Đặt vấn đề Việt nam đang trong quá trình đẩy mạnh CNH – HĐH đất nước, do đó xây dựng và phát triển các khu công nghiệp tập trung là phù hợp và đúng đắn. Sự phát triển của các khu công nghiệp đóng góp đáng kể vào sự phát triển công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế: - Tạo thêm nhiều việc làm cho người lao động. - Tạo môi trường cho chuyển giao công nghệ một cách nhanh chóng. - Sản xuất nhiều hàng hoá tiêu dùng nội địa và sản phẩm xuất khẩu có tính cạnh tranh cao.
-Việc hình thành và phát triển các khu công nghiệp đã tạo điều kiện để thu hút một khối lượng lớn vốn đầu tư cho phát triển công nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội nói chung. Tuy nhiên sự phát triển mạnh mẽ của các khu công nghiệp đã gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường sống của con người. Nói rộng hơn hiện nay môi trường đang là vấn đề cấp bách tại các khu công nghiệp và khu chế xuất. Các khu công nghiệp đã gây ra nhiều ảnh hưởng xấu tới môi trường như là: Ô nhiễm môi trường nước, ô nhiễm môi trường đất, ô nhiễm tiếng ồn và ngoài ra còn ô nhiễm môi trường không khí.
Hiện nay, các vấn đề về môi trường không khí ở Việt Nam đang được quan tâm rất nhiều từ các thành phố lớn đến các vùng nông thôn thành thị. Không khí trong khí quyển mà chúng ta đang hít thở là không khí ẩm, bao gồm hỗn hợp các chất ở dạng khí có thể tích gần như không đổi và có chứa một lượng hơi nước nhất định tùy thuộc vào nhiệt độ và áp suất khí quyển. Ở điều kiện bình thường, không khí (chưa bị ô nhiễm) gồm các thành phần cơ bản: 78% Nito, 21% Ôxy, 1% Argon, và một số khí khác như CO2, Neon, Helium. Ô nhiễm môi trường đã ảnh hưởng rất nhiều tới môi trường xung quanh, tới đa dạng sinh học, làm biến đổi khí hậu và đặc biệt là ảnh hưởng tới sức 2 khỏe con người,chủ yếu là những công nhân và dân cư đang hoạt động làm việc và sinh hoạt tại khu công nghiệp hoặc xung quanh khu công nghiệp.
Xuất phát từ những vấn đề và yêu cầu thực tiễn nói trên. Việc nghiên cứu đánh giá hiện trạng chất lượng môi trường không khí tại khu công nghiệp là cần thiết. Trong khuôn khổ khóa luận tôt nghiệp. Em xin tiến hành thực hiện nghiên cứu đề tài: “Đánh giá chất lượng môi trường tại khu công nghiệp Thăng Long - Đông anh- Hà Nội”.
Mục tiêu nghiên cứu - Đánh giá hiện trạng các chất Benzen, Toluen, Ethylbenzen, Xylen trong không khí của khu công nghiệp Thăng Long – Đông Anh – Hà Nội. - Khả năng ảnh hưởng do môi trường không khí của khu công nghiệp tạo ra đối với sức khỏe của công nhân và người dân khu vực xung quanh. Yêu cầu của đề tài - Đánh giá được hiện trạng nồng độ BTEX và diễn biến của chúng tại khu công nghiệp Thăng Long – Đông Anh – Hà Nội. - Kết quả đánh giá phải chính xác.
- Các số liệu thu được phản ánh trung thực, khách quan. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa học tập và nghiên cứu khoa học - Giúp cho sinh viên nâng cao kiến thức và rút ra được những kinh nghiệm thực tế phục vụ cho công tác sau này. - Vận dụng và phát huy được kiến thức đã học và nghiên cứu.
- Có điều kiện tiếp cận được những phương pháp nghiên cứu trong thực tế. - Giúp sinh viên có thêm hiểu biết về ảnh hưởng của các loại khí thải trong sản xuất công nghiệp đến sức khỏe con người. - Là cơ sở, tài liệu cho các nghiên cứu khoa học về sau.2 Ý nghĩa trong thực tiễn - Dựa vào điều tra, đánh giá, khảo sát để thấy rõ được các tác động của khu công nghiệp đến môi trường và sức khỏe con người. - Từ đó có thể tìm ra được những biện pháp làm giảm thiểu và hạn chế các tác động này.
3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 2.1 Một số khái niệm liên quan - Ô nhiễm môi trường: là tình trạng môi trường bị ô nhiễm bởi các chất hóa học,sinh học,bức xạ tiếng ồn, gây ảnh hưởng đến sức khỏe con người và các cơ thể sống khác, ô nhiễm môi trường xảy ra là do con người và cách quản lý của con người. - Benzen là một hợp chất hữu cơ có công thức hóa học là C6H6. Benzen là một hydrocacbon thơm, trong điều kiện bình thường là một chất lỏng không màu, mùi dịu ngọt dễ chịu, dễ cháy. Benzene tan rất kém trong nước và rượu.
Benzene cũng có khả năng cháy tạo ra khí CO2 và nước, đặc biệt có sinh ra muội than. - Toluen hay còn gọi là meetylbenzen hay pheenylmetan, là một chất lỏng trong suốt, không hòa tan trong nước. Toluen là một hydrocacbon thơm được sử dụng làm dung môi rộng rãi trong khu công nghiệp. - Ethylbenzen là một hợp chất hydrocacbon thơm có công thức phân tử C8H10.
Ethylbenzen là đồng phân hydrocacbon thơm của o-xilen, m-xilen, p- xilen. Tương tự như Toluen, ethylbenzen có các phản ứng thế nhân khi có mặt bột sắt, thế nhánh khi đưa ra ngoài ánh nắng, cộng H2 khi có xúc tác niken, bị oxi hóa mạch nhánh khi đun cách thủy với dung dịch KMnO4. - Xylen là chất lỏng không màu trong suốt, có mùi thơm dễ chịu, là dung môi quan trọng trong thuốc trừ sâu, chất béo, parafil, nhựa tự nhiên và nhựa tổng hợp, là tên gọi một nhóm 3 dẫn xuất của Benzen.2 Chức năng về môi trường - Môi trường là không gian sống cho con người và thế giới sinh vật Trong cuộc sống hàng ngày, mỗi một người đều cần một không gian nhất định để phục vụ cho các hoạt động sống như: nhà ở, nơi nghỉ, nơi để sản xuất.Như vậy chức năng này đòi hỏi môi trường phải có một phạm vi không gian thích hợp cho mỗi con người. Không gian này lại đòi hỏi phải đạt 4 đủ những tiêu chuẩn nhất định về các yếu tố vật lý, hoá học, sinh học, cảnh quan và xã hội.
Yêu cầu về không gian sống của con người thay đổi tuỳ theo trình độ khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, trong việc sử dụng không gian sống và quan hệ với thế giới tự nhiên, có 2 tính chất mà con người cần chú ý là tính chất tự cân bằng (homestasis), nghĩa là khả năng của các hệ sinh thái có thể gánh chịu trong điều kiện khó khăn nhất và tính bền vững của hệ sinh thái. - Môi trường là nơi chứa đựng các nguồn tài nguyên cần thiết cho đời sống và sản xuất của con người Trong lịch sử phát triển, loài người đã trải qua nhiều giai đoạn. Bắt đầu từ khi con người biết canh tác cách đây khoảng 14-15 nghìn năm, vào thời kỳ đồ đá giữa cho đến khi phát minh ra máy hơi nước vào thế kỷ thứ XVII, đánh dấu sự khởi đầu của công cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật trong mọi lĩnh vực.
Nhu cầu của con người về các nguồn tài nguyên không ngừng tăng lên về cả số lượng, chất lượng và mức độ phức tạp theo trình độ phát triển của xã hội. - Môi trường là nơi chứa đựng các chất phế thải do con người tạo ra trong quá trình sống Trong quá trình sống, con người luôn đào thải ra các chất thải vào môi trường. Tại đây các chất thải dưới tác động của vi sinh vật và các yếu tố môi trường khác sẽ bị phân huỷ, biến đổi từ phức tạp thành đơn giản và tham gia vào hàng loạt các quá trình sinh địa hoá phức tạp. Trong thời kỳ sơ khai, khi dân số của nhân loại còn ít, chủ yếu do các quá trình phân huỷ tự nhiên làm cho chất thải sau một thời gian biến đổi nhất định lại trở lại trạng thái nguyên liệu của tự nhiên.
Sự gia tăng dân số thế giới nhanh chóng, quá trình công nghiệp hoá, đô thị hoá làm số lượng chất thải tăng lên không ngừng dẫn đến chức năng này nhiều nơi, nhiều chổ trở nên quá tải, gây ô nhiễm môi trường. Khả năng tiếp nhận và phân huỷ chất thải trong một khu vực nhất định gọi là khả năng đệm (buffer capacity) của khu vực đó. Khi lượng chất thải lớn hơn khả năng đệm, hoặc thành phần chất thải có nhiều chất độc, vi sinh vật gặp nhiều khó khăn trong quá trình phân huỷ thì chất lượng môi trường sẽ giảm và môi trường có thể bị ô nhiễm. 5 - Chức năng lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người Môi trường trái đất được xem là nơi lưu trữ và cung cấp thông tin cho con người.
Bởi vì chính môi trường trái đất là nơi: - Cung cấp sự ghi chép và lưu trữ lịch sử trái đất, lịch sử tiến hoá của vật chất và sinh vật, lịch sử xuất hiện và phát triển văn hoá của loài người. - Cung cấp các chỉ thị không gian và tạm thời mang tín chất tín hiệu và báo động sớm các hiểm hoạ đối với con người và sinh vật sống trên trái đất như phản ứng sinh lý của cơ thể sống trước khi xảy ra các tai biến tự nhiên và các hiện tượng tai biến tự nhiên, đặc biệt như bão, động đất, núi lửa. - Cung cấp và lưu giữ cho con người các nguồn gen, các loài động thực vật, các hệ sinh thái tự nhiên và nhân tạo, các vẻ đẹp, cảnh quan có giá trị thẩm mỹ để thưởng ngoạn, tôn giáo và văn hoá khác. - Bảo vệ con người và sinh vật khỏi những tác động từ bên ngoài Các thành phần trong môi trường còn có vai trò trong việc bảo vệ cho đời sống của con người và sinh vật tránh khỏi những tác động từ bên ngoài như: tầng Ozon trong khí quyển có nhiệm vụ hấp thụ và phản xạ trở lại các tia cực tím từ năng lượng mặt trời [ 8 ].3 Ảnh hưởng của ô nhiễm không khí đến sức khỏe con người và môi trường • Tác hại của BenZen - Benzen cũng như các chất hữu khác, là một trong những nhân tố quan trọng trong đời sống hàng ngày góp phần thúc đẩy sự phát tiển của xã hội.
Benzen là hoá chất có nhiều ý nghĩa rong việc điều chế các dẫn xuất cơ bản trong công nghiệp, đồng thời cũng là một dung môi quan trọng nhưng benzen có những tác động độc rất nguy hiểm cho cơ thể như tác động lên hệ thần kinh, bộ máu di truyền của sinh vật gây những biến chứng khôn lường. Con người vừa là nhân tố gây nên sự ô nhiễm benzen trong môi trường sống vừa nạn nhân chủ yếu của nó do thường tiếp xúc với benzen trong các lĩnh vực sản xuất.