Đặt vấn đề Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia vô cùng quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt quan trọng bởi nó vừa và đối tượng lao động vừa là tư liệu lao động, là nguồn lực, nguồn vốn to lớn của đất nước, là điểm tựa của mọi hoạt động sản xuất, là địa bàn phân bố các khu dân cư, xây dựng cơ sở hạ tầng, văn hóa, an ninh và quốc phòng. Do đó, mà không thể phủ nhận vai trò của đất ngày càng trở lên quan trọng và không có một tư liệu nào có thể thay thế được đất đai. Đặc biệt trong nền kinh tế thị trường phát triển mạnh, quá trình CNH- HĐH đất nước diễn ra trên toàn cầu gây ra những lo ngại về việc xây dựng cơ sở hạ tầng, nhu cầu sử dụng đất cho các hoạt động như nhà ở, kinh doanh, dịch vụ, gây ô nhiễm môi trường… đó là nguyên nhân cho việc quỹ đất nông nghiệp ngày càng giảm mạnh. Để giải quyết được tất cả các vấn đề đó quả là một bài toán khó cho các nhà quản lí về đất đai.
Ý thức được tầm quan trọng của công tác quản lí và sử dụng đất phù hợp và có hiệu quả, Nhà nước đã ban hành và hoàn thiện các văn bản luật để quản lí nguồn TNTN quý giá này. Mới đây là Luật Đất Đai 2013 ra đời (có hiệu lực ngày 01/07/2014) nó đã hoàn thiện hơn và khắc phục những tồn tại của các luật đất đai trước. Những vấn đề về chuyển QSDĐ được quy định chặt chẽ và cụ thể về số hình thức chuyển quyền và thủ tục chuyển quyền cũng như có nhiêu vấn đề liên quan khác. Phường Túc Duyên là phường thuộc thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên nằm trong vùng kinh tế, văn hóa, chính trị của thành phố Thái Nguyên.
Trong những năm qua, đặc biệt là nhiều năm trở lại đây việc thực hiện quyền và nghĩa vụ của Nhà nước đại diện chủ sở hữu và chủ sử dụng đất n 2 trong quản lí đã có nhiều thành tích đáng kể song vẫn còn một số tồn tại và yếm kém như nhu cầu về đất đai của phường liên tục tăng làm cho quỹ đất có nhiều biến động, trong khi đó vấn đề quản lí đất đai trên toàn xã vẫn còn bị hạn chế và quan tâm chưa đúng mức, việc quản lí còn lỏng lẻo, người dân còn sử dụng đất tùy tiện và không có hiểu biết nhiều về đất đai. Ngoài ra việc xây dựng các quy hoạch kế hoạch của các cấp các ngành còn đang chồng chéo thiếu đồng bộ hóa cũng gây ra khó khăn cho việc quản lí đất đai trên toàn phường. Do vậy để khắc phục được những tồn tại và yếu kém trong công tác quản lí về đất đai nói chung ta cần đánh giá một cách khách quan các kết quả đã đạt được từ đó rút ra bài học kinh nghiệm để sử dụng đất một cách có hiệu quả nhất, đảm bảo công bằng và ổn định kinh tế xã hội. Xuất phát từ những quan điểm trên, được sự phân công của khoa Quản lý tài nguyên - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên:“Đánh giá kết quả công tác chuyển quyền sử dụng đất của phường Túc Duyên, thành phố Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2014 – 2016” 1.
Mục tiêu của đề tài 1. Mục tiêu chung Đề tài tìm hiểu các chính sách và văn bản liên quan đến chuyển quyền sử dụng đất, đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất quyền sử dụng đất và đánh giá được công tác chuyển QSDĐ trên địa bàn phường Túc Duyên. Nhằm xác định những kết quả đạt được và những tồn tại trong công tác chuyển QSDĐ tại địa phương. Mục tiêu cụ thể - Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của phường Túc Duyên có ảnh hưởng đến công tác quản lý nhà Nước về đất đai và công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn phường.
- Khái quát hiện trạng sử dụng và tình hình quản lý đất đai trên địa bàn phường Túc Duyên có liên quan đến công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn phường. - Đánh giá công tác chuyển quyền sử dụng đất trên địa bàn phường Túc Duyên giai đoạn 2014 – 2016. - Đánh giá kết quả chuyển quyền sử dụng đất qua sự hiểu biết của cán bộ và người dân. - Những thuận lợi, khó khăn và giải pháp khắc phục trong việc chuyển quyền sử dụng đất tại phường Túc Duyên.
Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa trong học tập: Giúp sinh viên tiếp cận với các công việc thực tế tại địa phương. Từ đó hoàn thiện hơn các kiến thức đã học trong Nhà trường để hoàn thiện cho bản than, đồng thời học hỏi các kiến thức thực tế và tiếp xúc trực tiếp với công tác chuyển QSDĐ trong thực tế. - Ý nghĩa trong thực tiễn: Học hỏi các kiến thức thực tế qua đó giúp cho chúng ta hiểu rõ thêm về công tác quản lý Nhà nước về đất đai tại địa phương đồng thời đề xuất các giải pháp phù hợp cho công tác đánh giá hoạt động chuyển quyền sử dụng đất nói riêng và công tác quản lý Nhà nước về đất đai nói chung ngày càng tốt hơn. n 4 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Cơ sở khoa học của đề tài 2. Cơ sở lý luận của đề tài Luật Đất đai năm 1993[2] Nhà nước đã ghi nhận sự thay đổi mối quan hệ đất đai toàn diện. Nhà nước đã thừa nhận đất đai có giá trị sử dụng và là một loại hàng hoá đặc biệt, cho phép người sử dụng được quyền chuyển quyền khá rộng rãi theo quy định của pháp luật dưới các hình thức chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, tặng cho, góp vốn, thế chấp và thừa kế QSĐĐ, các quyền này được quy định tại Điều 73 Luật Đất đai 1993. Luật Đất đai 1993 đã ra đời với tinh thần đổi mới của hiến pháp 1992 và trong quá trình thực hiện đã được bổ sung hai lần (vào năm 1998 và năm 2001) cho phù hợp.
Sau 10 năm thực hiện thu được kết quả đáng kể, góp phần to lớn vào công tác quản lý đất đai của Nhà nước trong thời kỳ đổi mới, thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam phát triển. Để khắc phục những tồn tại của Luật Đất đai 1993 và tạo ra hành lang pháp lý điều chỉnh các quan hệ về đất đai, tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XI thông qua Luật Đất đai 2003. Đến Luật Đất đai 2003[1]Nhà nước vẫn tiếp tục mở rộng quyền được chuyển QSDĐ của người sử dụng đất như Luật Đất đai 1993 nhưng cụ thể hoá hơn về các quyền chuyển quyền và bổ sung thêm việc chuyển quyền dưới hình thức cho tặng QSDĐ, góp vốn và bảo lãnh bằng giá trị QSDĐ và thủ tục cũng như nhiều vấn đề khác liên quan. Song trong quá trình thực hiện Luật Đất đai 1993 cũng bộc lộ nhiều điểm còn chưa phù hợp với sự đổi mới và phát triển của đất nước trong thời kỳ công nghiệp hoá hiện đại hoá.
Để khắc phục những tồn tại của Luật đất đai 2003, ngày 29/11/2013 Quốc hội thông qua Luật Đất đai 2013 để cụ thể hoá hơn về các quyền chuyển quyền và bổ sung thêm việc chuyển quyền dưới hình thức cho tặng QSDĐ, góp vốn và bảo lãnh bằng giá trị QSDĐ và thủ tục cũng như nhiều vấn đề khác liên quan 2. Cơ sở pháp lý của đề tài - Luật đất đai 2003, ngày 26/11/2003. - Luật đất đai 2013, ngày 01/7/2014. n 5 - Nghị định 43/2014/ND-CP hướng dẫn thi hành Luật đất đai 2013.
- Thông tư 01/2005/TT-BTNMT hướng dẫn nghị định. - Thông tư 02/2015/TT-BTNMT hướng dẫn nghị định. - Thông tư liên tịch số 30/2005/TTLT/BTC-BTNMT ngày 18/04/2005 hướng dẫn việc luân chuyển hồ sơ của người sử dụng đất thực hiện nghĩa vụ tài chính. - Thông tư liên tịch 04/2006/TTLT-BTP-BTNMT ngày 13/16/2006 của Bộ tư pháp và Bộ Tài nguyên & Môi trường hướng dẫn việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện quyền của người sử dụng đất.
- Thông tư 17/2009/TT-BTNMT ngày 21/10/2009 của Bộ tài nguyên và Môi trường quy định về giấy chứng nhận QSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất. - Thông tư 20/2011/TTLT-BTP-BTNMT ngày 18/11/2011 của Bộ Tư pháp và Bộ Tài nguyên & Môi trường về việc hướng dẫn đăng kí thế chấp quyền SDĐ, tài sản gắn liền với đất. - Thông tư 24/2014/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên & Môi trường 19/05/2014 quy định về hồ sơ địa chính. Cơ sở thực tiễn của đề tài Nhìn nhận một cách khách quan từ lịch sử loài người cho đến nay, đất đai đã trở thành một thứ không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi con người.
Bắt đầu khi loài người xuất hiện đất đai là nơi con người làm nhà để ở, là đất để trồng rau, nuôi trồng. Còn ngày nay, đất đai là một loại tài nguyên được con người khai thác sử dụng để phát triển kinh tế - xã hội. Đất đai là sản phẩm của tự nhiên không bao giờ mất đi và cũng không thể có bất cứ một thứ nào thay thế được. Quan hệ đất đai càng trở nên quan trọng, gắn liền với sự phát triển kinh tế xã hội.
Cần phải có sự xác lập rõ ràng đối với người sử dụng đất để đảm bảo sự công bằng cũng như để đảm bảo cho đất đai được bảo vệ không làm tổn hại đến tài nguyên vô cùng quý giá này. n 6 Trước kia khi pháp luật chưa công nhận đất là một tài sản, một loại hàng hóa đặc biệt có thể trao đổi trên thị trường, thì đất đai chưa thực sự phát huy được tiềm năng của nó, người dân tự do trao đổi mua bán mà Nhà nước không kiểm soát được, gây khó khăn trong công tác quản lý đất đai. Chính trong quá trình hình thành, phát triển, đổi mới của xã hội, đất đai ngày càng trở nên quan trọng, chúng ta đã đánh giá đúng được mức độ quan trọng của đất không chỉ là trên lãnh thổ quốc gia mà còn trong sự phát triển hằng ngày của con người. Hiến pháp và pháp luật về đất đai được Nhà nước ban hành đã trở thành một động lực cho sự phát triển kinh tế đất nước nói chung và của mỗi người dân nói riêng.
Mặc dù nước ta đang từng bước đổi mới theo hướng CNH - HĐH nhưng vẫn phải là một nước nông nghiệp cho nên công tác quản lý đất đai sẽ góp phần từng bước đẩy mạnh sản xuất của nông thôn để kinh tế nông thôn thoát khỏi tình trạng tự cung, tự cấp và xây dựng nông thôn hiện đại hơn.