HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TRỊNH THỊ HỒNG ĐÁNH GIÁ HIỆN TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT CHẤT LƯỢNG NƯỚC NUÔI TÔM TẠI HUYỆN TĨNH GIA, TỈNH THANH HÓA Chuyên ngành: Khoa học môi trường Mã số: 60 44 03 01 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hoàng Thái Đại NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khác quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trịnh Thị Hồng i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Hoàng Thái Đại đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Khoa Môi trường - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ công chức, viên chức Đoàn Mỏ - Địa chất - Sở tài nguyên và Môi trường Thanh Hóa đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Trịnh Thị Hồng ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Danh mục các chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
ix Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Giả thuyết khoa học. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Thực trạng về hoạt động nuôi tôm tại việt nam.
Về tình hình sản xuất giống. Các hình thức nuôi. Diện tích, sản lượng. Các vấn đề tồn tại trong ngành nuôi tôm tại Việt Nam.
Thực trạng nuôi tôm tại thanh hóa. Về tình hình sản xuất giống. Các hình thức nuôi. Diện tích, sản lượng.
Cơ sở hạ tầng. Các vấn đề tồn tại trong nuôi tôm tại tỉnh Thanh Hóa. Tổng quan về đặc tính sinh học của tôm và chất lượng nước nuôi tôm. Đặc tính sinh học của tôm.
Yêu cầu về chất lượng nước nuôi tôm. Nguyên nhân dẫn tới sự suy thoái chất lượng nước nuôi tôm. 12 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ảnh hưởng của chất lượng nước ao nuôi đến môi trường xung quanh và chất lượng tôm.
Các giải pháp kiểm soát chất lượng nước hiện nay. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Đánh giá tình hình nuôi tôm trên địa bàn huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Hiện trạng chất lượng nước nuôi tôm tại xã Thanh Thủy, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa.
Đề xuất các giải pháp kiểm soát chất lượng nước nuôi tôm tại xã Thanh Thủy, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp. Phương pháp khảo sát thực địa và điều tra phỏng vấn.
Phương pháp lấy mẫu, bảo quản và phân tích mẫu. Phương pháp so sánh và đánh giá. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả và thảo luận.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện tĩnh gia, tỉnh thanh hóa. Đặc điểm tự nhiên. Đặc điểm kinh tế - xã hội. Tình hình nuôi tôm tại huyện tĩnh gia.
Tình hình nuôi tôm tại xã thanh thủy. Diễn biến diện tích nuôi tôm tại xã Thanh Thủy trong những năm gần đây. Nguồn nước cấp. Cơ sở hạ tầng.
Diện tích, đối tượng, thời gian nuôi và nguồn cung cấp giống. Thức ăn và hóa chất sử dụng. Quy trình nuôi tôm. 51 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Các biện pháp kiểm soát chất lượng nước hiện đang được sử dụng tại khu vực nghiên cứu. Hiện trạng chất lượng nước nuôi tôm tại xã thanh thủy, huyện tĩnh gia, tỉnh thanh hóa. Hiện trạng chất lượng nước cấp cho khu vực nuôi tôm. Kết quả chất lượng nước ao nuôi.
Chất lượng nước thải. Đề xuất một số giải pháp kiểm soát chất lượng nước nuôi tôm tại huyện tĩnh gia. Kết luận và kiến nghị. 78 Tài liệu tham khảo.
83 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BĐKH : Biến đổi khí hậu BNNPTNT : Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn BTCT : Bê tông cốt thép BTNMT : Bộ Tài nguyên và Môi trường BVMT : Bảo vệ môi trường ĐTNC : Đề tài nghiên cứu HDNB : Hướng dẫn nội bộ HTX : Hợp tác xã NT : Nước thải PT : Phương trình QCCP : Quy chuẩn cho phép QCVN : Quy chuẩn Việt Nam TCCP : Tiêu chuẩn cho phép TCVN : Tiêu chuẩn Việt Nam UBND : Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG 2. Số trại sản xuất tôm giống ở Việt Nam. Sản lượng tôm giống sản xuất ở Việt Nam tính theo triệu PL15. Diện tích, sản lượng nuôi tôm ở Việt Nam giai đoạn 1990 - 2003.
Diện tích, sản lượng nuôi tôm ở Việt Nam giai đoạn 2012 - 2014. Diện tích, sản lượng nuôi tôm ở Thanh Hóa giai đoạn 2002 - 2007. Diện tích, sản lượng nuôi tôm ở Thanh Hóa giai đoạn 2012 - 2014. Chất lượng nước cấp và nước ao nuôi tôm sú và tôm chân trắng.
Tổng hợp danh sách các hộ được lựa chọn lấy mẫu và số lượng mẫu tại khu vực nuôi tôm xã Thanh Thủy, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa. Tổng hợp thời gian lấy mẫu. Tổng hợp các phương pháp phân tích mẫu nước nuôi tôm. Tổng hợp biến trình nhiệt độ trung bình qua các năm, (0C).
Tốc độ gió trung bình (m/s) khu vực nghiên cứu trong năm 2014. Tổng hợp lượng mưa, bốc hơi trung bình qua các năm. Số giờ nắng trung bình trong các năm, (giờ). Phân bố lao động theo ngành nghề tại xã Thanh Thủy năm 2014.
Hiện trạng sử dụng đất tại huyện Tĩnh Gia. Hiện trạng sử dụng đất tại xã Thanh Thủy. Diễn biến diện tích nuôi tôm tại huyện Tĩnh Gia giai đoạn 2007-2015. Diễn biến diện tích ao nuôi tôm trong những năm gần đây.
Tổng hợp kết quả điều tra, khảo sát về chất lượng cơ sở hạ tầng khu vực nghiên cứu. Tổng hợp số liệu điều tra, phỏng vấn về diện tích, đối tượng nuôi và nguồn cung cấp giống tại các hộ nuôi tôm. Thời gian nuôi tôm thẻ chân trắng tại xã Thanh Thủy năm 2015. Bảng tổng hợp thức ăn và hóa chất sử dụng.
Bảng tổng hợp các bước trong quy trình nuôi tôm. Tổng hợp các biện pháp kiểm soát chất lượng nước ao nuôi tại các hộ nuôi tôm thâm canh được lựa chọn nghiên cứu. 56 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả phân tích chất lượng nước cấp khu vực nuôi tôm thâm canh và quảng canh cải tiến.
Tổng hợp kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi thâm canh vụ 1. Tổng hợp kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi thâm canh vụ 2. Tổng hợp kết quả chất lượng nước ao nuôi quảng canh cải tiến vụ 1. Tổng hợp kết quả phân tích chất lượng nước ao nuôi quảng canh cải tiến vụ 2.
Kết quả chất lượng nước thải nuôi tôm thâm canh. 74 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH 4. Diễn biến nồng độ DO, độ mặn và pH của nước ao nuôi tôm thâm canh (Vụ 1). Diễn biến nồng độ DO, độ mặn và pH của nước ao nuôi tôm thâm canh (Vụ 2).
Diễn biến nhiệt độ và độ trong của nước ao nuôi tôm thâm canh (Vụ 1). Diễn biến nhiệt độ và độ trong của nước ao nuôi tôm thâm canh (Vụ 2). Diễn biến nồng độ NH3 và H2S của nước ao nuôi (Vụ 1). Diễn biến nồng độ NH3 và H2S của nước ao nuôi (Vụ 2).
Diễn biến nồng độ DO, độ mặn và pH của nước ao nuôi quảng canh cải tiến (Vụ 1). Diễn biến nồng độ DO, độ mặn và pH của nước ao nuôi quảng canh cải tiến (Vụ 2). Diễn biến Độ trong, nhiệt độ của nước ao nuôi. Diễn biến Độ trong, nhiệt độ của nước ao nuôi quảng canh cải tiến (Vụ 2).
Diễn biến NH3, H2 S của nước ao nuôi. Diễn biến NH3, H2 S của nước ao nuôi. 73 ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tĩnh Gia là một trong 6 huyện, thị ven biển có bờ biển dài 42 km với 3 cửa lạch và hệ thống sông ngòi khá dày đặc, bãi triều rộng lớn đã tạo nên thế mạnh để phát triển thuỷ, hải sản. Trong đó, đặc biệt là việc phát triển nghề nuôi tôm đã trở thành một ngành kinh tế quan trọng, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống cho rất nhiều hộ dân trong vùng.
Tuy nhiên, diện tích nuôi tôm của tỉnh Thanh Hóa nói chung và huyện Tĩnh Gia nói riêng trong những năm gần đây có xu hướng giảm do dịch bệnh ngày càng gia tăng, tôm chết nhiều dẫn đến năng suất thấp, gây thiệt hại nặng nề cho các hộ nuôi. Tại thời điểm nghiên cứu trên địa bàn huyện còn lại 01 xã nuôi tôm là xã Thanh Thủy. Kết quả nghiên cứu đã cho thấy có dấu hiệu của sự tác động của phương thức chăm sóc, điều kiện thời tiết và chất lượng cơ sở hạ tầng đến chất lượng nước nuôi tôm.