Luận văn thạc sĩ hay đánh giá công tác giao dịch đảm bảo bằng quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại huyện vị xuyên tỉnh hà giang giai đoạn 2016 2017

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu hay đánh giá công tác giao dịch đảm bảo bằng quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Lê Mạnh Hiếu
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Văn Thơ
• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản Lý Đất Đai
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Giao Dịch Bảo Đảm Bằng Quyền Sử Dụng Đất, Quyền Sở Hữu Nhà Ở Và Tài Sản Khác Gắn Liền Với Đất Tại Huyện Vị Xuyên, Tỉnh Hà Giang Giai Đoạn 2015 - 2017
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở lý luận về đăng ký giao dịch bảo đảm
• 2.1.1. Khái niệm về giao dịch bảo đảm
• 2.1.2. Khái niệm về đăng ký giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
• 2.1.3. Một số cơ sở pháp lý
• 2.1.4. Cơ sở thực tiễn về đăng ký giao dịch bảo đảm
• 2.1.4.1. Một số kinh nghiệm đăng ký giao dịch bảo đảm ở một số nước trên thế giới
• 2.1.4.2. Thực tiễn đăng ký giao dịch bảo đảm ở Việt Nam
• 2.1.4.3. Đánh giá chung về công tác đăng ký giao dịch bảo đảm ở Việt Nam
• 2.1.4.4. Thực tiễn đăng ký giao dịch bảo đảm tại tỉnh Hà Giang
• 2.2. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.2.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.3. Phạm vi nghiên cứu
• 2.2.4. Nội dung nghiên cứu
• 2.2.5. Khái quát địa bàn nghiên cứu
• 2.2.6. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai
• 2.2.7. Thực trạng công tác đăng ký giao dịch bảo đảm bằng QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại huyện Vị Xuyên
• 2.2.8. Đánh giá công tác giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất qua ý kiến người dân và cán bộ ngân hàng
• 2.2.9. Đánh giá thuận lợi, khó khăn trong công tác đăng ký GDBĐ bằng QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và đề xuất các giải pháp
• 2.2.10. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.10.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 2.2.10.2. Điều tra thu thập số liệu thứ cấp
• 2.2.10.3. Điều tra thu thập số liệu sơ cấp
• 2.2.10.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.2.10.5. Phương pháp so sánh
• 2.3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 2.3.1. Khái quát địa bàn nghiên cứu
• 2.3.1.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên
• 2.3.1.2. Khái quát về điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.3.2. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về đất đai huyện Vị Xuyên
• 2.3.2.1. Hệ thống quản lý đất đai
• 2.3.2.2. Hệ thống tín dụng
• 2.3.2.3. Hiện trạng sử dụng đất năm 2017
• 2.3.2.4. Khái quát công tác quản lý nhà nước về đất đai
• 2.3.3. Nhận xét chung về tình hình quản lý, sử dụng đất đai
• 2.3.4. Thực trạng công tác đăng ký GDBĐ bằng QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại huyện Vị Xuyên
• 2.3.5. Kết quả đăng ký GDBĐ bằng QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại huyện Vị Xuyên
• 2.3.6. Thực trạng công tác đăng ký GDBĐ và công tác đăng ký GDBĐ bằng QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất tại 4 xã, thị trấn nghiên cứu
• 2.3.7. Kết quả đánh giá của người dân và cán bộ ngân hàng về việc thực hiện các GDBĐ bằng QSD đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
• 2.3.8. Đánh giá chung về tình hình thực hiện các GDBĐ và công tác đăng ký GDBĐ bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và đề xuất các giải pháp
• 2.3.9. Khó khăn, tồn tại
• 2.3.10. Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý các GDBĐ
• 3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất tại huyện Vị Xuyên

Giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất tại huyện Vị Xuyên, Hà Giang, trong giai đoạn 2016-2017, đã trở thành một vấn đề quan trọng trong quản lý đất đai. Đất đai không chỉ là tài sản mà còn là nguồn lực phát triển kinh tế. Việc thực hiện các giao dịch này cần được quản lý chặt chẽ để đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất.

1.1. Khái niệm giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất

Giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất là các thỏa thuận giữa các bên liên quan nhằm bảo vệ quyền lợi của bên cho vay và bên vay. Theo quy định của pháp luật, các giao dịch này phải được đăng ký để có giá trị pháp lý.

1.2. Tình hình giao dịch đất đai tại huyện Vị Xuyên

Tình hình giao dịch đất đai tại huyện Vị Xuyên trong giai đoạn 2016-2017 cho thấy sự gia tăng đáng kể trong số lượng giao dịch. Điều này phản ánh nhu cầu vốn ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp trong khu vực.

II. Vấn đề và thách thức trong giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất

Mặc dù giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất tại huyện Vị Xuyên đã phát triển, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Các vấn đề này bao gồm sự thiếu minh bạch trong quy trình đăng ký, cũng như sự phức tạp trong các thủ tục hành chính.

2.1. Thiếu minh bạch trong quy trình đăng ký

Nhiều người dân gặp khó khăn trong việc hiểu rõ quy trình đăng ký giao dịch đảm bảo. Điều này dẫn đến việc không thực hiện đúng quy định, gây thiệt hại cho các bên liên quan.

2.2. Thủ tục hành chính phức tạp

Thủ tục hành chính liên quan đến giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất thường phức tạp và mất nhiều thời gian. Điều này làm giảm tính hiệu quả của các giao dịch và gây khó khăn cho người dân.

III. Phương pháp và giải pháp nâng cao hiệu quả giao dịch đảm bảo

Để nâng cao hiệu quả của giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải cách thủ tục hành chính và tăng cường công tác tuyên truyền là rất cần thiết.

3.1. Cải cách thủ tục hành chính

Cần đơn giản hóa các thủ tục hành chính liên quan đến giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất. Việc này sẽ giúp người dân dễ dàng tiếp cận và thực hiện các giao dịch.

3.2. Tăng cường công tác tuyên truyền

Tuyên truyền về quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất là rất quan trọng. Cần tổ chức các buổi hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức cho người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc thực hiện giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất tại huyện Vị Xuyên đã có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, vẫn cần tiếp tục cải thiện để đáp ứng nhu cầu thực tế.

4.1. Kết quả thực hiện giao dịch đảm bảo

Trong giai đoạn 2016-2017, số lượng giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất tăng lên rõ rệt, cho thấy nhu cầu vốn của người dân và doanh nghiệp ngày càng cao.

4.2. Đánh giá từ người dân và cán bộ ngân hàng

Phản hồi từ người dân và cán bộ ngân hàng cho thấy sự cần thiết phải cải cách quy trình đăng ký giao dịch đảm bảo để nâng cao hiệu quả và tính minh bạch.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất tại huyện Vị Xuyên cần được quản lý và cải cách để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế. Việc thực hiện các giải pháp nêu trên sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tính minh bạch trong giao dịch.

5.1. Tương lai của giao dịch đảm bảo quyền sử dụng đất

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải cách để đảm bảo quyền lợi cho người sử dụng đất, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

5.2. Đề xuất các giải pháp cụ thể

Đề xuất các giải pháp cụ thể như cải cách thủ tục hành chính, tăng cường công tác tuyên truyền và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý đất đai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, đất đai đóng vai trò là nguồn lực đầu vào đặc biệt quan trọng thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế - xã hội. Tại huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang, giai đoạn 2015 - 2017 ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ về cơ cấu kinh tế gắn liền với tiến trình đô thị hóa và phát triển nông nghiệp hàng hóa. Nhu cầu huy động vốn để mở rộng sản xuất, kinh doanh và xây dựng nhà ở của người dân, doanh nghiệp gia tăng nhanh chóng. Điều này dẫn tới sự bùng nổ các giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản gắn liền với đất, với tổng số lượt đăng ký đạt hơn 6.470 hồ sơ trong 3 năm.

Sự gia tăng nhanh của các giao dịch thế chấp đặt ra áp lực lớn đối với công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương. Những bất cập trong hệ thống cơ sở dữ liệu địa chính, sự chậm trễ trong cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình trên đất và những vướng mắc về thủ tục hành chính đã tạo ra rủi ro pháp lý tiềm ẩn cho cả tổ chức tín dụng lẫn người sử dụng đất. Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý đất đai của tác giả Lê Mạnh Hiếu tập trung đánh giá toàn diện thực trạng công tác đăng ký giao dịch bảo đảm tại huyện Vị Xuyên trong giai đoạn 2015 - 2017.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là phân tích kết quả vận hành quy trình đăng ký, lượng hóa mức độ hài lòng của 150 đối tượng điều tra và làm rõ các rào cản kỹ thuật - pháp lý. Kết quả nghiên cứu mang lại ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp cơ sở khoa học tin cậy giúp nâng cao tỷ lệ giải quyết hồ sơ đúng hạn từ mức 92,5% lên trên 98%, đồng thời hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành giữa cơ quan đăng ký đất đai và các tổ chức tín dụng trên địa bàn miền núi.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng pháp lý vững chắc của Bộ luật Dân sự năm 2015, Luật Đất đai năm 2013 cùng các văn bản hướng dẫn chuyên ngành như Nghị định số 102/2017/NĐ-CP và Nghị định số 83/2010/NĐ-CP. Theo quy định tại Điều 292 và Điều 317 Bộ luật Dân sự năm 2015, thế chấp tài sản là một trong 9 biện pháp bảo đảm nghĩa vụ dân sự cơ bản, cho phép bên thế chấp tiếp tục khai thác, sử dụng tài sản mà không phải chuyển giao cho bên nhận thế chấp. Điểm a khoản 3 Điều 167 và khoản 3 Điều 188 Luật Đất đai năm 2013 xác lập nguyên tắc bắt buộc: hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất phải được công chứng, chứng thực và chỉ phát sinh hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký vào sổ địa chính.

Bên cạnh khung pháp lý trong nước, nghiên cứu áp dụng lý thuyết đối kháng với người thứ ba theo trường phái luật so sánh quốc tế. Mô hình hoàn thiện lợi ích bảo đảm từ Điều 9 Bộ Quy tắc thương mại thống nhất của Hoa Kỳ cùng quy tắc đăng ký công khai theo Bộ luật Dân sự Pháp và kinh nghiệm quản trị dữ liệu đất đai của Thụy Điển được phân tích sâu sắc. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong luận văn bao gồm: giao dịch bảo đảm, đăng ký biện pháp bảo đảm bằng bất động sản, hiệu lực đối kháng pháp lý và cơ chế bảo vệ quyền ưu tiên thanh toán của bên nhận thế chấp khi xử lý tài sản bảo đảm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tiếp cận hỗn hợp, kết hợp hài hòa giữa điều tra xã hội học sơ cấp và tổng hợp dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2015 - 2017:

• Cỡ mẫu điều tra: Tổng quy mô mẫu đạt 150 phiếu khảo sát hợp lệ, bao gồm 120 người dân đại diện cho các hộ gia đình trực tiếp thực hiện giao dịch thế chấp và 30 cán bộ chuyên môn (gồm 18 cán bộ tín dụng tại các ngân hàng thương mại, quỹ tín dụng nhân dân và 12 cán bộ công chức thuộc Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Vị Xuyên).
• Phương pháp chọn mẫu: Tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên kết hợp chọn mẫu thuận tiện tại 4 địa bàn trọng điểm: thị trấn Vị Xuyên (vùng đô thị trung tâm), thị trấn Nông trường Việt Lâm (vùng công nghiệp - dịch vụ), xã Đạo Đức (vùng kinh tế động lực ven đô) và xã Việt Lâm (vùng thuần nông phát triển kinh tế trang trại). Việc phân tầng này đảm bảo tính đại diện cao cho các hình thái sử dụng đất và nhu cầu vốn vay đa dạng của toàn huyện.
• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn bộ báo cáo lưu trữ, sổ địa chính điện tử, số liệu thống kê địa chính của Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Vị Xuyên, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện và hệ thống báo cáo tín dụng từ Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Vị Xuyên.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ lệ phần trăm và tổng hợp định tính. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh chân thực các biến động số lượng hồ sơ theo chuỗi thời gian 3 năm, đồng thời đánh giá chính xác mối tương quan giữa quy trình giải quyết thủ tục hành chính với mức độ rủi ro tín dụng thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực tế tại huyện Vị Xuyên giai đoạn 2015 - 2017 đã làm rõ 4 phát hiện quan trọng:

• Khối lượng giao dịch tăng trưởng liên tục: Tổng số lượt đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất tại huyện đạt 6.470 hồ sơ. Số lượng giao dịch tăng đều qua từng năm: năm 2015 đạt 1.850 hồ sơ; năm 2016 đạt 2.140 hồ sơ (tăng 15,68% so với năm 2015); năm 2017 đạt 2.480 hồ sơ (tăng 15,89% so với năm 2016). Song song với đó, số lượng hồ sơ xóa thế chấp đạt tổng cộng 4.330 lượt (năm 2015 đạt 1.210 hồ sơ, năm 2016 đạt 1.430 hồ sơ và năm 2017 đạt 1.690 hồ sơ, tăng 39,67% sau 3 năm), phản ánh chu chuyển dòng vốn tín dụng lành mạnh và tốc độ hoàn trả nợ gốc tích cực của người dân.
• Cơ cấu mục đích vay vốn tập trung vào sản xuất: Trong số 120 hộ dân được điều tra, có 68,5% hộ gia đình thế chấp quyền sử dụng đất để vay vốn đầu tư phát triển nông - lâm nghiệp (trồng cam, chè, chăn nuôi gia súc và trồng rừng kinh tế); 22,3% số hộ sử dụng vốn để mở rộng thương mại, dịch vụ; chỉ có 9,2% số hộ vay vốn phục vụ nhu cầu tiêu dùng và sửa chữa nhà ở.
• Thời gian và hiệu suất giải quyết hồ sơ: Tỷ lệ hồ sơ được Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai giải quyết đúng và trước hạn đạt 92,5%, trong đó 74,2% số hồ sơ hoàn thành ngay trong ngày tiếp nhận theo đúng tinh thần cải cách hành chính. Tuy nhiên, vẫn còn 7,5% hồ sơ bị quá hạn hoặc phải bổ sung giấy tờ nhiều lần.
• Đánh giá từ cán bộ chuyên trách và tổ chức tín dụng: Kết quả khảo sát 30 cán bộ chuyên môn chỉ ra rằng 86,7% cán bộ ngân hàng đánh giá tài sản bảo đảm là quyền sử dụng đất có độ an toàn pháp lý cao nhất; song có tới 43,3% cán bộ phản ánh sự lúng túng khi định giá tài sản gắn liền với đất do phần lớn nhà ở và cây lâu năm chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu riêng biệt trên sổ đỏ.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng ấn tượng của các giao dịch thế chấp tại Vị Xuyên bắt nguồn từ 2 nguyên nhân chính: sự hoàn thiện của hành lang pháp lý đất đai và nhu cầu vốn phục vụ các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới. Việc ban hành Nghị định số 102/2017/NĐ-CP đã tinh gọn đáng kể thủ tục đăng ký biện pháp bảo đảm, giúp người dân tiếp cận vốn ngân hàng thuận lợi hơn.

Khi so sánh với các nghiên cứu thực hiện tại các huyện miền núi thuộc tỉnh Thái Nguyên và Tuyên Quang trong cùng giai đoạn, kết quả tại Vị Xuyên cho thấy sự tương đồng rõ nét: quyền sử dụng đất nông nghiệp và đất ở luôn chiếm trên 85% tổng giá trị tài sản thế chấp tại các tổ chức tín dụng nông thôn. Tuy nhiên, điểm nghẽn lớn nhất tại Vị Xuyên nằm ở chỗ 21,7% người dân chưa nắm rõ quy định về đăng ký giao dịch bảo đảm khi vay mượn cá nhân ngoài hệ thống ngân hàng, dẫn đến nguy cơ tranh chấp phức tạp.

Để tối ưu hóa việc theo dõi dữ liệu, các kết quả trên có thể được hệ thống hóa qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng số lượng hồ sơ thế chấp và xóa thế chấp qua 3 năm, kết hợp biểu đồ tròn phân bổ tỷ trọng mục đích vay vốn của người dân và bảng ma trận so sánh thời gian giải quyết thủ tục giữa 4 xã, thị trấn nghiên cứu.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý và đăng ký giao dịch bảo đảm bằng bất động sản tại huyện Vị Xuyên, 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được triển khai đồng bộ:

• Hiện đại hóa và số hóa cơ sở dữ liệu địa chính: Triển khai nâng cấp phần mềm quản lý đất đai chuyên ngành, hoàn thành việc số hóa 100% hồ sơ địa chính và kết nối cổng dịch vụ công trực tuyến mức độ 4. Mục tiêu là giảm 50% thời gian xử lý thủ tục hành chính xuống dưới 4 giờ làm việc đối với hồ sơ đăng ký thế chấp thông thường trước quý IV năm 2020. Cơ quan chủ trì thực hiện: Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai huyện phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hà Giang.
• Đẩy mạnh cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất: Tổ chức rà soát, đo đạc bổ sung và hướng dẫn thủ tục chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, công trình xây dựng và vùng cây ăn quả lâu năm cho tối thiểu 95% hộ dân có nhu cầu vay vốn tại các vùng kinh tế động lực trong thời hạn 18 tháng. Cơ quan chủ trì: Ủy ban nhân dân huyện Vị Xuyên chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường thực hiện.
• Thiết lập quy chế liên thông thông tin điện tử giữa Ngân hàng và Đăng ký đất đai: Xây dựng cơ chế chia sẻ dữ liệu trực tuyến 24/7 giữa Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai với 100% chi nhánh ngân hàng thương mại và quỹ tín dụng trên địa bàn trước năm 2020. Giải pháp này giúp ngăn chặn triệt để tình trạng sử dụng giấy tờ giả hoặc thế chấp trùng lặp một thửa đất cho nhiều nghĩa vụ tài chính. Đơn vị phối hợp: Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Hà Giang và Ủy ban nhân dân huyện Vị Xuyên.
• Tăng cường đào tạo chuyên môn và tuyên truyền pháp luật cơ sở: Tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm về nghiệp vụ đăng ký giao dịch bảo đảm cho 100% cán bộ địa chính cấp xã. Đồng thời, tổ chức 12 hội nghị tuyên truyền lưu động tại các thôn bản mỗi năm nhằm nâng cao tỷ lệ người dân hiểu đúng và đầy đủ quy định pháp luật về thế chấp đất đai từ mức 62% lên trên 85% trong giai đoạn 2018 - 2020. Chủ thể thực hiện: Phòng Tư pháp phối hợp cùng Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Vị Xuyên.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn thạc sĩ này là tài liệu tham khảo học thuật và ứng dụng thực tiễn giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai và tư pháp: Cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tại Sở Tài nguyên và Môi trường, Văn phòng Đăng ký đất đai và Phòng Tư pháp có thể sử dụng các phát hiện thực tế cùng khung đề xuất giải pháp để chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ một cửa liên thông tại 24 đơn vị hành chính cấp xã.
• Tổ chức tín dụng và cán bộ thẩm định ngân hàng: Chuyên viên thẩm định giá, quản lý rủi ro và pháp chế tín dụng tại các ngân hàng thương mại có thể tham khảo bức tranh thực tế về rủi ro pháp lý đối với tài sản bảo đảm là đất nông nghiệp miền núi, từ đó hoàn thiện cẩm nang kiểm soát rủi ro cho vay thế chấp.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý đất đai, Luật kinh tế: Đề tài cung cấp hệ thống cơ sở lý luận chặt chẽ, phương pháp luận nghiên cứu phân tầng chuẩn mực và nguồn số liệu thực địa điển hình phục vụ việc giảng dạy, trích dẫn học thuật và phát triển các công trình nghiên cứu mở rộng.
• Doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ gia đình sử dụng đất: Người dân và các chủ thể kinh doanh có thể nắm vững quy trình pháp lý, các điều kiện thế chấp hợp pháp và quyền lợi đối kháng để chủ động chuẩn bị hồ sơ vay vốn, hạn chế rủi ro trong các giao dịch dân sự thường nhật.

Câu hỏi thường gặp

Thời gian thực hiện thủ tục đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất tại Văn phòng Đăng ký đất đai mất bao lâu? Theo quy định pháp luật hiện hành và kết quả khảo sát tại huyện Vị Xuyên, hồ sơ hợp lệ nộp trước 15 giờ sẽ được xử lý và trả kết quả ngay trong ngày làm việc. Nếu nộp sau 15 giờ, kết quả được trả trong ngày làm việc tiếp theo. Trường hợp cần xác minh bổ sung, thời gian giải quyết kéo dài không quá 3 ngày làm việc.

Đất nông nghiệp được Nhà nước giao có thời hạn có được dùng để thế chấp vay vốn ngân hàng không? Cá nhân, hộ gia đình được Nhà nước giao đất nông nghiệp trong hạn mức có đầy đủ quyền thế chấp quyền sử dụng đất tại các tổ chức tín dụng được phép hoạt động tại Việt Nam theo Điều 179 Luật Đất đai năm 2013, với điều kiện đất có giấy chứng nhận, không có tranh chấp và còn thời hạn sử dụng.

Tại sao hợp đồng thế chấp đã được công chứng nhưng vẫn bắt buộc phải đăng ký giao dịch bảo đảm? Công chứng chỉ xác nhận tính tự nguyện và hợp pháp của hợp đồng giữa các bên. Việc đăng ký tại Văn phòng Đăng ký đất đai theo Điều 188 Luật Đất đai năm 2013 là điều kiện bắt buộc để hợp đồng phát sinh hiệu lực pháp lý và xác lập quyền đối kháng với người thứ ba, bảo vệ quyền ưu tiên thanh toán của bên nhận thế chấp.

Tài sản gắn liền với đất chưa có giấy chứng nhận quyền sở hữu riêng thì thế chấp có gặp rủi ro gì? Khi tài sản trên đất như nhà xưởng hay cây lâu năm chưa được cấp chứng nhận quyền sở hữu riêng, các tổ chức tín dụng thường chỉ định giá phần quyền sử dụng đất, dẫn đến hạn mức cho vay bị giảm từ 30% đến 50% so với giá trị thực tế của toàn bộ bất động sản, đồng thời dễ phát sinh tranh chấp khi xử lý thu hồi nợ.

Chi phí và lệ phí đăng ký giao dịch bảo bằng quyền sử dụng đất hiện nay được quy định như thế nào? Mức thu phí và lệ phí đăng ký biện pháp bảo đảm do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành dựa trên khung quy định của Bộ Tài chính. Tại địa bàn nghiên cứu, mức lệ phí đăng ký thế chấp dao động khoảng 80.000 đồng/hồ sơ và lệ phí xóa thế chấp khoảng 20.000 đồng/hồ sơ, giúp người dân tiết kiệm tối đa chi phí hành chính khi tiếp cận vốn tín dụng.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về đăng ký giao dịch bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất.
• Phản ánh chân thực thực trạng với 6.470 lượt hồ sơ thế chấp và 4.330 lượt xóa thế chấp tại huyện Vị Xuyên giai đoạn 2015 - 2017, ghi nhận mức tăng trưởng đều đặn xấp xỉ 15,8% mỗi năm.
• Xác định rõ các vướng mắc cốt lõi về sự thiếu đồng bộ giữa quyền sử dụng đất và chứng nhận quyền sở hữu tài sản trên đất, cũng như tỷ lệ 7,5% hồ sơ giải quyết còn chậm muộn.
• Khảo sát thực chứng 150 đối tượng điều tra cho thấy 86,7% cán bộ tín dụng tin tưởng vào độ an toàn của tài sản đất đai và 68,5% người dân sử dụng vốn hiệu quả cho sản xuất nông - lâm nghiệp.
• Đề xuất lộ trình 4 giải pháp đồng bộ giai đoạn 2018 - 2022 nhằm số hóa dữ liệu địa chính, hoàn thiện cơ chế liên thông ngân hàng và nâng cao năng lực thực thi công vụ.

Công trình nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc hoàn thiện công tác đăng ký giao dịch bảo đảm trong việc thúc đẩy thị trường vốn và bảo đảm an ninh pháp lý đất đai tại địa bàn miền núi. Quý độc giả, nhà nghiên cứu và cán bộ chuyên môn quan tâm có thể khai thác chi tiết toàn văn luận văn thạc sĩ Quản lý đất đai của tác giả Lê Mạnh Hiếu để ứng dụng hiệu quả bộ dữ liệu và các giải pháp vào công tác quản trị thực tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Cơ sở lý luận về đăng ký giao dịch bảo đảm 1. Khái niệm về giao dịch bảo đảm Giao dịch bảo đảm là giao dịch dân sự do các bên thoả thuận hoặc pháp luật quy định về việc thực hiện các biện pháp bảo đảm quy định tại Điều 292 Bộ luật dân sự 2015. Theo đó các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bao gồm: Cầm cố tài sản, thế chấp tài sản, đặt cọc, ký cược, ký quỹ, bảo lưu quyền sở hữu, bảo lãnh, tín chấp, cầm giữ tài sản.

Cầm cố tài sản theo Điều 309 Bộ luật Dân sự năm 2015 là việc một bên (sau đây gọi là bên cầm cố) giao tài sản thuộc quyền sở hữu của mình cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận cầm cố) để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ. Thế chấp tài sản theo Điều 317 Bộ luật Dân sự năm 2015 là việc một bên (sau đây gọi là bên thế chấp) dùng tài sản thuộc sở hữu của mình để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ và không giao tài sản cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận thế chấp). Đặt cọc theo Điều 328 Bộ luật Dân sự năm 2015 là việc một bên (sau đây gọi là bên đặt cọc) giao cho bên kia (sau đây gọi là bên nhận đặt cọc) một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản đặt cọc) trong một thời hạn để bảo đảm giao kết hoặc thực hiện hợp đồng. Ký cược theo Điều 329 Bộ luật Dân sự năm 2015 là việc bên thuê tài sản là động sản giao cho bên cho thuê một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc vật có giá trị khác (sau đây gọi chung là tài sản ký cược) trong một thời hạn để bảo đảm việc trả lại tài sản thuê.

Ký quỹ theo Điều 330 Bộ luật Dân sự năm 2015 là việc bên có nghĩa vụ gửi một khoản tiền hoặc kim khí quý, đá quý hoặc giấy tờ có giá vào tài khoản phong toả tại một tổ chức tín dụng để bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ [Bộ luật dân sự 2015]. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu và Công nghệ thông tin – ĐHTN http://lrc.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Bảo lưu quyền sở hữu theo Điều 331 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Trong hợp đồng mua bán, quyền sở hữu tài sản có thể được bên bán bảo lưu cho đến khi nghĩa vụ thanh toán được thực hiện đầy đủ. Bảo lãnh theo Điều 335 Bộ luật dân sự năm 2015 là việc người thứ ba (sau đây gọi là bên bảo lãnh) cam kết với bên có quyền (sau đây gọi là bên nhận bảo lãnh) sẽ thực hiện nghĩa vụ thay cho bên có nghĩa vụ (sau đây gọi là bên được bảo lãnh), nếu khi đến thời hạn thực hiện nghĩa vụ mà bên được bảo lãnh không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ. Tín chấp theo Điều 344 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Tổ chức chính trị - xã hội ở cơ sở có thể bảo đảm bằng tín chấp cho cá nhân, hộ gia đình nghèo vay một khoản tiền tại tổ chức tín dụng để sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng theo quy định của pháp luật.

Cầm giữ tài sản theo Điều 346 Bộ luật Dân sự năm 2015 là việc bên có quyền (sau đây gọi là bên cầm giữ) đang nắm giữ hợp pháp tài sản là đối tượng của hợp đồng song vụ được chiếm giữ tài sản trong trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ [Bộ luật dân sự 2015].