CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GV THCS TỈNH SÓC TRĂNG HIỆN NAY VÀ ĐỊNH HƯỚNG KẾ HOẠCH ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ NÀY ĐẾN NĂM 2010 1. Cơ sở lý luận của việc nghiên cứu thực trạng đội ngũ GV THCS tỉnh Sóc Trăng hiện nay và định hướng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ này đến năm 2010 1. Lý luận về vai trò người giáo viên trong sư nghiệp giáo dục - đào tạo nói chung và ở bác học trung học cơ sở nói riêng 1. Vị trí của giáo dục phổ thông Theo Luật giáo dục (ban hành ngày 2/12/1998), giáo dục phổ thông gồm: + Giáo dục tiểu học là bậc học bắt buộc đối với mọi trẻ em từ sáu đến mười bốn tuổi; được thực hiện trong năm năm học ; từ lớp một đến lớp năm.
Tuổi của học sinh vào học lớp một là sáu tuổi. + Giáo dục trung học cơ sở được thực hiện trong bốn năm học , từ lớp sáu đến lớp chín. Học sinh vào lớp sáu phải có bằng tốt nghiệp tiểu học, có tuổi là mười một tuổi, - + Giáo dục trung học phổ thông được thực hiện trong ba năm học, từ lớp mười đến lớp mười hai. Học sinh vào lớp mười phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, có tuổi là mười lăm tuổi.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục phổ thông có vai trò rất quan trọng trong việc hình thành một nền dân trí, là cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chủ yếu cho nền kinh tế- xã hội của đất nước. Vị trí của giáo dục trung học cơ sở 13 Giáo dục trung học cơ sở nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục tiểu học , có trình độ học vấn phổ thông cơ sở và những hiểu biết ban đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học trung học phổ thông, trung học chuyên nghiệp, học nghề hoặc đi vào cuộc sống lao động. Như vậy, bậc học trung học cơ sở là bước trung gian giữa bậc tiểu học và trung học phổ thông ,nó thực hiện hai nhiệm vụ nhằm chuẩn bị cho một bộ phận học sinh tiếp tục học lên hoặc trung học phổ thông hoặc trung học chuyên nghiệp và một bộ phận khác ra đời tham gia vào việc phát triển kinh tế-xã hội. - Trong giai đoạn hiện nay, trung học cơ sở còn là cấp học đang được phổ cập.
Việc phổ cập trung học cơ sở là một yêu cầu tất yếu trong việc nâng cao dân trí nước ta đáp ứng cho việc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Vai trò, nhiệm vụ người giáo viên trong sự nghiệp GD-ĐT nói chung và ở THCS nói riêng. + Ngay từ những ngày đầu tiên của nền giáo dục mới, Đảng và nhà nước ta đã xem đội ngũ giáo viên và các nhà quản lý giáo dục là những chiến sĩ cách mạng trên mặt trận tư tưởng và văn hóa, có trách nhiệm truyền bá cho thế hệ trẻ lý tưởng và đạo đức chân chính, hệ thống các giá trị, tinh hoa văn hóa của dân tộc và của nhân loại, bồi dưỡng cho họ những phẩm chất cao quí và năng lực sáng tạo phù hợp với sự phát triển và tiến bộ xã hội Giáo viên với vai ưò của nhà giáo đục được xem là nhân tố quyết định chất lượng của giáo dục và được xã hội tôn vinh. + Người giáo viên trung học cơ sở Người giáo viên THCS là người làm nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục ở cấp học THCS.
Giáo viên trường THCS phải có những tiêu chuẩn: - Phẩm chất đạo đức, tư tưởng tốt; - Đạt trình độ chuẩn được đào tạo về chuyên môn nghiệp vụ ( Trình độ CĐSP ); - Đủ sức khỏe theo yêu cầu nghề nghiệp; 14 - Lý lịch bản thân rõ ràng. Nhiệm vụ của giáo viên THCS: - Giáo dục/giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý, chương trình giáo dục; - Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các qui định của pháp luật và điều lệ nhà trường; - Giữ sin phẩm chất uy tín, danh dự của nhà giáo, tôn trọng nhân cách của người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người học; - Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ; nêu gương tốt cho người học. - Các nhiệm vụ khác theo qui định của pháp luật. Đôi ngũ giáo viên là một khái niệm bao gồm: số lượng - Cơ cấu - Chất lượng 1.
Số lượng Nói đến số lượng tức là nói đến lượng giáo viên cần thiết để thực hiện được hết các nhiệm vụ đặt ra ở trường THCS. Đáp ứng được về lượng chính là đáp ứng được con số cụ thể về giáo viên sẽ đảm nhận những nhiệm vụ trong quá trình đào tạo. Trong thời gian qua, do công tác qui hoạch, đào tạo chưa tốt nên có tình trạng khi xét về mặt số lượng thì đủ giáo viên, nhưng xét về cơ câu bộ môn thì không đồng bộ, có môn thì quá nhiều giáo viên, nhưng có môn lại thiếu nghiêm trọng. Một đội ngũ giáo viên đủ không có nghĩa là chỉ hiểu đơn thuần về mặt số lượng.
Cơ cấu Tiêu chuẩn để xác định cơ cấu đội ngũ giáo viên là phải căn cứ vào mục tiêu giáo dục của bậc học, cấp học. Phải căn cứ vào chương trình khung các môn học của cấp học đó. Cơ cấu này đòi hỏi phải có một sự cân đối hài hòa trong phân công tổ chức, trong việc thực hiện các nhiệm vụ giáo dục và giảng dạy. 15 Trong mục tiêu kế hoạch giáo dục trường THCS mới của Dự án phát triển giáo dục THCS ( TA-2690 VIE ), trong chương trình khung các môn học đã được qui định cụ thể và được triển khai thay đổi chương trình, sách giáo khoa từ năm học 2002-2003 Dựa vào khung chương trình các trường phải xây dựng cơ cấu hợp lý, có đội ngũ giáo viên bộ môn tương ứng thực hiện giảng dạy đầy đủ các bộ môn trong chương trình theo qui định.
Về các phẩm chất của naười giáo viên THCS Do đặc điểm của nghề dạy học, người giáo viên luôn luôn trực tiếp tác động đến sự phát triển nhân cách của học sinh. Sự tác động của giáo viên được thực hiện thông qua trình độ và phẩm chất nhân cách của mỗi giáo viên. Trong bất cứ hoạt động nào, người giáo viên chỉ có thể thuyết phục được mọi người bằng uy tín sư phạm bằng niềm tin vào sự nghiệp giáo dục của chính mình. Người giáo viên Trường THCS luôn luôn tiếp xúc, hoạt động với thế hệ trẻ.
Trong hoạt động giáo dục hằng ngày, tình cảm trên có thể hiện ra ở lòng yêu nghề, yêu trẻ, ở thái độ cư xử công bằng, vô tư, đầy tình thương, lòng khoan dung đối với học sinh. Về năng lực sư pha5m của người giáo viên THCS Về chuẩn, người giáo viên dạy ở cấp THCS phải có bằng CĐSP hệ 12+3 (Tốt nghiệp THPT, học trong 3 năm) cho các ngành giảng dạy, riêng các môn về năng khiếu hệ đào tạo có khác hớn chút ít. Để dạy tốt, thầy giáo phải nắm vững những tri thức khoa học có liên quan đến các môn học mà mình phụ trách, đồng thời thường xuyên tự học, tự nghiên cứu, bắt kịp với yêu cầu đổi mổi không ngừng trong nội dung và phương pháp dạy học. Với tư cách là nhà giáo dục , thầy giáo phải nắm được các tư tưởng giáo dục tiến bộ, những thành tựu mới tìong khoa học giáo dục, vận dụng có kết quả vào công tác tổ chức, thiết kế vào các quá trình sư phạm, biến thành năng lực sư phạm của bản thân.
Lý luận về đào tạo và bồi dưỡng giáo viên. Khái niệm đào tạo giáo viên Đào tạo là quá trình tác độns đến một con người nhằm làm cho người đó lĩnh hội và nắm vững tri thức, kĩ năng, kĩ xảo v. một cách có hệ thống nhằm chuẩn bị cho người đó thích nghi với cuộc sống và khả năng nhận một sự phân công lao động nhất định, góp phần của mình vào việc phát triển xã hội, duy trì và phát triển nền văn minh của loài người. Đào tạo sư phạm là công tác nghiệp vụ của các trường sư phạm nhằm đào tạo về nghề dạy học cho giáo sinh, sinh viên.
Nội dung đào tạo sư phạm thường gồm có : Lý luận khoa học chung về giáo dục , giảng dạy và nghệ thuật sư phạm, lý luận giảng dạy chuyên ngành và bộ môn, nhân cách người giáo viên và những kĩ năng, kĩ xảo sư phạm chung và chuyên biệt; tâm lí học lứa tuổi và tâm lí học sư phạm, sinh lí học lứa tuổi. - Chương trình đào tạo giáo viên THCS hiện nay của các Trường CĐSP căn cứ vào quyết định số 3086/GD-ĐT của Bộ GD-ĐT ban hành ngày 27/7/1996. Theo đó, sinh viên đã tốt nghiệp THPT phải học trong 3 năm. Khái niệm bồi dưỡng giáo viên Bồi dưỡng là quá trình tác động của chủ thể giáo dục đến đối tượng được giáo dục, làm cho đối tượng được bồi dưỡng tăng thêm năng lực, phẩm chất và phát triển theo chiều hướng tốt hơn.
Công tác bồi dưỡng được thực hiện trên nền tảng các loại trình độ đã được đào tạo cơ bản từ trước. Bồi dưỡng là một hoạt động có chủ đích nhằm cập nhật kiến thức mới tiến bộ , hoặc nâng cao trình độ cho giáo viên để tăng thêm năng lực, phẩm chất theo yêu cầu của ngành học. Bồi dưỡng chuẩn hóa Loại bồi dưỡng dành cho các đối tượng giáo viên đang đứng lớp nhưng trước đây chưa qua đào tạo chính qui để đạt chuẩn CĐSP12+3. Bồi dưỡng thường xuyên (BDTX) BDTX là một hình thức đào tạo tiếp tục để giáo viên đã được đào tạo chuẩn được cập nhật kiến thức để không ngừng mở rộng và nâng cao trình độ hiểu biết, nâng cao năng lực 17 chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm để đáp ứng yêu cầu nsày càng cao của sự phát triển giáo dục, thực hiện phương châm "học tập suốt đời".
Bồi dưỡng thường xuyên được tổ chức theo mỗi chu kỳ 5 năm (chu kỳ 1992-1996, 1997-2000, 2001-2006) 1. Nội dung đào tạo, bồi dưỡng 1. Nội dung đào tạo Trong công tác đào tạo giáo viên THCS, Trường. GĐSP dựa theo chương trình của Bộ GD-ĐT biên soạn.
Chương trình đang áp dụng được ban hành từ năm 1996-1997 bao gồm tất cả 170 đơn vị học trình.