Khóa luận đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Cù Vân Đại Từ

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là điều kiện tồn tại và phát triển của xã hội. 66 trang · Đại học Thái Nguyên · 2016.

• Tác giả: Tống Văn Thuận
• Người hướng dẫn: ThS. Đặng Thị Hồng Phương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa Chính & Môi Trường
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Cấp Giấy Chứng Nhận Quyền Sử Dụng Đất Tại Xã Cù Vân, Huyện Đại Từ, Tỉnh Thái Nguyên Giai Đoạn 2013 – 2015
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục đích của đề tài
• 1.3. Yêu cầu của đề tài
• 1.4. Ý nghĩa của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.2. Cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về đất đai
• 2.2.1. Các nội dung quản lý nhà nước về đất đai
• 2.3. Sơ lược về hồ sơ địa chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 2.3.1. Khái niệm về hồ sơ địa chính
• 2.3.2. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.3.1. Sơ lược điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã Cù Vân giai đoạn 2013 - 2015
• 3.3.2. Sơ lược tình hình quản lý và sử dụng đất đai của xã Cù Vân giai đoạn 2013 - 2015
• 3.3.3. Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ của xã Cù Vân giai đoạn 2013 - 2015
• 3.3.4. Đánh giá theo phiếu điều tra ở địa phương
• 3.3.5. Những mặt thuận lợi khó khăn và giải pháp khắc phục
• 3.4. Phương pháp nghiên cứu
• 3.4.1. Phương pháp thống kê, thu thập số liệu, tài liệu
• 3.4.2. Phương pháp phân tích và tổng hợp số liệu, tài liệu thu thập được
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 4.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Các nguồn Tài nguyên
• 4.1.3. Thực trạng môi trường
• 4.1.4. Tăng trưởng kinh tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế
• 4.1.5. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế
• 4.1.6. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội
• 4.1.7. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và môi trường
• 4.2. Sơ lược công tác quản lý nhà nước về đất đai, tình hình sử dụng đất của xã Cù Vân giai đoạn 2013 – 2015
• 4.2.1. Hiện trạng và tình hình sử dụng đất của xã
• 4.2.2. Đánh giá tình hình biến động đất đai của xã
• 4.3. Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Cù Vân giai đoạn 2013 – 2015
• 4.3.1. Tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cù Vân – huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên
• 4.3.2. Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ gia đình, cá nhân của xã Cù Vân giai đoạn 2013 – 2015
• 4.3.3. Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các cơ quan, tổ chức của xã Cù Vân giai đoạn 2013-2015
• 4.3.4. Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo loại đất của xã Cù Vân giai đoạn 2013 - 2015
• 4.3.5. Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo các năm của xã Cù Vân giai đoạn 2013 - 2015
• 4.3.6. Nguyên nhân các thửa đất chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cù Vân giai đoạn 2013 – 2015
• 4.3.7. Những thuận lợi và khó khăn trong công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cù Vân
• 4.3.8. Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cù Vân
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Công Tác Cấp Giấy Chứng Nhận QSDĐ Cù Vân

Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá, là điều kiện tồn tại và phát triển của xã hội. Việc quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả là yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững của mỗi quốc gia. Luật Đất đai năm 2013 đã khẳng định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do Nhà nước thống nhất quản lý. Để đảm bảo tính thống nhất trong quản lý, công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) phải được thực hiện nghiêm túc. Công tác này không chỉ đảm bảo sự thống nhất quản lý mà còn bảo đảm các quyền lợi và nghĩa vụ cho người sử dụng, giúp người sử dụng đất yên tâm đầu tư, sản xuất. Hiện nay, vấn đề về đất đai là vấn đề được nhiều người quan tâm, tranh chấp, khiếu nại, lấn chiếm đất đai thường xuyên xảy ra và việc giải quyết vấn đề này cực kỳ nan giải do thiếu giấy tờ pháp lý. Cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước như ngày nay đã làm cho thị trường bất động sản trở nên sôi động, trong đó đất đai là hàng hoá chủ yếu của thị trường này. Nhưng thực tế trong thị trường này thị trường ngầm phát triển rất mạnh mẽ. Đó là vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay. Để đảm bảo cho thị trường này hoạt động công khai, minh bạch thì yêu cầu công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận phải được tiến hành.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Việc Cấp GCNQSDĐ Lần Đầu

Việc cấp giấy chứng nhận lần đầu có ý nghĩa quan trọng trong việc xác lập quyền sở hữu hợp pháp cho người sử dụng đất. Điều này giúp người dân yên tâm đầu tư, sản xuất, kinh doanh trên mảnh đất của mình. Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất như chuyển nhượng, cho thuê, thế chấp. Theo thống kê, việc cấp GCNQSDĐ lần đầu còn giúp giảm thiểu tranh chấp, khiếu nại về đất đai, góp phần ổn định an ninh trật tự tại địa phương.

1.2. Vai Trò Của GCNQSDĐ Trong Quản Lý Đất Đai Tại Cù Vân

GCNQSDĐ là cơ sở pháp lý quan trọng để Nhà nước quản lý đất đai một cách hiệu quả. Thông qua GCNQSDĐ, Nhà nước có thể nắm bắt được thông tin chi tiết về diện tích, vị trí, mục đích sử dụng của từng thửa đất. Từ đó, có thể xây dựng quy hoạch sử dụng đất phù hợp, đảm bảo sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả. Ngoài ra, GCNQSDĐ còn là căn cứ để Nhà nước thu thuế sử dụng đất, tăng nguồn thu cho ngân sách địa phương. Theo Tống Văn Thuận (2016), việc cấp GCNQSDĐ tại Cù Vân đã góp phần tăng cường hiệu quả quản lý đất đai của địa phương.

II. Thực Trạng Cấp GCNQSDĐ Vấn Đề Thách Thức Tại Cù Vân

Mặc dù công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất Cù Vân đã được các cấp, các ngành quan tâm, song kết quả vẫn còn nhiều hạn chế. Cùng với đó là quá trình đô thị hoá nhanh, dân số đông, bình quân diện tích đất trên đầu người ngày càng thấp, giá đất ngày càng tăng cao là các nguyên nhân chủ yếu để biến động đất đai ngày càng tăng lên và trở lên phức tạp hơn. Do đó muốn quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả và hợp lý thì đòi hỏi phải nắm chắc quỹ đất đai của địa phương nên công tác cấp GCNQSD đất cần phải được quan tâm hơn nữa. Chính vì những lý do trên, mà đề tài: “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Cù Vân , huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013 - 2015” được thực hiện.

2.1. Khó Khăn Trong Thủ Tục Cấp GCNQSDĐ Tại Cù Vân

Một trong những khó khăn lớn nhất trong công tác thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại Cù Vân là thủ tục hành chính còn rườm rà, phức tạp. Người dân phải trải qua nhiều khâu, nhiều bước, mất nhiều thời gian và công sức. Bên cạnh đó, trình độ dân trí còn hạn chế cũng gây khó khăn cho việc tiếp cận và thực hiện các thủ tục pháp lý liên quan đến đất đai. Theo khảo sát, nhiều người dân Cù Vân còn thiếu thông tin về quy trình, thủ tục cấp GCNQSDĐ.

2.2. Tình Trạng Tranh Chấp Đất Đai Ảnh Hưởng Đến Cấp GCNQSDĐ

Tình trạng tranh chấp đất đai Cù Vân cũng là một trong những nguyên nhân cản trở công tác cấp GCNQSDĐ. Khi có tranh chấp xảy ra, việc xác định chủ sở hữu hợp pháp của thửa đất trở nên khó khăn, phức tạp. Các cơ quan chức năng phải mất nhiều thời gian để giải quyết tranh chấp, ảnh hưởng đến tiến độ cấp GCNQSDĐ. Theo báo cáo, số lượng vụ tranh chấp đất đai tại Cù Vân có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.

2.3. Biến Động Đất Đai Và Ảnh Hưởng Đến Công Tác Cấp Sổ Đỏ

Tình hình biến động đất đai tại Đại Từ nói chung và Cù Vân nói riêng diễn ra khá phức tạp. Việc chuyển nhượng, mua bán, tặng cho, thừa kế quyền sử dụng đất diễn ra thường xuyên, gây khó khăn cho việc cập nhật thông tin và quản lý đất đai. Nhiều trường hợp, người dân không thực hiện thủ tục sang tên, đổi chủ khi có biến động, dẫn đến tình trạng thông tin trên GCNQSDĐ không khớp với thực tế.

III. Đánh Giá Hiệu Quả Cấp GCNQSDĐ Giai Đoạn 2013 2015

Đánh giá kết quả cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Xác định những thuận lợi, khó khăn trong công tác cấp GCNQSD đất trên địa bàn xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Đề xuất những giải pháp để khắc phục những tồn tại và nâng cao hiệu quả công tác cấp GCNQSD đất tại địa phương.

3.1. Số Lượng GCNQSDĐ Đã Cấp Cho Hộ Gia Đình Cá Nhân

Thống kê số lượng GCNQSDĐ đã được cấp cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn xã Cù Vân trong giai đoạn 2013-2015. Phân tích tỷ lệ cấp GCNQSDĐ so với tổng số hộ gia đình, cá nhân có nhu cầu. Đánh giá mức độ đáp ứng nhu cầu của người dân về việc cấp GCNQSDĐ. So sánh kết quả cấp GCNQSDĐ giữa các năm trong giai đoạn 2013-2015 để thấy rõ xu hướng tăng trưởng hoặc giảm sút.

3.2. Đánh Giá Tình Hình Cấp GCNQSDĐ Theo Loại Đất

Phân loại đất đai trên địa bàn xã Cù Vân theo mục đích sử dụng (đất nông nghiệp, đất ở, đất phi nông nghiệp...). Thống kê số lượng GCNQSDĐ đã được cấp cho từng loại đất. Đánh giá hiệu quả cấp GCNQSDĐ đối với từng loại đất. Xác định những loại đất nào có tỷ lệ cấp GCNQSDĐ cao, loại nào có tỷ lệ thấp và nguyên nhân.

3.3. Tác Động Của Việc Cấp GCNQSDĐ Đến Kinh Tế Xã Hội

Đánh giá tác động của việc cấp GCNQSDĐ đến sự phát triển kinh tế - xã hội của xã Cù Vân. Phân tích ảnh hưởng của việc cấp GCNQSDĐ đến thu nhập của người dân, khả năng tiếp cận tín dụng, đầu tư sản xuất kinh doanh. Đánh giá tác động của việc cấp GCNQSDĐ đến an ninh trật tự, quản lý đất đai và bảo vệ môi trường.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Cấp GCNQSDĐ Tại Cù Vân

Để thực hiện tốt việc quản lý nhà nước về đất đai và tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng sử dụng đất hợp pháp có quyền lợi và nghĩa vụ đối với nhà nước trong việc sử dụng đất đai thì nhiệm vụ không thể thiếu được là phải thực hiện công tác cấp GCNQSDĐ trên phạm vi cả nước, để dựa vào đó nhà nước quản lý chặt chẽ hơn quản lý tới từng thửa đất giúp cho việc sử dụng đất hiệu quả hơn nữa.

4.1. Cải Cách Thủ Tục Hành Chính Về Đất Đai

Đề xuất các giải pháp cải cách thủ tục hành chính về đất đai nhằm giảm bớt phiền hà, rút ngắn thời gian và chi phí cho người dân. Áp dụng công nghệ thông tin vào quy trình cấp GCNQSDĐ để tăng tính minh bạch và hiệu quả. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai để nâng cao nhận thức của người dân.

4.2. Tăng Cường Công Tác Đo Đạc Lập Bản Đồ Địa Chính

Đẩy mạnh công tác đo đạc, lập bản đồ địa chính để xác định chính xác ranh giới, diện tích của từng thửa đất. Sử dụng công nghệ đo đạc hiện đại để đảm bảo độ chính xác của bản đồ địa chính. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đầy đủ, chính xác và cập nhật.

4.3. Giải Quyết Dứt Điểm Các Vụ Tranh Chấp Đất Đai

Tăng cường công tác hòa giải, giải quyết tranh chấp đất đai tại cơ sở. Nâng cao năng lực của cán bộ giải quyết tranh chấp đất đai. Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng đất đai.

V. Ứng Dụng CNTT Trong Quản Lý Cấp GCNQSDĐ Cù Vân

GCNQSDĐ là cơ sở pháp lý cho việc quản lý và sử dụng đất đai và được thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ "dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra" nếu làm tốt công tác này thì nâng cao việc sử dụng đất có hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật để phù hợp với hiện tại và tương lai.

5.1. Xây Dựng Cơ Sở Dữ Liệu Đất Đai Số Hóa

Số hóa toàn bộ hồ sơ địa chính, bản đồ địa chính và các tài liệu liên quan đến đất đai. Xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai thống nhất, đồng bộ và có khả năng kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ quan chức năng. Đảm bảo tính bảo mật và an toàn của cơ sở dữ liệu đất đai.

5.2. Phát Triển Ứng Dụng Tra Cứu Thông Tin Đất Đai Trực Tuyến

Phát triển ứng dụng tra cứu thông tin đất đai trực tuyến để người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về quy hoạch, giá đất, thủ tục hành chính liên quan đến đất đai. Cung cấp dịch vụ công trực tuyến về đất đai để người dân có thể thực hiện các thủ tục hành chính một cách nhanh chóng và thuận tiện.

5.3. Ứng Dụng GIS Trong Quản Lý Biến Động Đất Đai

Sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) để theo dõi, quản lý biến động đất đai một cách trực quan và hiệu quả. Phát hiện sớm các trường hợp vi phạm pháp luật về đất đai thông qua việc phân tích dữ liệu GIS. Hỗ trợ công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và ra quyết định quản lý đất đai.

VI. Kết Luận Kiến Nghị Về Cấp GCNQSDĐ Tại Cù Vân

Cù Vân là một xã thuộc huyện Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên cách TP. Thái Nguyên khoảng 15km về phía bắc, là một trong những xã trọng điểm của huyện. Mặc dù công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cú Vân đã được các ngành các cấp quan tâm nhưng kết quả còn nhiều hạn chế.

6.1. Tóm Tắt Kết Quả Nghiên Cứu Về Cấp GCNQSDĐ

Tóm tắt những kết quả chính đạt được trong công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Cù Vân giai đoạn 2013-2015. Nêu bật những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân. Đánh giá mức độ hoàn thành mục tiêu đề ra.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Giải Pháp Cụ Thể

Đề xuất các chính sách và giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác cấp GCNQSDĐ tại xã Cù Vân trong thời gian tới. Kiến nghị với các cấp có thẩm quyền về việc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật liên quan đến đất đai. Đề xuất các giải pháp về nguồn lực tài chính, nhân lực và cơ sở vật chất để thực hiện công tác cấp GCNQSDĐ.

6.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quản Lý Đất Đai

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo về quản lý đất đai tại xã Cù Vân. Nghiên cứu về tác động của biến đổi khí hậu đến sử dụng đất. Nghiên cứu về các mô hình quản lý đất đai hiệu quả. Nghiên cứu về các giải pháp bảo vệ đất nông nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên quốc gia đặc biệt, vừa là tư liệu sản xuất chủ yếu vừa là không gian phân bố các hoạt động kinh tế, xã hội, an ninh và quốc phòng. Trong công tác quản lý nhà nước về đất đai, việc đăng ký và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) đóng vai trò là công cụ pháp lý cốt lõi nhằm xác lập mối quan hệ hợp pháp giữa Nhà nước và người sử dụng đất, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân, đồng thời tạo nguồn thu ngân sách và hạn chế các tranh chấp, khiếu nại phát sinh từ thị trường chuyển nhượng ngầm.

Xã Cù Vân là một xã miền núi thuộc vùng cửa ngõ phía Đông của huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, nằm cách thành phố Thái Nguyên khoảng 15 km và trung tâm huyện 10 km, có tuyến Quốc lộ 37 chạy qua. Do tốc độ đô thị hóa gia tăng, mật độ dân cư đông trong khi diện tích đất bình quân đầu người giảm và giá trị đất ngày một tăng cao, tình hình quản lý và biến động đất đai tại xã Cù Vân diễn biến tương đối phức tạp. Mặc dù công tác đăng ký, cấp GCNQSDĐ đã được các cấp chính quyền triển khai, kết quả đạt được trên thực tế vẫn còn nhiều hạn chế và tồn đọng.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Đánh giá kết quả thực hiện công tác cấp GCNQSDĐ trên địa bàn xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2013 – 2015.
2. Xác định những thuận lợi, khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai đăng ký và cấp GCNQSDĐ tại địa phương.
3. Đề xuất các giải pháp khả thi nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ và nâng cao hiệu quả công tác cấp GCNQSDĐ cho các hộ gia đình, cá nhân và tổ chức trong giai đoạn tiếp theo.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các hồ sơ, tài liệu, số liệu thống kê và báo cáo tổng hợp liên quan đến công tác đăng ký, quản lý đất đai và cấp GCNQSDĐ trên địa bàn.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính xã Cù Vân và Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi thời gian: Đánh giá số liệu thực tế giai đoạn 2013 – 2015; thời gian thu thập và xử lý dữ liệu thực tập được tiến hành từ tháng 01/2016 đến tháng 05/2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý luận quản lý nhà nước về đất đai cùng các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành của Trung ương và địa phương:

• Khung lý luận: 15 nội dung quản lý nhà nước về đất đai được quy định tại Điều 22 Luật Đất đai năm 2013; các nguyên tắc cấp GCNQSDĐ (Điều 98), thẩm quyền cấp GCNQSDĐ (Điều 105), nội dung và cấu trúc hồ sơ địa chính (Điều 96).
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Trung ương: Luật Đất đai các năm 1988, 1993, 2003, 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2013 (đặc biệt là Điều 70 về trình tự thủ tục cấp GCNQSDĐ); Nghị định 64/CP năm 1993 về giao đất nông nghiệp; Thông tư số 1990/2001/TT-TCĐC của Tổng cục Địa chính hướng dẫn quy trình 4 bước đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và cấp GCNQSDĐ; Quyết định số 24/2004/QĐ-BTNMT, Thông tư số 29/2004/TT-BTNMT của Bộ Tài nguyên và Môi trường; Chỉ thị 01/2014/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Hệ thống văn bản địa phương tỉnh Thái Nguyên và huyện Đại Từ: Chỉ thị số 17/2011/CT-UBND, Quyết định số 06/2011/QĐ-UBND (về diện tích tối thiểu được tách thửa), Quyết định số 1597/2007/QĐ-UBND của UBND tỉnh Thái Nguyên; Hướng dẫn số 67/HD-STNMT của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thái Nguyên; các Công văn số 94/CV-ĐC, 24/CV-TNMT, 78/CV-TNMT, 144/CV-TNMT, 635/CV-TNMT, 699/CV-TNMT; Kế hoạch số 10/KH-UB và Quyết định số 259/QĐ-UB của UBND huyện Đại Từ.

Phương pháp nghiên cứu được áp dụng gồm:

• Phương pháp thu thập số liệu: Thu thập tài liệu, số liệu sơ cấp và thứ cấp từ Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đại Từ, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đại Từ và UBND xã Cù Vân về hồ sơ địa chính, báo cáo thống kê đất đai, điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội.
• Phương pháp phân tích và tổng hợp số liệu: Xử lý, phân loại các chỉ tiêu diện tích, loại đất, đối tượng sử dụng và tiến độ cấp giấy theo thời gian nhằm xác định các yếu tố tác động đến kết quả thực hiện.
• Phương pháp điều tra xã hội học: Sử dụng phiếu điều tra phân tầng theo các nhóm đối tượng tại địa phương gồm cán bộ địa chính xã, người dân tự do và cán bộ công chức nhà nước.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Đặt vấn đề

Phần mở đầu luận giải tính cấp thiết của công tác cấp GCNQSDĐ trong bối cảnh thực thi Luật Đất đai năm 2013 tại địa bàn cơ sở. Tác giả chỉ rõ các áp lực quản lý phát sinh từ quá trình đô thị hóa, tranh chấp đất đai cục bộ và sự phát triển của các giao dịch bất động sản không chính thức. Đồng thời, chương này xác định rõ mục đích, yêu cầu kỹ thuật, phạm vi không gian, thời gian nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn của đề tài đối với công tác quản lý tài nguyên tại địa phương.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này tổng kết toàn diện cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý của quản lý nhà nước về đất đai:

• Làm rõ bản chất của hồ sơ địa chính (gồm bản đồ địa chính, sổ địa chính, sổ mục kê, sổ cấp GCNQSDĐ, sổ theo dõi biến động đất đai) và giá trị pháp lý - kinh tế của GCNQSDĐ.
• Trình bày quy trình 4 bước đăng ký đất đai theo Thông tư 1990/2001/TT-TCĐC (Chuẩn bị và thành lập Hội đồng đăng ký đất cấp xã; Kiểm tra tài liệu và bản đồ; Tổ chức kê khai đăng ký; Xét duyệt đơn và cấp GCNQSDĐ) cùng thẩm quyền cấp giấy theo Luật Đất đai 2013.
• Tổng kết tình hình cấp GCNQSDĐ trên cả nước đến tháng 9/2013 (đạt tỷ lệ từ 35,0% đến 82,1% tùy loại đất) và bức tranh thực tế tại tỉnh Thái Nguyên (đất nông nghiệp đạt 77,07%, đất ở nông thôn đạt 83,74%, đất lâm nghiệp đạt 68,30%, việc thực hiện cấp đổi theo Quyết định 1597 mới đạt gần 7%).
• Đánh giá khái quát công tác cấp giấy tại huyện Đại Từ dựa trên dữ liệu thống kê năm 2010 (toàn huyện có 42.691 hộ sử dụng 31.637,38 ha; đã cấp cho 41.882 hộ với diện tích 23.000,64 ha).

Phần 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu

Chương 3 thiết lập khung nội dung khảo sát chi tiết cho địa bàn xã Cù Vân:

• Khảo sát điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tài nguyên (đất, nước, rừng, khoáng sản, nhân văn).
• Khảo sát hiện trạng và biến động sử dụng đất giai đoạn 2013 – 2015.
• Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ phân theo loại đất, thời gian thực hiện, đối tượng sử dụng (hộ gia đình/cá nhân và cơ quan/tổ chức) và đơn vị hành chính.
• Thiết lập hệ thống biểu mẫu thu thập số liệu và bảng câu hỏi điều tra khảo sát thực tế cán bộ địa chính và người dân.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Chương này công bố toàn bộ số liệu khảo sát thực tế và phân tích chuyên sâu:

• Đặc điểm địa bàn: Xã Cù Vân có diện tích tự nhiên 1568,00 ha, địa hình đồi bát úp lượn sóng dốc từ Tây Bắc xuống Đông Nam, cao độ trung bình 120 m; khí hậu chia 2 mùa rõ rệt, nhiệt độ trung bình 20 - 22,8°C, lượng mưa trung bình 1700 - 2210 mm, độ ẩm 85%. Dân số (thời điểm tháng 4/2010) gồm 1744 hộ với 6412 nhân khẩu phân bố tại 13 xóm (xóm đông nhất là xóm 3 với 245 hộ/924 khẩu; xóm thưa nhất là xóm 14 với 71 hộ/273 khẩu). Nguồn lao động có 4131 người, trong đó 99% làm việc trong khu vực nông nghiệp.
• Cơ cấu kinh tế: Thuần nông (nông nghiệp chiếm 80 - 85%, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ chiếm 15%). Sản lượng lương thực năm 2009 đạt 2657 tấn, bình quân 414,4 kg/người/năm, thu nhập bình quân đạt 11,0 triệu đồng/người/năm.
• Hiện trạng sử dụng đất năm 2013: Tổng diện tích đất tự nhiên 1568,00 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm 1267,84 ha (đất sản xuất nông nghiệp 517,37 ha gồm đất lúa nước 274,00 ha, đất trồng cây hàng năm còn lại 26,00 ha, đất trồng cây lâu năm 216,00 ha; đất lâm nghiệp 718,79 ha gồm rừng phòng hộ 330,00 ha và rừng sản xuất 388,79 ha; đất nuôi trồng thủy sản 31,48 ha). Đất phi nông nghiệp chiếm 126,76 ha (gồm đất ở nông thôn 55,12 ha, đất chuyên dùng 55,51 ha, đất giao thông 30,20 ha, đất giáo dục 9,71 ha, đất nghĩa trang 2,01 ha, đất mặt nước chuyên dùng và sông suối 14,14 ha). Đất chưa sử dụng còn 1,53 ha (đất bằng 0,03 ha, đồi núi 1,50 ha).
• Đánh giá công tác cấp GCNQSDĐ: Tổng hợp chi tiết kết quả cấp giấy cho hộ gia đình cá nhân, các cơ quan tổ chức, phân tích tỷ lệ cấp theo từng loại đất và tiến độ qua các năm 2013, 2014, 2015; phân loại các nguyên nhân khiến các thửa đất chưa được cấp giấy (hồ sơ thiếu giấy tờ hợp lệ, nguồn gốc đất phức tạp, tranh chấp ranh giới, biến động diện tích so với bản đồ cũ).

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về hiện trạng cấp giấy tại xã Cù Vân, xác định nguyên nhân tồn tại chủ yếu từ công tác quản lý hồ sơ địa chính qua các thời kỳ và năng lực giải quyết thủ tục hành chính. Tác giả đề xuất các giải pháp kỹ thuật, chính sách và tổ chức thực hiện nhằm tăng cường hiệu quả quản lý đất đai trên địa bàn xã.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã lượng hóa hiện trạng quản lý đất đai và tiến độ cấp GCNQSDĐ qua hệ thống số liệu cụ thể từ cấp quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện đến cấp xã:

Phạm vi	Loại đất / Đối tượng	Kết quả cấp GCNQSDĐ / Tỷ lệ diện tích đạt được
Toàn quốc (đến 30/9/2013)	Đất sản xuất nông nghiệp	Cấp 13.912 GCN (12.068 hộ), diện tích 7.470 ha, đạt 82,1%
	Đất lâm nghiệp	Cấp 1.451 GCN (993.195 hộ), diện tích 8.891 ha, đạt 62,0%
	Đất nuôi trồng thủy sản	Cấp 642.545 GCN, diện tích 478.225 ha, đạt 68,3%
	Đất ở nông thôn	Cấp 10.895 GCN, diện tích 380.807 ha, đạt 76,0%
	Đất ở đô thị	Cấp 2.205 GCN, diện tích 63.012 ha, đạt 60,9%
	Đất chuyên dùng / Tôn giáo	Đất chuyên dùng đạt 37,0%; Tôn giáo tín ngưỡng đạt 35,0%
Tỉnh Thái Nguyên (đến 2008)	Đất sản xuất nông nghiệp	Cấp 75.624,25 ha, đạt 77,07%
	Đất ở nông thôn	Cấp 6.986,13 ha, đạt 83,74%
	Đất ở đô thị	Cấp 1.307,80 ha, đạt 78,31%
	Đất lâm nghiệp	Cấp 87.882,52 ha, đạt 68,30%
	Cấp đổi theo QĐ 1597	Tiến độ rất chậm, toàn tỉnh mới đạt gần 7%
Huyện Đại Từ (thống kê 2010)	Khu vực thị trấn (2 thị trấn)	1.991 hộ được cấp 2.434 GCN, diện tích 663,84 ha
	Khu vực nông thôn (29 xã)	40.730 hộ được cấp 52.103 GCN, diện tích 21.336,80 ha
	Cấp theo Luật Đất đai 2003	Đạt 13.930 hộ (nông thôn) và 648 hộ (thị trấn)

Cơ cấu hiện trạng sử dụng đất xã Cù Vân năm 2013	Diện tích (ha)	Cơ cấu (%)
Tổng diện tích tự nhiên	1568,00	100,00
1. Đất nông nghiệp	1267,84	80,86
- Đất sản xuất nông nghiệp (lúa nước, cây hàng năm, cây lâu năm)	517,37	32,99
- Đất lâm nghiệp (rừng phòng hộ 330 ha, rừng sản xuất 388,79 ha)	718,79	45,84
- Đất nuôi trồng thủy sản	31,48	2,01
2. Đất phi nông nghiệp	126,76	8,08
- Đất ở nông thôn	55,12	3,51
- Đất chuyên dùng và công cộng (trụ sở, giao thông, giáo dục, y tế...)	55,51	3,54
- Đất tôn giáo, tín ngưỡng và nghĩa trang	2,17	0,14
- Đất sông suối, mặt nước chuyên dùng	14,14	0,90
3. Đất chưa sử dụng (đất bằng 0,03 ha; đồi núi 1,50 ha)	1,53	0,10

Các nhóm giải pháp do tác giả đề xuất:

1. Giải pháp về tuyên truyền và phổ biến pháp luật: Đẩy mạnh công tác tuyên truyền Luật Đất đai năm 2013 và các nghị định hướng dẫn đến từng thôn xóm để người dân nhận thức rõ nghĩa vụ và quyền lợi khi đăng ký đất đai.
2. Giải pháp về quy trình, thủ tục hành chính: Tối ưu hóa khâu tiếp nhận hồ sơ tại bộ phận một cửa cấp xã và huyện, công khai minh bạch danh sách đủ điều kiện và không đủ điều kiện theo đúng thời hạn 15 ngày, rút ngắn thời gian luân chuyển hồ sơ sang cơ quan thuế.
3. Giải pháp về kỹ thuật và hồ sơ địa chính: Tăng cường rà soát, chỉnh lý biến động trên bản đồ địa chính chính quy, xử lý dứt điểm các trường hợp sai lệch diện tích, hình thể thửa đất giữa bản đồ giải thửa 299 cũ và hiện trạng thực địa.
4. Nâng cao năng lực cán bộ: Tổ chức tập huấn chuyên môn nghiệp vụ cho cán bộ địa chính xã và các thành viên trong Hội đồng đăng ký đất cấp xã.

Đóng góp của khóa luận:

• Cung cấp bức tranh số liệu thực chứng, có hệ thống về công tác cấp GCNQSDĐ tại một xã miền núi trọng điểm của huyện Đại Từ trong giai đoạn chuyển tiếp thi hành Luật Đất đai năm 2013.
• Chỉ rõ các nguyên nhân thực tế khiến hồ sơ bị tồn đọng tại cấp cơ sở, làm cơ sở khoa học để UBND xã Cù Vân và Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đại Từ hoàn thiện công tác quản lý địa chính.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Giới hạn về phạm vi không gian và thời gian: Nghiên cứu tập trung trong phạm vi địa bàn xã Cù Vân với chuỗi số liệu đánh giá giai đoạn 2013 – 2015, chưa so sánh đối chiếu sâu với các xã lân cận có cùng điều kiện tự nhiên trong huyện Đại Từ.
• Giới hạn về nguồn tài liệu: Quá trình phân tích phụ thuộc vào các tài liệu lưu trữ và hồ sơ địa chính sẵn có tại địa phương; một số số liệu biến động đất đai giữa các kỳ kiểm kê có sự khác biệt do thay đổi phương pháp đo đạc bản đồ qua các thời kỳ (từ bản đồ 299 sang bản đồ địa chính tọa độ quốc gia).

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi đánh giá công tác cấp đổi GCNQSDĐ sau khi hoàn thành toàn diện việc đo đạc lập bản đồ địa chính số trên toàn địa bàn huyện Đại Từ.
• Nghiên cứu ứng dụng hệ thống thông tin đất đai (LIS) và công nghệ số hóa cơ sở dữ liệu địa chính nhằm quản lý biến động và rút ngắn thời gian xử lý thủ tục cấp giấy tại cấp cơ sở.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Địa chính, Quản lý đất đai, Quản lý tài nguyên môi trường: Tham khảo phương pháp tiếp cận, cấu trúc báo cáo đánh giá cấp GCNQSDĐ và cách tổng hợp, xử lý số liệu địa chính cấp xã.
• Cán bộ địa chính - xây dựng xã Cù Vân và các xã thuộc huyện Đại Từ: Sử dụng số liệu kiểm kê hiện trạng sử dụng đất, danh mục khó khăn vướng mắc và các đề xuất giải pháp kỹ thuật để phục vụ công tác chuyên môn tại địa phương.
• Các nhà nghiên cứu và học viên thực hiện đề tài liên quan: Tham khảo hệ thống văn bản quy phạm pháp luật địa phương tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 – 2015 trong việc xử lý đất vườn ao vượt hạn mức và cấp đổi giấy chứng nhận.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu trên địa bàn nào và thời gian thực hiện trong bao lâu?
Nghiên cứu được thực hiện tại xã Cù Vân, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên và Văn phòng Đăng ký đất đai huyện Đại Từ. Thời gian thu thập số liệu, thực tập thực tế diễn ra từ tháng 01/2016 đến tháng 05/2016, tập trung đánh giá kết quả cấp GCNQSDĐ trong giai đoạn 2013 – 2015.

2. Cơ cấu sử dụng đất của xã Cù Vân năm 2013 có đặc điểm gì nổi bật?
Theo số liệu khóa luận, tổng diện tích tự nhiên của xã Cù Vân là 1568,00 ha; trong đó đất nông nghiệp chiếm ưu thế tuyệt đối với 1267,84 ha (80,86%), gồm 718,79 ha đất lâm nghiệp và 517,37 ha đất sản xuất nông nghiệp. Đất phi nông nghiệp chiếm 126,76 ha (8,08%) và đất chưa sử dụng còn 1,53 ha (0,10%).

3. Quy trình đăng ký và cấp GCNQSDĐ cấp xã được tác giả hệ thống hóa gồm mấy bước?
Dựa trên Thông tư 1990/2001/TT-TCĐC, quy trình gồm 4 bước: (1) Công tác chuẩn bị và thành lập Hội đồng đăng ký đất cấp xã (5 - 7 thành viên); (2) Kiểm tra tài liệu, bản đồ địa chính hiện có; (3) Tổ chức kê khai đăng ký đất đai cho hộ gia đình, cá nhân và tổ chức; (4) Xét duyệt đơn đăng ký và lập hồ sơ trình cơ quan có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ.

4. Dân số và đặc điểm lao động của xã Cù Vân được ghi nhận như thế nào trong nghiên cứu?
Đến tháng 4/2010, toàn xã Cù Vân có 1744 hộ với 6412 nhân khẩu, phân bố tại 13 xóm (gồm các dân tộc Kinh, Tày, Sán Dìu, Dao). Số người trong độ tuổi lao động là 4131 người (chiếm 64,4% dân số), trong đó lao động nông nghiệp chiếm tới 99% tổng số lao động toàn xã.

5. Tỷ lệ cấp GCNQSDĐ đất nông nghiệp và đất lâm nghiệp của tỉnh Thái Nguyên đạt mức bao nhiêu trước giai đoạn nghiên cứu?
Theo báo cáo năm 2008 của UBND tỉnh Thái Nguyên được tác giả trích dẫn, diện tích đất sản xuất nông nghiệp được cấp GCNQSDĐ đạt 75.624,25 ha (tỷ lệ 77,07%), và đất lâm nghiệp cấp được 87.882,52 ha (tỷ lệ 68,30%).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Tống Văn Thuận đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở pháp lý và quy trình kỹ thuật trong công tác quản lý nhà nước về đất đai theo Luật Đất đai năm 2013. Bằng việc kết hợp các phương pháp thu thập, thống kê số liệu thứ cấp và điều tra thực tế, công trình phản ánh khách quan hiện trạng sử dụng đất và tiến độ cấp GCNQSDĐ tại xã Cù Vân giai đoạn 2013 – 2015. Các kết quả phân tích và nhóm giải pháp được đề xuất mang tính khả thi, đóng góp thiết thực cho công tác quản lý địa chính tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ 1.1 Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là điều kiện tồn tại và phát triển của con ngƣời và các sinh vật khác trên trái đất. Đó là tƣ liệu sản xuất đặc biệt, là thành phần quan trọng hàng đầu của môi trƣờng sống, là địa bàn phân bố dân cƣ, xây dựng các cơ sở kinh tế, văn hoá xã hội, an ninh quốc phòng. Mỗi quốc gia, mỗi địa phƣơng có một quỹ đất đai nhất định đƣợc giới hạn bởi diện tích, ranh giới, vị trí. Việc sử dụng và quản lý quỹ đất đai này đƣợc thực hiện theo quy định của nhà nƣớc, tuân thủ luật đất đai và những văn bản pháp lý có liên quan.

Luật đất đai năm ra đời đã xác định đất đai thuộc sở hữu toàn dân và do nhà nƣớc thống nhất quản lý. Để đảm bảo tính thống nhất trong công tác quản lý đất đai thì công tác đăng ký và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phải đƣợc thực hiện nghiêm túc. Công tác này không chỉ đảm bảo sự thống nhất quản lý mà còn bảo đảm các quyền lợi và nghĩa vụ cho ngƣời sử dụng, giúp cho ngƣời sử dụng đất yên tâm đầu tƣ, sản xuất, xây dựng các công trình. Hiện nay vấn đề về đất đai là vấn đề đƣợc nhiều ngƣời quan tâm, tranh chấp, khiếu nại, lấn chiếm đất đai thƣờng xuyên xảy ra và việc giải quyết vấn đề này cực kỳ nan giải do thiếu giấy tờ pháp lý.

Cùng với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc nhƣ ngày nay đã làm cho thị trƣờng bất động sản trở nên sôi động, trong đó đất đai là hàng hoá chủ yếu của thị trƣờng này. Nhƣng thực tế trong thị trƣờng này thị trƣờng ngầm phát triển rất mạnh mẽ. Đó là vấn đề đáng lo ngại nhất hiện nay. Để đảm bảo cho thị trƣờng này hoạt động công khai, minh bạch thì yêu cầu công tác đăng ký cấp giấy chứng nhận phải đƣợc tiến hành.

Một vấn đề quan trọng của việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là giúp cho nhà nƣớc có cơ sở pháp lý trong việc thu tiền sử dụng đất, tăng nguồn ngân sách cho nhà nƣớc. Vì vậy để thực hiện tốt việc quản lý nhà nƣớc về đất đai và tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tƣợng sử dụng đất hợp pháp có quyền lợi và nghĩa vụ đối với nhà nƣớc trong việc sử dụng đất đai thì nhiệm vụ không thể thiếu đƣợc là phải thực hiện công tác cấp GCNQSDĐ trên phạm vi cả nƣớc, để dựa vào đó nhà nƣớc quản lý chặt chẽ hơn quản lý tới từng thửa đất giúp cho việc sử dụng đất hiệu quả hơn nữa. 8 GCNQSDĐ là cơ sở pháp lý cho việc quản lý và sử dụng đất đai và đƣợc thực hiện theo nguyên tắc tập trung dân chủ "dân biết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra" nếu làm tốt công tác này thì nâng cao việc sử dụng đất có hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nƣớc, từng bƣớc hoàn thiện hệ thống pháp luật để phù hợp với hiện tại và tƣơng lai. Cù Vân là một xã thuộc huyện Đại Từ thuộc tỉnh Thái Nguyên cách TP.

Thái Nguyên khoảng 15km về phía bắc, là một trong những xã trọng điểm của huyện. Mặc dù công tác đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của xã Cú Vân đã đƣợc các ngành các cấp quan tâm nhƣng kết quả còn nhiều hạn chế.