HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ HẠNH ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH BỆNH VIÊM TỬ CUNG VÀ MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TRÊN ĐÀN TRÂU NUÔI TẠI CÁC NÔNG HỘ HUYỆN NHƯ XUÂN, TỈNH THANH HOÁ Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: 1. Trinh ̣ Đı̀nh Thâu 2. Trần Đức Hoàn NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết qủa nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng được dung để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được ghi rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hạnh i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được trình bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Trịnh Đình Thâu và TS. Trần Đức Hoàn đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Giải phẫu – Tổ chức, Khoa Thú y- Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Trạm Thú y huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Xin chân thành cám ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 20 tháng 10 năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Hạnh ii MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng .vii Danh mục sơ đồ .viii Danh mu ̣c hı̀nh .viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract.
Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học.
Tổng quan tài liệu. Đặc điểm sinh lý sinh dục của trâu cái. Giải phẫu cơ quan sinh dục trâu cái. Hoạt động chu kỳ tính.
Một số bệnh thường gặp ở đường sinh dục trâu cái. Viêm âm đạo. Viêm cổ tử cung. Viêm tử cung.
Khái niệm bệnh viêm tử cung. Phân loại viêm tử cung. Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung ở trâu cái sinh sản. Ảnh hưởng của giống.
Ảnh hưởng của mùa vụ. Ảnh hưởng của lứa đẻ. Ảnh hưởng của vệ sinh thú ý. Ảnh hưởng của phương pháp phối giống.
Ảnh hưởng của quá trình đẻ. Ảnh hưởng của một số bệnh sản khoa. Điều trị bệnh viêm tử cung. Ứng dụng, sử dụng pgf2α trong điều trị viêm tử cung.
Điều trị viêm tử cung bằng hóa dược. Điều trị viêm tử cung bằng kháng sinh. Vật liệu và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm và thời gian nghiên cứu.
Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Tình hình chăn nuôi và tỷ lệ đẻ của trâu, bò trên địa bàn huyện như xuân tỉnh thanh hóa. Tình hình trâu cái mắc bệnh viêm tử cung tại huyện. Phân lập vi khuẩn và xác định tính tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung. So sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung.
Phương pháp nghiên cứu. Điều tra cắt ngang tỷ lệ bệnh viêm tử cung. Các phương pháp chẩn đoán lâm sàng thường quy. Các phương pháp phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung.
Phương pháp kháng sinh đồ với các loại kháng sinh thông thường. Phương pháp bố trí thí nghiệm theo dõi các phác đồ điều trị. Phương pháp phân tích số liệu. Kết quả và thảo luận.
Kết quả tình hình chăn nuôi và tỷ lệ đẻ của trâu, bò tại các xã trên địa bàn huyện như xuân. Kết quả tình hình chăn nuôi trâu, bò trên địa bàn huyện. Kết quả theo dõi tỷ lệ đẻ của đàn trâu tại. Tình hình trâu cái mắc bệnh viêm tử cung.
Tỷ lệ trâu cái mắc bệnh viêm tử cung. Một số yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung của trâu cái. Những chỉ số lâm sàng của bệnh viêm tử cung. Kết quả phân lập, giám định thành phần vi khuẩn và xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung.
Kết quả phân lập và giám định thành phần vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung trâu. Kết quả xác định tính mẫm cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung. Thử nghiệm 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung. Kết luận và kiến nghị.
55 Tài liệu tham khảo. 56 v DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt E.coli Escherichia coli IM Intramuscular Vk Vi khuẩn Ks Kháng sinh PG F2α Prostaglandin F2alpha MR Methyl red VP Voges- Proskauer WHO World Health Organizatio SS Salmonella Shigella EMB Eosin Methylene Blue vi DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung. Tình hình chăn nuôi Trâu, bò trên địa bàn huyện Như Xuân.
Tỷ lệ đẻ của đàn trâu. Tuổi đẻ lứa đầu của trâu. Tỷ lệ trâu cái mắc bệnh viêm tử cung. Tỷ lệ trâu mắc bệnh viêm tử cung theo mùa vụ.
Tỷ lệ trâu mắc bệnh viêm tử cung theo các lứa đẻ (n=39). Ảnh hưởng của đẻ khó đối với bệnh viêm tử cung ở trâu. Ảnh hưởng của sát nhau đối với bệnh viêm tử cung ở trâu. Các thể viêm ở tử cung (n=39).
Các chỉ tiêu lâm sàng chủ yếu của trâu bị viêm nội mạc tử cung. Các chỉ tiêu lâm sàng chủ yếu của trâu bị viêm cơ tử cung. Các chỉ tiêu lâm sàng chủ yếu của trâu bị viêm tương mạc tử cung. Thành phần các loại vi khuẩn có trong dịch viêm tử cung trâu cái.
Tính mẫn cảm của vi khuẩn Staphylococcus spp và Streptococcus spp với thuốc kháng sinh thường dùng. Kết quả so sánh hiệu quả điều trị của 2 phác đồ dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung trâu. 54 vii DANH MỤC SƠ ĐỒ Sơ đồ 2. Phân lập và giám định vi khuẩn.
33 DANH MỤC HÌ NH Hı̀nh 2. Giải phẫu cơ quan sinh dục cái của trâu. Tử cung trâu. Dịch rỉ viêm ở các thể viêm tử cung.
Hình ảnh trâu giống của huyện Như Xuân. Hình ảnh chuồng trâu tại một số nông hộ của huyện. Hình ảnh thụ tinh nhân tạo cho trâu. Hình ảnh đàn trâu tại huyện Như Xuân.
Hình ảnh trâu sinh sản của huyện. Hình ảnh bãi trăn thả của trâu vụ hè thu. Hình ảnh trâu được giữ ấm khi mùa đông đến. Hình ảnh trâu đẻ khó.
Trâu bị sát nhau. Phân lập Salmonella. Hình ảnh phân lập Staphylococcus và Streptococcus. Hình thái Staphylococcus Hình 4.
Hình thái Streptococcus. Hình ảnh độ mẫn cảm của vi khuẩn Staphylococcus spp. Hình ảnh độ mẫn cảm của vi khuẩn Streptococcusspp với 14 loại kháng sinh thường dùng. Điều trị trâu viêm tử cung.
54 viii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Thị Hạnh Tên luận văn: Khảo sát tình hình bệnh viêm tử cung trên đàn trâu nuôi tại các nông hộ huyện Như Xuân, tỉnh Thanh Hoá và các biện pháp phòng trị. Chuyên ngành: Thú y Mã số: 8640101 Cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đánh giá được thực trạng bệnh viêm tử cung trên đàn trâu nuôi tại huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa và đưa ra phác đồ điều trị có hiệu quả cho bệnh Viêm tử cung trên đàn trâu. Phương pháp nghiên cứu - Điều tra cắt ngang tỷ lệ bệnh viêm tử cung - Các phương pháp chẩn đoán lâm sàng thường quy - Các phương pháp phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung - Phương pháp kháng sinh đồ với 14 loại kháng sinh thường - Phương pháp bố trí thí nghiệm để xác định các phác đồ điều trị. - Phương pháp phân tích số liệu Kết quả nghiên cứu chính và kết luận - Xác định được tình hình chăn nuôi trâu, bò trên địa bàn huyện Như Xuân tỉnh Thanh Hóa - Xác định được tỷ lệ đẻ của trâu - Xác định được tỷ lệ viêm tử cung trên đàn trâu cái nuôi tại huyện - Các triệu chứng lâm sàng của viêm tử cung - Các yếu tố ảnh hưởng đến bệnh viêm tử cung - Phân lập vi khuẩn từ dịch viêm tử cung - Xác định tính mẫn cảm kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được từ dịch viêm tử cung - So sánh hiệu quả điều trị bệnh viêm tử cung của trâu bằng 2 phác đồ (dựa trên kết quả xác định tính mẫn cảm kháng sinh của vi khuẩn trong dịch viêm tử cung).
- Như Xuân là 1 huyện có đàn trâu phát triển ở Thanh Hóa. ix - Trong các bệnh của đàn trâu tại Như Xuân thì bệnh Viêm tử cung là bệnh xảy ra nhiều chiếm tỷ lệ 68,89%. Các thể viêm chủ yếu là viêm nội mạc tử cung. - Trâu bị Viêm tử cung có biến đổi lâm sàng rõ ràng về các mặt tổn thương: Thân nhiệt, tần số hô hấp, tần số mạch đập đặc biệt là dịch rỉ viêm.
- Cac loại vi khuẩn tìm thấy trong dịch rỉ viêm chủ yếu là Staphylococcus spp và Streptococcus spp. - Các phác đồ điều trị dùng kháng sinh trong điều trị Viêm tử cung có kết quả tốt. x THESIS ABSTRACT Master candidate: Nguyen Thi Hanh Thesis title: “Survey on uterus inflammation in buffalo herds in households in Nhu Xuan district, Thanh Hoa province and preventive measures” Major: Veterinary science Code: 8640101 Educational organization: Vietnam National University of Agriculture (VNUA) Research Objectives: Evaluate the status of uterus inflammation in buffalo herds in Nhu Xuan district, Thanh Hoa province and propose effective treatment regimens for uterus on buffalo herd.