Luận văn thạc sĩ vnua đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện gia lâm thành phố hà nội

Luận văn thạc sĩ vnua phân tích thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm, Hà Nội.

• Tác giả: Lê Việt Hà
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Đăng
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Đánh Giá Tình Hình Thực Thi Chính Sách Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng Trên Đất Lúa Ở Huyện Gia Lâm, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục sơ đồ, biểu đồ
• 1.6. Trích yếu luận văn
• 1.7. Thesis abstract
• 1.8. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.9. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.9.1. Mục tiêu chung
• 1.9.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.10. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.10.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.11. Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 1.11.1. Cơ sở lý luận về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 1.11.1.1. Một số khái niệm
• 1.11.2. Nội dung nghiên cứu thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 1.11.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 1.11.4. Cơ sở thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa
• 1.11.4.1. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên thế giới
• 1.11.4.2. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của một số địa phương trong nước
• 1.12. Bài học kinh nghiệm cho việc hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.13. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu
• 1.13.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.13.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.13.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội
• 1.13.1.3. Cơ sở hạ tầng
• 1.13.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.13.2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.13.2.2. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu
• 1.13.2.3. Hệ thống chỉ tiêu
• 1.14. Kết quả nghiên cứu và thảo luận
• 1.14.1. Thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.14.1.1. Thực trạng cụ thể hóa chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.14.1.2. Công tác lập kế hoạch triển khai thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.14.1.3. Huy động nguồn lực thực thi chính sách
• 1.14.1.4. Công tác thông tin tuyên truyền phổ biến chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.14.1.5. Công tác phân công thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng
• 1.14.1.6. Giám sát, đánh giá việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn
• 1.14.2. Kết quả thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.14.3. Một số tồn tại, khó khăn trong việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng của các hộ điều tra
• 1.14.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng
• 1.14.4.1. Nhận thức, trình độ văn hóa của các hộ dân
• 1.14.4.2. Năng lực của cán bộ thực hiện chính sách
• 1.14.4.3. Sự quan tâm của chính quyền địa phương
• 1.14.4.4. Nguồn ngân sách cho thực hiện chính sách
• 1.15. Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quá trình triển khai thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.15.1. Một số giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm
• 1.16. Kết luận và kiến nghị
• 1.16.1. Đối với Nhà nước
• 1.16.2. Đối với hộ nông dân
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Chính Sách Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng Tại Huyện Gia Lâm

Chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm, Hà Nội, đã được triển khai nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất và đảm bảo an ninh lương thực. Huyện Gia Lâm, với vị trí địa lý thuận lợi, đã có nhiều chính sách hỗ trợ nông dân trong việc chuyển đổi cây trồng. Việc này không chỉ giúp tăng thu nhập cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp địa phương.

1.1. Tình Hình Thực Thi Chính Sách Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã được cụ thể hóa qua nhiều quyết định và quy định của chính quyền địa phương. Các mô hình chuyển đổi đã được phê duyệt và thực hiện, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân.

1.2. Mục Tiêu Của Chính Sách Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Mục tiêu chính của chính sách này là nâng cao hiệu quả sử dụng đất, duy trì quỹ đất trồng lúa, và tăng thu nhập cho người dân. Điều này không chỉ giúp cải thiện đời sống mà còn đảm bảo an ninh lương thực quốc gia.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Việc Thực Thi Chính Sách

Mặc dù chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức trong quá trình thực thi. Những khó khăn này bao gồm nhận thức của người dân, năng lực của cán bộ thực hiện chính sách, và sự quan tâm của chính quyền địa phương.

2.1. Nhận Thức Của Người Dân Về Chính Sách

Nhiều nông dân vẫn chưa hiểu rõ về lợi ích của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, dẫn đến việc chậm trễ trong việc áp dụng các mô hình mới. Cần có các chương trình tuyên truyền để nâng cao nhận thức.

2.2. Năng Lực Cán Bộ Thực Hiện Chính Sách

Năng lực của cán bộ thực hiện chính sách cũng là một yếu tố quan trọng. Việc thiếu hụt kiến thức và kỹ năng cần thiết có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Chính Sách Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Để đánh giá hiệu quả của chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học. Việc thu thập và phân tích dữ liệu từ thực địa sẽ giúp xác định được những yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chính sách.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Sử dụng các phương pháp khảo sát, phỏng vấn và thu thập số liệu từ các hộ nông dân để có cái nhìn tổng quan về tình hình thực thi chính sách.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Để Đánh Giá Hiệu Quả

Phân tích dữ liệu thu thập được sẽ giúp đánh giá được mức độ thành công của chính sách và những vấn đề cần khắc phục trong quá trình thực hiện.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chính Sách Chuyển Đổi Cơ Cấu Cây Trồng

Chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã được áp dụng thực tiễn tại huyện Gia Lâm, với nhiều mô hình thành công. Những mô hình này không chỉ giúp tăng thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp.

4.1. Các Mô Hình Thành Công Trong Chuyển Đổi Cây Trồng

Nhiều mô hình chuyển đổi cây trồng đã được triển khai thành công, như trồng cây ăn quả, rau màu, và cây giống, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông dân.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Chính Sách

Kết quả từ việc thực thi chính sách đã cho thấy sự gia tăng đáng kể về thu nhập của người dân, đồng thời cải thiện chất lượng cuộc sống và bảo vệ môi trường.

V. Kết Luận Và Đề Xuất Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm đã đạt được nhiều thành công. Tuy nhiên, cần có những giải pháp cụ thể để hoàn thiện hơn nữa quá trình thực thi chính sách.

5.1. Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Chính Sách

Cần hoàn thiện bộ máy thực thi chính sách, nâng cao năng lực cán bộ, và tăng cường công tác tuyên truyền để người dân hiểu rõ hơn về lợi ích của việc chuyển đổi cây trồng.

5.2. Hướng Tới Tương Lai Bền Vững

Định hướng phát triển bền vững trong nông nghiệp cần được chú trọng, nhằm đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao đời sống cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất lúa gạo luôn giữ vai trò rường cột đối với an ninh lương thực quốc gia, với diện tích canh tác lúa cả nước năm 2014 ước đạt 7,8 triệu ha và tổng sản lượng đạt 44,84 triệu tấn. Mặc dù sản lượng không ngừng gia tăng, giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích trồng lúa vẫn ở mức thấp, khiến thu nhập của người nông dân bấp bênh trước những biến động khó lường của thị trường nông sản quốc tế. Tại huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội – địa bàn cửa ngõ phía Đông Bắc Thủ đô với tổng diện tích tự nhiên 114,79 km2 và đang trong tiến trình đô thị hóa mạnh mẽ, diện tích đất nông nghiệp năm 2015 chiếm 8.057,62 ha, trong đó đất chuyên trồng lúa là 3.260,52 ha (chiếm 27,94% diện tích tự nhiên). Bài toán đặt ra cho chính quyền địa phương là làm thế nào vừa duy trì hiệu quả sử dụng đất, vừa nâng cao thu nhập cho cư dân nông thôn.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Lê Việt Hà (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) dưới sự hướng dẫn của TS. Nguyễn Viết Đăng đã đi sâu phân tích đề tài "Đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội". Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng triển khai các văn bản chính sách chuyển đổi đất lúa kém hiệu quả sang các mô hình cây trồng có giá trị kinh tế cao, đồng thời đề xuất 05 nhóm giải pháp mang tính chiến lược. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quỹ đất nông nghiệp giao theo Nghị định 64/CP tại 3 địa bàn đại diện gồm thị trấn Trâu Quỳ, xã Đa Tốn và xã Dương Quang trong giai đoạn 2013-2015. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc hoàn thiện cơ chế quản trị công, cung cấp cơ sở khoa học để đẩy mạnh chuyển đổi 505 ha diện tích cây trồng và nhân rộng 201 mô hình sản xuất nông nghiệp hàng hóa giá trị cao.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý kinh tế công và lý thuyết chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp hiện đại. Trọng tâm của khung phân tích là lý thuyết chu trình chính sách công, tiếp cận toàn diện quá trình thực thi từ khâu cụ thể hóa văn bản, tổ chức bộ máy, huy động nguồn lực tài chính, truyền thông phổ biến đến giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng lý thuyết hệ thống nông nghiệp và lý thuyết phân vùng kinh tế nông nghiệp của các chuyên gia đầu ngành nhằm luận giải quy luật phá vỡ thế độc canh, đa dạng hóa cây trồng để khai thác tối đa lợi thế so sánh về thổ nhưỡng, khí hậu và nhu cầu tiêu thụ của thị trường đô thị.

Luận văn chuẩn hóa 4 khái niệm nền tảng:

• Chính sách nông nghiệp: Tổng thể các công cụ kinh tế và pháp lý do Nhà nước ban hành nhằm tác động vào quá trình sản xuất nông nghiệp trong thời hạn xác định.
• Cơ cấu cây trồng: Thành phần và tỷ lệ phân bố các loài giống cây trồng trong một không gian địa lý nhất định nhằm đáp ứng tối ưu nhu cầu xã hội.
• Chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa: Quá trình thay đổi tỷ lệ diện tích gieo trồng từ độc canh lúa sang trồng rau màu, hoa, cây cảnh hoặc cây ăn quả có năng suất và giá trị thương phẩm cao hơn.
• Thực thi chính sách: Tập hợp các hành động có tổ chức của hệ thống chính quyền các cấp nhằm chuyển hóa mục tiêu của các văn bản như Nghị định 42/2012/NĐ-CP, Thông tư 47/2013/TT-BNNPTNT và Quyết định 700/QĐ-UBND của UBND huyện Gia Lâm vào đời sống sản xuất thực tế.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp linh hoạt giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để bảo đảm tính khách quan và khoa học của dữ liệu:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập toàn diện các báo cáo thống kê đất đai, niên giám thống kê và báo cáo kinh tế - xã hội của UBND huyện Gia Lâm, Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện giai đoạn 2013-2015.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Tiến hành khảo sát thực địa trong năm 2015 với cỡ mẫu gồm 90 hộ nông dân trực tiếp tham gia chuyển đổi và 30 cán bộ chuyên trách quản lý nông nghiệp cấp huyện, xã, thị trấn.
• Phương pháp chọn mẫu: Áp dụng phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên tại 3 địa bàn đại diện: thị trấn Trâu Quỳ (đặc trưng vùng ven đô phát triển hoa, cây giống), xã Đa Tốn (vùng chuyển đổi rau màu và cây ăn quả tập trung) và xã Dương Quang (vùng thuần nông đang bước đầu chuyển đổi). Cỡ mẫu này bảo đảm độ tin cậy và phản ánh đầy đủ các phân khúc địa hình canh tác.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh số tương đối - số tuyệt đối và phân tích ma trận điểm mạnh - điểm yếu - cơ hội - thách thức (SWOT). Việc lựa chọn các phương pháp này cho phép đánh giá chính xác biến động tăng trưởng giá trị sản xuất, đo lường mức độ tiếp cận chính sách và chỉ ra nguyên nhân gốc rễ của các rào cản thể chế tại địa phương. Toàn bộ quá trình nghiên cứu được thực hiện từ tháng 3 năm 2015 đến tháng 5 năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công tác thể chế hóa và triển khai quy hoạch chuyển đổi đất lúa tại huyện Gia Lâm đã đạt được những con số ấn tượng. Cụ thể hóa Quyết định số 700/QĐ-UBND ngày 04/12/2008 của UBND huyện, toàn địa bàn đã chuyển đổi thành công 505 ha đất lúa kém hiệu quả sang các loại cây trồng kinh tế cao, trong đó 190,3 ha thuộc đất giao theo Nghị định 64/CP và 314,7 ha thuộc quỹ đất nông nghiệp do xã quản lý, đồng thời phê duyệt thành công 201 phương án kinh tế hộ và trang trại chuyên canh.

Thứ hai, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng đã tạo ra bước đột phá về giá trị sản xuất nông nghiệp trên địa bàn. Giá trị sản xuất bình quân trên mỗi hộ nông nghiệp đã tăng trưởng liên tục từ 30,04 triệu đồng năm 2013 lên 33,17 triệu đồng năm 2014 và đạt 35,22 triệu đồng năm 2015, tương ứng với tốc độ tăng trưởng bình quân 8,3% mỗi năm. Năng suất và lợi nhuận từ các mô hình chuyên canh hoa, cây giống tại Trâu Quỳ và rau an toàn tại Đa Tốn cao gấp 2 đến 3 lần so với canh tác lúa truyền thống.

Thứ ba, khảo sát thực tế ghi nhận sự chênh lệch lớn giữa nhận thức và khả năng tiếp cận nguồn lực của nông dân. Dù hơn 75% số hộ tham gia khảo sát nhận thức rõ hiệu quả kinh tế vượt trội của việc chuyển dịch cây trồng, tỷ lệ hộ tiếp cận được nguồn vốn tín dụng ưu đãi chỉ đạt dưới 35% do các vướng mắc về tài sản bảo đảm và hạn mức cho vay phục vụ cải tạo mặt bằng đất lúa.

Thứ tư, tình trạng xuống cấp nghiêm trọng của hạ tầng kỹ thuật đang là điểm nghẽn lớn nhất. Tổng chiều dài kênh mương phục vụ sản xuất do các xã quản lý là 354,93 km nhưng chỉ mới kiên cố hóa được 94,91 km (đạt tỷ lệ khiêm tốn 26,74%), còn lại tới 244,31 km là mương đất (chiếm 73,26%). Đồng thời, trong 47 trạm bơm tưới hiện có thì có tới 39 trạm đã xuống cấp và 38 trạm cần được nâng cấp khẩn cấp để đáp ứng yêu cầu tưới tiêu cho các loại cây màu nhạy cảm với ngập úng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi mang lại thành công bước đầu là sự vào cuộc chỉ đạo sát sao của Huyện ủy và UBND huyện Gia Lâm, cùng sự phân công nhiệm vụ rõ ràng giữa Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên và Môi trường và UBND các xã. Các dữ liệu về diện tích và hiệu quả kinh tế có thể được trình bày trực quan thông qua biểu đồ cơ cấu chuyển dịch đất trồng trọt qua các năm kết hợp bảng so sánh doanh thu trên từng héc-ta giữa lúa và hoa màu.

Khi đối chiếu với các mô hình chuyển đổi thành công trên cả nước như huyện Bố Trạch (Quảng Bình) với mô hình dưa hấu đạt trên 100 triệu đồng/ha, huyện Quảng Điền (Thừa Thiên Huế) đạt doanh thu 100 đến 200 triệu đồng/ha từ rau má và hoa, hay tỉnh Vĩnh Long đạt tỷ lệ lợi nhuận hoa màu trên đất lúa từ 78% đến 116%, Gia Lâm sở hữu lợi thế vượt trội nhờ vị trí tiếp giáp trung tâm Hà Nội với nhu cầu tiêu thụ nông sản tươi sống khổng lồ.

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng làm rõ những hạn chế mang tính hệ thống: hạ tầng giao thông nội đồng còn 469,97 km đường đất hoặc cấp phối (chiếm 51,58% tổng chiều dài 911,05 km đường giao thông nông thôn), gây khó khăn cho việc đưa cơ giới hóa vào đồng ruộng và vận chuyển hàng hóa. Mối liên kết 4 nhà giữa doanh nghiệp, nhà khoa học, nhà nước và nông dân còn lỏng lẻo, khiến nông sản chủ yếu tiêu thụ qua thương lái trung gian, làm giảm từ 15% đến 20% biên lợi nhuận thực tế của người sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện tổ chức bộ máy và quy trình thẩm định phương án chuyển đổi: UBND huyện Gia Lâm cần rà soát, cắt giảm 30% thời gian xử lý thủ tục hành chính phê duyệt phương án chuyển đổi đất lúa theo Quyết định 700/QĐ-UBND trong giai đoạn 2016-2018; quy định rõ ràng trách nhiệm phối hợp liên ngành giữa Phòng Kinh tế và Phòng Tài nguyên và Môi trường nhằm xóa bỏ tình trạng đùn đẩy hồ sơ.

Thứ hai, tập trung nguồn vốn đầu tư nâng cấp hạ tầng thủy lợi và giao thông nội đồng: UBND huyện cùng Phòng Tài chính - Kế hoạch ưu tiên phân bổ ngân sách giai đoạn 2016-2020 để kiên cố hóa thêm 50 km kênh mương nội đồng (nâng tỷ lệ kiên cố hóa từ 26,74% lên trên 40%), đồng thời tiến hành nâng cấp, sửa chữa 39 trạm bơm tưới đang xuống cấp, bảo đảm chủ động tưới tiêu cho 100% diện tích đã chuyển đổi.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ thực thi cơ sở: Phòng Kinh tế huyện chủ trì tổ chức định kỳ 12 lớp đào tạo, tập huấn nghiệp vụ mỗi năm cho 100% cán bộ nông nghiệp xã, thị trấn và ban quản lý thôn về kỹ năng lập quy hoạch vùng sản xuất, hướng dẫn kỹ thuật canh tác an toàn và quản lý hợp đồng kinh tế.

Thứ tư, mở rộng cơ chế tiếp cận tín dụng ưu đãi cho các hộ nông dân: Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn chi nhánh Gia Lâm phối hợp chặt chẽ với Hội Nông dân huyện đơn giản hóa thủ tục thế chấp tài sản trên đất chuyển đổi, nâng tỷ lệ hộ dân tiếp cận được vốn vay ưu đãi từ mức dưới 35% lên tối thiểu 70% vào năm 2018 với hạn mức tín dụng tăng thêm 50%.

Thứ năm, đẩy mạnh liên kết chuỗi giá trị và xúc tiến thương mại nông sản: Huyện cần xây dựng cơ chế khuyến khích các doanh nghiệp bao tiêu nông sản ký kết hợp đồng trực tiếp với các hợp tác xã tại Trâu Quỳ, Đa Tốn và Dương Quang, bảo đảm bao tiêu tối thiểu 60% sản lượng rau an toàn, hoa cây cảnh đạt tiêu chuẩn chất lượng cung cấp cho hệ thống siêu thị trên địa bàn Hà Nội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách nông nghiệp: Cung cấp khung phân tích thực chứng và bài học kinh nghiệm thực tiễn để xây dựng quy hoạch nông nghiệp ven đô, hoàn thiện cơ chế quản lý đất đai và triển khai hiệu quả các văn bản quy phạm pháp luật tại cấp quận, huyện.
• Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý thuyết chuẩn mực về chu trình thực thi chính sách, phương pháp thiết kế mẫu khảo sát thực địa và hệ thống chỉ tiêu phân tích kinh tế vi mô trong nông nghiệp.
• Ban quản trị hợp tác xã nông nghiệp và doanh nghiệp kinh doanh nông sản: Tham khảo các mô hình chuyển đổi thực tế với quy mô 505 ha, nắm bắt cơ cấu cây trồng có tiềm năng sinh lời cao để xây dựng kế hoạch liên kết sản xuất và tiêu thụ nông sản khép kín.
• Chủ hộ nông dân và chủ trang trại canh tác nông nghiệp: Hiểu rõ quy trình pháp lý, điều kiện kỹ thuật khi thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng theo quy định của địa phương, từ đó chủ động tiếp cận nguồn vốn ưu đãi và kỹ thuật canh tác hiện đại.

Câu hỏi thường gặp

• Mục tiêu chính của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm là gì? Mục tiêu cốt lõi là tối ưu hóa hiệu quả sử dụng 3.260,52 ha đất lúa, chuyển các chân ruộng kém hiệu quả sang trồng hoa, cây giống, cây ăn quả và rau an toàn nhằm nâng giá trị sản xuất bình quân mỗi hộ từ 30,04 triệu đồng lên trên 35,22 triệu đồng/năm, vừa nâng cao thu nhập vừa giữ vững an ninh lương thực.

• Căn cứ pháp lý chủ yếu nào điều chỉnh hoạt động chuyển đổi cây trồng tại địa phương? Hoạt động chuyển đổi được điều chỉnh bởi Nghị định 42/2012/NĐ-CP của Chính phủ, Thông tư 47/2013/TT-BNNPTNT của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, và cụ thể nhất tại địa bàn là Quyết định số 700/QĐ-UBND ngày 04/12/2008 của UBND huyện Gia Lâm ban hành quy định chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi và phát triển kinh tế trang trại.

• Quy mô chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa tại huyện Gia Lâm đạt kết quả thế nào? Tính đến giai đoạn khảo sát, toàn huyện đã chuyển đổi được 505 ha đất lúa sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn (gồm 190,3 ha đất giao theo Nghị định 64/CP và 314,7 ha đất công ích) với 201 phương án sản xuất tập trung được phê duyệt, hình thành nên các vùng chuyên canh hoa, cây giống tại Trâu Quỳ và rau an toàn tại Đa Tốn.

• Rào cản lớn nhất trong quá trình thực thi chính sách chuyển đổi tại địa bàn là gì? Rào cản lớn nhất nằm ở hạ tầng thủy lợi và giao thông xuống cấp khi 73,26% kênh mương (244,31 km) vẫn là mương đất, 39 trên 47 trạm bơm tưới cần tu bổ, kết hợp với việc tiếp cận nguồn vốn vay ngân hàng của các hộ dân còn thấp khi tỷ lệ vay thành công chưa tới 35%.

• Luận văn đưa ra giải pháp trọng tâm nào để tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và nguồn vốn? Luận văn đề xuất huy động vốn ngân sách giai đoạn 2016-2020 để nâng tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương lên trên 40%, sửa chữa 39 trạm bơm, đồng thời kiến nghị ngành ngân hàng nới lỏng điều kiện thế chấp để đưa tỷ lệ hộ tiếp cận vốn vay ưu đãi đạt tối thiểu 70% với hạn mức tăng thêm 50%.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thực thi chính sách chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp tại vùng ven đô thị hóa.
• Phân tích thực chứng kết quả chuyển đổi 505 ha đất lúa kém hiệu quả sang 201 phương án trang trại, làm gia tăng giá trị sản xuất hộ nông nghiệp lên 35,22 triệu đồng/năm tại Gia Lâm.
• Chỉ rõ 4 yếu tố tác động then chốt đến hiệu lực chính sách gồm nhận thức nông dân, năng lực cán bộ, sự chỉ đạo của chính quyền và nguồn lực tài chính.
• Đề xuất lộ trình 5 nhóm giải pháp đồng bộ về tinh giản thủ tục, kiên cố hóa hạ tầng, đào tạo cán bộ, mở rộng vốn vay và liên kết thị trường cho giai đoạn 2016-2020.
• Đóng góp nguồn tư liệu học thuật và thực tiễn giá trị cao cho các cơ quan quản lý nhà nước và viện nghiên cứu kinh tế nông nghiệp.

Quý độc giả, các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm đến mô hình quản lý kinh tế nông nghiệp đô thị hóa hãy tham khảo chi tiết công trình luận văn này để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ VIỆT HÀ ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH THỰC THI CHÍNH SÁCH CHUYỂN ĐỔI CƠ CẤU CÂY TRỒNG TRÊN ĐẤT LÚA Ở HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Viết Đăng NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Việt Hà i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới TS. Nguyễn Viết Đăng đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kinh tế nông nghiệp và chính sách, Khoa Kinh tế & Phát triển nông thôn – Học viện Nông Nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức của UBND huyện Gia Lâm, Phòng Kinh tế, Phòng Tài nguyên & Môi truờng huyện, UBND Thị trấn Trâu Quỳ, UBND xã Đa Tốn và UBND xã Dương Quang đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Lê Việt Hà ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.

vi Danh mục bảng .vii Danh mục sơ đồ, biểu đồ .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.

Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Cơ sở lý luận về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Một số khái niệm.

Nội dung nghiên cứu thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực thi chinh sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Cơ sở thực tiễn về thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa. Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng ở trên thế giới.

Tình hình thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của một số địa phương trong nước. 22 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bài học kinh nghiệm cho việc hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu.

Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Cơ sở hạ tầng.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp phân tích và xử lý số liệu. Hệ thống chỉ tiêu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Thực trạng cụ thể hóa chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Công tác lập kế hoạch triển khai thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm.

Huy động nguồn lực thực thi chính sách. Công tác thông tin tuyên truyền phổ biến chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Công tác phân công thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Giám sát, đánh giá việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên địa bàn.

Kết quảthực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Một số tồn tại, khó khăn trong việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của các hộ điều tra. Các yếu tố ảnh hưởng tới việc thực thi chính sáchchuyển đổi cơ cấu cây trồng. Nhận thức, trình độ văn hóa của các hộ dân.

Năng lực của cán bộ thực hiện chính sách. 66 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Sự quan tâm của chính quyền địa phương. Nguồn ngân sách cho thực hiện chính sách.

Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện quá trình triển khai thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện gia lâm. Một số giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Kết luận và kiến nghị. Đối với Nhà nước.

Đối với hộ nông dân. 76 Tài liệu tham khảo. 79 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt BGĐ Ban giám đốc CBCC Cán bộ công chức CC Cơ cấu CP Chính phủ HĐND Hội đồng nhân dân HTX Hợp tác xã KTNN Kinh tế nông nghiệp NNPTNT Nông nghiệp phát triển nông thôn NĐ Nghị Định QĐ Quyết định SL Số lượng TKĐĐ Thống kê đất đai TT Thông tư UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình đất đai của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013 - 2015.

Tình hình dân số, lao động của huyện Gia Lâm giai đoạn 2013- 2015. Giá trị sản xuất các ngành kinh tế trên địa bàn huyện Gia Lâm giai đoạn 2013-2015. Số lượng cán bộ huyện, xã, thị trấn điều tra. Tình hình đăng ký chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của các hộ điều tra.

Đánh giá của hộ dân về tình hình triển khai thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Đánh giá của cán bộ về công tác lập kế hoạch chuyển đổi cơ cấucây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Tình hình nhận biết chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trênđất lúa của các hộ nông dân được điều tra. Đánh giá của cán bộ về công tác phân công thực hiện chính sách.

Thực trạng về trình độ cán bộ các cấp của huyện năm 2015. Đánh giá của cán bộ về giám sát đánh giá thực thi chính sách. Diện tích và cơ cấu diện tích đất một số cây trồng tại huyện Gia Lâm năm 2013 – 2015. Mục đích chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa trong các hộ điều tra.

Diện tích đất lúa đã chuyển đổi của các hộ điều tra. Kết quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Đánh giá về kết quả chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa của các hộ điều tra. Khó khăn của hộ điều tra khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

Đánh giá của hộ về tình hình hỗ trợ vay vốn. Trình độ học vấn của các chủ hộ điều tra. Trình độ học vấn của cán bộ thực hiện chính sách. 67 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 4.

Bộ máy chỉ đạo thực hiện chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm. Cơ cấu diện tích một số cây trồng trên địa bàn huyện Gia Lâm 2013. Cơ cấu diện tích một số cây trồng trên địa bàn huyện Gia Lâm 2015. 56 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Việt Hà Tên luận văn:“Đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”.

Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Những năm trở lại đây, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa nhằm mục tiêu vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất, vừa duy trì được quỹ đất trồng lúa, đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, tăng thu nhập cho người dân, góp phần xóa đói giảm nghèo, ổn định chính trị xã hội, bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu. Nằm trong xu thế phát triển chung của cả nước, trong những năm gần đây việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng của huyện Gia Lâm đã có nhiều chuyển biến tích cực, để nâng cao hiệu suất sử dụng đất, cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Gia Lâm đã có các chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa, thay thế những cây trồng có giá trị thấp bằng những cây trồng có giá trị cao hơn trên đất trồng lúa. Để góp phần đánh giá hiệu quả của việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất trồng lúa cần nghiên cứu thực tế, đồng thời tìm ra hướng phát triển và giải pháp cụ thể. Xuất phát từ thực tiễn trên tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá tình hình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội”.

Xuất phát từ mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng việc thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa để đề xuất các giải pháp hoàn thiện quá trình thực thi chính sách chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất lúa ở huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.