HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN THỊ DUYÊN ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN NGA SƠN, TỈNH THANH HÓA Ngành: Quản lý đất đai Mã ngành: 885.03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Cao Việt Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực và chưa được sử dụng để bảo vệ bất kỳ một học vị nào. Tôi xin đoan, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Duyên i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận văn này, tôi nhận được sự giúp đỡ tận tình của: - PGS.
Cao Việt Hà, giảng viên khoa Quản lý đất đai người đã trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện đề tài; - Các thầy, cô giáo khoa Quản lý đất đai – Học viện nông nghiệp Việt Nam và các đồng nghiệp; - UBND huyện Nga Sơn, phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Nga Sơn, các phòng, ban và UBND các thị trấn, xã thuộc huyện Nga Sơn. Tôi xin chân thành cảm ơn các cá nhân, tập thể và cơ quan nêu trên đã giúp đỡ, khích lệ và tạo những điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài này. Hà Nội, ngày tháng năm 2017 Tác giả luận văn Trần Thị Duyên ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC.
iii DANH MỤC BẢNG. vi DANH MỤC HÌNH. viii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI.
MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU. PHẠM VI NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN. Những đóng góp mới.
Ý nghĩa khoa học. TỔNG QUAN TÀI LIỆU. KHÁI NIỆM, THUẬT NGỮ VỀ ĐẤT NÔNG NGHIỆP, SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP. Đất nông nghiệp.
Vai trò của đất trong sản xuất nông nghiệp. Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp. CÁC QUAN ĐIỂM VỀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp bền vững.
Các tiêu chí đánh giá bền vững. CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN THẾ GIỚI VÀ VIỆT NAM. Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam.
NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. ĐỊA ĐIỂM NGHIÊN CỨU. THỜI GIAN NGHIÊN CỨU. 23 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên và thực trạng phát triển kinh tế - xã hội liên quan đến sử dụng đất nông nghiệp. Hiện trạng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Nga Sơn.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Nga Sơn. Định hướng và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nga Sơn. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp phân vùng và chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp điều tra thu thập số liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Phương pháp thống kê, xử lý số liệu. Phương pháp so sánh.
KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN. ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI LIÊN QUAN ĐẾN SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội.
Đánh giá chung về những thuận lợi, hạn chế của điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội. HIỆN TRẠNG SỬ DỤNG ĐẤT VÀ CÁC LOẠI HÌNH SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN NGA SƠN. Hiện trạng sử dụng đất của huyện Nga Sơn. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện Nga Sơn.
Các loại hình sử dụng đất nông nghiệp huyện Nga Sơn. ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP TẠI HUYỆN NGA SƠN. Hiệu quả về kinh tế. Hiệu quả xã hội.
Hiệu quả môi trường. 58 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng hợp kết quả đánh giá hiệu quả sử dụng đất trên 3 mặt kinh tế - xã hội và môi trường. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP CỦA HUYỆN NGA SƠN.
Lựa chọn các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả. Đề xuất sử dụng đất nông nghiệp theo các tiểu vùng. Các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.
78 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 81 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội.
Phân cấp hiệu quả môi trường các LUT cây trồng. Phân cấp hiệu quả môi trường với LUT nuôi trồng thủy sản. Bảng tổng hợp phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường. Bảng phân loại đất huyện Nga Sơn.
Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp của huyện năm 2016. Các loại hình sử dụng đất chính của tiểu vùng 1. Các loại hình sử dụng đất chính của tiểu vùng 2. Các loại hình sử dụng đất chính của tiểu vùng 3.
Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất vùng 2. Hiệu quả kinh tế của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 3. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 1.
Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất tiểu vùng 2 Tính trên 1ha. Hiệu quả xã hội của các loại hình sử dụng đất vùng 3. So sánh mức bón phân của nông hộ với khuyến cáo của tiểu vùng 1. So sánh mức bón phân của nông hộ với khuyến cáo tiểu vùng 2.
So sánh mức bón phân của nông hộ với khuyến cáo tiểu vùng 3. Tình hình sử dụng thuốc bảo vệ thực vật cho các cây trồng huyện Nga Sơn. Mức độ sử dụng thức ăn công nghiệp Tính trên 1ha. Mức độ sử dụng thuốc kháng sinh trong nuôi trồng thủy sản Tính trên 1ha.
Mức độ cải tạo ao nuôi Tính trên 1ha. Tổng hợp chỉ tiêu kinh tế - xã hội – môi trường tiểu vùng 1 Tính trên 1ha. 69 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tổng hợp chỉ tiêu kinh tế - xã hội – môi trường của tiểu vùng 2 Tính trên 1ha.
Tổng hợp chỉ tiêu kinh tế - xã hội – môi trường tiểu vùng 3 Tính trên 1ha. 71 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4. Vị trí địa lý huyện Nga Sơn – tỉnh Thanh Hóa. Cơ cấu đất đai huyện Nga Sơn năm 2016.
38 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CCNNN Cây công nghiệp ngắn ngày CPTG Chi phí trung gian DTTN Diện tích tự nhiên FAO Tổ chức Nông nghiệp và lương thực thế giới GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn LĐ Lao động LM Lúa Mùa LUT Loại sử dụng đất LX Lúa Xuân NNP Đất nông nghiệp NTTS Nuôi trồng thủy sản TNHH Thu nhập hỗn hợp UBND Ủy ban nhân dân ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Thị Duyên Tên luận văn: Đánh giá hiện trạng và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 885.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá được hiên trạng và hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa. - Định hướng các loại hình sử dụng đất nông nghiệp có triển vọng tại huyện Nga Sơn.
- Đề xuất các giải pháp sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả tại huyện Nga Sơn. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp phân vùng và chọn điểm nghiên cứu; - Phương pháp điều tra thu thập số liệu; - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất; - Phương pháp thống kê, xử lý số liệu; - Phương pháp so sánh. Kết quả chính và kết luận Qua điều tra đã xác định trên địa bàn huyện Nga Sơn có 07 loại hình sử dụng đất chính là: LUT Chuyên lúa (4305,52 ha), LUT 2 Lúa – màu (959,26 ha), LUT 1 vụ lúa – màu (130,50 ha); LUT Chuyên rau - màu (1426,52 ha); LUT Cây CNNN (413,21 ha), LUT Cây ăn quả (317,57 ha); LUT nuôi trồng thủy sản (933,92). Trong đó có tất cả 24 kiểu sử dụng đất.
Kết quả nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn huyện cho thấy. - Hiệu quả kinh tế. LUT cho hiệu quả kinh tế cao nhất là LUT là LUT chuyên rau – màu với kiểu sử dụng đất Dưa hấu - đậu cô ve – lạc với GTSX là 286,50 triệu đồng, thu nhập hỗn hợp là 222,25 triệu đồng; LUT cho hiệu quả kinh tế thấp nhất là LUT 2 vụ lúa với GTSX là 73,50 triệu đồng, thu nhập hỗn hợp là 35,97 triệu đồng. - Hiệu quả xã hội.
Loại hình sử dụng đất có số công lao động nhiều nhất là chuyên rau - màu với kiểu sử dụng đất cao nhất là Dưa hấu – đậu cô ve – lạc với 750 công/ha; thấp nhất là x LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LUT cây ăn quả (táo, hồng xiêm) với 450 công/ha; Giá trị ngày công cao nhất là kiểu sử dụng đất Dưa hấu – đậu cô ve – lạc với 296000 đồng/công, thấp nhất là kiểu sử dụng đất LX - LM với 73000 đồng/công. - Hiệu quả môi trường: Loại hình đạt hiệu quả môi trường cao trên cả 3 vùng là LUT cây ăn quả, LUT nuôi trồng thủy sản; LUT cây CNNN, LUT 2 lúa – màu, còn lại LUT chuyên rau – màu, LUT 1 lúa – màu, LUT 2 lúa cho hiệu quả xã hội ở mức trung bình. Để góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất trên địa bàn huyện cần áp dụng đồng bộ các giải pháp: giải pháp cơ sở hạ tầng, giải pháp về chính sách trong nông nghiệp, giải pháp về vốn đầu tư, giải pháp về thị trường. xi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS ABSTRACT Master candidate: Tran Thi Duyen Thesis title: Evaluating the status and effectiveness of agricultural land use in Nga Son district, Thanh Hoa province.
Major: Land Management Code: 60.