HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN DUY ỨNG DỤNG VIỄN THÁM VÀ HỆ THỐNG THÔNG TIN ĐỊA LÝ ĐỂ ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP GIAI ĐOẠN 2009 – 2015 HUYỆN ĐÔNG ANH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: TS. Trần Quốc Vinh NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Duy i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CÁM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tiến sĩ Trần Quốc Vinh đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Hệ thống thông tin đất đai, Khoa Quản lý đất đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức UBND huyện Đông Anh đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.
Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Duy ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục các bảng .vii Danh mục các hình .viii Trích yếu luận văn.
ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.
Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học. Ý nghĩa thực tiễn. Những đóng góp mới của luận văn.
Tổng quan về vấn đề nghiên cứu. Một số vấn đề lý luận về sử dụng đất nông nghiệp. Khái niệm về đất nông nghiệp và Nguyên tắc sử dụng đất nông nghiệp. Quan điểm sử dụng đất nông nghiệp.
Các yếu tố tác động đến sử dụng đất nông nghiệp. Tổng quan về kỹ thuật viễn thám. Khái quát về viễn thám. Vệ tinh viễn thám và tư liệu sử dụng trong viễn thám.
Đặc trưng phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên trên ảnh viễn thám. Giải đoán ảnh viễn thám. Tổng quan về GIS. Định nghĩa về GIS.
17 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các thành phần chính của GIS. Ứng dụng của GIS trong quản lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường. Khái quát về tình hình nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám để lập bản đồ biến động sử dụng đất.
Khái quát về bản đồ biến động sử dụng đất và các phương pháp thành lập bản đồ biến động sử dụng đất. Tình hình nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám để thành lập bản đồ biến động sử dụng đất trên thế giới. Tích hợp viễn thám và GIS để thành lập bản đồ biến động sử dụng đất ở Việt Nam. Tóm tắt tổng quan.
Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Vật liệu nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và tình hình quản lý sử dụng đất của huyện. Xây dựng bản đồ sử dụng đất nông nghiệp huyện Đông Anh năm 2009 và năm 2015. Xây dựng bản đồ biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2009 – 2015, đánh giá biến động đất nông nghiệp huyện Đông Anh, Hà Nội.
Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp. Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp. Phương pháp xử lý số liệu.
Phương pháp minh họa trên bản đồ, biểu đồ. Phương pháp so sánh. Phương pháp thống kê. Kết quả và thảo luận.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quản lý sử dụng đất của huyện. 35 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế xã hội.
Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội. Tình hình quản lý, sử dụng đất trên địa bàn huyện Đông Anh. Giải đoán ảnh vệ tinh xây dựng bản đồ sử dụng đất. Thu thập tư liệu.
Giải đoán ảnh viễn thám và thành lập bản đồ sử dụng đất huyện Đông Anh. Đánh giá biến động sử dụng đất huyện Đông Anh trong giai đoạn nghiên cứu. Nhận xét về phương pháp. Nhược điểm.
Kết luận và kiến nghị. 75 Tài liệu tham khảo. 78 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ĐCX Độ chính xác GCNQSD Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất HDND Hội đồng nhân dân KHSDD Kế hoạch sử dụng đất QSD Quyền sử dụng đất STT Số thứ tự UBND Ủy ban nhân dân vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Trình bày đặc điểm của một số bộ cảm chính hiện nay chia theo độ phân giải từ thấp đến cao.
Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh LANDSAT. Đặc trưng chính của quỹ đạo và vệ tinh SPOT. Cơ cấu kinh tế của huyện Đông Anh qua một số năm. Tổng hợp tình hình dân số từ năm 2009 đến năm 2014.
Hiện trạng sử dụng đất năm 2014 huyện Đông Anh. Mẫu giải đoán ảnh vệ tinh (4,3,2). Đánh giá kết quả phân loại bản đồ sử dụng đất năm 2015. Đánh giá kết quả phân loại bản đồ sử dụng đất năm 2009.
Thống kê biến động các loại đất huyện Đông Anh giai đoạn 2009 – 2015. Bảng so sánh diện tích đất giải đoán 2015 với diện tích đất kiểm kê huyện Đông Anh năm 2014. Bảng so sánh diện tích đất giải đoán 2009 với diện tích đất kiểm kê huyện Đông Anh năm 2010. Biến động sử dụng đất giai đoạn 2009 – 2015 huyện Đông Anh.
Thay đổi diện tích đất nông nghiệp giai đoạn 2009 – 2015. 71 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC HÌNH Hình 2. Khối lập phương thể hiện mức độ quan trắc của viễn thám. Sơ đồ nguyên lý thu nhận hình ảnh của viễn thám.
Thời gian các quốc gia phóng vệ tinh. Tên viết tắt theo chuẩn quốc tế IOS 3166. Khả năng phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên. Một bản đồ GIS sẽ là tổng hợp của rất nhiều lớp thông tin khác nhau.
Các thành phần chính của GIS. Các bước xây dựng bản đồ sử dụng đất. Sơ đồ vị trí huyện Đông Anh. Ảnh vệ tinh Landsat thời điểm bay chụp 05/11/2009.
Cắt ảnh ranh giới hành chính huyện Đông Anh. Cắt ảnh Landsat 8 chụp 1/7/2015 huyện Đông Anh. Cắt ảnh Landsat 5 chụp 5/11/2009 huyện Đông Anh. Kết quả gộp lớp ảnh Landsat 2009 và Landsat 2015.
Đánh giá độ chính xác bằng phương pháp Separability. Ma trận sai số phân loại ảnh 2015. Kết quả phân loại ảnh Landsat – 2015. Kết quả lọc nhiễu ảnh phân loại Landsat – 2009.
Kết quả lọc nhiễu ảnh phân loại Landsat – 2015. Chuyển đổi ảnh phân loại sang dạng vector. Bản đồ sử dụng đất huyện Đông Anh năm 2009. Bản đồ sử dụng đất huyện Đông Anh năm 2015.
Bản đồ biến động đất nông nghiệp huyện Đông Anh 2009 – 2015. 67 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Tên tác giả: Nguyễn Duy 2. Tên luận văn:Ứng dụng viễn thám và hệ thống thông tin địa lý để đánh giá biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2009 - 2015 huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội 3.
Chuyên ngành: Quản lý đất đai 4. Cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Hà Nội 6. Mục đích và đối tượng nghiên cứu: 6. Mục đích nghiên cứu: - Xây dựng bản đồ biến động đất nông nghiệp giai đoạn 2009 – 2015 huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội bằng tư liệu viễn thám và GIS.
- Từ kết quả nghiên cứu, đưa ra các nhận xét đánh giá sự biến động sử dụng đất giai đoạn 2009 – 2015 trên địa bàn huyện Đông Anh, Hà Nội. Đối tượng nghiên cứu: - Ảnh viễn thám huyện Đông Anh năm 2009 và 2015. - Các số liệu, dữ liệu về tình hình sử dụng đất huyện Đông Anh năm 2009 và năm 2015. Các phương pháp nghiên cứu đã sử dụng: - Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp: số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, ảnh viễn thám huyện Đông Anh 2 thời điểm năm 2009 và năm 2015; - Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp: khảo sát thực địa bằng máy GPS cầm tay; - Phương pháp xử lý số liệu: giải đoán ảnh bẳng phần mềm Erdas, đánh giá độ chính xác của bản đồ theo phương pháp tính chỉ số Kappa; - Phương pháp minh họa trên bản đồ, biểu đồ; - Phương pháp so sánh; - Phương pháp thống kê.
Các kết quả chính: - Bản đồ sử dụng đất huyện Đông Anh năm 2009 và năm 2015; - Bản đồ biến động sử dụng đất huyện Đông Anh, số liệu biến động đất đai giai đoạn 2009 – 2015. Kết luận: Đưa ra 2 kết luận chính: - Đã ứng dụng RS và GIS lập bản đồ sử dụng đất và bản đồ biến động đất nông nghiệp huyện Đông Anh giai đoạn 2009 - 2015. - Số liệu biến động đất đai của 4 loại hình sử dụng đất giai đoạn 2009 – 2015. ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com THESIS ABSTRACT 1.
Author: Nguyen Duy 2. Thesis title: Application of GIS and Remote Sensing to evaluate changes of agricultural land in Dong Anh district, Ha Noi during 2009 to 2015 3. Major: Land Management 4. Educational Institution: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) 6.