Đặt vấn đề Đất đai luôn là nguồn lực tự nhiên có vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia. Trong giai đoạn hiện nay, nước ta đang trong quá trình đổi mới, thực hiện Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước, xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa thì vai trò của đất đai và các quan hệ đất đai ngày càng được nhìn nhận đầy đủ hơn, toàn diện hơn, và khoa học hơn. Nhằm phát huy nguồn lực đất đai, khai thác, bảo tồn và sử dụng có hiệu quả đất đai là việc hết sức cần thiết. Là đại diện chủ sở hữu toàn bộ quỹ đất quốc gia, Nhà nước có đủ các quyền năng của chủ sở hữu, đó là quyền chiếm hữu, quyền sử dụng, và quyền định đoạt đối với đất đai.
Tuy nhiên trên thực tế, Nhà nước không trực tiếp khai thác lợi ích trên từng mảnh đất mà việc này thuộc về các chủ thể được nhà nước giao quyền sử dụng đất. Nhà nước thực hiện việc trao quyền sử dụng đất cho các đối tượng thông qua công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất. Đối tượng là các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp tư nhân đã có những đóng góp rất lớn cho quá trình đổi mới đất nước, thực hiện Công nghiệp hóa- Hiện đại hóa đất nước. Chính vì vậy, công tác phân phối đất đai một cách hợp lý hiệu quả và tiết kiệm cho các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp tư nhân là một công việc có vai trò vô cùng quan trọng giúp cho quỹ đất quốc gia được sử dụng hợp lý và tạo ra giá trị lớn nhất.
Do đó, để thấy được phần nào tình hình quản lý đất đai thông qua công tác cho thuê đất, thu hồi đất cho các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp tư nhân theo các nội dung hướng dẫn như trong Luật đất đai, ta cần có những dánh giá khách quan để có những nhận xét chính xác nhất. Đánh giá công tác cho thuê Luan van 2 đất và thu hồi đất cho các doanh nghiệp tư nhân nhằm tìm ra những thiếu sót và tồn tại để đề xuất các giải pháp khắc phục giúp hoàn thiện công tác quản lý và đất đai được sử dụng hiệu quả hơn. Thành phố Thái Nguyên là một thành phố lớn của các miền núi phía Bắc, ngày một phát triển và nhu cầu sử dụng đất cũng ngày một tăng. Việc đánh giá công tác quản lý đất đai nói chung và đặc biệt là công tác cho thuê đất, thu hồi đất cho các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố để thấy được những thuận lợi, khó khăn và tìm ra nguyên nhân để có những biện pháp khắc phục làm tăng hiệu quả trong quá trình sử dụng đất là rất cần thiết.
Xuất phát từ những yêu cầu đó và nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của vấn đề, được sự đồng ý của Khoa Quản lý tài nguyên, dưới sự hướng dẫn của thầy giáo ThS. Nguyễn Đình Thi- giảng viên Khoa Quản lý tài nguyên, em tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác cho thuê đất, thu hồi đất cho các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn 2014- 2017”.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài Đánh giá công tác cho thuê đất, thu hồi đất cho các Doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn từ tháng 7/2014 đến tháng 12/2017. Từ đó tìm ra những thuận lợi khó khăn và đề xuất giải pháp khắc phục mặt yếu kém và phát huy những mặt đã đạt được giúp hiệu quả sử dụng đất của thành phố được tăng cao.3 Ý nghĩa của đề tài * Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học - Tìm hiểu và nắm vứng kiến thức về luật đất đai nói chung và các kiến thức về cho thuê đất, thu hồi đất đối tượng là các doanh nghiệp nói riêng. - Giúp sinh viên biết kết nối kiến thức học tập trên lớp với thực tiễn để củng cố kiến thức đã được học.
* Ý nghĩa thực tiễn: Luan van 3 - Nắm được tình hình cho thuê đất, thu hồi đất với đối tượng là các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố Thái Nguyên giai đoạn tháng 7/2014 đến tháng 12/2017. - Tìm ra những mặt tích cực và hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, công tác cho thuê đất, thu hồi đất với đối tượng là các doanh nghiệp. Từ đó tìm ra cách khắc phục khó khăn giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong thời gian tới. Luan van 4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở khoa học, căn cứ pháp lý của công tác cho thuê đất và thu hồi đất 2.1 Cơ sở khoa học Công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất là cơ sở để xác lập quyền hợp pháp của người khác khi đăng ký.
Đây là điều kiện để xác định bước đi mới, tạo điều kiện thu hút đầu tư của các doanh nghiệp vào địa bàn. Mặt khác, thông qua hoạt động này mà Nhà nước thực hiện quyền giám sát tình hình sử dụng đất của các chủ sử dụng theo đúng quy định của pháp luật. Đảm bảo cho việc sử dụng đất của các chủ sử dụng đất trên từng thửa đất theo đúng nề nếp kỷ cương của pháp luật. Tạo điều kiện để Nhà nước quản lý đất đai theo quy hoạch và pháp luật.
Trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai thì công tác giao đất, cho thuê đất và thu hồi đất có một vai trò hết sức quan trọng và đây là một trong những hoạt động nắm chắc tình hình về đất đai. Chính vì vậy, thông qua hoạt động chúng ta sẽ xác định và biết được về thông tin của từng thửa đất và là cơ sở để quản lý các thông tin tự nhiên, kinh tế- xã hội của từng thửa đất. Hệ thống các thông tin đó chính là sản phẩm kế thừa từ việc thực hiện nội dung làm tiền đề và hướng tới hoàn thiện các nội dung quản lý nhà nước về đất đai khác.2 Căn cứ pháp lý của công tác cho thuê đất và thu hồi đất 2.1 Các văn bản pháp luật của nhà nước - Luật đất đai 2013 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013, do Quốc hội ban hành và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2014. - Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ ngày 25 tháng 5 năm 2007 quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu Luan van 5 hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai.
- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. - Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai. - Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất. - Nghị định số 46/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định về thu tiền thuê đất, thuê mặt nước.
- Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2014 của Chính phủ quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. - Thông tư số 23/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 về giấy chứng nhậ quyền sử dụng đất. - Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 về Hồ sơ địa chính. - Thông tư số 25/2014/TT-BTNMT ngày 19 tháng 5 năm 2014 về Bản đồ địa chính.
- Thông tư 76/2014/TT-BTC ngày 16 tháng 6 năm 2014 hướng dẫn Nghị định 45 về thu tiền sử dụng đất. - Thông tư số 77/2014/TT-BTC ngày 16 tháng 6 năm 2014 hướng dẫn Nghị định 46 về thu tiền đất thuê mặt nước. - Thông tư số 30/2014/TT-BTNMT ngày 02 tháng 6 năm 2014 về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất.2 Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác cho thuê đất và thu hồi đất.1 Khái niệm và một số quy định trong công tá cho thuê đất 2.1 Khái niệm cho thuê đất Luan van 6 - Nhà nước cho thuê quyền sử dụng đất là việc Nhà nước quyết định trao quyền sử dụng đất cho đối tượng có nhu cầu sử dụng đất thông qua hợp đồng cho thuê quyền sử dụng đất.2 Nguyên tắc cho thuê đất - Việc cho thuê đất phải căn cứ theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt. - Phải bảo vệ tốt quỹ đất nông nghiệp, lâm nghiệp.
- Phải theo đúng chế độ thể lệ và bảo vệ sử dụng đất đai.3 Căn cứ quyết định cho thuê đất - Kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện đã được cơ quan nhà nước có thểm quyền phê duyệt. - Nhu cầu sử dụng đất trong các dự án đầu tư , đơn xin giao đất, thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất.4 Thẩm quyền cho thuê đất Điều 59. Thẩm quyền giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất 1. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong các trường hợp sau đây: a) Giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với tổ chức; b) Giao đất đối với cơ sở tôn giáo; c) Giao đất đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định tại khoản 3 Điều 55 của Luật này; d) Cho thuê đất đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài theo quy định tại điểm đ và điểm e khoản 1 Điều 56 của Luật này; đ) Cho thuê đất đối với tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao.
Ủy ban nhân dân cấp huyện quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong các trường hợp sau đây: a) Giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với hộ gia đình, cá nhân. Trường hợp cho hộ gia đình, cá nhân thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp để sử dụng vào mục đích thương mại, dịch vụ với diện tích từ 0,5 héc ta trở lên thì phải có văn bản chấp thuận của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước khi quyết định; b) Giao đất đối với cộng đồng dân cư.