Đánh Giá Thực Trạng Và Kiến Nghị Về Chính Sách Thí Điểm Chế Định Thừa Phát Lại Tại TP.HCM

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh chính sách thí điểm chế định thừa phát lại tại tphcm thực trạng và kiến nghị, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Nguyễn Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Duy Nghĩa
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Chính Sách Thí Điểm Chế Định Thừa Phát Lại Tại Tp. Hồ Chí Minh – Thực Trạng Và Kiến Nghị
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH CHÍNH SÁCH
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu đề tài và khung phân tích
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT, PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ NGUỒN THÔNG TIN
• 2.1. Một số khái niệm
• 2.2. Lý thuyết nền tảng và những liên hệ
• 2.3. Khái niệm xã hội hóa
• 2.4. Phương pháp nghiên cứu và nguồn thông tin
• 2.5. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 3. CHƯƠNG 3: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỊNH THỪA PHÁT LẠI
• 4. CHƯƠNG 4: MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THỪA PHÁT LẠI THỰC HIỆN THÍ ĐIỂM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 4.1. Khái quát về hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp và nhu cầu sử dụng dịch vụ thừa phát lại tại TP.
• 4.2. Hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp
• 4.3. Nhu cầu sử dụng dịch vụ thừa phát lại
• 4.4. Mô hình thừa phát lại thí điểm tại TP.
• 4.5. Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ
• 4.6. Cấp phép thành lập
• 4.7. Lập vi bằng
• 4.8. Xác minh điều kiện thi hành án
• 4.9. Trực tiếp thi hành án
• 4.10. Kiểm tra, giám sát
• 5. CHƯƠNG 5: ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH THÍ ĐIỂM THỪA PHÁT LẠI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
• 5.1. Tổng quan về tiêu chí đánh giá
• 5.2. Đánh giá thí điểm
• 5.2.1. Tiêu chí “Phục vụ các mục tiêu chính sách”
• 5.2.2. Tiêu chí “Nền tảng pháp lý và kinh nghiệm hợp lý”
• 5.2.3. Tiêu chí “Lợi ích - chi phí và phân bổ tác động”
• 5.2.4. Tiêu chí “Khuyến khích đổi mới”
• 5.2.5. Tiêu chí “Thống nhất với các quy định và chính sách khác”
• 5.2.6. Tiêu chí “Phù hợp với các nguyên lý cạnh tranh, thương mại và thúc đẩy đầu tư”
• 6. CHƯƠNG 6: KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH
• 6.1. Kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của thừa phát lại tại một số nước
• 6.2. Sự chuyển giao công việc và vai trò giám sát của nhà nước
• 6.3. Hoạt động tiêu biểu của thừa phát lại tại một số nước
• 6.4. Đào tạo và bổ nhiệm thừa phát lại
• 6.5. Kiến nghị chính sách
• 6.5.1. Kéo dài thời gian và mở rộng địa bàn thí điểm
• 6.5.2. Giúp người dân nhận biết và sử dụng dịch vụ của thừa phát lại
• 6.5.3. Rà soát pháp luật hiện hành liên quan đến thừa phát lại và có những quy định phù hợp
• 6.5.4. Chú trọng đến công tác đào tạo và thủ tục bổ nhiệm
• 6.5.5. Tính khả thi của những kiến nghị chính sách
• 6.6. Hạn chế của nghiên cứu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Chính Sách Thí Điểm Chế Định Thừa Phát Lại Tại TP

Chính sách thí điểm chế định thừa phát lại tại TP.HCM đã được triển khai từ năm 2009, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc xã hội hóa dịch vụ tư pháp tại Việt Nam. Chính sách này không chỉ nhằm giảm tải cho hệ thống tư pháp mà còn tạo ra một kênh hỗ trợ pháp lý cho người dân. Đánh giá chính sách này là cần thiết để xác định hiệu quả và những thách thức trong quá trình thực hiện.

1.1. Bối Cảnh Chính Sách Thí Điểm Chế Định Thừa Phát Lại

Chính sách thí điểm chế định thừa phát lại được khởi xướng trong bối cảnh cần cải cách tư pháp và giảm tải cho hệ thống tòa án. Sự ra đời của các văn phòng thừa phát lại tại TP.HCM đã đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về dịch vụ pháp lý của người dân.

1.2. Mục Tiêu Của Chính Sách Thí Điểm

Mục tiêu chính của chính sách này là tạo ra một mô hình dịch vụ tư pháp hiệu quả, giảm áp lực cho tòa án và đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho người dân thông qua việc cung cấp dịch vụ thừa phát lại.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Thực Hiện Chính Sách Thí Điểm

Mặc dù chính sách thí điểm chế định thừa phát lại đã đạt được một số thành công ban đầu, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề và thách thức cần giải quyết. Những khó khăn trong việc nhận thức của người dân về dịch vụ thừa phát lại và sự thiếu hụt về nguồn lực là những vấn đề nổi bật.

2.1. Nhận Thức Của Người Dân Về Dịch Vụ Thừa Phát Lại

Nhiều người dân vẫn chưa hiểu rõ về vai trò và chức năng của thừa phát lại, dẫn đến việc chưa tận dụng được dịch vụ này. Cần có các chiến dịch truyền thông để nâng cao nhận thức.

2.2. Thiếu Hụt Nguồn Lực Và Đào Tạo

Việc thiếu hụt nguồn lực và chương trình đào tạo cho các thừa phát lại đã ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ. Cần có sự đầu tư và cải thiện trong công tác đào tạo để nâng cao năng lực cho đội ngũ này.

III. Phương Pháp Đánh Giá Chính Sách Thí Điểm Chế Định Thừa Phát Lại

Để đánh giá hiệu quả của chính sách thí điểm chế định thừa phát lại, cần áp dụng các tiêu chí đánh giá cụ thể. Việc sử dụng Bộ tiêu chí OECD sẽ giúp phân tích một cách toàn diện các khía cạnh của chính sách này.

3.1. Tiêu Chí Đánh Giá Theo Bộ Tiêu Chí OECD

Bộ tiêu chí OECD cung cấp một khung đánh giá rõ ràng, bao gồm các yếu tố như tính hiệu quả, tính công bằng và tính bền vững của chính sách thí điểm chế định thừa phát lại.

3.2. Khảo Sát Mức Độ Hài Lòng Của Khách Hàng

Khảo sát mức độ hài lòng của người dân về dịch vụ thừa phát lại sẽ cung cấp thông tin quý giá để điều chỉnh và cải thiện chính sách, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Chính Sách Thí Điểm

Kết quả nghiên cứu cho thấy chính sách thí điểm chế định thừa phát lại đã có những tác động tích cực đến hệ thống tư pháp tại TP.HCM. Việc giảm tải cho tòa án và tạo lập kênh xác minh thông tin là những thành công đáng ghi nhận.

4.1. Tác Động Đến Hệ Thống Tư Pháp

Chính sách thí điểm đã giúp giảm áp lực cho tòa án, đồng thời tạo ra một kênh hỗ trợ pháp lý cho người dân, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ.

4.2. Kết Quả Khảo Sát Tình Hình Hoạt Động

Khảo sát cho thấy mức độ hài lòng của người dân đối với dịch vụ thừa phát lại đạt tỷ lệ cao, cho thấy nhu cầu và sự cần thiết của dịch vụ này trong xã hội.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Chính Sách Thí Điểm Chế Định Thừa Phát Lại

Kết luận từ việc đánh giá chính sách thí điểm chế định thừa phát lại cho thấy đây là một bước đi đúng đắn trong việc xã hội hóa dịch vụ tư pháp. Tương lai của chính sách này cần được xem xét và điều chỉnh để phát huy tối đa hiệu quả.

5.1. Đề Xuất Kéo Dài Thời Gian Thí Điểm

Việc kéo dài thời gian thí điểm sẽ giúp thu thập thêm dữ liệu và kinh nghiệm thực tiễn, từ đó hoàn thiện chính sách.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Cho Chính Sách

Cần có các biện pháp hỗ trợ từ nhà nước để mở rộng địa bàn thí điểm và nâng cao nhận thức của người dân về dịch vụ thừa phát lại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH CHƯƠNG TRÌNH GIẢNG DẠY KINH TẾ FULBRIGHT ---W X--- NGUYỄN THỊ VÂN ANH CHÍNH SÁCH THÍ ĐIỂM CHẾ ĐỊNH THỪA PHÁT LẠI TẠI TP. HỒ CHÍ MINH – THỰC TRẠNG VÀ KIẾN NGHỊ LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Chuyên ngành: Chính sách công Mã số: 603.114 HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM DUY NGHĨA TP. Hồ Chí Minh – Năm 2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này hoàn toàn do tôi thực hiện. Các đoạn trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tôi. Luận văn này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Trường Đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh hay Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright. Thành phố Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2012 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Vân Anh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ii TÓM TẮT LUẬN VĂN Tháng 5 năm 2010, sự ra đời của 5 văn phòng thừa phát lại quận 1, quận 5, quận 8, quận Bình Thạnh và quận Tân Bình trong chương trình thí điểm chế định thừa phát lại tại thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM) đã đánh dấu giai đoạn mới của quá trình xã hội hóa dịch vụ tư pháp tại Việt Nam. Do tính chất thời sự của một chính sách xã hội hóa trong lĩnh vực tư pháp đã không áp dụng kể từ sau năm 1975, việc thí điểm chế định thừa phát lại tại TP.HCM dành được sự quan tâm của các cơ quan nhà nước, giới báo chí, giới học thuật và cộng đồng xã hội. Công cụ tìm kiếm Google với từ khóa “thí điểm thừa phát lại” đã cho tới 7. Tuy nhiên, đánh giá sơ bộ cho thấy, phần lớn những bài viết về chính sách này mới ở mức độ mô tả và bình luận. Đến nay, trong phạm vi hiểu biết của tác giả và ý kiến của một số chuyên gia, vẫn chưa có đề tài nào đánh giá cụ thể và khách quan về chế định thừa phát lại thí điểm tại TP. Sắp kết thúc thời gian thí điểm vào tháng 7 năm 2012, việc đánh giá hoạt động và những ảnh hưởng của chế định thừa phát lại càng trở nên cần thiết đối với việc phân tích và hoạch định chính sách. Đề tài không chỉ khái quát về sự hình thành và phát triển của chế định thừa phát lại tại Việt Nam mà còn đánh giá toàn diện quá trình thí điểm tại TP.HCM thông qua việc sử dụng Bộ tiêu chí OECD kết hợp với khảo sát mức độ hài lòng của khách hàng, khảo sát tình hình tổ chức – hoạt động của các văn phòng thừa phát lại và ý kiến của các chuyên gia. Kết quả cho thấy, việc thí điểm thừa phát lại tại TP.HCM đã đạt được những thành công ban đầu trong giảm áp lực đối với hoạt động của tòa án và cơ quan thi hành án dân sự cũng như hình thành kênh xác minh thông tin, tạo lập chứng cứ, góp phần bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho người dân. Nếu được sự hỗ trợ của các cơ quan nhà nước trong việc kéo dài thời gian thí điểm, mở rộng địa bàn thí điểm, hoàn thiện hệ thống pháp lý, chú trọng đến công tác đào tạo và bổ nhiệm cũng như tăng cường giới thiệu chế định thừa phát lại đến với người dân thì chính sách này sẽ đạt kết quả cao hơn nữa. Bài học từ TP.HCM cũng là kinh nghiệm cho các tỉnh thành khác trong việc áp dụng chính sách về thừa phát lại. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC VIẾT TẮT . vi DANH MỤC BẢNG BIỂU . vii DANH MỤC HÌNH VẼ .viii DANH MỤC HỘP . ix LỜI CẢM ƠN . Bối cảnh chính sách . Lý do chọn đề tài . Mục tiêu nghiên cứu . Đối tượng, phạm vi nghiên cứu . Câu hỏi nghiên cứu . Kết cấu đề tài và khung phân tích . CƠ SỞ LÝ THUYẾT, PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ NGUỒN THÔNG TIN . Một số khái niệm . Lý thuyết nền tảng và những liên hệ . Khái niệm xã hội hóa . Lý do nhà nước cần sự tham gia của tư nhân trong sứ mạng công. Xã hội hóa tư pháp và chế định thừa phát lại . Phương pháp nghiên cứu và nguồn thông tin . Tổng quan các nghiên cứu trước . SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CHẾ ĐỊNH THỪA PHÁT LẠI . 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. MÔ HÌNH TỔ CHỨC VÀ HOẠT ĐỘNG THỪA PHÁT LẠI THỰC HIỆN THÍ ĐIỂM TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH . Khái quát về hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp và nhu cầu sử dụng dịch vụ thừa phát lại tại TP. Hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp . Nhu cầu sử dụng dịch vụ thừa phát lại . Mô hình thừa phát lại thí điểm tại TP. Đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ . Cấp phép thành lập . Lập vi bằng . Xác minh điều kiện thi hành án. Trực tiếp thi hành án . Kiểm tra, giám sát . ĐÁNH GIÁ CHÍNH SÁCH THÍ ĐIỂM THỪA PHÁT LẠI TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH . Tổng quan về tiêu chí đánh giá. Đánh giá thí điểm . Tiêu chí “Phục vụ các mục tiêu chính sách’’. Tiêu chí “Nền tảng pháp lý và kinh nghiệm hợp lý” . Tiêu chí “Lợi ích - chi phí và phân bổ tác động” . 35 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Tiêu chí “Khuyến khích đổi mới” . Tiêu chí “Thống nhất với các quy định và chính sách khác” . Tiêu chí “Phù hợp với các nguyên lý cạnh tranh, thương mại và thúc đẩy đầu tư” . KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VÀ KIẾN NGHỊ CHÍNH SÁCH. Kinh nghiệm tổ chức và hoạt động của thừa phát lại tại một số nước . Sự chuyển giao công việc và vai trò giám sát của nhà nước . Hoạt động tiêu biểu của thừa phát lại tại một số nước . Đào tạo và bổ nhiệm thừa phát lại . Kiến nghị chính sách . Kéo dài thời gian và mở rộng địa bàn thí điểm . Giúp người dân nhận biết và sử dụng dịch vụ của thừa phát lại . Rà soát pháp luật hiện hành liên quan đến thừa phát lại và có những quy định phù hợp . Chú trọng đến công tác đào tạo và thủ tục bổ nhiệm . Tính khả thi của những kiến nghị chính sách . Hạn chế của nghiên cứu. 47 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vi DANH MỤC VIẾT TẮT KT: kinh tế TP.HCM: thành phố Hồ Chí Minh TPL: thừa phát lại UBND: ủy ban nhân dân XH: xã hội XHH: xã hội hóa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 2. Số lượng vụ việc thi hành án dân sự . Số lượng văn bản cần tống đạt của hệ thống tòa án TP. Số lượng văn bản cần tống đạt của các cơ quan thi hành án tại TP. Kết quả đào tạo, bồi dưỡng về thừa phát lại . Chi phí tống đạt văn bản . Kết quả hoạt động của các văn phòng thừa phát lại . Hệ thống văn bản của nhà nước về chế định thừa phát lại . Những quy định chưa thống nhất về cùng lĩnh vực xác minh thi hành án . 38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] viii DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1. Mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và áp lực đối với tòa án . Kết cấu đề tài và khung phân tích . Phạm vi và sức mạnh của nhà nước . “Cây quyết định” cho sự can thiệp của chính quyền. Chức danh thừa phát lại qua các thời kỳ . Quy trình xét xử vụ án ở Việt Nam . Hệ thống tòa án tại TP. Số lượng việc phải thi hành của cơ quan thi hành án TP. Hệ thống đào tạo, bồi dưỡng thừa phát lại . Quy trình bổ nhiệm thừa phát lại . Tình hình bổ nhiệm thừa phát lại . Quy trình lập vi bằng. Các lĩnh vực xác minh điều kiện thi hành án . Quy trình thi hành án. Bộ tiêu chí OECD về đánh giá chính sách . Những lĩnh vực chủ yếu khách hàng sử dụng tại văn phòng thừa phát lại . Nhu cầu sử dụng và đánh giá của khách hàng về dịch vụ thừa phát lại . Mức độ thường xuyên trong việc sử dụng dịch vụ thừa phát lại . Trình độ học vấn của nhân viên văn phòng thừa phát lại . Kinh nghiệm công tác trong ngành pháp luật của nhân viên thừa phát lại . Mức độ hài lòng của khách hàng đối với dịch vụ thừa phát lại . Đánh giá của khách hàng về phí dịch vụ. Quy trình thi hành án của thừa phát lại tại Hồng Kông . 42 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] ix DANH MỤC HỘP Hộp 4. Vụ cưỡng chế thi hành án đầu tiên của văn phòng Thừa phát lại Tân Bình . Các tiêu chí của Bộ tiêu chí OECD để đánh giá chính sách . 31 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] x LỜI CẢM ƠN Tôi xin chân thành cảm ơn quý thầy cô tại Chương trình Giảng dạy Kinh tế Fulbright đã tận tình giảng dạy những kiến thức quý báu và truyền nhiều cảm hứng cho tôi trong quá trình gần 2 năm học tập và nghiên cứu tại Trường. Tôi cũng xin cảm ơn các cô chú, anh chị nhân viên của Trường đã hỗ trợ tôi những điều kiện và môi trường học tập tốt nhất. Đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến Phó Giáo sư - Tiến sỹ Phạm Duy Nghĩa – người đã trực tiếp hướng dẫn, động viên và khích lệ tôi trong quá trình làm luận văn. Luận văn này không thể hoàn thành nếu thiếu sự chỉ dẫn tận tình và những góp ý quý báu của Thầy. Tôi xin cảm ơn các anh chị lớp MPP3, những người bạn thân thiết và gia đình tôi đã luôn ủng hộ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài này. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 CHƯƠNG 1. Bối cảnh chính sách Trong thời kỳ kinh tế (KT) kế hoạch hóa tập trung của Việt Nam, Nhà nước giữ vai trò chủ đạo và chi phối mọi hoạt động kinh tế - xã hội (KT – XH). Từ khi đổi mới, nhất là những năm 90 của thế kỷ 20, quan niệm nhà nước cung cấp mọi hàng hóa, dịch vụ dần thay đổi. Ngay trong lĩnh vực KT, khu vực tư nhân cũng đã có những đóng góp lớn vào sự phát triển của đất nước.