Đặt vấn đề Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống. Đất đai tham gia vào hoạt động của đời sống kinh tế xã hội, nó là nguồn vốn, nguồn lực quan trọng của đất nước. Theo điều 1 Luật Đất đai 2003 thì đất đai thuộc sở hữu của toàn dân do nhà nước quản lý. Hiện nay đất nước ta đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hoá hiện đại hoá cùng với sự tăng nhanh của dân số và phát triển của nền kinh tế đã gây áp lực rất lớn đối với đất đai, trong khi đó diện tích đất lại không hề được tăng lên.
Vậy đòi hỏi con người phải biết cách sử dụng một cách hợp lý nguồn tài nguyên đất đai có giới hạn đó. Đặt biệt trong giai đoạn hiện nay các vấn đề về đất đai là một vấn đề hết sức nóng bỏng, các vấn đề trong lĩnh vực này ngày càng phức tạp và nhạy cảm. Do đó hoạt động quản lý về đất đai của Nhà nước có vai trò rất quan trọng để xử lý các trường hợp vi phạm Luật Đất đai, tranh chấp đất đai, đảm bảo công bằng và ổn định kinh tế xã hội. Trong những năm gần đây kinh tế ngày càng phát triển, đặc biệt là sự phát triển của thị trường nhà đất, đất đai là đối tượng được quan tâm hàng đầu của toàn xã hội nên việc đăng ký đất đai, cấp GCNQSDĐ là hết sức quan trọng nó liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất đối với Nhà nước.
Tạo điều kiện cho quản lý và sử dụng đất có hiệu quả. Do những nguyên nhân chủ quan và khách quan nên thực tiễn công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Định Biên hiện nay còn tồn tại những bất cập. Tình trạng khiếu nại, khiếu kiện, tố cáo còn diễn ra rất phổ biến gây trở ngại cho công tác cấp GCNQSDĐ. n 2 Xuất phát từ nhu cầu thực tế phát triển và hội nhập, Đảng và Nhà nước ta đã luôn quan tâm đến việc hoàn thiện hệ thống pháp Luật Đất đai.
Luật Đất đai 1988 ra đời nhưng trước sự phát triển không ngừng của nền kinh tế thị trường, chỉ trong 5 năm đưa vào sử dụng đã bộc lộ nhiều hạn chế trong công tác quản lý và sử dụng. Luật Đất đai 1993 ra đời nhằm khắc phục những hạn chế của Luật Đất đai 1988, nhưng chỉ áp dụng trong vòng 10 năm đã phải sửa đổi 2 lần vào năm 1998 và năm 2001 để đáp ứng những yêu cầu của sự phát triển. Sự ra đời của Luật Đất đai 2003 được xem như là bước đột phá trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, tạo điều kiện thuận lợi cho nhà nước quản lý chặt quỹ đất của mình và người sử dụng đất có điều kiện phát huy tối đa tiềm năng của đất để phát triển kinh tế xóa đói giảm nghèo. Để đáp ứng nhu cầu hội nhập của quốc gia và sự bất cập của luật đất đai 2003 thì mới đây Luật Đất đai mới được kỳ họp thứ 6 Quốc hội khóa XIII thông qua ngày 29-11-2013 và có hiệu lực thi hành từ ngày 1-7- 2014.
Một nội dung quan trọng trong 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai được đưa ra trong Luật Đất đai 2013 là: “Công tác đăng ký quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất”. Nội dung này thể hiện được mối quan hệ giữa nhà nước và người sử dụng đất, là chứng thực pháp lý, cơ sở và căn cứ quan trọng cho người sử dụng đất được đảm bảo khi khai thác sử dụng và bảo vệ đất. Vì vậy công tác đăng ký quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã và đang là vấn đề cấp thiết hiện nay [07, 08]. Xuất phát từ thực tiễn hiện nay của công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Định Biên nói riêng và của công tác quản lý đất đai nói chung, với kiến thức đã học được.
được sự phân công của Khoa Quản Lí Tài Nguyên- Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự hướng dẫn tận tình của thầy giáo GS - TS. Trần Ngọc Ngoạn, cùng với sự chấp nhận của UBND n 3 xã Định Biên tôi đã tiến hành đề tài“Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Định Biên- huyện Định Hóa - tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2012- 2014 ” 1. Mục tiêu của đề tài và yêu cầu của đề tài - Đề xuất các giải pháp đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ với mong muốn công tác cấp GCNQSDĐ thực hiện tốt hơn. Trên địa bàn xã cũng như các địa phương có cùng điều kiện khác trong cả nước.
Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Định Biên. - Đánh giá thực trạng của công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Định Biên giai đoạn 2012- 2014. - Tìm hiểu tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn Xã Định Biên - huyện Định Hóa - tỉnh Thái Nguyên. - Đánh giá hiệu quả và hạn chế trong công tác cấp giấy chứng nhận, tìm ra những thuận lợi, khó khăn trong công tác cấp giấy.
- Tìm ra những nguyên nhân, và biện pháp đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, với mong muốn đánh giá tình hình cấp giấy chứng nhận trên địa bàn xã tốt hơn trong hiện tại cũng như trong tương lai. Yêu cầu - Thu thập đầy đủ tài liệu và số liệu về việc giao đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Định Biên. - Tiếp cận thực tế công việc để nắm được quy trình, trình tự cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. - Phân tích đầy đủ, chính xác tiến độ, hiệu quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã Định Biên.
Ý nghĩa của đề tài - Ý nghĩa khoa học - Trong học tập và nghiên cứu giúp sinh viên gắn những lý thuyết đã được trang bị trong nhà trường vào thực tiễn. Tập làm quen và chủ động trong nghiên cứu khoa học. Có trách nhiệm trong nghiên cứu khoa học. - Ý nghĩa hực tiễn - Đề tài có ý nghĩa trong thực tiễn sản xuất góp phần đẩy nhanh công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Định Biên.
n 5 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2. Khái niệm về đất đai, vai trò của đất đai đối với sự phát triển kinh tế - xã hội - Khái niệm: Theo Đôcutraiep người Nga thì: “Đất là vật thể tự nhiên được hình thành do tác động tổng hợp của 5 yếu tố: sinh vật, khí hậu, đá mẹ, địa hình và thời gian, đối với trồng trọt thì có thêm yếu tố con người ” Ngoài ra còn có nhiều định nghĩa khác nữa nhưng tùy theo lĩnh vực mà người ta có thể định nghĩa đất đai theo nhiều cách khác nhau. - Vai trò của đất đai: Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia là tư liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống và là địa bàn phân bố dân cư, xây dựng cơ sở văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng.
Đất đai tham gia vào tất cả các ngành, các lĩnh vực của xã hội. Trong giai đoạn hiện nay khi đất nước đang tiến hành công nghiệp hóa hiện đại hoá và mở cửa hội nhập thì đất đai vẫn giữ một vị trí then chốt trong các ngành. Đồng thời đất đai là nguồn lực cơ bản quan trọng nhất góp phần cho sự phát triển đất nước. - Phân loại đất đai: Theo sự thống nhất về quản lý và sử dụng đất của Luật Đất đai 2003[07],[08], đất đai nước ta được phân loại theo các nhóm sau: + Nhóm đất nông nghiệp bao gồm: Đất trồng cây hằng năm, đất trồng cây lâu năm, đất lâm nghiệp, đất nuôi trồng thủy sản, đất làm muối, đất nông nghiệp khác.
n 6 + Nhóm đất phi nông nghiệp bao gồm: Đất ở (gồm đất ở nông thôn và đất ở đô thị), đất chuyên dùng (gồm đất xây dựng trụ sở cơ quan, xây dựng công trình sự nghiệp, đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp, đất sử dụng vào mục đích công cộng), đất tôn giáo tín ngưỡng, đất nghĩa trang nghĩa địa, đất sông ngòi kênh rạch, suối và mặt nước, đất phi nông nghiệp khác. + Nhóm đất chưa sử dụng bao gồm: Đất bằng chưa sử dụng, đất đồi núi chưa sử dụng, núi đá không có rừng cây. Khái niệm,vai trò quản lý Nhà nước về đất đai + Khái niệm - Quản lý là sự tác động định hướng bất kỳ lên một hệ thống nào đó, trật tự hoá nó và hướng nó phát triển phù hợp với những quy luật nhất định. - Quản lý Nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để thực hiện bảo vệ quyền sở hữu Nhà nước về đất đai, cũng như bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất thông qua 13 nội dung quản lý quy định tại điều 6 luật đất đai 2003.
Nhà nước đã nghiên cứu toàn bộ quỹ đất của toàn vùng, từng địa phương trên cơ sở các đơn vị hành chính để nắm chắc hơn về số lượng và cả chất lượng, để từ đó có thể đưa ra các giải pháp và các phương án quy hoạch - kế hoạch sử dụng đất để phân bố hợp lý các nguồn tài nguyên đất đai đảm bảo đất được giao đúng đối tượng, sử dụng đất đúng mục đích phù hợp với quy hoạch, sử dụng đất hiệu quả và bền vững trong tương lai tránh hiện tượng phân tán và đất bị bỏ hoang hoá. + Vai trò quản lý của Nhà nước về đất đai Quản lý Nhà nước về đất đai có vai trò rất quan trọng cho sự phát triển kinh tế xã hội và đời sống nhân dân. Cụ thể là: n 7 - Thông qua hoạch định chiến lược, quy hoạch, lập kế hoạch phân bổ đất đai có cơ sở khoa học nhằm phục vụ cho mục đích kinh tế, xã hội và đất nước; bảo đảm sử dụng đúng mục đích, tiết kiệm, đặt hiệu quả cao. Giúp cho Nhà nước quản lý chặt chẽ đất đai, giúp cho người sử dụng đất có các biện pháp để bảo vệ và sử dụng đất đai hiệu quả hơn.