Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Tại Thị Xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS để đánh giá biến động sử dụng đất tại thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh.

• Tác giả: Lê Trung Thành
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Thị Giang
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Viễn Thám Và GIS Để Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Trên Địa Bàn Thị Xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Danh mục chữ viết tắt
• 1.2. Danh mục bảng
• 1.3. Danh mục hình
• 1.4. Trích yếu luận văn
• 1.5. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.6. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.7. Phạm vi nghiên cứu
• 1.8. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• 1.8.1. Những đóng góp mới của đề tài
• 1.8.2. Ý nghĩa khoa học của đề tài
• 1.8.3. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 1.9. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu
• 1.9.1. Tổng quan về viễn thám
• 1.9.1.1. Khái niệm về viễn thám
• 1.9.1.2. Nguyên lý cơ bản của viễn thám
• 1.9.1.3. Đặc tính phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên
• 1.9.1.4. Vệ tinh Spot
• 1.9.1.5. Vệ tinh Sentinel
• 1.9.1.6. Cơ sở viễn thám trong đánh giá biến động
• 1.9.2. Khái quát GIS
• 1.9.2.1. Khái quát về GIS
• 1.9.2.2. Các thành phần của GIS
• 1.9.2.3. Các chức năng của GIS
• 1.9.2.4. Tình hình ứng dụng GIS trên thế giới và Việt Nam
• 1.9.3. Khái quát chung về biến động đất đai
• 1.9.3.1. Khái niệm biến động đất đai
• 1.9.3.2. Các phương pháp xác định biến động sử dụng đất
• 1.9.3.3. Ứng dụng của GIS, viễn thám trên thế giới và tại Việt Nam
• 1.9.3.3.1. Một số ứng dụng của công nghệ GIS và viễn thám trên thế giới
• 1.9.3.3.2. Một số ứng dụng của viễn thám và GIS ở Việt Nam
• 1.10. Nội dung và phương pháp nghiên cứu
• 1.10.1. Địa điểm nghiên cứu
• 1.10.2. Thời gian nghiên cứu
• 1.10.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.10.4. Nội dung nghiên cứu
• 1.10.5. Đánh giá điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội thị xã Từ Sơn – tỉnh Bắc Ninh
• 1.10.6. Tình hình quản lý và sử dụng đất tại thị xã Từ Sơn – tỉnh Bắc Ninh
• 1.10.7. Xây dựng bản đồ biến động đất đai
• 1.10.7.1. Đánh giá biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 và 2016
• 1.10.8. Phương pháp nghiên cứu
• 1.10.8.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.10.8.2. Phương pháp giải Viễn thám
• 1.10.8.3. Phương pháp bản đồ - GIS
• 1.10.8.4. Phương pháp thống kê, tổng hợp số liệu
• 1.11. Kết quả nghiên cứu
• 1.11.1. Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.11.1.2. Thực trạng phát triển kinh tế- xã hội
• 1.11.1.3. Đánh giá ảnh hưởng về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội đến việc phát triển quỹ đất thị xã Từ Sơn
• 1.11.2. Tình hình quản lý và sử dụng của thị xã Từ Sơn tỉnh Bắc Ninh
• 1.11.2.1. Tình hình quản lý đất đai
• 1.11.2.2. Hiện trạng sử dụng đất
• 1.11.3. Xây dựng bản đồ biến động đất đai
• 1.11.3.1. Nguồn tài liệu
• 1.11.3.2. Xây dựng bản đồ sử dụng đất năm 2010 và 2016
• 1.11.3.3. Xây dựng bản đồ biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2016
• 1.11.3.4. Đánh giá biến động sử dụng đất trên địa bàn thị xã Từ Sơn – tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2010 -2016
• 1.12. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Tại Từ Sơn

Đánh giá biến động sử dụng đất là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong quản lý tài nguyên đất đai. Tại thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh, việc này không chỉ giúp theo dõi sự thay đổi trong cơ cấu sử dụng đất mà còn hỗ trợ trong việc lập kế hoạch phát triển bền vững. Công nghệ viễn thám và GIS đã trở thành công cụ hữu ích trong việc thu thập và phân tích dữ liệu không gian, từ đó cung cấp thông tin chính xác về tình hình sử dụng đất.

1.1. Khái Niệm Về Biến Động Sử Dụng Đất

Biến động sử dụng đất đề cập đến sự thay đổi trong cách thức và mục đích sử dụng đất theo thời gian. Tại Từ Sơn, sự biến động này có thể được phân tích qua các giai đoạn khác nhau, từ đó đưa ra những nhận định về xu hướng phát triển.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Việc Đánh Giá Biến Động

Việc đánh giá biến động sử dụng đất không chỉ giúp nhận diện các vấn đề trong quản lý đất đai mà còn cung cấp cơ sở dữ liệu cho các quyết định quy hoạch. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng tại Từ Sơn.

II. Thách Thức Trong Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Tại Từ Sơn

Mặc dù công nghệ viễn thám và GIS mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc áp dụng chúng trong đánh giá biến động sử dụng đất cũng gặp phải một số thách thức. Những thách thức này bao gồm độ chính xác của dữ liệu, khả năng tiếp cận công nghệ và sự thay đổi nhanh chóng trong cơ cấu sử dụng đất.

2.1. Độ Chính Xác Của Dữ Liệu Viễn Thám

Độ chính xác của dữ liệu viễn thám phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chất lượng ảnh vệ tinh, phương pháp phân tích và khả năng giải đoán của người thực hiện. Việc đảm bảo độ chính xác cao là rất cần thiết để có được kết quả đáng tin cậy.

2.2. Khả Năng Tiếp Cận Công Nghệ

Không phải tất cả các cơ quan quản lý đều có khả năng tiếp cận công nghệ viễn thám và GIS. Điều này có thể dẫn đến sự chênh lệch trong khả năng quản lý đất đai giữa các khu vực khác nhau.

III. Phương Pháp Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Bằng Viễn Thám Và GIS

Phương pháp đánh giá biến động sử dụng đất tại Từ Sơn chủ yếu dựa vào việc sử dụng công nghệ viễn thám và GIS. Các bước thực hiện bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và xây dựng bản đồ biến động. Những phương pháp này giúp cung cấp cái nhìn tổng quan về sự thay đổi trong sử dụng đất.

3.1. Thu Thập Dữ Liệu Viễn Thám

Dữ liệu viễn thám được thu thập từ các vệ tinh như Spot và Sentinel, cho phép theo dõi sự thay đổi trong sử dụng đất qua các thời điểm khác nhau. Việc này giúp xây dựng bản đồ sử dụng đất chính xác cho các năm 2010 và 2016.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Bằng GIS

GIS cho phép phân tích không gian và hiển thị dữ liệu một cách trực quan. Phân tích dữ liệu bằng GIS giúp nhận diện các xu hướng biến động sử dụng đất và đưa ra các dự báo cho tương lai.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Biến Động Sử Dụng Đất Tại Từ Sơn

Kết quả nghiên cứu cho thấy sự biến động trong sử dụng đất tại Từ Sơn giai đoạn 2010-2016. Các loại đất nông nghiệp giảm sút trong khi đất xây dựng tăng lên đáng kể. Điều này phản ánh sự phát triển nhanh chóng của khu vực và nhu cầu sử dụng đất cho các mục đích khác nhau.

4.1. Biến Động Các Loại Đất

Trong giai đoạn này, đất trồng lúa giảm 350,70 ha, trong khi đất xây dựng tăng 368,36 ha. Sự thay đổi này cho thấy xu hướng đô thị hóa mạnh mẽ tại Từ Sơn.

4.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để hỗ trợ các quyết định quy hoạch và quản lý đất đai tại địa phương, từ đó đảm bảo phát triển bền vững cho thị xã Từ Sơn.

V. Kết Luận Về Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất Tại Từ Sơn

Việc đánh giá biến động sử dụng đất tại Từ Sơn bằng công nghệ viễn thám và GIS đã cung cấp những thông tin quý giá cho công tác quản lý đất đai. Kết quả nghiên cứu không chỉ phản ánh sự thay đổi trong cơ cấu sử dụng đất mà còn mở ra hướng đi mới cho việc phát triển bền vững.

5.1. Tương Lai Của Đánh Giá Biến Động Sử Dụng Đất

Trong tương lai, việc ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS sẽ ngày càng trở nên phổ biến hơn trong quản lý đất đai. Điều này sẽ giúp nâng cao hiệu quả và tính chính xác trong công tác quản lý.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Quản Lý Đất Đai

Cần có các chính sách quản lý đất đai phù hợp để đảm bảo sự phát triển bền vững, đồng thời bảo vệ tài nguyên đất đai cho các thế hệ tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quá trình đô thị hóa và công nghiệp hóa nhanh chóng tại vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ đang tạo ra những áp lực to lớn đối với công tác quản lý tài nguyên đất đai. Tại thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, sự chuyển dịch mạnh mẽ từ cơ cấu kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp và dịch vụ làng nghề đã thúc đẩy những biến động sâu sắc về mặt phủ và cơ cấu sử dụng đất. Trong giai đoạn 6 năm từ năm 2010 đến năm 2016, việc mở rộng các khu công nghiệp tập trung và các dự án giao thông đô thị đã làm thay đổi đáng kể diện mạo không gian của toàn bộ địa bàn thị xã.

Công trình nghiên cứu của tác giả Lê Trung Thành tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thực hiện nhằm giải quyết mục tiêu trọng tâm: Ứng dụng tích hợp công nghệ Viễn thám (Remote Sensing) và Hệ thống thông tin địa lý (GIS) để đánh giá định lượng, thành lập bản đồ biến động sử dụng đất thị xã Từ Sơn giai đoạn 2010 - 2016. Đề tài tập trung phân tích không gian trên toàn bộ diện tích đất đai của thị xã trong phạm vi thời gian từ năm 2010 đến năm 2016.

Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của nghiên cứu được khẳng định qua việc cung cấp phương pháp luận hiện đại, có độ chính xác cao với chỉ số kiểm định thống kê Kappa đạt 84,62% cho năm 2010 và 89,74% cho năm 2016. Kết quả này mang lại nguồn cơ sở dữ liệu số tin cậy, hỗ trợ trực tiếp các nhà quản lý địa phương trong việc kiểm soát biến động đất đai, xây dựng quy hoạch sử dụng đất bền vững và tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn tài nguyên đất đai trong bối cảnh công nghiệp hóa mạnh mẽ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên hai trục lý thuyết nền tảng: lý thuyết phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên trong viễn thám và lý thuyết phân tích thông tin không gian trong hệ thống GIS. Theo nguyên lý bức xạ điện từ, mọi đối tượng trên bề mặt trái đất đều có khả năng phản xạ, hấp thụ và thấu quang năng lượng tại các bước sóng khác nhau từ 0,4 µm đến 2,4 µm. Thực vật xanh phản xạ mạnh tại dải sóng cận hồng ngoại (NIR) từ 0,7 µm đến 1,1 µm do cấu trúc tế bào lá, trong khi nước hấp thụ gần như hoàn toàn năng lượng ở dải sóng này. Thổ nhưỡng có độ phản xạ tăng dần theo chiều dài bước sóng và chịu tác động bởi độ ẩm cùng hàm lượng chất hữu cơ từ 0,5% đến 5,0%.

Mô hình nghiên cứu áp dụng phương pháp phân loại có kiểm định (Supervised Classification) với thuật toán xác suất cực đại (Maximum Likelihood), kết hợp phương pháp phát hiện biến động sau phân loại (Post-classification change detection). Các khái niệm khoa học chủ chốt trong nghiên cứu bao gồm:

• Viễn thám: Khoa học thu nhận thông tin về các đối tượng mặt đất từ xa thông qua bộ cảm biến gắn trên vệ tinh không tiếp xúc trực tiếp.
• Hệ thống thông tin địa lý: Hệ thống phần cứng, phần mềm và cơ sở dữ liệu không gian cho phép thu thập, lưu trữ, truy vấn, phân tích và hiển thị dữ liệu địa lý.
• Biến động sử dụng đất: Sự biến đổi trạng thái lớp phủ bề mặt và mục đích sử dụng đất dưới tác động của các yếu tố kinh tế, xã hội và con người.
• Hệ số Kappa: Chỉ số thống kê đo lường mức độ trùng khớp giữa kết quả phân loại ảnh vệ tinh và thực địa, loại trừ yếu tố ngẫu nhiên.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được tiến hành trong thời gian từ tháng 3/2017 đến tháng 5/2018. Nguồn dữ liệu sử dụng bao gồm: ảnh vệ tinh SPOT-5 chụp năm 2010 với độ phân giải không gian 10m, ảnh vệ tinh Sentinel-2A chụp năm 2016 với 13 kênh phổ và độ phân giải 10m, kết hợp bản đồ nền địa chính và số liệu thống kê kiểm kê đất đai thị xã Từ Sơn.

Về phương pháp chọn mẫu, nghiên cứu sử dụng kỹ thuật lấy mẫu phân tầng ngẫu nhiên trên toàn địa bàn. Cỡ mẫu huấn luyện bao gồm 125 điểm mẫu phổ đặc trưng đại diện cho 5 loại hình sử dụng đất chính: đất trồng lúa, đất trồng cây hàng năm khác, đất trồng cây lâu năm, đất xây dựng và đất mặt nước. Để kiểm chứng độ chính xác, một tập mẫu độc lập gồm 85 điểm kiểm tra thực địa được thu thập bằng thiết bị định vị vệ tinh GPS cầm tay.

Lý do lựa chọn thuật toán Maximum Likelihood là vì thuật toán này dựa trên hàm mật độ xác suất phân phối chuẩn Bayes, cho phép tính toán xác suất tối ưu để gán từng pixel vào đúng lớp phủ thực tế, giảm thiểu sai số gộp giữa đất xây dựng và đất nông nghiệp xen kẽ. Sau khi phân loại độc lập hai thời điểm ảnh, phương pháp chồng xếp không gian (Spatial Overlay) trong môi trường ArcGIS được áp dụng để trích xuất ma trận biến động pixel và thành lập bản đồ biến động đất đai hoàn chỉnh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu viễn thám và GIS giai đoạn 2010 - 2016 tại thị xã Từ Sơn đã lượng hóa chi tiết sự dịch chuyển diện tích giữa các loại hình sử dụng đất:

Thứ nhất, đất xây dựng có sự bứt phá mạnh nhất với quy mô tăng thêm 368,36 ha trong vòng 6 năm. Sự gia tăng này phản ánh rõ nét tốc độ mở rộng của các khu đô thị mới, công trình công cộng, hạ tầng giao thông và các khu công nghiệp tập trung trên địa bàn.

Thứ hai, đất trồng lúa ghi nhận mức độ suy giảm sâu sắc nhất với diện tích giảm 350,70 ha. Phần lớn diện tích đất lúa màu mỡ đã được chuyển đổi mục đích sử dụng sang đất phi nông nghiệp phục vụ xây dựng hạ tầng và cụm công nghiệp làng nghề.

Thứ ba, diện tích đất mặt nước bị thu hẹp đáng kể với mức giảm 53,02 ha, do quá trình san lấp ao, hồ, đầm phục vụ các dự án mặt bằng xây dựng và chỉnh trang đô thị.

Thứ tư, nhóm đất trồng cây hàng năm khác ghi nhận mức tăng 38,44 ha nhờ xu hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng nông nghiệp hàng hóa quanh đô thị, trong khi đất trồng cây lâu năm chỉ giảm nhẹ 3,08 ha.

Độ chính xác của kết quả phân loại được xác nhận ở mức rất cao, với hệ số Kappa đạt 84,62% trên ảnh SPOT-5 năm 2010 và đạt 89,74% trên ảnh Sentinel-2A năm 2016.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến sự chuyển dịch đất đai tại Từ Sơn bắt nguồn từ các định hướng quy hoạch phát triển công nghiệp của tỉnh Bắc Ninh. Vị trí địa lý chiến lược giáp ranh thủ đô Hà Nội, cùng sự hình thành và mở rộng của các khu công nghiệp như Tiên Sơn, VSIP Bắc Ninh và các làng nghề truyền thống Đồng Kỵ, Phù Khê đã tạo sức ép rất lớn lên quỹ đất nông nghiệp.

So sánh với các nghiên cứu biến động sử dụng đất tại các huyện đồng bằng sông Hồng giai đoạn 2008 - 2015, xu hướng suy giảm đất lúa để nhường chỗ cho đất xây dựng tại Từ Sơn diễn ra với tốc độ cao hơn mức bình quân khu vực khoảng 15% đến 20%. Tuy nhiên, việc mất đi 350,70 ha đất lúa và 53,02 ha đất mặt nước cũng tạo ra những thách thức lớn về an ninh lương thực cục bộ và nguy cơ ngập úng đô thị khi hệ thống tiêu thoát nước tự nhiên bị thu hẹp.

Để hiển thị trực quan các luồng chuyển dịch, dữ liệu nghiên cứu có thể được trình bày thông qua ma trận biến động hai chiều dạng bảng (Cross-tabulation Matrix) mô tả chi tiết diện tích chuyển hóa giữa 5 loại đất. Cùng với đó, biểu đồ cột chồng tỷ lệ phần trăm và sơ đồ biến động không gian tỷ lệ 1:25.000 được tích hợp trong GIS giúp hiển thị rõ các vùng tâm điểm chuyển đổi tập trung tại các phường trung tâm như Đồng Nguyên, Tân Hồng và Trang Hạ.

Đề xuất và khuyến nghị

Từ kết quả phân tích biến động giai đoạn 2010 - 2016, bốn nhóm giải pháp mang tính hành động cao được đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả quản trị quỹ đất tại địa phương:

1. Thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu không gian GIS hoàn chỉnh: Ủy ban nhân dân thị xã Từ Sơn chỉ đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường số hóa 100% hồ sơ địa chính và tích hợp dữ liệu viễn thám độ phân giải cao vào hệ sinh thái quản lý đất đai trong giai đoạn 2019 - 2021, rút ngắn thời gian cập nhật biến động đất đai xuống dưới 30 ngày làm việc.

2. Ban hành quy chế bảo vệ nghiêm ngặt quỹ đất lúa và mặt nước: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Bắc Ninh phối hợp với chính quyền địa phương khoanh định ranh giới bảo vệ tối thiểu 1.200 ha đất trồng lúa chuyên canh năng suất cao, duy trì diện tích hồ điều hòa chống ngập úng đô thị và hạn chế tối đa việc chuyển đổi đất nông nghiệp ngoài quy hoạch trong lộ trình 2020 - 2025.

3. Ứng dụng công nghệ vệ tinh vào công tác thanh tra định kỳ: Thanh tra Sở Tài nguyên và Môi trường triển khai ứng dụng ảnh vệ tinh Sentinel-2 miễn phí định kỳ 6 đến 12 tháng/lần để phát hiện sớm trên 95% các trường hợp xây dựng trái phép hoặc lấn chiếm đất công trước khi phát sinh vi phạm quy mô lớn.

4. Nâng cao hệ số sử dụng đất tại các khu, cụm công nghiệp: Ban Quản lý các Khu công nghiệp Bắc Ninh rà soát các dự án sản xuất, nâng tỷ lệ lấp đầy và mật độ xây dựng đạt trên 65%, kiên quyết thu hồi các khu đất công nghiệp chậm triển khai quá 12 tháng để tái bố trí cho các công trình hạ tầng xã hội thiết yếu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu cung cấp giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn sâu rộng cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước về đất đai: Cán bộ địa chính và lãnh đạo Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện, thị xã có thể áp dụng quy trình viễn thám và GIS để cắt giảm 50% thời gian cũng như chi phí nhân lực trong công tác thống kê, kiểm kê đất đai định kỳ 5 năm một lần.

2. Các đơn vị tư vấn và viện quy hoạch đô thị: Kiến trúc sư và chuyên gia quy hoạch khai thác ma trận biến động 5 nhóm đất và bản đồ chuyển dịch không gian để dự báo chính xác nhu cầu mở rộng đất ở, đất công nghiệp cho tầm nhìn quy hoạch đến năm 2030.

3. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Quản lý đất đai: Nhóm nghiên cứu học thuật có thể sử dụng bộ khóa giải đoán mẫu và quy trình kiểm định Kappa đạt trên 84% làm tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các nghiên cứu ứng dụng công nghệ không gian.

4. Các doanh nghiệp công nghệ thông tin địa lý: Kỹ sư GIS và dữ liệu không gian tham khảo phương pháp xử lý tích hợp ảnh SPOT-5 và Sentinel-2A để phát triển các module giám sát tài nguyên môi trường tự động phục vụ xây dựng đô thị thông minh.

Câu hỏi thường gặp

1. Phương pháp so sánh sau phân loại trong viễn thám mang lại lợi ích gì? Phương pháp này tiến hành giải đoán độc lập ảnh vệ tinh SPOT-5 năm 2010 và Sentinel-2A năm 2016 thành hai bản đồ hiện trạng trước khi so sánh. Ưu điểm nổi bật là loại bỏ yêu cầu chuẩn hóa bức xạ giữa các cảm biến khác nhau và cung cấp chính xác ma trận chuyển dịch loại đất, như việc xác định 350,70 ha đất lúa chuyển sang đất xây dựng.

2. Độ tin cậy của kết quả giải đoán ảnh viễn thám trong nghiên cứu được kiểm chứng ra sao? Độ chính xác được đánh giá khách quan thông qua ma trận sai số với 85 điểm kiểm tra thực địa bằng thiết bị GPS cầm tay. Kết quả đạt chỉ số Kappa 84,62% cho năm 2010 và 89,74% cho năm 2016, vượt trội so với tiêu chuẩn độ tin cậy khoa học tối thiểu 80% trong phân loại lớp phủ bề mặt.

3. Tại sao tác giả lại kết hợp sử dụng tư liệu ảnh SPOT-5 và Sentinel-2A? Sự kết hợp này đảm bảo tính kế thừa từ nguồn dữ liệu ảnh SPOT-5 năm 2010 có sẵn và khai thác tư liệu Sentinel-2A năm 2016 thế hệ mới với 13 kênh phổ. Cả hai tư liệu đều đạt độ phân giải không gian 10m, tạo sự tương thích hoàn hảo về kích thước pixel khi phân tích biến động không gian đa thời gian.

4. Quá trình đô thị hóa tại thị xã Từ Sơn đã tác động thế nào đến cơ cấu đất đai? Đô thị hóa và phát triển công nghiệp là động lực chính làm biến động quỹ đất, khiến diện tích đất xây dựng tăng vọt 368,36 ha trong 6 năm. Ngược lại, diện tích đất nông nghiệp truyền thống bị thu hẹp đáng kể, đặc biệt là đất trồng lúa giảm 350,70 ha và đất mặt nước giảm 53,02 ha.

5. Việc ứng dụng công nghệ viễn thám và GIS giúp tối ưu hóa chi phí quản lý như thế nào? Thay vì triển khai các đợt đo đạc thủ công tốn hàng trăm ngày công trên toàn bộ địa bàn 6.133 ha, viễn thám cung cấp ảnh chụp bao quát với chi phí thấp. Tích hợp GIS giúp tự động hóa khâu xử lý, tính toán diện tích và trích xuất bản đồ chuyên đề chỉ trong vài ngày làm việc.

Kết luận

• Nghiên cứu đã xây dựng thành công 2 bản đồ sử dụng đất đơn thời gian năm 2010, 2016 và 1 bản đồ biến động sử dụng đất giai đoạn 2010 - 2016 trên địa bàn thị xã Từ Sơn với độ chính xác Kappa cao từ 84,62% đến 89,74%.
• Định lượng chính xác bức tranh chuyển dịch quỹ đất: đất xây dựng tăng mạnh 368,36 ha, đất trồng lúa giảm sâu 350,70 ha, đất mặt nước giảm 53,02 ha, đất cây hàng năm khác tăng 38,44 ha và đất cây lâu năm giảm 3,08 ha.
• Khẳng định tính ưu việt của phương pháp phân loại có kiểm định Maximum Likelihood kết hợp phân tích chồng xếp GIS trong việc giám sát biến động tài nguyên đất nhanh chóng, chuẩn xác và tiết kiệm chi phí.
• Cung cấp cơ sở khoa học và hệ thống cơ sở dữ liệu địa không gian vững chắc phục vụ công tác lập quy hoạch sử dụng đất cấp thị xã tầm nhìn 2020 - 2030.
• Đề xuất lộ trình 2020 - 2025 cho các địa phương trong việc tích hợp công nghệ vệ tinh vào hoạt động giám sát đất đai thường niên; quý độc giả và các nhà quản lý quan tâm có thể khai thác trọn vẹn luận văn để áp dụng quy trình kỹ thuật này vào thực tiễn quản trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ TRUNG THÀNH ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ VIỄN THÁM VÀ GIS ĐỂ ĐÁNH GIÁ BIẾN ĐỘNG SỬ DỤNG ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ TỪ SƠN, TỈNH BẮC NINH Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Lê Thị Giang NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày 26 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Lê Trung Thành i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới cô PGS. Lê Thị Giang đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Hệ thống thông tin đất đai, Khoa Quản Lý Đất Đai - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn.

Em xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày 26 tháng 9 năm 2018 Tác giả luận văn Lê Trung Thành ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Những đóng góp mới của đề tài.

Ý nghĩa khoa học của đề tài. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Tổng quan về viễn thám.

Khái niệm về viễn thám. Nguyên lý cơ bản của viễn thám. Đặc tính phản xạ phổ của các đối tượng tự nhiên. Vệ tinh Spot.

Vệ tinh Sentinel. Cơ sở viễn thám trong đánh giá biến động. Khái quát GIS. Khái quát về GIS.

Các thành phần của GIS. Các chức năng của GIS. Tình hình ứng dụng GIS trên thế giới và Việt Nam. Khái quát chung về biến động đất đai.

21 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm biến động đất đai. Các phương pháp xác định biến động sử dụng đất. Ứng dụng của GIS, viễn thám trên thế giới và tại Việt Nam.

Một số ứng dụng của công nghệ GIS và viễn thám trên thế giới. Một số ứng dụng của viễn thám và GIS ở Việt Nam. Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu .1 Đánh giá điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội thị xã Từ Sơn – tỉnh Bắc Ninh .