Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án nhà ở dịch vụ thị trấn lim và dự án xây dựng hạ tầng ngô xá huyện tiên du tỉnh bắc ninh

Luận văn thạc sĩ đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án nhà ở dịch vụ thị trấn Lim và hạ tầng Ngô Xá, huyện Tiên Du, Bắc Ninh.

• Tác giả: Trần Đức Thắng
• Người hướng dẫn: PGS. Đỗ Nguyên Hải
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng tại Bắc Ninh: Dự án nhà ở dịch vụ thị trấn Lim và hạ tầng Ngô Xá
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Bắc Ninh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.5. Tổng quan tài liệu
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN LIÊN QUAN ĐẾN GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
• 2.1. Giải phóng mặt bằng
• 2.1.1. Khái niệm GPMB
• 2.1.2. Đặc điểm của công tác giải phóng mặt bằng
• 3. CHƯƠNG 3: TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG TẠI TỈNH BẮC NINH
• 3.1. Một số nhận xét rút ra từ những nghiên cứu tổng quan
• 3.2. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Địa điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Thời gian nghiên cứu
• 3.2.3. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2.4. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Tiên Du
• 3.3.1. Tình hình công tác quản lý, sử dụng đất đai của huyện Tiên Du
• 3.3.2. Khái quát công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Tiên Du
• 3.4. Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng tại 02 dự án nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 4: ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG ĐẾN ĐỜI SỐNG CỦA CÁC HỘ GIA ĐÌNH, CÁ NHÂN BỊ THU HỒI ĐẤT
• 4.1. Tác động đến công ăn việc làm
• 4.2. Tác động đến kinh tế gia đình
• 4.3. Tác động đến đời sống tinh thần
• 4.4. Tác động đến môi trường sống
• 4.5. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Tiên Du
• 4.5.1. Hoàn thiện chính sách pháp luật về đất đai
• 4.5.2. Nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng cán bộ trong công tác giải phóng mặt bằng
• 4.5.3. Giải pháp đảm bảo cuộc sống của người dân sau khi bị thu hồi đất
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác giải phóng mặt bằng tại Bắc Ninh

Công tác giải phóng mặt bằng (GPMB) tại Bắc Ninh, đặc biệt là trong các dự án như nhà ở dịch vụ thị trấn Lim và hạ tầng Ngô Xá, đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Việc GPMB không chỉ giúp tạo quỹ đất cho các dự án phát triển mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân bị thu hồi đất. Theo nghiên cứu của Trần Đức Thắng, GPMB là một quá trình phức tạp, liên quan đến nhiều khía cạnh như bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

1.1. Khái niệm và quy trình giải phóng mặt bằng

GPMB là quá trình thực hiện các công việc liên quan đến việc di dời nhà cửa, cây cối và các công trình xây dựng. Quy trình này bắt đầu từ khi hình thành hội đồng GPMB cho đến khi hoàn tất việc giải phóng và bàn giao đất cho chủ đầu tư.

1.2. Tình hình GPMB tại Bắc Ninh hiện nay

Tình hình GPMB tại Bắc Ninh đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Nguồn vốn hạn chế và thiếu sự phối hợp giữa các cấp, ngành là những vấn đề chính ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện các dự án.

II. Vấn đề và thách thức trong công tác GPMB tại thị trấn Lim

Công tác GPMB tại dự án nhà ở dịch vụ thị trấn Lim đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến tiến độ dự án mà còn tác động đến đời sống của người dân. Việc thiếu thông tin và sự minh bạch trong chính sách bồi thường là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự phản đối từ người dân.

2.1. Những khó khăn trong bồi thường và hỗ trợ

Nhiều hộ gia đình gặp khó khăn trong việc nhận bồi thường hợp lý. Chính sách bồi thường chưa thực sự phù hợp với giá trị thực tế của đất đai, dẫn đến sự không hài lòng từ người dân.

2.2. Tác động đến đời sống người dân

Việc thu hồi đất không chỉ ảnh hưởng đến kinh tế mà còn tác động đến tinh thần của người dân. Nhiều hộ gia đình rơi vào tình trạng khó khăn, thiếu việc làm và không ổn định cuộc sống.

III. Phương pháp giải quyết vấn đề GPMB hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả công tác GPMB tại Bắc Ninh, cần áp dụng các phương pháp giải quyết vấn đề một cách đồng bộ và hiệu quả. Việc cải thiện chính sách bồi thường và hỗ trợ là rất cần thiết để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

3.1. Cải thiện chính sách bồi thường

Cần xây dựng chính sách bồi thường công bằng, minh bạch và phù hợp với giá trị thực tế của đất đai. Điều này sẽ giúp người dân cảm thấy hài lòng hơn với quyết định thu hồi đất.

3.2. Tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan

Sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng là rất quan trọng trong việc thực hiện GPMB. Điều này sẽ giúp giảm thiểu tình trạng chồng chéo và thiếu sót trong quá trình thu hồi đất.

IV. Ứng dụng thực tiễn từ dự án hạ tầng Ngô Xá

Dự án hạ tầng Ngô Xá đã cho thấy những kết quả tích cực trong công tác GPMB. Việc thực hiện bồi thường và hỗ trợ cho các hộ gia đình bị thu hồi đất đã được thực hiện đúng quy trình và đạt được những hiệu quả nhất định.

4.1. Kết quả bồi thường tại dự án Ngô Xá

Tổng kinh phí bồi thường cho dự án Ngô Xá lên tới hơn 16,5 tỷ đồng, hỗ trợ cho hơn 200 hộ gia đình. Điều này cho thấy sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với quyền lợi của người dân.

4.2. Đánh giá tác động đến đời sống người dân

Kết quả điều tra cho thấy phần lớn các hộ gia đình đều cảm thấy hài lòng với chính sách bồi thường. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần cải thiện để đảm bảo cuộc sống của người dân sau khi bị thu hồi đất.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác GPMB

Công tác GPMB tại Bắc Ninh cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Việc thực hiện các chính sách bồi thường hợp lý và minh bạch sẽ giúp nâng cao hiệu quả GPMB và đảm bảo quyền lợi cho người dân.

5.1. Đề xuất giải pháp cho công tác GPMB

Cần có những nghiên cứu cụ thể để đề xuất các giải pháp phù hợp với thực tiễn địa phương, từ đó nâng cao hiệu quả công tác GPMB.

5.2. Tương lai của công tác GPMB tại Bắc Ninh

Với sự phát triển nhanh chóng của đô thị hóa, công tác GPMB sẽ ngày càng trở nên quan trọng. Cần có sự đầu tư và cải cách mạnh mẽ để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2010 - 2016, tỉnh Bắc Ninh đã thực hiện thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất đối với 532 dự án với tổng diện tích lên tới 917,12 ha. Trong đó, diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi chiếm tỷ trọng áp đảo với 604,24 ha (tương đương 65,88%), kéo theo sự thay đổi sâu sắc về việc làm, sinh kế và tổ chức không gian sống của hàng vạn hộ gia đình. Nằm trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ, huyện Tiên Du đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 8,5%/năm trong cùng thời kỳ; tỷ trọng ngành công nghiệp - xây dựng năm 2016 chiếm tới 75,3% và nông - lâm - thủy sản giảm xuống chỉ còn 8,1%. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng này đã tạo ra áp lực rất lớn đối với công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng (GPMB).

Thực tiễn triển khai tại địa phương cho thấy việc thu hồi đất nông nghiệp thường phát sinh nhiều vướng mắc, khiếu kiện phức tạp do sự chênh lệch giá đất, bất cập trong hồ sơ địa chính và tình trạng người dân gặp khó khăn khi chuyển đổi nghề nghiệp sau khi mất tư liệu sản xuất. Đề tài tập trung đánh giá toàn diện công tác GPMB tại 02 dự án điển hình: Dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim (thu hồi 116.726,4 m² đất) và Dự án Đầu tư xây dựng hạ tầng khu nhà ở nông thôn tại thôn Ngô Xá, xã Phật Tích (thu hồi 48.598,2 m² đất). Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn huyện Tiên Du từ tháng 01/2016 đến tháng 04/2017, sử dụng chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2010 - 2016 và số liệu sơ cấp thu thập năm 2016. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp tối ưu hóa quy trình chi trả gần 37,5 tỷ đồng tiền bồi thường, bảo đảm tiến độ bàn giao 100% mặt bằng sạch và hỗ trợ chuyển đổi việc làm cho hơn 600 hộ dân bị ảnh hưởng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp giữa khung pháp lý quản lý đất đai tại Việt Nam và các tiêu chuẩn an toàn xã hội quốc tế. Trọng tâm lý thuyết bao gồm:

• Khung chính sách an toàn tái định cư của Ngân hàng Thế giới (WB) và Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB): Đặt con người làm trung tâm trong công tác giải tỏa mặt bằng; coi phục hồi sinh kế là mục tiêu bắt buộc để người bị thu hồi đất có cuộc sống tối thiểu bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ, đồng thời yêu cầu thực hiện giám sát độc lập và tham vấn cộng đồng minh bạch.
• Lý thuyết về quyền sở hữu toàn dân và quan hệ tài sản đất đai: Căn cứ theo Luật Đất đai 2013 (các Điều 3, 74, 83, 88 và 112), thu hồi đất là biện pháp hành chính của Nhà nước nhằm chấm dứt quyền sử dụng đất vì mục đích quốc phòng, an ninh hoặc phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng. Đi kèm với đó là nghĩa vụ bồi thường thỏa đáng theo giá đất cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành tại thời điểm thu hồi và hỗ trợ chuyển đổi nghề.
• Khái niệm học thuật then chốt: Luận văn chuẩn hóa các khái niệm: "Giải phóng mặt bằng" (quá trình di dời công trình, vật kiến trúc, cây cối, dân cư để tái cấu trúc không gian), "Bồi thường về đất" (hoàn trả giá trị quyền sử dụng đất bằng đất hoặc tiền mặt), và "Hỗ trợ ổn định đời sống" (trợ cấp lương thực, đào tạo nghề, tạo sinh kế mới).
• Mô hình so sánh quốc tế: Tiếp thu kinh nghiệm từ Hàn Quốc về cơ chế đàm phán bồi thường thông qua Ủy ban công dân với biên độ chênh lệch định giá dưới 10%; bài học từ Australia về quy trình 5 bước theo nguyên tắc "giá trị đối với chủ sở hữu"; và kinh nghiệm đạt tỷ lệ đồng thuận xấp xỉ 100% của Thái Lan thông qua hợp đồng thỏa thuận dân sự.

Phương pháp nghiên cứu

Để bảo đảm tính khách quan và khoa học, nghiên cứu sử dụng hệ phương pháp đa dạng với các nguồn dữ liệu tin cậy:

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Tác giả tiến hành điều tra sơ cấp với tổng cỡ mẫu 160 hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi, phân bổ đều 80 phiếu tại Dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim và 80 phiếu tại Dự án xây dựng hạ tầng thôn Ngô Xá. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng dựa trên danh sách các hộ nhận bồi thường đợt 1 để bảo đảm tính đại diện cao cho các nhóm diện tích thu hồi khác nhau.
• Nguồn dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2012 - 2016 thu thập từ Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Du, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh và Ban Quản lý dự án. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phỏng vấn trực tiếp bằng phiếu khảo sát bán cấu trúc trong năm 2016.
• Phương pháp phân tích và lý do lựa chọn: Sử dụng phương pháp so sánh pháp lý (đối chiếu quy trình thực tế với Luật Đất đai 2013, Nghị định 47/2014/NĐ-CP, Quyết định 528/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh) kết hợp phương pháp thống kê mô tả, phân tích tổng hợp trên phần mềm Excel. Việc lựa chọn phương pháp này giúp định lượng hóa chính xác tỷ lệ phân bổ tiền bồi thường, đo lường biến động thu nhập trước - sau thu hồi đất và phát hiện các sai lệch số liệu trong hồ sơ địa chính.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình điều tra thực địa và tổng hợp số liệu tại 02 dự án trọng điểm huyện Tiên Du mang lại 4 phát hiện căn bản:

Thứ nhất, tại Dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim, cơ quan chức năng đã thực hiện thu hồi tổng diện tích 116.726,4 m² đất. Trong đợt 1, diện tích bồi thường và hỗ trợ được xác định là 111.141 m², tiến hành chi trả cho tập thể thôn Lũng Giang và gần 400 hộ gia đình, cá nhân với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ gần 21 tỷ đồng.

Thứ hai, tại Dự án xây dựng hạ tầng các khu nhà ở nông thôn thôn Ngô Xá (xã Phật Tích), tổng diện tích đất thu hồi là 48.598,2 m²; trong đó thực hiện bồi thường, hỗ trợ cho 37.733,6 m² đất nông nghiệp của hơn 200 hộ dân với tổng nguồn vốn chi trả hơn 16,5 tỷ đồng. Tỷ lệ đồng thuận chung của người dân tại cả 2 dự án đối với chính sách bồi thường đất nông nghiệp đạt trên 85%.

Thứ ba, cơ cấu sử dụng nguồn tiền bồi thường của người dân bộc lộ sự thiếu bền vững rõ rệt. Tỷ lệ hộ gia đình đầu tư tiền bồi thường vào việc học nghề và chuyển đổi việc làm chỉ đạt 20% tại dự án thị trấn Lim và rơi xuống mức rất thấp 8,75% tại dự án thôn Ngô Xá. Phần lớn nguồn tiền được người dân phân bổ cho việc xây dựng, tu sửa nhà ở và mua sắm trang thiết bị tiện nghi gia đình.

Thứ tư, điều kiện kinh tế hộ gia đình có xu hướng cải thiện ngắn hạn nhờ nguồn thu nhập đầu người toàn huyện năm 2016 đạt 42,2 triệu đồng/năm. Hơn 70% hộ dân được khảo sát khẳng định việc tiếp cận các công trình cơ sở hạ tầng giao thông kết nối các trục Quốc lộ 1A, Quốc lộ 38 và Tỉnh lộ 276 trở nên thuận tiện hơn rất nhiều sau khi các dự án hạ tầng được hoàn thành.

Thảo luận kết quả

Phân tích sâu nguyên nhân cho thấy, các ách tắc trong công tác GPMB tại địa phương bắt nguồn từ 4 yếu tố chính: nguồn vốn bố trí cho công tác bồi thường của địa phương còn thiếu hụt; sự phối hợp liên ngành giữa cấp huyện và cấp xã chưa chặt chẽ dẫn đến tình trạng chồng chéo ranh giới thu hồi; hồ sơ địa chính chưa được cập nhật biến động kịp thời so với sổ bộ thuế; và đặc biệt là công tác di chuyển mồ mả gặp trở ngại lớn do yếu tố tâm linh cùng mức hỗ trợ di chuyển theo quy định còn quá thấp.

Khi so sánh với thông lệ quốc tế của Ngân hàng Thế giới (WB) và mô hình đàm phán tại Hàn Quốc, công tác GPMB tại Tiên Du còn thiếu vắng cơ chế giám sát độc lập và các gói hỗ trợ phục hồi sinh kế dài hạn. Các dữ liệu nghiên cứu này có thể được mô hình hóa trực quan qua biểu đồ cơ cấu kinh tế huyện Tiên Du (Công nghiệp 75,3% - Dịch vụ 16,6% - Nông nghiệp 8,1%), biểu đồ cột so sánh mức độ đầu tư học nghề giữa hai dự án (20% so với 8,75%), cùng bảng ma trận đối chiếu 532 dự án thu hồi đất trên địa bàn toàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2010 - 2016.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả khảo sát thực tế, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao hiệu quả công tác GPMB trên địa bàn huyện Tiên Du:

• Hoàn thiện chính sách giá đất và đơn giá bồi thường tài sản: Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh chủ trì rà soát, điều chỉnh đơn giá bồi thường đất cụ thể bảo đảm bám sát giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường theo quy định tại Điều 112 Luật Đất đai 2013. Đồng thời, cần nâng mức hỗ trợ chi phí di chuyển mồ mả tăng thêm 30% - 50% so với quy định tại Quyết định 528/2014/QĐ-UBND để phù hợp phong tục địa phương, hoàn thành triển khai trong Quý II/2018.
• Hiện đại hóa cơ sở dữ liệu địa chính và chuẩn hóa hồ sơ thu hồi đất: Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Du phối hợp với Ủy ban nhân dân 14 xã, thị trấn hoàn thành công tác đo đạc, số hóa và cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giảm thiểu tỷ lệ sai sót trên hồ sơ địa chính xuống dưới 1% trước khi ban hành thông báo thu hồi đất giai đoạn 2018 - 2020.
• Thiết lập chương trình đào tạo nghề và tạo sinh kế bền vững: Ủy ban nhân dân huyện Tiên Du liên kết trực tiếp với các doanh nghiệp tại Cụm công nghiệp Phú Lâm, Tân Chi và các Khu công nghiệp VSIP, Tiên Sơn để cam kết tiếp nhận tuyển dụng 100% lao động nông nghiệp bị mất đất; phấn đấu nâng tỷ lệ hộ dân dùng tiền bồi thường học nghề từ mức 8,75% - 20% lên mức trên 45% trong vòng 12 tháng sau thu hồi.
• Tăng cường cơ chế giám sát và công khai minh bạch: Ban Quản lý dự án và Hội đồng bồi thường GPMB huyện thực hiện nghiêm túc việc niêm yết công khai phương án bồi thường, tái định cư tối thiểu 15 ngày tại trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã theo Điều 87 Luật Đất đai 2013, bảo đảm 100% dự án đạt tiến độ bàn giao mặt bằng sạch đúng cam kết.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo và ứng dụng thực tiễn cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý Nhà nước tại Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Du và Hội đồng bồi thường cấp huyện: Sử dụng kết quả nghiên cứu như một cẩm nang đối chiếu quy trình, tối ưu hóa công tác lập phương án chi trả bồi thường hơn 37,5 tỷ đồng và kiểm soát rủi ro pháp lý trong các dự án phát triển đô thị.
• Các chủ đầu tư hạ tầng, doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh bất động sản: Áp dụng các bài học kinh nghiệm trong việc phối hợp với chính quyền địa phương, nắm bắt tâm lý người dân để rút ngắn thời gian GPMB trên quy mô hơn 165.324 m² đất dự án.
• Giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản lý đất đai (Mã ngành 60 85 01 03): Khai thác nguồn tài liệu thực chứng với 160 mẫu điều tra chuẩn mực, hệ thống hóa khung pháp lý từ Luật Đất đai 1987 đến Luật Đất đai 2013 phục vụ giảng dạy và nghiên cứu chuyên sâu.
• Các chuyên gia tư vấn tái định cư và tổ chức tài chính quốc tế (WB, ADB): Tham khảo case study thực tiễn về sự dịch chuyển sinh kế của gần 600 hộ nông dân vùng ven đô Đồng bằng sông Hồng khi chuyển đổi 604,24 ha đất nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ.

Câu hỏi thường gặp

• Quy mô thu hồi đất và tổng kinh phí bồi thường tại Dự án Khu nhà ở dịch vụ thị trấn Lim là bao nhiêu?
  Dự án đã thực hiện thu hồi tổng diện tích 116.726,4 m² đất. Trong đợt 1, diện tích bồi thường và hỗ trợ được phê duyệt đạt 111.141 m², chi trả cho tập thể thôn Lũng Giang cùng gần 400 hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi với tổng kinh phí xấp xỉ 21 tỷ đồng theo đúng trình tự pháp luật.

• Tại sao tỷ lệ hộ dân đầu tư tiền bồi thường vào đào tạo nghề tại hai dự án lại ở mức rất thấp?
  Theo số liệu khảo sát 160 hộ, tỷ lệ đầu tư học nghề chỉ đạt 20% tại dự án thị trấn Lim và 8,75% tại dự án Ngô Xá. Nguyên nhân do tâm lý người dân lớn tuổi ngại thay đổi công việc, công tác định hướng nghề của địa phương chưa thực sự gắn với nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp, khiến người dân ưu tiên dùng tiền xây nhà và mua sắm.

• Những trở ngại lớn nhất trong công tác giải phóng mặt bằng tại huyện Tiên Du giai đoạn nghiên cứu là gì?
  Địa phương gặp 4 vướng mắc chính gồm: sự hạn chế về nguồn vốn ngân sách; sự thiếu đồng bộ giữa các cơ quan quản lý gây chồng chéo diện tích thu hồi; sai sót giữa hồ sơ địa chính và sổ thuế; cùng khó khăn lớn trong việc di dời mồ mả do mức bồi thường thấp và vướng rào cản phong tục tâm linh.

• Khung pháp lý nào giữ vai trò chủ đạo điều chỉnh công tác bồi thường tại 02 dự án nghiên cứu?
  Toàn bộ quy trình thu hồi, bồi thường và hỗ trợ được điều chỉnh trực tiếp bởi Luật Đất đai 2013, Nghị định số 43/2014/NĐ-CP, Nghị định số 47/2014/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư 37/2014/TT-BTNMT và Quyết định số 528/2014/QĐ-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh về trình tự thu hồi, giao đất và tái định cư.

• Kinh nghiệm quốc tế nào từ Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) và Hàn Quốc có thể áp dụng cho địa phương?
  Địa phương có thể học tập quy định của ADB về việc hoàn thành 100% công tác tái định cư, bồi thường trước khi khởi công dự án kết hợp cơ chế giám sát độc lập; đồng thời áp dụng mô hình của Hàn Quốc trong việc thành lập Ủy ban tham vấn người dân và cung cấp các lô kinh doanh thương mại thay thế.

Kết luận

• Đánh giá toàn diện kết quả giải phóng mặt bằng tại 02 dự án trọng điểm với tổng diện tích thu hồi đạt 165.324,6 m² và tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ đã chi trả đạt hơn 37,5 tỷ đồng cho trên 600 hộ dân.
• Chỉ rõ thực trạng mất cân đối trong quản lý tài chính hộ gia đình sau thu hồi đất, khi tỷ lệ đầu tư cho học nghề và chuyển đổi việc làm chỉ đạt từ 8,75% đến 20%.
• Định danh chính xác 4 điểm nghẽn cốt lõi gồm: sai lệch hồ sơ địa chính, chồng chéo ranh giới quy hoạch, nguồn vốn bồi thường hạn chế và vướng mắc di dời mồ mả.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gồm 4 nhóm nhiệm vụ gắn liền quy định của Luật Đất đai 2013 và Quyết định 528/2014/QĐ-UBND của UBND tỉnh Bắc Ninh.
• Xác lập lộ trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu số địa chính và đào tạo nghề giai đoạn 2018 - 2020 nhằm bảo đảm ổn định đời sống cho các cộng đồng dân cư bị thu hồi đất.

Quý bạn đọc, các nhà quản lý và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ Quản lý đất đai của tác giả Trần Đức Thắng để ứng dụng những luận cứ khoa học và giải pháp thực tiễn vào công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại địa phương mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRẦN ĐỨC THẮNG ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN NHÀ Ở DỊCH VỤ THỊ TRẤN LIM VÀ DỰ ÁN XÂY DỰNG HẠ TẦNG NGÔ XÁ HUYỆN TIÊN DU, TỈNH BẮC NINH Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã chuyên ngành: 60 85 01 03 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Đỗ Nguyên Hải NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2017 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan, mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc. Bắc Ninh, ngày 03 tháng 05 năm 2017 Tác giả luận văn Trần Đức Thắng i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện đề tài ngoài sự lỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự hướng chu đáo, tỉ mỉ của các quý thầy cô và sự giúp đỡ nhiệt tình, cùng nhiều ý kiến đóng góp quý báu một số cá nhân và tập thể đã giúp tôi hoàn thành bản luận văn này.

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn tới PGS. Đỗ Nguyên Hải - giảng viên Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự góp ý chân thành của các thầy, cô giáo Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam giúp tôi hoàn chỉnh luận văn. Tôi cũng xin chân thành cảm ơn Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh, Trung tâm phát triển quỹ đất tỉnh Bắc Ninh, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tiên Du, Ban Quản lý dự án - Sở Giao thông vận tải Bắc Ninh, Hội đồng bồi thường, GPMB huyện Tiên Du, UBND thị trấn Lim, UBND các xã cùng các trưởng thôn và những người dân tham gia trả lời phỏng vấn đã giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu thực hiện luận văn tại địa phương.

Tôi xin cảm ơn tới gia đình, những người thân và bạn bè đã tạo điều kiện về mọi mặt cho tôi trong quá trình thực hiện đề tài này. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn ! Bắc Ninh, ngày 03 tháng 05 năm 2017 Tác giả luận văn Trần Đức Thắng ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.vi Danh mục bảng.vii Danh mục hình.

viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Một số vấn đề lý luận liên quan đến giải phóng mặt bằng.

Giải phóng mặt bằng. Thu hồi đất. Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Kinh nghiệm về bồi thường, giải phóng mặt bằng tại một số nước và tổ chức trên thế giới.

Ngân hàng thế giới (world bank) và ngân hàng phát triển châu á (asian development bank). Cơ sở thực tiễn về công tác giải phóng mặt bằng ở việt nam. Quá trình phát triển của pháp luật về giải phóng mặt bằng. Một số quy định về công tác giải phóng mặt bằng ở việt nam hiện nay 21 2.

Tình hình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng tại tỉnh bắc ninh. Một số nhận xét rút ra từ những nghiên cứu tổng quan. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện tiên du.

Tình hình công tác quản lý, sử dụng đất đai của huyện tiên du. Khái quát công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện tiên du. Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng tại 02 dự án nghiên cứu. Đánh giá tác động của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống của các hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất.

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện tiên du. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp.

Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Phương pháp minh họa bằng biểu đồ. Kết quả và thảo luận. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện tiên du.

Điều kiện tự nhiên của huyện tiên du. Thực trạng phát triển kinh tế - xã hội của huyện tiên du giai đoạn 2010 - 2016. Tình hình quản lý, sử dụng đất đai của huyện tiên du. Tình hình quản lý đất đai của huyện tiên du.

Hiện trạng sử dụng đất của huyện tiên du năm 2016. Biến động sử dụng đất của huyện tiên du giai đoạn 2005 - 2016. Đánh giá chung về tình hình quản lý và sử dụng đất huyện tiên du. Khái quát về công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện tiên du.

Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án nghiên cứu. Khái quát các dự án nghiên cứu. Khái quát các quy định liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng tại các dự án nghiên cứu. Kết quả thực hiện giải phóng mặt bằng tại các dự án nghiên cứu 55 4.

Đánh giá tác động của công tác giải phóng mặt bằng đến đời sống của các hộ dân bị thu hồi đất. Tác động đến công ăn việc làm. Tác động đến kinh tế gia đình. Tác động đến đời sống tinh thần.

Tác động đến môi trường sống. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cụng tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện tiên du. Hoàn thiện chính sách pháp luật về đất đai. Nâng cao hiệu quả quản lý và chất lượng cán bộ trong công tác giải phóng mặt bằng.

Giải pháp đảm bảo cuộc sống của người dân sau khi bị thu hồi đất. Kết luận và kiến nghị. 78 Tài liệu tham khảo.79 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ADB Ngân hàng phát triển Châu Á CNH - HĐH Công nghiệp hóa - hiện đại hóa CSHT Cơ sở hạ tầng CP Chính phủ GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng KT-XH Kinh tế - xã hội NĐ Nghị định SDĐ Sử dụng đất TĐC Tái định cư TNMT Tài nguyên môi trường UBND Ủy ban nhân dân QSDĐ Quyền sử dụng đất WB Ngân hàng thế giới vi DANH MỤC BẢNG Bảng 4. Hiện trạng sử dụng đất huyện Tiên Du năm 2016.

Kết quả xác định diện tích bồi thường, hỗ trợ qua các lần điều chỉnh, bổ sung tại dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim. Kết quả bồi thường về đất tại dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim 58 Bảng 4. Kết quả bồi thường về đất tại dự án xây dựng hạ tầng các khu nhà ở nông thôn tại thôn Ngô Xá. Kết quả bồi thường công trình, vật kiến trúc tại dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim.

Kết quả bồi thường về cây trồng tại các dự án nghiên cứu. Kết quả thực hiện chính sách hỗ trợ tại các dự án nghiên cứu 65 Bảng 4. Đánh giá của các hộ gia đình, cá nhân có đất bị thu hồi về chính sách bồi thường, hỗ trợ tại 02 dự án nghiên cứu. Mục đích sử dụng tiền bồi thường, hỗ trợ của các hộ gia đình, cá nhân điều tra phỏng vấn tại các dự án nghiên cứu.

Đánh giá của các hộ gia đình, cá nhân điều tra phỏng vấn về kinh tế của hộ sau khi bị thu hồi đất tại các dự án nghiên cứu. Tài sản của các hộ gia đình, các nhân điều tra phỏng vấn trước và sau khi được bồi thường, hỗ trợ tại 02 dự án nghiên cứu. Đánh giá của các hộ gia đình, cá nhân điều tra phỏng vấn về quan hệ nội bộ gia đình sau khi bị thu hồi đất tại các dự án nghiên cứu. Tình hình tiếp cận cơ sở hạ tầng của các hộ gia đình sau khi giải phóng mặt bằng.Tác động của các dự án nghiên cứu đến môi trường.74 vii DANH MỤC HÌNH Hình 4.

Sơ đồ vị trí địa lý huyện Tiên Du - tỉnh Bắc Ninh. Cơ cấu kinh tế theo ngành của huyện Tiên Du năm 2016. Biến động diện tích các loại đất chính giai đoạn 2005 - 2016. Dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim.

Dự án xây dựng hạ tầng các khu nhà ở nông thôn tại thôn Ngô Xá.51 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Trần Đức Thắng Tên luận văn: “Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng dự án nhà ở dịch vụ thị trấn Lim và dự án xây dựng hạ tầng Ngô Xá huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh”. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60 85 01 03 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá tình hình thực hiện công tác giải phóng mặt bằng thông qua dự án nhà ở dịch vụ thị trấn Lim và dự án xây dựng hạ tầng Ngô Xá huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh; - Xác định những vấn đề vướng mắc, khó khăn trong quá trình giải phóng mặt bằng tại các dự án nghiên cứu, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy công tác GPMB tại các dự án đảm bảo đúng tiến độ. Phương pháp nghiên cứu Các phương pháp được sử dụng trong đề tài gồm: phương pháp điều tra thu thập số liệu thứ cấp; phương pháp điều tra, thu thập số liệu sơ cấp; phương pháp phân tích và xử lý số liệu; phương pháp minh họa bằng biểu đồ. Kết quả chính và kết luận - Huyện Tiên Du có vị trí địa lý thuận lợi nên rất lợi thế cho trong phát triển sản xuất, thu hút vốn đầu tư và mở rộng giao lưu kinh tế - xã hội với các huyện, thị, thành phố trong tỉnh, vùng đồng bằng sông Hồng và Thủ đô Hà Nội.

Kinh tế của huyện trong giai đoạn 2010 - 2016 tăng trưởng nhanh, cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. - Công tác GPMB tại 02 dự án nghiên cứu đã được thực hiện đúng trình tự và thủ tục theo quy định của pháp luật và đạt được những hiệu quả nhất định, cụ thể: + Dự án Khu nhà ở và dịch vụ thị trấn Lim đã thu hồi 116.726,4 m² với diện tích bồi thường, hỗ trợ trong đợt 1 được xác định là 111.