ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------- ---------- NGUYỄN VĂN KHIÊM Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG - GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ THÀNH LẬP TẠI HUYỆN PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Địa chính môi trường Khoa : Quản lý Tài nguyên Khoá học : 2010 – 2014 Thái Nguyên, năm 2014 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM ---------- ---------- NGUYỄN VĂN KHIÊM Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG - GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG DỰ ÁN XÂY DỰNG KHU DÂN CƯ THÀNH LẬP TẠI HUYỆN PHỔ YÊN, TỈNH THÁI NGUYÊN KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Địa chính môi trường Khoa : Quản lý Tài nguyên Lớp : K42 – ĐCMT N01 Khoá học : 2010 – 2014 Giáo viên hướng dẫn : PGS. Đỗ Thị Lan Thái Nguyên, năm 2014 Lời cảm ơn Thực tập tốt nghiệp là thời gian quan trọng trong quá trình đào tạo kỹ sư trong các trường đại học và nhằm thực hiện phương châm học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn. Được sự nhất trí của Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài Nguyên - Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, em đã tiến hành thực tập tốt nghiệp với chuyên đề: “Đánh giá công tác bồi thường – giải phóng mặt bằng dự án xây dựng khu dân cư Thành Lập tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”. Trong quá trình nghiên cứu và viết khóa luận em đã nhận được sự quan tâm, hướng dẫn của nhiều tập thể cá nhân trong và ngoài trường.
Trước hết em xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, nhất là các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý Tài Nguyên là những người đã hướng dẫn truyền đạt những kiến thức và kinh nghiệm quý báu trong những năm tháng học tập tại trường. Đồng thời em xin cảm ơn các bác, cô, chú, anh chị cán bộ tại Phòng Tài Nguyên và Môi Trường huyện Phổ Yên, đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong việc cung cấp những thông tin cũng như đóng góp ý kiến có liên quan đến vấn đề nghiên cứu giúp em hoàn thành khóa luận. Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sâu sắc tới cô giáo - PGS.TS Đỗ Thị Lan giảng viên Khoa Khoa học Môi Trường - Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tận tình hướng dẫn, chỉ bảo em trong suốt quá trình nghiên cứu đề tài của mình. Cuối cùng em xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè là những người đã động viên giúp đỡ em hoàn thành việc học tập và nghiên cứu của mình trong những năm học vừa qua.
Em xin chân thành cảm ơn! Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014 Sinh viên Nguyễn Văn Khiêm i MỤC LỤC PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích của đề tài. Ý nghĩa của đề tài.
TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Cơ sở khoa học của đề tài. Khái niệm bồi thường và GPMB. Đặc điểm của quá trình BT&GPMB.
Yêu cầu của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Một số yếu tố tác động đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng. Các văn bản pháp quy của nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường GPMB.
Các văn bản pháp quy của địa phương có liên quan đến công tác BT&GPMB. Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới và trong nước. Công tác giải phóng mặt bằng trên thế giới. Công tác GPMB tại một số tỉnh, thành phố trong cả nước.
ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Địa điểm và thời gian tiến hành. Nội dung nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội. Đánh giá thực trạng công tác BT&GPMB. Ảnh hưởng của công BT&GPMB đến đời sống của nhân dân tại khu vực dự án. Những thuận lợi khó khăn trong công tác BT&GPMB.
Phương pháp nghiên cứu. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội. Điều kiện tự nhiên.
Điều kiện kinh tế xã hội. Đánh giá thực trạng công tác BT&GPMB. Đối tượng và điều kiện bồi thường. Quy trình thực hiện BT&GPMB.
Đánh giá kết quả bồi thường về đất và tài sản gắn liền với đất tại khu vực giải phóng mặt bằng. Kết quả về công tác hỗ trợ. Tổng hợp kinh phí BT&GPMB và chính sách hỗ trợ. Đánh giá kết quả điều tra ý kiến của người dân về công tác BT và giải phóng mặt bằng khu vực dự án.
Thuận lợi và khó khăn và đề xuất giải pháp. Một số giải pháp đề xuất. KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ. 53 TÀI LIỆU THAM KHẢO.
55 iii DANH MỤC BẢNG BIỂU Hình 1. Bản đồ địa giới hành chính xã Hồng Tiến. Hiện trạng sử dụng đất năm 2013. Kết quả thực hiện về đối tượng và điều kiện bồi thường.
Diện tích các loại đất phải thu hồi. Kết quả bồi thường đất nông nghiệp. Kết quả bồi thường cây cối, hoa màu. Kết quả bồi thường tài sản, vật kiến trúc.
Kết quả hỗ trợ hộ nghèo bị thu hồi đất. Kết quả hỗ trợ ổn định đời sống, chuyển đổi nghề nghiệp và thưởng BGMB sớm. Tổng hợp kinh phí BT&GPMB và chính sách hỗ trợ. Tổng hợp kết quả từ phiếu điều tra hộ gia đình.
Ý kiến nhận xét của người dân về công tác BT&GPMB tại dự án Khu dân cư Thành Lập – xã Hồng Tiến. 47 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT NĐ-C P : Nghị định chính phủ QĐ-UBND : Quyết định ủy ban nhân dân NQ-HĐND : Nghị quyết hội đồng nhân dân UBND : Ủy ban nhân dân GCNQSDĐ : Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất BTGPMB : Bồi thường giải phóng mặt bằng BGMB : Bàn giao mặt bằng TT-BXD : Thông tư Bộ xây dựng NĐ-BCT : Nghị định Bộ công thương TT-BTC : Thông tư Bộ tài chính TT-BTNMT : Thông tư Bộ tài nguyên môi trường TP : Thành phố TĐC : Tái định cư CSEDP : Dự án phát triển toàn diện kinh tế - xã hội thành phố Thanh Hóa HĐND : Hội đồng nhân dân PGS.TS : Phó giáo sư – Tiến sĩ KTXH : Kinh tế xã hội CHXHCN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam TNHH : Trách nhiệm hữu hạn v PHẦN 1. Tính cấp thiết của đề tài Việt Nam trong những năm gần đây đã đạt được những thành tựu to lớn về kinh tế - xã hội, nền kinh tế tăng trưởng liên tục và năng động, cùng với những chính sách kinh tế thông thoáng để thu hút các nhà đầu tư, nền chính trị ổn định, hệ thống pháp luật và cơ chế quản lý đang dần được hoàn thiện, nguồn nhân lực dồi dào, thị trường tiêu thụ rộng lớn…Việt Nam đã và đang là điểm đến hấp dẫn đối với những nhà đầu tư nước ngoài cũng như trong nước. Hơn thế nữa nước ta đang đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng vật chất kĩ thuật để đáp ứng nhu cầu phát triển nhanh và bền vững của đất nước.
Do đó có rất nhiều dự án đầu tư xây dựng các công trình đã và đang diễn ra mạnh mẽ trên địa bàn tất cả các vùng trong cả nước. Để dự án đầu tư xây dựng các công trình có tính khả thi cao, xây dựng đúng tiến độ thì công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng đóng vai trò hết sức quan trọng, nhiều khi mang tính quyết định đến hiệu quả đầu tư và tiến độ hoàn thành dự án. Giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức tạp, nó thể hiện khác nhau đối với mỗi dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham gia và lợi ích của toàn xã hội. Thực tế qua những dự án đã thực hiện cho thấy công tác GPMB vẫn còn tồn tại nhiều bất cập gây khó khăn cho những nhà đầu tư, vấn đề đời sống, việc làm của người dân sau khi bị thu hồi đất sản xuất, việc bồi thường có được thoả đáng không, việc lợi dụng chức quyền để tham nhũng tiền bồi thường, việc người dân hám lợi mà có những hành động lừa đảo để chuộc lợi… đã và đang gây nhiều nguy cơ mất ổn định an ninh, chính trị, trật tự, an toàn xã hội, làm thất thoát nguồn ngân sách của Nhà nước và làm ảnh hưởng tới sự phát triển bền vững của đất nước.
Cùng với sự phát triển chung của cả nước, trên địa bàn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên trong những năm gần đây đã có nhiều công trình, dự án được triển khai nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế của huyện, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và góp phần không nhỏ vào sự nghiệp phát triển chung của cả nước. Việc xây dựng các khu dân cư, thành lập các 1 nhà máy, xí nghiệp, các khu công nghiệp… đang dần dần làm thay đổi cơ cấu sử dụng đất của huyện. Công tác giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư cũng vì thế diễn ra mạnh mẽ, cũng như các địa phương khác trên cả nước việc thực hiện công tác này có những mặt tích cực nhưng cũng gặp nhiều những vướng mắc, khó khăn ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của người dân và sự phát triển kinh tế xã hội. Có những dự án đã hoàn thành, các công trình được đưa vào sử dụng song bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều dự án treo do công tác BT&GPMB còn gặp khó khăn, nhiều đơn thư khiếu nại được gởi tới các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đề nghị giải quyết liên quan đến việc BT&GPMB.
Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, được sự đồng ý của Ban giám hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên, Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của cô giáo - PGS.TS Đỗ Thị Lan, em đã tiến hành thực hiện đề tài: “Đánh giá công tác bồi thường – giải phóng mặt bằng dự án xây dựng khu dân cư Thành Lập tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”. Mục đích của đề tài Đánh giá, phân tích về quá trình triển khai và thực hiện công tác bồi thường GPMB của dự án xây dựng khu dân cư Thành Lập tại huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. Từ đó tìm ra những thuận lợi và khó khăn trong công tác này, đồng thời đề xuất những giải pháp đổi mới và hoàn thiện công tác bồi thường GPMB.