Phúc Yên và thành phố Vĩnh Yên, địa bàn có quốc lộ 2 đi qua lưu thông các tỉnh miền núi phía bắc với Hà Nội.Chính vì thế Bình Xuyên có một lợi thế rất lớn trong phát triển kinh tế. Nhưng đi cùng với quá trình phát triển và đô thị hóa, môi trường không khí của Bình Xuyên đang ngày càng chịu áp lực ô nhiễm nhiều hơn.
Tại các làng nghề mức độ ô nhiễm xảy ra trên diện rộng, gây ảnh hưởng cho nhiều khu vực lân cận. Tại các khu vực có mật độ các phương tiện giao thông cao hoặc các công trình sửa chữa, xây dựng cơ sở hạ tầng, hiện tượng ô nhiễm không khí mang tính chất cục bộ. Tại khu vực cạnh các tuyến đường giao thông chủ yếu bị ô nhiễm bụi cấp. Tại các khu, cụm điểm công nghiệp hiện nay những biểu hiện ô nhiễm do các hoạt động chưa rõ ràng do khu công nghiệp còn đang trong giai đoạn xây dựng hoặc mới bắt đầu hoạt động.
Để có được sự phát triển mang tính bền vững và hiệu quả cần phải có sự nghiên cứu về lí luận, đánh giá đúng thực trạng môi trường và đưa ra các giải pháp phù hợp. Vì vậy tôi chọn đề tài “ Đánh giá hiện trạng môi trường 1 n không khí trên địa bàn huyện Bình Xuyên tỉnh Vĩnh Phúc ” làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp cho mình. Mục đích, yêu cầu và ý ngĩa của đề tài 1. Mục đích của đề tài - Điều tra đánh giá về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Bình Xuyên - Đánh giá hiện đánh giá hiện trạng môi trường không khí trên địa bàn huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc.
- Các nguồn tác động đến chất lượng môi trường không khí - Dự báo diễn biến chất lượng môi trường không khí huyện Bình Xuyên các năm tới - Đề xuất các giải pháp phòng ngừa hoặc khắc phục ô nhiễm.2 Yêu cầu của đề tài - Các số liệu, thông tin đưa ra phải đảm bảo độ tin cậy, chính xác, đầy đủ, chi tiết. - Đánh giá công tác thực hiện phải chính xác. - Những giải pháp đề xuất phải có tính khả thi phù hợp với điều kiện của địa phương.3 Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: + Vận dụng và phát huy được các kiến thức đã được học và nghiên cứu. + Bổ sung tư liệu, nâng cao nhận thức, kỹ năng và rút kinh nghiệp thực tế phục vụ cho công tác sau này.
+ Củng cố lý thuyết, kiến thức đã được trang bị trong quá trình học tập. + Đúc rút thêm kinh nghiệm làm việc thực tiễn, các thao tác phân tích các thông số, cách viết báo cáo, cách xử lý số liệu, ……. - Ý nghĩa thực tiễn: + Đánh giá thực tế về hiện trạng môi trường không khí trên địa bàn huyện Bình Xuyên, tỉnh Vĩnh Phúc. + Từ việc đánh giá hiện trạng, đề xuất một số giải pháp phù hợp nhằm cải thiện và bảo vệ chất lượng môi trường không khí trên địa bàn nghiên cứu.
2 n PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở lý luận của chuyên đề 2. Các khái niệm liên quan - Môi trường là bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống, sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên. - Khí quyển (Atmosphere) hay môi trường không khí: là lớp không khí bao quanh trái đất.
- Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến con người, sinh vật. - Ô nhiễm không khí là sự có mặt của các chất lạ có mặt trong không khí hay là sự biến đổi quan trọng trong thành phần khí quyển gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người , sinh vật và các hệ sinh thái. - Chất gây ô nhiễm môi trường không khí: Là những chất mà sự có mặt của nó trong không khí gây ra những ảnh hưởng xấu đến sức khỏe con người, sự sinh trưởng và phát triển của động thực vật… + Chất ô nhiễm sơ cấp: Là chất ô nhiễm xâm nhập trực tiếp vào môi trường từ nguồn phát sinh : SO2, CO2, CO, bụi,… + Chất ô nhiễm thứ cấp: Là chất thâm nhập vào môi trường thông qua phản ứng giữa các chất ô nhiễm sơ cấp và phản ứng thông thường của khí quyển: so3 sinh ra từ SO2 + O2 ; H2SO4 sinh ra từ : SO2 + O2 + H2O… - Quan trắc môi trường (QTMT) là quá trình đo đạc thường xuyên một hoặc nhiều chỉ tiêu về tính chất vật lý, hóa học và sinh học của các thành phần môi trường, theo một kế hoạch lập sẵn về thời gian, không gian, phương pháp 3 n và quy trình đo lường, để cung cấp các thông tin cơ bản có độ tin cậy , độ chính xác cao và có thể đánh giá được diễn biến chất lượng môi trường. - Khái niệm bảo vệ môi trường là những hoạt động giữ cho môi trường trong lành, sạch đẹp, cải thiện môi trường, đảm bảo cân bằng sinh thái, ngăn chặn, khắc phục các hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra cho môi trường, khai thác, sử dụng hợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên.
Cơ sở pháp lý - Luật Bảo vệ Môi trường Việt Nam được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2005, ban hành ngày 12 tháng 12 năm 2005, có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2006, [2]. - Nghị định Số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 của chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. - Nghị định 21/2008/NĐ-CP ngày 28/02/2008 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số 80/2006/NĐ-CP ngày 09/08/2006 của Chính phủ về việc quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường. - Thông tư số 10/2007/TT-BTNMT ngày 22/10/2007 của Bộ Tài nguyên và Môi trường hướng dẫn đảm bảo chất lượng kiểm soát chất lượng quan trắc trong môi trường.
- Thông tư số 08/2010/TT- BTNMT ngày 18/3/2010 Quy định về xây dựng báo cáo môi trường quốc gia, báo cáo tình hình tác động môi trường của ngành, lĩnh vực, báo cáo hiện trạng môi trường cấp tỉnh. - QCVN 05:2009/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh. - QCVN 05:20013/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh. 4 n - QCVN 06:2009/BTNMT: Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về một số chất độc hại trong không khí xung quanh.
- TCVN 5972:1995 (ISO 8186:1989) Không khí xung quanh. Xác định nồng độ khối lượng của carbon monoxit (CO). Phương pháp sắc ký khí. - TCVN 6138:1996 (ISO 7996:1985) Không khí xung quanh.
Xác định nồng độ khối lượng của các nitơ ôxit. Phương pháp quang hóa học. - TCVN 5971:1995 (ISO 6767:1990) Không khí xung quanh. Xác định nồng độ khối lượng của lưu huỳnh điôxit.
Phương pháp tetrachloromercurat (TCM)/Pararosanilin - TCVN 5067:1995 Chất lượng không khí. Phương pháp khối lượng xác định hàm lượng bụi. - TCVN 7171:2002 (ISO 13964:1998) Chất lượng không khí. Xác định ôzôn trong không khí xung quanh.
Phương pháp trắc quang tia cực tím. Cơ sở thực tiễn Không khí có vai trò rất quan trọng, là một yếu tố không thể thiếu đối với sự sinh tồn và phát triển của sinh vật trên trái đất. Con người có thể nhịn ăn, nhịn uống trong vài ngày nhưng không thể nhịn thở trong 5 phút, chỉ như vậy cũng đủ thấy được tầm quan trọng của không khí đối với chúng ta. Hiện trạng ô nhiễm môi trường không khí trên thế giới Ngày 7/5, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ra báo cáo bày tỏ lo ngại trước thực trạng chất lượng không khí tại các thành phố trên toàn thế giới đang ngày càng xấu đi, vượt quá mức độ cho phép về độ ô nhiễm và gây tác động xấu tới sức khỏe con người.
Số liệu kiểm định chất lượng không khí của WHO tại 1.600 thành phố thuộc 91 quốc gia và vùng lãnh thổ trên tất cả các châu lục cho thấy chỉ có 12% dân số ở những nơi này được sống trong bầu không khí đạt các tiêu chuẩn quy định của WHO. Số còn lại phải sống ở những nơi có không khí ô 5 n nhiễm nặng nề, khiến họ thường xuyên mắc các bệnh về hô hấp và các trọng bệnh khác. So với những năm trước đây, chất lượng không khí tại tất cả các thành phố trên thế giới đều đang "xuống dốc" và đương nhiên, điều đó khiến cho số nạn nhân tiếp tục tăng lên. Những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nhất được WHO chỉ ra trong báo cáo là khu vực Đông Nam Á và Nam Á, nghiêm trọng nhất là Ấn Độ và Indonesia; khu vực Tây Thái Bình Dương, từ Trung Quốc, Hàn Quốc đến Nhật Bản và Philippines.
Những khu vực này có tới 3,3 triệu người chết liên quan đến ô nhiễm không khí trong nhà và 2,6 triệu người chết do ô nhiễm ngoài trời. Không chỉ tác động trực tiếp đến sức khỏe con người, ô nhiễm không khí còn gây tổn thất không nhỏ cho nền kinh tế toàn cầu. Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB) và Chính phủ Trung Quốc công bố mới đây cho thấy, tử vong và bệnh liên quan đến ô nhiễm không khí gây tổn thất cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới từ 100 đến 300 tỷ USD/năm.