Đặt vấn đề Cây ăn quả là loại cây trồng không thể thiếu được trong sản xuất nông nghiệp hiện nay. Cây ăn quả cung cấp những dinh dưỡng cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của con người, đặc biệt là các loại quả tươi rất tốt cho hệ tiêu hóa, cung cấp nhiều Vitamin. Do vậy mà nhu cầu ăn các loại quả, sạch và tươi ngày càng tăng. Theo các kết quả điều tra về hiệu quả kinh tế trồng cây ăn quả thì trồng cây ăn quả mang lại thu nhập cao cho hộ nông dân; góp phần tăng giàu, giảm nghèo; thu hút được lao động, góp phần giải quyết việc làm, góp phần đẩy mạnh sự chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp và cơ cấu kinh tế nông thôn, phát triển nông nghiệp nông thôn.
Phát triển sả n xuất cây ăn quả là một trong những phương hướng phát triển sản xuất nông nghiệp của người dân, trong những năm gần đây và những năm tiếp theo để phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá, nông nghiệp dịch vụ, gắn với bảo vệ môi trường sinh thái phục vụ cho mọi người, nhằm giúp cho nông dân nắm được những kiến thức về kỹ thuật, những kinh nghiệm trông sản xuất cây ăn quả có đủ khả năng giải quyết được các vấn đề của gia đình và cộng đồng để thúc đẩy sản xuất, cải thiện đời sống, nâng cao dân trí, góp phần xây dựng và phát triển nông thôn mới. Tuy nhiên tiềm năng phát triển sản xuất cây ăn quả,hiện naythu nhập và hiệu quả kinh tế chưa cao, bên cạnh đó còn có sự lạc hậu và nhiều vấn đề cần giải quyết. Do đó em đã tiến hành thực hiện đề tài "Đánh giá một số biện pháp kỹ thuật trong sản xuất cây ăn quả tại Trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên” một số cây (mít thái; Nhãn) tại mô hình cây ăn quả của khoa Nông học. Một trong những mô hình cây ăn quả của trường.
Để tìm hiểu về mô hình tổ chức sản xuất, cách thức và các tiến bộ khoa học kỹ thuật mà mô hình áp dụng 2 trong nông nghiệp để tạo ra những sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao đáp ứng các yêu cầu của thị trường khó tính trên thế giới và trong nước. Từ đó đề xuất ý tưởng khởi nghiệp nông nghiệp ứng dụng các kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất. Áp dụng kỹ thuật trên cây Mít thái và Nhãn có ý nghĩa rất quan trọng trong phát triển kinh tế. Thật vậy, khi tiến hành các kỹ thuật cắt tỉa cành cũng như quả tạo ra quả trái vụ, giá cả, năng suất cũng như chất lượng được tăng lên đắng kệ.
Để đặt được điều đó chúng ta điều cần đến kỹ thuật trồng trọt và chăm sóc. Đã có nhiều tài liệu, sách giáo khoa trình bày khá đầy đủ về kỹ thuật trong sản xuất cây ăn quả.Tuy nhiên, trên từng đối tượng kỹ thuật, thành công hay thất bại còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố: môi trường, nhiệt độ, thao tác, thời gian, đối tượng áp dụng kỹ thuật…và đặc biệt nhất là mục đích cần đạt được của việc tiến hành các kỹ thuật cắt tỉa cũng như chăm sóc, thường với 2 mục tiêu: Tạo ra quả trái vụ và đảm bảo chất lượng quả. Nhưng để hiểu cặn kẽ từng giai đoạn tiến hành các kỹ thuật, phát triển…Những giai đoạn đó có những vấn đề gì ta cần quan tâm và nếu muốn thực hiện các kỹ thuật cắt tỉa trên một đối tượng nào đó để có hiệu quả hơn, thì phải cải tiến những khâu nào? Những điều kiện nào?. Cây mít được mệnh danh là cây của người nghèo do công dụng của nó dường như hoàn hảo về mặt kinh tế và giá trị dinh dưỡng.
Mít có nguồn gốc từ Ấn Độ, cây to, trái to, có nhiều công dụng: Quả mít được sử dụng rất đa dạng, có thể sử dụng cả quả non và quả già. Quả phức, to, dài 30 - 60cm, mặt tua tủa nhiều gai ngắn. Khi chín, vỏ vẫn giữ màu xanh lục hay hơi ngã sang vàng. Thịt quả chín màu vàng nhạt, vị ngọt, rất thơm.
Quả có nhiều múi, mỗi múi có một hạt. Mít được trồng ở khắp các tỉnh nước ta từ Bắc chí Nam. Múi mít có nhiều thành phần dinh dưỡng: trong múi mít khô có 11 - 15% đường, chủ yếu là fructoza và glucoza, một ít tinh dầu thơm, 1,6% protein, 1 - 2% muối khoáng gồm: 18 mg% canxi, 25 mg% P, 0,4 mg% Fe, 0,14 mg% caroten, 0,04 mg% 3 vitamin B2, 4 mg% vitamin C. Trong hạt mít có 70% tinh bột, 5,2% protêin, 0,62% chất béo, 1,4% muối khoáng, lá mít non có thể ăn sống thay rau xanh, hay làm thuốc lợi sữa cho động vật như: bò, dê, trâu….
Đọt mít có thể sắc uống chống đi lỏng do rối loạn tiêu hoá.Thân mít phơi khô dùng làm thuốc. Vỏ quả mít có thể ăn, làm dưa, làm mắm ăn. Mít có nhiều công dụng nhưng giá thành tương đối rẽ, rất phù hợp với đời sống nhân dân ta. Nhãn là cây ăn trái được ưa chuộng, nhiều năm trở lại đây nhãn có quanh năm do nhiều người dân áp dụng được kĩ thuật cho nhãn ra quả trái mùa.
Có rất nhiều hộ gia đình trồng nhãn kinh doanh, tuy nhiên không phải gia đình nào cũng có năng suất và chất lượng nhãn theo ý muốn. Nhu cầu về lương thực hiện nay cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là lĩnh vực áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất, đã đặt ra mối quan hệ mà chúng ta cần phải đề cập đến. Ở nước ta, vùng đồng bằng sông Cửu Long có điều kiện khí hậu tự nhiên, đất đai thuận lợi phát triển nhiều loại cây ăn trái có giá trị kinh tế lớn, trong đó có công nghệ chế biến nông sản, có dân cư đông đúc, thương mại phát triển, nhu cầu trái cây cho tiêu dùng nội địa và xuất khẩu lớn. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, cây ăn trái chưa được phát triển đúng với tiềm năng và điều kiện cho phép.
Nên hầu hết các vườn cây ăn trái thường là vườn tạp, trồng nhiều loại cây trên cùng một mảnh đất, giống thoái hoá, năng suất và chất lượng thấp, hiệu quả kinh tế kém do đa phần là chín vụ. Mít và Nhẵn là một loại cây mang dáng dấp công nghiệp. Sản phẩm, ngoài việc sử dụng cho thị trường nội địa, còn được sử dụng trong công nghiệp đồ hộp và sản phẩm sấy khô, mà thị trường hiện nay ngày càng mở rộng. Thế nhưng hiện nay không đủ hàng hoá cung ứng cho chế biến xuất khẩu.
Vấn đề cần đặt ra là, ngoài việc phát triển cây mít và nhẵn trên những vùng đất tận dụng, mà còn phải qui hoạch phát triển các vùng trồng chuyên canh trên các vùng đất thích hợp. 4 Vì vậy, việc áp dụng các kỹ thuật vào sản xuất cây Mít thái và Nhãn là rất quan trọng trong kinh doanh và kinh tế hộ. Cũng vì lý do đó, cây Mít và Nhẵn cần được tiến hành nghiên cứu các phương pháp kỹ thuật, nhằm cung cấp một số lượng lớn nông sản cho ngành chế biến, cung cấp một nguồn lương thực bổ sung cho nhu cầu đời sống con người. Đồng thời, tạo ra một nguồn thực phẩm phong phú, đa dạng phục vụ cho sinh hoạt hằng ngày của nhân dân và tạo ra những sản phẩm có thể xuất khẩu.
Đem lại nguồn kinh tế cho việc nghiên cứu khoa học và đời sống con người trong thời đại đẩy mạnh thương mại, phát triển kinh tế, xây dựng đất nước… Đây là vấn đề cấp thiết đặt ra cần phải được nghiên cứu, đánh giá một cách đúng đắn. Cần phải xem xét cái gì đã đạt được, cái gì chưa đạt được, cái gì mạnh, cái gì yếu từ đó có những giải pháp để phát huy các thế mạnh và hạn chế những mặt yếu, nhằm làm cho phát triển cây ăn quả phát triển nhanh và bền vững. Vì vậy tôi đã thực hiện đề tài “Đánh giá một số biện pháp kỹ thuật trong sản xuất cây ăn quả tại trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên” dưới sự hướng dẫn của TS. Dương Trung Dũng Được thực hiện tại mô hình khoa Nông học Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên.
Mục tiêu đề tài - Đánh giá thực trạng sản sản xuất cây ăn quả tại mô hình. - Đánh giá tình hình sản xuất cây ăn quả Mít thái, Nhãn tại mô hình - Đánh giá được một số biện pháp kỹ thuật trong sản xuất cây ăn quả tại mô hình. - Những thuận lợi, khó khăn và giải pháp phát triển mô hình 1. Về chuyên môn nghiệp vụ Là sinh viên năm thứ 4 của trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, chuyên ngành Trồng trọt, đã được học những kiến thức về nông nghiệp khi còn ngồi trên ghế nhà trường và thực tập tại mô hình.
Về thái độ và ý thức trách nhiệm 1. Về thái độ + Hăng hái nhiệt tình trong công việc, không sợ nặng nhọc, chịu thương chịu khó. + Vui vẻ, hòa đồng và sãn sàng giúp đỡ mọi người xung quanh. + Tuân thủ các quy định của mô hình thực tập và các quy định của Trường đưa ra.
Về ý thức trách nhiệm + Nhiệt tình và có trách nhiệm với công việc. + Hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. + Tích cực học hỏi các kiến thức mới và kinh nghiệm từ công việc tại mô hình cũng như mọi người xung quanh. + Có trách nhiệm bảo quản tài sản chung của mô hình và của trường 1.5 Yêu cầu của đề tài - Quan sát thực tế mô hình sản xuất, chi tiết quy trình sản xuất tại cơ sở thực tập.
- Trực tiếp thu thập các thông tin bổ ích tại mô hình, cơ sở thực tập, đồng thời thu thập các thông tin trên sách, báo, internet. Ý nghĩa của đề tài 1. Ý nghĩa khoa học - Kết quả đánh giá của đề tài sẽ cung cấp các dẫn liệu khoa học, làm cơ sở cho việc nghiên cứu, xây dựng các biện pháp kỹ thuật thâm canh, sử dụng kỹ thuật thích hợp cho các giống cây ăn quả đặc biệt là Mít thái và Nhẵn, trên địa bàn Thái Nguyên. - Kết quả đánh giá của đề tài bổ sung tài liệu cho công tác nghiên cứu khoa học của sinh viên, làm tài liệu tham khảo cho việc giảng dạy về 2 loại giống cây Mít thái và Nhãn tại Trường.
Ý nghĩa thực tiễn Kết luận của đề tài là cơ sở quan trọng để chọn được các kỹ thuật hợp lý, góp phần xây dựng quy trình kỹ thuật trồng trọt cho giống Mít thái và Nhãn giúp nâng cao năng suất, chất lượng và tiết kiệm chi phí sản xuất cho người dân. 7 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Tổng quan cây Mít thái 2. Đặc điểm và yêu cầu sinh thái, dinh dưỡng của cây Mít thái 2.