MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá là điều kiện vật chất chung nhất cho mọi ngành sản xuất và hoạt động của con người, vừa là đối tượng lao động, vừa là phương tiện lao động. Đất đai là loại tài nguyên không tái tạo và nằm trong nhóm tài nguyên hạn chế của Việt Nam. Khi xã hội ngày càng phát triển, thì điều kiện vật chất của con người ngày càng được nâng cao.
Do đó nhu cầu về đất đai ngày càng gia tăng, khi đó đất đai ngày càng trở nên có giá trị Trong những năm gần đây với sự vận động mạnh mẽ của cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước, quá trình sử dụng và quản lý một cách có hiệu quả về đất đai là đặc biệt quan trọng Để quản lý và sử dụng đất đai có hiệu quả không phải là vấn đề đơn giản mà ngược lại đây là vấn đề hết sức phức tạp. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước chuyển sang nền kinh tế hội nhập nhiều thành phần thì các vấn đề về đất đai là một trong những vấn đề nhạy cảm và được quan tâm nhiều nhất. Vì vậy yêu cầu đặt ra trong quá trình quản lý và sử dụng là làm thế nào có thể sử dụng hợp lý, khoa học và có hiệu quả nguồn tài nguyên đất? Cây thị là một xã miền núi, vùng sâu vùng xa của huyện Đồng Hỷ cách trung tâm huyện 24 km về phía Đông. Với tốc độ gia tăng dân số cùng với hoạt động khai thác tài nguyên khoáng sản như hiện nay, dẫn đến nhiều vấn đề phức tạp nảy sinh gây khó khăn trong công tác quản lý “ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất” cho người dân tại địa phương.
Do vậy, việc đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay là rất cần thiết. Nhằm xác định những nguyên nhân tồn tại, yếu kém từ đó rút ra những biện pháp khắc phục để công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được nhanh chóng, chính xác và đạt hiệu quả cao Từ những vấn đề nêu trên. được sự đồng ý của ban chủ nhiệm Khoa Tài nguyên và Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, sự quan tâm giúp đỡ của UBND xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên, cùng n 2 với sự hướng dẫn của thầy giáo Th.S Nguyễn Văn Hiểu, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2010- 2013” 1. Mục đích nghiên cứu Đánh giá thực trạng công tác cấp GCN QSD đất của xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên.
Qua đó đề xuất những giải pháp khả thi để phục vụ cho quá trình quản lý và cấp GCN QSD đất hợp lý, khoa học và có hiệu quả cao trong thời gian tiếp theo 1. Mục tiêu nghiên cứu - Tìm hiểu tình hình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trên địa bàn xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên - Đánh giá hiệu quả và hạn chế trong công tác cấp giấy chứng nhận, tìm ra nguyên nhân và biện pháp đẩy nhanh tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 1. Ý nghĩa của đề tài - Trong học tập và nghiên cứu khoa học: củng cố những kiến thức đã học và bước đầu làm quen với công tác cấp GCN QSD đất, đây là một trong những nội dung quản lý nhà nước về đất đai - Trong thực tiễn: Đề tài đánh giá công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tại xã Cây Thị, huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên trong giai đoạn hiện nay nhằm đưa ra các giải pháp có hiệu quả giúp cho công tác cấp GCN QSD đất được nhanh chóng, khẩn trương và đạt kết quả cao n 3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Cơ sở khoa học 2.
Những hiểu biết chung về công tác quản lý nhà nước về đất đai Quản lý nhà nước về đất đai là tổng hợp các hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền để thực hiện và bảo vệ quyền sở hữu của Nhà nước đối với đất đai; đó là các hoạt động trong việc nắm chắc tình hình sử dụng đất; trong việc phân phối và phân phối lại quỹ đất đai theo quy hoạch, kế hoạch; trong việc kiểm tra, giám sát quá trình quản lý và sử dụng đất; trong việc điều tiết các nguồn lợi từ đất đai Quản lý nhà nước về đất đai nhằm bảo vệ quyền sở hữu nhà nước đối với đất đai, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất; đảm bảo sử dụng hợp lý quỹ đất đai của đất nước; tăng cường hiệu quả sử dụng đất; đồng thời bảo vệ đất, cải tạo đất và bảo vệ môi trường. (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2008) [4] Các phương pháp quản lý nhà nước về đất đai có vai trò quan trọng trong hệ thống quản lý và được hình thành từ những phương pháp quản lý nhà nước nói chung. Có thể chia thành 2 nhóm phương pháp sau: + Các phương pháp thu thập thông tin về đất đai như: phương pháp thống kê, phương pháp toán học, phương pháp điều tra xã hội học + Các phương pháp tác động đến con người trong quản lý đất đai như: phương pháp hành chính, phương pháp kinh tế, phương pháp tuyên truyền, giáo dục. (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2008) [27] Hệ thống các công cụ quản lý nhà nước về đất đai đa dạng và hoạt động có hiệu quả đã góp phần quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về đất đai trong những năm qua đạt kết quả cao.
Đó là: + Công cụ pháp luật + Công cụ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất + Công cụ tài chính. Những vấn đề về quyền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 2. Khái niệm về quyền sử dụng đất Quyền sử dụng đất là quyền của các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, được nhà nước giao đất, cho thuê đất, đấu giá quyền sử dụng đất để sử dụng vào các mục đích theo quy đinh của pháp luật 2. Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất - Khái niệm: GCN QSD đất là giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất để bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất - Ý nghĩa của giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: GCN QSD đất là một chứng thư pháp lý xác lập mối quan hệ giữa nhà nước và người sử dụng đất, là giấy chứng nhận do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho người sử dụng đất để bảo hộ quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất Việc cấp GCN QSD đất với mục đích để nhà nước tiến hành các biện pháp quản lý nhà nước đối với đất đai, người sử dụng đất an tâm khai thác tốt mọi tiềm năng của đất, đồng thời phải có nghĩa vụ bảo vệ, cải tạo nguồn tài nguyên đất cho thế hệ sau này.
Thông qua việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để nhà nước năm chắc và quản lý chặt chẽ nguồn tài nguyên đất Những quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: 1. GCN QSD đất được cấp cho người sử dụng đất theo mẫu thống nhất trong cả nước đối với mọi loại đất Trường hợp có tài sản gắn liền với đất thì tài sản đó được ghi nhận trên GCN QSD đất. Chủ sở hữu tài sản phải đăng ký quyền sở hữu tài sản theo quy định của pháp luật về đăng ký bất động sản 2. GCN QSD đất do bộ Tài Nguyên và Môi Trường phát hành 3.
GCN QSD đất được cấp theo từng thửa đất Trường hợp cấp GCN QSD đất là tài sản chung của vợ và chồng thì GCN QSD đất phải ghi rõ cả họ, tên vợ và họ, tên chồng Trường hợp thửa đất có nhiều cá nhân, hộ gia đình tổ chức cùng sử dụng thì GCN QSD đất được cấp cho từng cá nhân, hộ gia đình, từng tổ chức đồng quyền sử dụng n 5 Trường hợp thửa đất thuộc quyền sử dụng chung của cộng đồng dân cư thì GCN QSD đất được cấp cho cộng đồng dân cư và trao cho người đại diện hợp pháp của cộng đồng dân cư đó Trường hợp thửa đất thuộc quyền sử dụng chung của cơ sở tôn giáo thì GCN QSD đất được cấp cho cơ sở tôn giáo và trao cho người có trách nhiệm cao nhất của cơ sở tôn giáo đó 4. Trường hợp người sử dụng đất đã được cấp GCN QSD đất, chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất tại đô thị thì không phải đổi giấy chứng nhận đó sang GCN QSD đất theo quy định của luật này. Khi chuyển quyền sử dụng đất thì người nhận quyền sử dụng đất đó được cấp GCN QSD đất theo quy định của luật này Điều kiện để được cấp GCN QSD đất Cấp GCN QSD đất cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất 1. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được UBND xã, phường, thị trấn xác nhận không có tranh chấp mà có một trong các loại giấy tờ sau đây thì được cấp GCN QSD đất và không phải nộp tiền sử dụng đất + Những giấy tờ về quyền sử dụng đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, chính phủ cách mạng lâm thời cộng hòa miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hòa XHCN Việt Nam + GCN QSD đất tạm thời do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính + Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất, giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất + Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được UBND xã, phường, thị trấn xác nhận là đã sử dụng đất trước ngày 15 tháng 10 năm 1993 + Giấy tờ về thanh lý, hòa giải nhà ở gắn liền với đất ở theo quy định của pháp luật + Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho người sử dụng đất n 6 2.