Khóa luận đánh giá công tác bồi thường GPMB dự án đường vào Chùa Hang, Đồng Hỷ, Thái Nguyên

Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, Thái Nguyên.

• Tác giả: Hoàng Văn Vinh
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Ngọc Anh
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Địa chính môi trường
• Đề tài: Đánh Giá Công Tác Bồi Thường Giải Phóng Mặt Bằng Dự Án Nâng Cấp Đường Vào Khu Phục Vụ Lễ Hội Chùa Hang
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC MỤC VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu của đề tài
• 1.2. Yêu cầu của đề tài
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Khái niệm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
• 2.1.1. Bồi thường
• 2.1.2. Hỗ trợ
• 2.1.3. Tái định cư
• 2.2. Các trường hợp và hình thức thu hồi
• 2.3. Thu hồi và quản lý quỹ đất đã thu hồi
• 2.4. Bồi thường tái định cư cho người có đất bị thu hồi
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Điều kiện tự nhiên-kinh tế xã hội
• 3.4.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.4.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.5. Tình hình quản lý đất đai
• 3.6. Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án
• 3.7. Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng qua ý kiến người dân
• 3.8. Một số thuận lợi, khó khăn và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án
• 3.9. Phương pháp nghiên cứu
• 3.9.1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
• 3.9.2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp
• 3.9.3. Phương pháp thống kê tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội
• 4.1.1. Vị trí địa lý
• 4.1.2. Khí hậu, thuỷ văn
• 4.1.3. Các nguồn tài nguyên. Tài nguyên khoáng sản
• 4.1.4. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.1.4.1. Thực trạng phát triển các ngành kinh tế
• 4.1.4.2. Thực trạng phát triển xã hội
• 4.1.4.3. Thực trạng phát triển cơ sở hạ tầng
• 4.1.4.4. Thực trạng phát triển đô thị và các khu dân cư
• 4.2. Công tác quản lý Nhà nước về đất đai trên địa bàn
• 4.2.1. Tình hình quản lý đất đai
• 4.2.2. Đánh giá công tác bồi thường
• 4.2.3. Quy trình thực hiện công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
• 4.2.4. Đối tượng và điều kiện bồi thường
• 4.2.5. Đánh giá kết quả bồi thường GPMB của dự án
• 4.2.5.1. Kết quả bồi thường về đất
• 4.2.5.2. Kết quả bồi thường tài sản, vật kiến trúc
• 4.2.5.3. Đánh giá kết quả bồi thường cây cối và hoa màu
• 4.2.6. Tổng hợp về kinh phí bồi thường và giải phóng mặt bằng
• 4.2.7. Đánh giá công tác giải phóng mặt bằng qua ý kiến của người dân
• 4.2.8. Một số thuận lợi, khó khăn và giải pháp của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án
• 4.2.9. Đề xuất một số giải pháp có tính khả thi trong công tác BTGPMB
• 4.2.9.1. Giải pháp về chính sách
• 4.2.9.2. Giải pháp về đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập, ổn định cuộc sống cho người dân bị thu hồi đất
• 4.2.9.3. Giải pháp về tổ chức thực hiện
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Dự Án và Công Tác Bồi Thường GPMB Chùa Hang

Đất đai là tài nguyên vô giá, đóng vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội. Trong bối cảnh kinh tế phát triển và dân số tăng, việc quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả trở nên cấp thiết. Để thực hiện các dự án, việc thu hồi đất và giải phóng mặt bằng (GPMB) là điều kiện tiên quyết. Công tác GPMB, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư (TĐC) ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ dự án và quyền lợi của người dân. Dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang là một ví dụ điển hình, đòi hỏi sự đánh giá kỹ lưỡng về công tác bồi thường GPMB. Dự án này có tổng mức đầu tư gần 14.626 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất 6,5ha, loại cấp công trình giao thông.

1.1. Mục Tiêu và Phạm Vi Đánh Giá Bồi Thường GPMB

Mục tiêu chính của việc đánh giá là phân tích quá trình triển khai và thực hiện công tác bồi thường GPMB của dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Phạm vi đánh giá bao gồm quy mô công trình, phương án bồi thường về đất và tài sản, công tác hỗ trợ đối với đối tượng và diện tích bị thu hồi, và ảnh hưởng của dự án đến cộng đồng. Đề xuất các giải pháp đổi mới và hoàn thiện công tác bồi thường GPMB, đồng thời rút kinh nghiệm cho các dự án tương tự.

1.2. Ý Nghĩa Thực Tiễn và Học Thuật của Đề Tài GPMB

Đề tài này có ý nghĩa quan trọng trong cả học tập và thực tiễn. Về mặt học thuật, nó giúp sinh viên hệ thống hóa kiến thức và áp dụng vào thực tế quản lý đất đai. Về mặt thực tiễn, nó cung cấp thông tin và giải pháp để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC, đảm bảo quyền lợi của người dân bị thu hồi đất. Việc tìm hiểu và vận dụng chính sách của Nhà nước trong công tác GPMB giúp bổ sung kinh nghiệm trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, từ đó đề ra các giải pháp góp phần thúc đẩy nhanh tiến độ BTGPMB.

II. Cơ Sở Pháp Lý và Thực Tiễn Bồi Thường GPMB Hiện Nay

Công tác bồi thường GPMB được điều chỉnh bởi nhiều văn bản pháp luật, từ luật đất đai đến các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành. Các văn bản này quy định về các trường hợp thu hồi đất, điều kiện bồi thường, mức bồi thường, hỗ trợ và TĐC. Tuy nhiên, thực tế triển khai công tác GPMB vẫn còn nhiều vướng mắc, gây khiếu kiện và ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Cần nắm chắc các Nghị định, Thông tư, Quyết định, văn bản hướng dẫn thi hành luật và khung giá đền bù của Chính phủ và của địa phương có liên quan đến việc bồi thường.

2.1. Các Văn Bản Pháp Luật Điều Chỉnh Bồi Thường GPMB

Luật Đất đai là cơ sở pháp lý cao nhất cho công tác bồi thường GPMB. Các nghị định, thông tư của Chính phủ và các bộ ngành hướng dẫn chi tiết về các trường hợp thu hồi đất, điều kiện bồi thường, mức bồi thường, hỗ trợ và TĐC. Ngoài ra, các văn bản của địa phương cũng quy định cụ thể về giá đất, chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của từng địa phương. Cần rà soát và cập nhật thường xuyên các văn bản này để đảm bảo thực hiện đúng quy định.

2.2. Tình Hình Thực Tế và Vướng Mắc Trong Bồi Thường GPMB

Thực tế triển khai công tác bồi thường GPMB còn nhiều vướng mắc, như việc xác định giá đất bồi thường chưa sát với giá thị trường, chính sách hỗ trợ chưa đủ mạnh để đảm bảo cuộc sống của người dân bị thu hồi đất, và quy trình thủ tục còn phức tạp. Điều này dẫn đến khiếu kiện và ảnh hưởng đến tiến độ dự án. Cần có giải pháp để giải quyết các vướng mắc này, như tăng cường đối thoại với người dân, nâng cao tính minh bạch trong quá trình thực hiện, và hoàn thiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và TĐC.

2.3. Kinh Nghiệm Bồi Thường GPMB ở Các Tỉnh Thành

Nghiên cứu kinh nghiệm bồi thường GPMB ở các tỉnh thành khác nhau giúp rút ra bài học và áp dụng vào thực tế. Các tỉnh thành có cách làm hay, sáng tạo trong công tác GPMB, như tăng cường tuyên truyền vận động, thực hiện tốt công tác dân vận, và có chính sách hỗ trợ đặc biệt cho người dân bị ảnh hưởng. Cần học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này để nâng cao hiệu quả công tác GPMB.

III. Đánh Giá Chi Tiết Công Tác Bồi Thường GPMB Dự Án Chùa Hang

Việc đánh giá công tác bồi thường GPMB dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, như quy trình thực hiện, đối tượng và điều kiện bồi thường, kết quả bồi thường về đất và tài sản, và ý kiến của người dân. Cần phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công tác GPMB, như chính sách bồi thường, năng lực của cán bộ thực hiện, và sự phối hợp giữa các bên liên quan.

3.1. Quy Trình Thực Hiện Bồi Thường GPMB Dự Án Chùa Hang

Quy trình thực hiện bồi thường GPMB dự án Chùa Hang bao gồm các bước: khảo sát, đo đạc, lập phương án bồi thường, thẩm định phương án, phê duyệt phương án, chi trả tiền bồi thường, và bàn giao mặt bằng. Cần đánh giá tính tuân thủ quy trình, thời gian thực hiện từng bước, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng. Việc thực hiện đúng quy trình đảm bảo tính minh bạch và công bằng trong công tác GPMB.

3.2. Kết Quả Bồi Thường Đất Đai và Tài Sản Dự Án Chùa Hang

Đánh giá kết quả bồi thường về đất đai và tài sản trên đất, bao gồm diện tích đất thu hồi, số hộ dân bị ảnh hưởng, mức bồi thường cho từng loại đất và tài sản, và tổng kinh phí bồi thường. Cần so sánh mức bồi thường với giá thị trường và đánh giá tính hợp lý, công bằng. Kết quả bồi thường ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của người dân và sự đồng thuận trong công tác GPMB.

3.3. Đánh Giá Ý Kiến Người Dân Về Bồi Thường GPMB Chùa Hang

Thu thập và phân tích ý kiến của người dân về công tác bồi thường GPMB dự án Chùa Hang. Ý kiến của người dân phản ánh trực tiếp về tính hợp lý, công bằng của chính sách bồi thường, và sự hài lòng của người dân. Cần lắng nghe và giải quyết các kiến nghị, khiếu nại của người dân để tạo sự đồng thuận và đảm bảo quyền lợi của người dân.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Bồi Thường GPMB Dự Án Chùa Hang

Để nâng cao hiệu quả công tác bồi thường GPMB dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, cần có các giải pháp đồng bộ về chính sách, tổ chức thực hiện, và tuyên truyền vận động. Các giải pháp cần hướng đến mục tiêu đảm bảo quyền lợi của người dân, tạo sự đồng thuận, và đẩy nhanh tiến độ dự án.

4.1. Hoàn Thiện Chính Sách Bồi Thường GPMB Dự Án Chùa Hang

Hoàn thiện chính sách bồi thường GPMB bằng cách điều chỉnh giá đất bồi thường sát với giá thị trường, tăng cường chính sách hỗ trợ cho người dân bị thu hồi đất, và đơn giản hóa thủ tục hành chính. Cần đảm bảo chính sách bồi thường công bằng, minh bạch, và phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. Chính sách bồi thường tốt là yếu tố quan trọng để tạo sự đồng thuận và giảm thiểu khiếu kiện.

4.2. Tăng Cường Tổ Chức Thực Hiện Bồi Thường GPMB

Tăng cường tổ chức thực hiện bồi thường GPMB bằng cách nâng cao năng lực của cán bộ thực hiện, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng, và đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát. Cần đảm bảo quy trình thực hiện đúng quy định, thời gian thực hiện nhanh chóng, và thông tin được công khai, minh bạch. Tổ chức thực hiện tốt giúp đảm bảo tính hiệu quả và minh bạch của công tác GPMB.

4.3. Đẩy Mạnh Tuyên Truyền Vận Động Bồi Thường GPMB

Đẩy mạnh tuyên truyền vận động người dân về mục đích, ý nghĩa của dự án, chính sách bồi thường GPMB, và quyền lợi của người dân. Cần tăng cường đối thoại với người dân, lắng nghe và giải quyết các kiến nghị, khiếu nại của người dân. Tuyên truyền vận động tốt giúp tạo sự đồng thuận và giảm thiểu khiếu kiện.

V. Kết Luận và Kiến Nghị Về Bồi Thường GPMB Chùa Hang

Công tác bồi thường GPMB dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang có vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tiến độ dự án và quyền lợi của người dân. Việc đánh giá và đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác GPMB là cần thiết. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng, sự tham gia của người dân, và sự hỗ trợ của các cấp chính quyền.

5.1. Tóm Tắt Kết Quả Đánh Giá Bồi Thường GPMB

Tóm tắt các kết quả đánh giá về quy trình thực hiện, kết quả bồi thường, và ý kiến của người dân. Nêu bật những điểm mạnh và điểm yếu trong công tác bồi thường GPMB dự án Chùa Hang. Kết quả đánh giá là cơ sở để đưa ra các kiến nghị và giải pháp.

5.2. Kiến Nghị Để Hoàn Thiện Bồi Thường GPMB

Đưa ra các kiến nghị cụ thể để hoàn thiện chính sách, tổ chức thực hiện, và tuyên truyền vận động trong công tác bồi thường GPMB. Các kiến nghị cần có tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Kiến nghị cần hướng đến mục tiêu đảm bảo quyền lợi của người dân, tạo sự đồng thuận, và đẩy nhanh tiến độ dự án.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Đất đai là nguồn tài nguyên đặc biệt, đóng vai trò là tư liệu sản xuất không thể thay thế và là nền tảng cốt lõi cho mọi hoạt động phát triển kinh tế - xã hội. Trước áp lực gia tăng dân số và tốc độ đô thị hóa nhanh chóng, nhu cầu chuyển mục đích sử dụng đất để xây dựng hạ tầng kỹ thuật và cơ sở vật chất ngày càng trở nên cấp thiết. Quá trình thu hồi đất và giải phóng mặt bằng (GPMB) là điều kiện tiên quyết để thực hiện các dự án đầu tư công, song đây cũng là lĩnh vực phức tạp, tác động trực tiếp đến quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất.

Trên thực tế, những bất cập trong chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xác định giá đất đã dẫn đến tình trạng khiếu kiện kéo dài ở nhiều địa phương, khiến nhiều công trình chậm tiến độ hoặc bị đình trệ. Tại tỉnh Thái Nguyên, công tác GPMB tại các dự án giao thông, đô thị cũng bộc lộ nhiều khó khăn liên quan đến sự đồng thuận của người dân và cơ chế quản lý nhà nước. Trong bối cảnh đó, dự án "Nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên" được phê duyệt và khởi công với quy mô sử dụng đất 6,5 ha, tổng mức đầu tư gần 14,626 tỷ đồng nhằm phục vụ nhu cầu giao thông và văn hóa tâm linh của địa phương. Việc nghiên cứu, phân tích thực trạng triển khai công tác bồi thường GPMB tại dự án này là cần thiết nhằm làm rõ cơ sở lý luận và đề xuất các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong thực tiễn quản lý đất đai cấp cơ sở.

Khóa luận xác lập mục đích nghiên cứu tổng thể là đánh giá, phân tích quá trình triển khai và thực hiện công tác bồi thường GPMB của dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang; chỉ ra các thuận lợi, khó khăn, từ đó đề xuất các giải pháp khả thi nhằm đổi mới và hoàn thiện công tác bồi thường GPMB tại địa bàn.

Nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể của đề tài bao gồm 4 nội dung:

1. Đánh giá quy mô của công trình về không gian, thời gian và kinh phí đầu tư.
2. Đánh giá các phương án bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất.
3. Đánh giá công tác hỗ trợ của công trình đối với các đối tượng và diện tích đất bị thu hồi.
4. Đánh giá ảnh hưởng của dự án bồi thường GPMB đến cuộc sống cộng đồng thông qua điều tra ý kiến của người dân và cơ quan chức năng.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
• Phạm vi nội dung: Toàn bộ quy trình, cơ chế, chính sách và kết quả thực hiện công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của dự án.
• Phạm vi không gian: Địa bàn thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên; địa điểm thu thập hồ sơ và số liệu tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Đồng Hỷ, Ban Bồi thường GPMB huyện Đồng Hỷ và UBND thị trấn Chùa Hang.
• Phạm vi thời gian: Đề tài tiến hành từ ngày 20/01/2014 đến ngày 30/04/2015; kế thừa số liệu kinh tế - xã hội huyện Đồng Hỷ giai đoạn 2005 - 2010 và hồ sơ pháp lý dự án giai đoạn 2011 - 2014.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các khái niệm pháp lý cốt lõi về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư:

• Bồi thường: Việc trả lại tương xứng giá trị hoặc công lao cho chủ thể bị thiệt hại do hành vi thu hồi đất của Nhà nước; bồi thường không chỉ bằng tiền mà còn bằng đất hoặc tài sản, mang tính chất hành chính bắt buộc và có tính cưỡng chế hợp pháp.
• Hỗ trợ: Hoạt động trợ giúp của Nhà nước cho người có đất bị thu hồi thông qua các chính sách đào tạo nghề mới, bố trí việc làm, trợ cấp kinh phí di dời nhằm ổn định đời sống.
• Tái định cư: Quá trình di chuyển chỗ ở, bồi thường thiệt hại về đất, tài sản và hỗ trợ để người dân xây dựng lại cuộc sống tại nơi ở mới với nguyên tắc điều kiện sống tối thiểu phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Khung pháp lý được tác giả hệ thống hóa đầy đủ qua hai cấp:

• Văn bản Trung ương: Luật Đất đai năm 2003 (đặc biệt là các Điều 38, 42, 43, 44 quy định về các trường hợp thu hồi, thẩm quyền, điều kiện bồi thường và các trường hợp không được bồi thường); Nghị định 181/2004/NĐ-CP; Nghị định 188/2004/NĐ-CP; Nghị định 197/2004/NĐ-CP; Nghị định 84/2007/NĐ-CP; Nghị định 123/2007/NĐ-CP; Nghị định 69/2009/NĐ-CP; Nghị định 112/2009/NĐ-CP; Nghị định 47/2014/NĐ-CP; các Thông tư của Bộ Tài chính (114/2004/TT-BTC, 116/2004/TT-BTC, 145/2007/TT-BTC) và Thông tư của Bộ Tài nguyên và Môi trường (14/2009/TT-BTNMT, 19/2009/TT-BTNMT, 37/2014/TT-BTNMT).
• Văn bản địa phương tỉnh Thái Nguyên và huyện Đồng Hỷ: Quyết định 2756/QĐ-UBND (31/10/2011) phê duyệt báo cáo kinh tế - kỹ thuật dự án; Quyết định 31/2014/QĐ-UBND (22/8/2014) về quy định bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên; Quyết định 28/2011/QĐ-UBND về đơn giá bồi thường cây cối hoa màu; Quyết định 15/2012/QĐ-UBND về đơn giá bồi thường tài sản, vật kiến trúc; Quyết định 1977/QĐ-UBND (09/9/2014) và Quyết định 2198/QĐ-UBND (06/10/2014) phê duyệt giá đất bồi thường GPMB dự án; Quyết định 426/QĐ-UBND (20/02/2014) kiện toàn Hội đồng thẩm định phương án bồi thường huyện Đồng Hỷ; Quyết định 4067/QĐ-UBND (09/09/2014) và Tờ trình 38/TTr-BBT (01/10/2014) của Ban BTGPMB huyện Đồng Hỷ.

Phương pháp nghiên cứu được triển khai kết hợp giữa nghiên cứu bàn giấy và khảo sát thực địa:

1. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Thu thập các báo cáo thống kê kinh tế - xã hội từ Niên giám thống kê huyện Đồng Hỷ; hồ sơ kỹ thuật, phương án bồi thường, quyết định phê duyệt giá đất từ Phòng Tài nguyên và Môi trường, Ban Bồi thường GPMB và UBND huyện Đồng Hỷ.
2. Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp: Thực hiện điều tra thực địa kết hợp phỏng vấn lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất, cán bộ địa chính và Chủ tịch UBND huyện Đồng Hỷ. Tiến hành phát phiếu phỏng vấn trực tiếp 17 người dân (17 phiếu) đại diện cho các hộ bị ảnh hưởng bởi dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang nhằm đánh giá nhận thức về chính sách bồi thường đất, hoa màu, vật kiến trúc và tiền thưởng tiến độ.
3. Phương pháp thống kê tổng hợp, phân tích và so sánh: Thống kê diện tích thu hồi, kinh phí chi trả; so sánh đơn giá bồi thường của tỉnh với khung giá Chính phủ và giá trị thị trường; xử lý số liệu bằng các phần mềm Microsoft Excel và Word.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của công tác GPMB đối với tiến độ các dự án xây dựng hạ tầng và quản lý nhà nước về đất đai. Giới thiệu tổng quan dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang với diện tích sử dụng 6,5 ha và tổng mức đầu tư gần 14,626 tỷ đồng. Thiết lập hệ thống mục đích, 4 mục tiêu cụ thể, 4 yêu cầu kỹ thuật và phân tích ý nghĩa học thuật lẫn thực tiễn của đề tài.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Khái quát hệ thống lý luận và các điều khoản luật định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo Luật Đất đai năm 2003 và hệ thống nghị định hướng dẫn.

Chương này dành dung lượng đáng kể phân tích kinh nghiệm quốc tế và bài học thực tiễn trong nước:

• Kinh nghiệm quốc tế:
  • Trung Quốc: Phân định thẩm quyền thu hồi đất chặt chẽ (Quốc vụ viện phê duyệt thu hồi đất nông nghiệp từ 35 ha trở lên và 70 ha đối với các loại đất khác; cấp tỉnh phê duyệt dưới hạn mức); quy định trách nhiệm người sử dụng đất chi trả bồi thường, trợ cấp tái định cư và bồi thường hoa màu; áp dụng trợ cấp đời sống khoảng 442.000 Nhân dân tệ/ha cho nông dân cao tuổi mất đất nông nghiệp.
  • Australia: Xác lập 6 yếu tố tính toán mức bồi thường (giá trị thị trường, sự chia cắt đất đai, phiền nhiễu, chi phí chuyên môn/pháp lý, quyền lợi người thuê đất, bồi thường tinh thần); áp dụng cơ chế thanh toán ứng trước tối thiểu 90% và thanh toán cuối cùng kèm tính lãi suất theo trái phiếu ngân khố kỳ hạn 5 năm.
  • Thái Lan: Thực hiện trưng dụng đất theo Hiến pháp 1982 và Luật trưng dụng bất động sản 1987 dựa trên giá thị trường và xác định chi tiết trách nhiệm bồi thường theo từng ngành.
• Thực tiễn trong nước: Phân tích mô hình Ban chỉ đạo GPMB thành phố Hà Nội (năm 2009 hoàn thành GPMB cho 428 dự án, bàn giao 1.987 ha đất, chi trả hơn 5.911 tỷ đồng và tái định cư cho 2.681 hộ); kết quả triển khai 81 dự án tại thành phố Việt Trì - Phú Thọ năm 2009 (kiểm kê 199 ha của hơn 6.300 hộ, phê duyệt 102 ha của 3.434 hộ với trên 108 tỷ đồng); tổng hợp các chính sách bồi thường đất, tài sản, hỗ trợ di chuyển (2-3 triệu đồng nội tỉnh, 3,5-5 triệu đồng ngoại tỉnh) và hỗ trợ tiền nhà tạm (150.000 đồng/khẩu/tháng) tại tỉnh Thái Nguyên.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu là dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang; địa bàn nghiên cứu tại thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ. Phác thảo chi tiết các nội dung đánh giá: điều kiện tự nhiên - kinh tế - xã hội, hiện trạng quản lý đất đai, quy trình kỹ thuật bồi thường, phương án bồi thường đất và tài sản, phương án hỗ trợ tái định cư, kinh phí thực hiện và khảo sát ý kiến cộng đồng. Mô tả chi tiết quy trình thu thập dữ liệu thứ cấp, phương pháp điều tra sơ cấp với 17 hộ dân và các công cụ thống kê, xử lý số liệu.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu

Phần này tập trung phân tích thực trạng địa bàn nghiên cứu và kết quả triển khai công tác bồi thường GPMB:

• Điều kiện tự nhiên và tài nguyên huyện Đồng Hỷ: Diện tích tự nhiên 455,24 km2 (chiếm 12,9% diện tích toàn tỉnh Thái Nguyên). Khí hậu chia thành 2 mùa rõ rệt (mùa mưa từ tháng 4 - 10, mùa khô từ tháng 11 - 3 năm sau). Hệ thống sông Cầu, suối Linh Nham, Thác Lạc, Ngàn Me với mật độ 0,2 km/km2. Tài nguyên khoáng sản phong phú gồm cụm mỏ sắt Trại Cau (20 triệu tấn, hàm lượng Fe từ 58,8 - 61,8%), mỏ sắt Linh Sơn - Tiến Sơn - Tiến Bộ (>30 triệu tấn), quặng phốtphorít Làng Mới (20 - 30 vạn tấn), đá vôi dolomit (220 triệu tấn), sét xi măng Khe Mo (hàm lượng SiO2 51,9 - 65,9%, Al2O3 7 - 8%). Diện tích đất lâm nghiệp có rừng đạt 22.171,53 ha, độ che phủ rừng toàn huyện là 48,84% (xã Hợp Tiến đạt cao nhất 78,81%, thị trấn Chùa Hang đạt thấp 0,19%).
• Hiện trạng phát triển kinh tế - xã hội: Tăng trưởng giá trị tăng thêm (VA) ngành nông, lâm, thủy sản giai đoạn 2005 - 2010 đạt 9,73%/năm, đạt 434,5 tỷ đồng năm 2010 (nông nghiệp chiếm 93,7%). Cơ cấu công nghiệp chuyển dịch mạnh sang công nghiệp chế biến (năm 2010 chiếm 92,6% giá trị sản xuất công nghiệp cá thể). Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ năm 2010 đạt 314 tỷ đồng (tăng bình quân 20%/năm). Mạng lưới giáo dục phủ khắp 18 xã, thị trấn; 95% trạm y tế có bác sĩ; tỷ suất sinh thô đạt 15,57‰; 10/18 xã có trạm truyền thanh.
• Đánh giá công tác bồi thường GPMB của dự án: Đánh giá quy trình lập và thẩm định hồ sơ bồi thường theo Quyết định 2756/QĐ-UBND, Quyết định 426/QĐ-UBND và Tờ trình 38/TTr-BBT. Đánh giá việc áp dụng bảng giá đất tại Quyết định 1977/QĐ-UBND và Quyết định 2198/QĐ-UBND; đơn giá bồi thường cây cối theo Quyết định 28/2011/QĐ-UBND; đơn giá tài sản vật kiến trúc theo Quyết định 15/2012/QĐ-UBND. Tổng hợp kết quả điều tra 17 hộ dân chịu tác động trực tiếp và đề xuất 3 nhóm giải pháp: giải pháp chính sách, giải pháp đào tạo nghề/ổn định sinh kế và giải pháp tổ chức thực hiện.

Phần 5: Kết luận và kiến nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về tính khả thi và mức độ tuân thủ quy định pháp luật trong công tác bồi thường GPMB tại dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang; kiến nghị các biện pháp phối hợp giữa UBND huyện Đồng Hỷ, Ban BTGPMB và chính quyền thị trấn nhằm nâng cao tính minh bạch, rút ngắn thời gian bàn giao mặt bằng cho các dự án tiếp theo.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp hệ thống số liệu kinh tế - xã hội của địa bàn nghiên cứu và phản ánh thực trạng bồi thường GPMB tại huyện Đồng Hỷ.

Hạng mục kinh tế - xã hội huyện Đồng Hỷ	Năm 2005	Năm 2007	Năm 2008	Năm 2010	Tốc độ tăng trưởng bình quân (%/năm)
Giá trị tăng thêm (VA) nông, lâm, thủy sản (Tỷ đồng)	158,6	271,4	357,8	434,5	9,73
- Nông nghiệp (Tỷ đồng)	144,7	253,0	333,7	407,6	10,30
- Lâm nghiệp (Tỷ đồng)	9,9	13,1	18,3	20,5	3,50
- Thủy sản (Tỷ đồng)	4,0	5,3	5,9	6,4	7,51
Cơ cấu VA nội ngành nông, lâm, thủy sản (%)	100,0	100,0	100,0	100,0	--
- Tỷ trọng Nông nghiệp (%)	91,2	93,2	93,3	93,7	0,74
- Tỷ trọng Lâm nghiệp (%)	6,2	4,8	5,1	4,7	-9,30
- Tỷ trọng Thủy sản (%)	2,5	1,9	1,6	1,6	-7,00
Cơ cấu công nghiệp cá thể trên địa bàn (%)
- Công nghiệp khai thác (%)	8,2	9,4	7,4	7,4	-0,02 (2008-2010)
- Công nghiệp chế biến (%)	91,8	90,6	92,6	92,6	0,00 (2008-2010)

Về quy mô và chính sách bồi thường dự án:

• Dự án có tổng mức đầu tư gần 14,626 tỷ đồng, quy mô diện tích đất thu hồi là 6,5 ha thuộc loại công trình giao thông.
• Chính sách hỗ trợ di chuyển chỗ ở được áp dụng: 2 - 3 triệu đồng/hộ đối với di chuyển nội tỉnh; 3,5 - 5 triệu đồng/hộ đối với di chuyển ngoại tỉnh. Hỗ trợ tiền thuê nhà ở tạm thời trong thời gian chờ tạo lập chỗ ở mới là 150.000 đồng/nhân khẩu/tháng (200.000 đồng/tháng đối với hộ độc thân).
• Hỗ trợ ổn định đời sống đối với hộ nông nghiệp bị thu hồi trên 30% diện tích đất canh tác: mức hỗ trợ tương đương 30 kg gạo/khẩu/tháng trong thời gian 6 tháng; hỗ trợ hộ nghèo bị mất trên 30% đất nông nghiệp hoặc tháo dỡ toàn bộ nhà ở là 500.000 đồng/nhân khẩu.

Các giải pháp tác giả đề xuất:

1. Giải pháp về cơ chế chính sách: Cần xây dựng bảng giá đất sát với giá chuyển nhượng thực tế trên thị trường; hoàn thiện cơ chế bồi thường cây cối, hoa màu và công trình phụ trợ phù hợp với biến động giá vật liệu xây dựng.
2. Giải pháp về việc làm và an sinh xã hội: Thực hiện đào tạo nghề, hỗ trợ chuyển đổi cơ cấu lao động cho các hộ nông dân bị mất tư liệu sản xuất; xây dựng quỹ hỗ trợ việc làm bền vững cho người dân khu vực thu hồi đất.
3. Giải pháp về tổ chức thực hiện: Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đất đai cho người dân trước khi ban hành quyết định thu hồi; phân định rõ trách nhiệm giữa Hội đồng thẩm định bồi thường, Phòng Tài nguyên và Môi trường và Ban BTGPMB cấp huyện; rút ngắn quy trình phê duyệt phương án chi trả bồi thường.

Đóng góp của khóa luận: Tác giả đã cung cấp bức tranh thực tế về công tác bồi thường GPMB tại một dự án giao thông đặc thù ở thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ; hệ thống hóa toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật và quyết định áp giá bồi thường của tỉnh Thái Nguyên; chỉ ra những vướng mắc phát sinh từ khoảng cách giữa giá đất quy định và kỳ vọng của 17 hộ dân được khảo sát.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Phạm vi khảo sát sơ cấp chỉ tập trung tại 1 dự án cụ thể với cỡ mẫu điều tra là 17 hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp, do đó tính đại diện cho toàn bộ các loại hình dự án trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên chưa cao. Đề tài được thực hiện trong giai đoạn chuyển giao giữa Luật Đất đai năm 2003 và Luật Đất đai năm 2013 (kèm Nghị định 47/2014/NĐ-CP), nên một số chính sách mới chưa được đánh giá trọn vẹn qua chu kỳ thực hiện.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần mở rộng phạm vi đánh giá trên nhiều loại hình dự án khác nhau (khu công nghiệp, khu đô thị, hạ tầng thủy lợi); khảo sát theo dõi dài hạn (longitudinal study) về mức độ phục hồi thu nhập và ổn định sinh kế của người dân sau khi nhận tiền bồi thường và tái định cư theo khung pháp luật mới.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Quản lý đất đai, Địa chính môi trường, Quản lý tài nguyên và Luật Kinh tế. Tài liệu cung cấp phương pháp tiếp cận điều tra thực địa, mẫu phiếu khảo sát người dân bị thu hồi đất, cùng quy trình phân tích và đối chiếu hồ sơ bồi thường GPMB cấp huyện.

Các phần có giá trị tham khảo chuyên sâu bao gồm:

• Mục tổng quan tài liệu về kinh nghiệm GPMB của Trung Quốc, Australia và các địa phương (Hà Nội, Phú Thọ).
• Hệ thống văn bản pháp lý địa phương của tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2011 - 2014 về đơn giá đất, cây cối, hoa màu và vật kiến trúc.
• Bộ số liệu thống kê chi tiết về cơ cấu kinh tế nông nghiệp và công nghiệp của huyện Đồng Hỷ.

Câu hỏi thường gặp

1. Dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang có tổng mức đầu tư và quy mô thu hồi đất là bao nhiêu?
Theo số liệu tại Phần 1 của khóa luận, dự án có tổng mức đầu tư gần 14,626 tỷ đồng, quy mô diện tích sử dụng đất là 6,5 ha và thuộc loại công trình giao thông.

2. Khóa luận sử dụng các quyết định nào của UBND tỉnh Thái Nguyên để làm căn cứ xác định đơn giá bồi thường tài sản và cây cối?
Khóa luận căn cứ vào Quyết định số 28/2011/QĐ-UBND ngày 20/6/2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về đơn giá bồi thường cây cối hoa màu; Quyết định số 15/2012/QĐ-UBND ngày 11/7/2012 về đơn giá bồi thường tài sản, vật kiến trúc; cùng các Quyết định số 1977/QĐ-UBND (09/9/2014) và Quyết định số 2198/QĐ-UBND (06/10/2014) về việc phê duyệt giá đất bồi thường GPMB cho dự án.

3. Số lượng mẫu điều tra sơ cấp phỏng vấn người dân trong khóa luận là bao nhiêu?
Tác giả đã tiến hành điều tra, phát phiếu phỏng vấn trực tiếp đối với 17 người dân (17 phiếu) tại khu vực thực hiện dự án ở thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ để thu thập dữ liệu về diện tích thu hồi, bồi thường đất ở, đất nông nghiệp, hoa màu, vật kiến trúc và tiền thưởng bàn giao mặt bằng.

4. Kinh nghiệm bồi thường GPMB tại Trung Quốc được tác giả tổng thuật có điểm gì đáng chú ý?
Tại Trung Quốc, thẩm quyền thu hồi đất được phân cấp chặt chẽ: Quốc vụ viện có thẩm quyền thu hồi đất nông nghiệp từ 35 ha trở lên và 70 ha trở lên đối với các loại đất khác; người sử dụng đất có trách nhiệm chi trả bồi thường; chính sách trợ cấp đời sống cho nông dân cao tuổi không thể chuyển đổi nghề khi mất đất nông nghiệp khoảng 442.000 Nhân dân tệ/ha.

5. Mức hỗ trợ ổn định đời sống cho hộ nông nghiệp bị thu hồi đất tại tỉnh Thái Nguyên được áp dụng ra sao?
Theo quy định được trích dẫn trong khóa luận, hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị Nhà nước thu hồi trên 30% diện tích đất nông nghiệp được hỗ trợ ổn định đời sống trong 6 tháng, mỗi tháng 30 kg gạo/nhân khẩu theo giá gạo bình quân địa phương tại thời điểm thu hồi.

Kết luận

Khóa luận của tác giả Hoàng Văn Vinh đã hoàn thành việc đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên. Công trình đã phản ánh trung thực quy trình thực hiện, khung pháp lý áp dụng, các số liệu kinh tế - xã hội địa phương và phân tích ý kiến của 17 hộ dân chịu ảnh hưởng trực tiếp. Các giải pháp được đề xuất tập trung vào việc hoàn thiện chính sách giá đất, hỗ trợ đào tạo nghề và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác quản lý nhà nước về đất đai tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Đất đai là tài nguyên vô cùng quý giá đối với mỗi quốc gia, không thể thay thế được trong đời sống và trong quá trình sản xuất của con người, nó là tư liệu sản xuất đặc biệt góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế. - xã hội của mỗi quốc gia. Trước nền kinh tế phát triển mạnh mẽ cùng với áp lực về sự gia tăng dân số làm cho diện tích đất đai ngày càng bị thu hẹp. Việc sử dụng hợp lý và quản lý có hiệu quả đất đai đang là vấn đề cấp bách cần được quan tâm hiện nay.

Để có mặt bằng thực hiện các dự án, phải thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất đai. Chính vì vậy, công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), là một trong những điều kiện tiên quyết của sự phát triển, tác động mạnh mẽ đến công tác quản lý Nhà nước về đất đai nhằm tạo diện mạo mới cho các khu vực đô thị, nông thôn trong thời kỳ đổi mới đồng thời đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất. Công tác GPMB, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư quyết định đến thời gian thi công, tiến độ của các công trình ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi của các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình. Việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng phát triển kinh tế - xã hội, cơ sở hạ tầng diễn ra trên khắp cả nước như: các khu công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu đô thị mới… Đã góp phần không nhỏ vào việc giải quyết việc làm cho một bộ phận không nhỏ lao động trẻ đóng góp vào sự tăng trưởng kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong những năm qua công tác giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên cả nước đã đạt được những hiệu quả nhất định, góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên do nhiều nguyên nhân khác nhau, những tồn tại, bất cập trong việc thực hiện chính sách này đã và đang làm hạn chế hiệu quả đầu tư của các dự án, tình hình bất ổn định về trật tự xã hội đang xảy ra ở nhiều địa phương. Đặc biệt là tình trạng khiếu kiện đối với lĩnh vực đất đai đang có chiều hướng gia tăng, trong đó nội dung khiếu kiện chủ yếu là từ chính sách thu hồi 4 2 đất, giá bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Vấn đề giải phóng mặt bằng, bồi thường, và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được nhiều người quan tâm hơn cả vì trên thực tế có nhiều vướng mắc trong công tác này đang gây bức xúc trong dư luận, xã hội, ảnh hưởng xấu đến ổn định sản xuất, đời sống của nhân dân nhiều nơi, làm chậm tiến độ triển khai dự án đầu tư và gây lãng phí đất đai.

Nhiều công trình phải “treo” nhiều năm, thậm chí hàng chục năm vì không giải phóng được mặt bằng. Để giải quyết vấn đề trên cần xác định rõ nguyên nhân, thuận lợi, khó khăn, rồi đưa ra những giải pháp có tính khả thi để đem lại hiệu quả cao. Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong những năm gần đây đã có nhiều dự án GPMB thu được những kết quả, đồng thời cũng bộc lộ nhiều vấn đề khó khăn, phức tạp liên quan đến kinh tế - xã hội. Dự án: Nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ đã được khởi công tại tổ thị trấn Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên với tổng mức đầu tư gần 14.626 tỷ đồng, diện tích sử dụng đất: 6,5ha; loại cấp công trình: công trình giao thông.

Do vậy, cần phải tiếp tục nghiên cứu làm rõ về cơ sở lý luận, tìm giải pháp tháo gỡ trong cơ chế chính sách và cách tổ chức thực hiện. Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên; sự giúp đỡ của cơ quan chuyên môn của Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện Đồng Hỷ, UBND thị trấn Chùa Hang, cùng với sự hướng dẫn của thầy giáo ThS. Nguyễn Ngọc Anh, em đã tiến hành thực hiện đề tài: "Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án: Nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên". Mục đích của đề tài: Đánh giá, phân tích về quá trình triển khai và thực hiện công tác bồi thường GPMB của dự án Nâng cấp đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

Từ đó tìm ra những thuận lợi và khó khăn trong công tác này, đồng thời đề xuất những giải pháp đổi mới và hoàn thiện công tác bồi thường GPMB. Đề xuất phương án có tính khả thi và rút kinh nghiệm cho công tác giải phóng mặt bằng. Mục tiêu của đề tài - Đánh giá được quy mô của công trình về không gian, thời gian và kinh phí đầu tư. - Đánh giá được các phương án bồi thường về đất và tài sản trên đất.

- Đánh giá được công tác hỗ trợ của công trình đối với đối tượng, diện tích bị thu hồi. - Đánh giá ảnh hưởng của dự án BTGPMB đến cuộc sống cộng đồng qua ý kiến của người dân và một số cơ quan chức năng. Yêu cầu của đề tài - Nắm chắc các Nghị định, Thông tư, Quyết định, văn bản hướng dẫn thi hành luật và khung giá đền bù của Chính phủ và của địa phương có liên quan đến việc bồi thường. - Điều tra thu thập kết quả của việc GPMB, phân tích và nhận xét tại tuyến đường vào khu phục vụ lễ hội Chùa Hang, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.

- Đề xuất phương án, những giải pháp dựa trên những kết quả nghiên cứu. - Số liệu điều tra phải khách quan và đảm bảo độ tin cậy. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học Đề tài tốt nghiệp là một cơ hội tốt cho mỗi sinh viên có thể hệ thống và củng cố lại kiến thức đã học trong nhà trường và áp dụng vào thực tế công tác quản lý Nhà nước về đất đai.

Đồng thời, là cơ sở để sinh viên tiếp cận với thực tế công tác đền bù GPMB. Ý nghĩa trong thực tiễn - Đối với bản thân việc tìm hiểu và vận dụng chính sách của Nhà nước trong công tác GPMB giúp bổ sung kinh nghiệm trong công tác quản lý Nhà nước về đất đai, từ đó đề ra các giải pháp góp phần thúc đẩy nhanh tiến độ BTGPMB. - Đối với địa phương có thể nâng cao hiệu quả việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và TĐC. Đảm bảo áp dụng chính xác, đúng, đủ về bồi thường, hỗ trợ và TĐC cho những hộ dân bị Nhà nước thu hồi đất.

4 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Khái niệm bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 2.1 Bồi thường Bồi thường (hay đền bù) có nghĩa là trả lại tương xứng giá trị hoặc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác. Điều đó có nghĩa là : - Không phải mọi khoản bồi thường đều được chi trả bằng tiền. - Sự mất mát của người bị thu hồi đất không chỉ là về mặt vật chất mà nhiều trường hợp còn mất mát về mặt tinh thần. - Về mặt hành chính thì đây là một quá trình không tự nguyện, có tính cưỡng chế và đòi hỏi sự “hi sinh”, không thể là sự bồi thường ngang giá tuyệt đối.

Việc bồi thường có thể vô hình hoặc hữu hình, có thể do các quy định của pháp luật điều tiết, hoặc do thỏa thuận giữa các chủ thể.2 Hỗ trợ Hỗ trợ là giúp đỡ nhau, giúp thêm vào và hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dời đến địa điểm mới.3 Tái định cư Tái định cư (TĐC) là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn. TĐC bắt buộc đó là sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu đất đai để thực hiện dự án phát triển. TĐC được hiểu là một quá trình bồi thường thiệt hại về đất, tài sản; di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống thu nhập, cơ sở vật chất - tinh thần tại đó. Như vậy, TĐC là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế - Xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung.

5 Hiện nay, khi Nhà nước ta thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một số hình thức sau: - Bồi thường bằng nhà ở. - Bồi thường bằng giao đất ở mới. - Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở mới. Tái định cư là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí quan trọng trong chính sách giải phóng mặt bằng.2 Các trường hợp và hình thức thu hồi Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai như sau: - Quyết định mục đích sử dụng đất thông qua việc giải quyết, xét duyệt quy hoạch sử dụng đất, kế hoạch sử dụng đất.

- Quy định về hạn mức giao đất và thời hạn sử dụng đất. - Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, cho phép chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Theo Luật Đất đai (2003) quy định các trường hợp Nhà nước thu hồi đất trong công tác bồi thường GPMB. Điều 38: Các trường hợp Nhà nước thu hồi đất khi thực hiện công tác GPMB Nhà nước thu hồi đất trong các trường hợp sau đây: - Nhà nước sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển kinh tế.

- Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất, được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất có nguồn gốc từ ngân sách Nhà nước hoặc cho thuê đất thu tiền thuê đất hàng năm bị giải thể, phá sản, chuyển đi nơi khác, giảm hoặc không còn nhu cầu sử dụng đất. - Sử dụng đất không đúng mục đích, sử dụng đất không có hiệu quả. - Người sử dụng đất cố ý huỷ hoại đất. - Đất được giao không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền.

- Đất bị lấn, chiếm trong các trường hợp sau đây: + Đất chưa sử dụng bị lấn, chiếm.