Đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng và sinh sản của gà Lạc Thủy

Khám phá đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng và sinh sản của gà lạc thủy trong luận văn thạc sĩ VNUA, cung cấp kiến thức hữu ích cho nghiên cứu.

• Tác giả: Thongsavath Douangdy
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Kim Cúc
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Chăn nuôi
• Đề tài: Đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng và sinh sản của gà Lạc Thủy
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. ĐẶT VẤN ĐỀ
• 2. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI
• 2.1. Mục tiêu chung
• 2.2. Mục tiêu cụ thể
• 3. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI
• 5. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 5.1. CƠ SỞ KHOA HỌC
• 5.1.1. Cơ sở khoa học nghiên cứu đặc điểm ngoại hình

Tóm tắt

I. Tổng quan về đặc điểm sinh trưởng và sinh sản của gà Lạc Thủy

Gà Lạc Thủy là một giống gà địa phương nổi tiếng tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Giống gà này không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn mang lại nhiều lợi ích cho người chăn nuôi. Đặc điểm sinh trưởng và sinh sản của gà Lạc Thủy được nghiên cứu kỹ lưỡng nhằm bảo tồn và phát triển giống gà này. Nghiên cứu này sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của gà Lạc Thủy.

1.1. Đặc điểm ngoại hình của gà Lạc Thủy

Gà Lạc Thủy có ngoại hình khá đồng nhất với màu lông nâu lá chuối khô ở gà mái và màu đỏ tía ở gà trống. Mào cờ và chân màu vàng nhạt là những đặc điểm nổi bật của giống gà này. Các kích thước cơ thể như chiều dài lưng, vòng ngực cũng được ghi nhận để đánh giá sự phát triển.

1.2. Tình trạng sinh trưởng của gà Lạc Thủy

Khả năng sinh trưởng của gà Lạc Thủy được đánh giá qua khối lượng cơ thể và tỷ lệ nuôi sống. Gà Lạc Thủy có tốc độ phát triển nhanh, đặc biệt trong giai đoạn hậu bị. Nghiên cứu cho thấy gà Lạc Thủy có khả năng thích nghi tốt với môi trường sống và chế độ dinh dưỡng.

II. Thách thức trong việc nuôi gà Lạc Thủy tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam

Mặc dù gà Lạc Thủy có nhiều ưu điểm, nhưng việc nuôi giống gà này cũng gặp phải một số thách thức. Sự lai tạp với các giống gà khác và áp lực từ thị trường là những vấn đề cần được giải quyết. Việc bảo tồn giống gà này là rất cần thiết để duy trì nguồn gen quý giá.

2.1. Vấn đề lai tạp và mất giống

Gà Lạc Thủy hiện đang bị lai tạp với các giống gà khác, dẫn đến sự giảm sút về chất lượng và số lượng. Việc bảo tồn giống gà này cần được thực hiện một cách nghiêm túc để tránh tình trạng mất giống.

2.2. Áp lực từ thị trường và nhu cầu tiêu thụ

Thị trường hiện nay yêu cầu các giống gà có năng suất cao, điều này gây áp lực lớn lên gà Lạc Thủy. Cần có các chiến lược marketing hiệu quả để nâng cao giá trị của giống gà này trong mắt người tiêu dùng.

III. Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh trưởng của gà Lạc Thủy

Nghiên cứu được thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam với các phương pháp khoa học hiện đại. Các chỉ tiêu về sinh trưởng và sinh sản được đo lường và phân tích một cách chi tiết để đưa ra kết luận chính xác.

3.1. Thiết kế thí nghiệm và phương pháp thu thập dữ liệu

Thí nghiệm được thiết kế với nhiều nhóm gà khác nhau, mỗi nhóm được cho ăn theo các định lượng thức ăn khác nhau. Dữ liệu về khối lượng cơ thể và tỷ lệ đẻ được ghi chép cẩn thận để phân tích.

3.2. Phân tích số liệu và đánh giá kết quả

Số liệu thu thập được sẽ được phân tích bằng các phương pháp thống kê để đánh giá khả năng sinh trưởng và sinh sản của gà Lạc Thủy. Kết quả sẽ giúp đưa ra các khuyến nghị cho việc nuôi dưỡng giống gà này.

IV. Kết quả nghiên cứu về khả năng sinh sản của gà Lạc Thủy

Kết quả nghiên cứu cho thấy gà Lạc Thủy có khả năng sinh sản tốt với tỷ lệ đẻ cao và chất lượng trứng tốt. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng chế độ dinh dưỡng ảnh hưởng lớn đến năng suất trứng của giống gà này.

4.1. Tỷ lệ đẻ và năng suất trứng

Gà Lạc Thủy có tỷ lệ đẻ bình quân đạt từ 28,73% đến 31,23% sau 52 tuần tuổi. Năng suất trứng đạt từ 64,36 đến 69,96 quả, cho thấy giống gà này có khả năng sinh sản ổn định.

4.2. Chất lượng trứng và tỷ lệ ấp nở

Chất lượng trứng của gà Lạc Thủy được đánh giá cao với tỷ lệ trứng có phôi đạt trung bình 88,90% đến 89,25%. Tỷ lệ nở cũng đạt từ 74,54% đến 74,69%, cho thấy khả năng sinh sản tốt của giống gà này.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của gà Lạc Thủy

Gà Lạc Thủy là một giống gà có giá trị kinh tế cao và tiềm năng phát triển lớn. Việc bảo tồn và phát triển giống gà này cần được chú trọng hơn nữa để đáp ứng nhu cầu thị trường và bảo tồn nguồn gen quý giá.

5.1. Đề xuất các giải pháp bảo tồn giống gà Lạc Thủy

Cần có các chương trình bảo tồn giống gà Lạc Thủy một cách bài bản, bao gồm việc nuôi nhốt và quản lý giống gà. Các chính sách hỗ trợ từ nhà nước cũng cần được triển khai để khuyến khích người dân tham gia bảo tồn.

5.2. Tương lai của gà Lạc Thủy trong ngành chăn nuôi

Với sự phát triển của ngành chăn nuôi, gà Lạc Thủy có thể trở thành một sản phẩm chủ lực trong thị trường thực phẩm. Cần có các nghiên cứu tiếp theo để nâng cao chất lượng và năng suất của giống gà này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành chăn nuôi gia cầm đóng vai trò then chốt trong cơ cấu nông nghiệp Việt Nam, với tổng đàn năm 2017 đạt 385,5 triệu con, cung cấp 1,03 triệu tấn thịt hơi và 10,6 tỷ quả trứng cho thị trường. Trong đó, các giống gà bản địa chiếm khoảng 60% tổng đàn gà lông màu nhờ phẩm chất thịt thơm ngon và khả năng thích ứng cao với điều kiện sinh thái nhiệt đới. Tuy nhiên, giống gà Lạc Thủy có nguồn gốc tại huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình với quy mô địa phương khoảng 315.000 con đang đối mặt với nguy cơ thoái hóa giống và pha tạp di truyền do tập quán chăn thả tự do, quy mô nông hộ nhỏ lẻ từ vài chục đến vài trăm con.

Nghiên cứu được triển khai nhằm đánh giá toàn diện các đặc điểm ngoại hình, kích thước chiều đo sinh trắc, khả năng sinh trưởng và năng suất sinh sản của giống gà Lạc Thủy theo các mức định lượng thức ăn khác nhau trong giai đoạn hậu bị. Đề tài được thực hiện tại Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi thuộc Viện Chăn nuôi trong khung thời gian từ tháng 6 năm 2017 đến tháng 8 năm 2018.

Ý nghĩa của công trình thể hiện rõ qua việc xác lập hệ thống dữ liệu khoa học chuẩn xác về nguồn gen gà Lạc Thủy. Kết quả nghiên cứu giúp tối ưu hóa quy trình dinh dưỡng hậu bị, nâng tỷ lệ nuôi sống giai đoạn hậu bị đạt trên 95,33%, kiểm soát mức tiêu tốn thức ăn sản xuất trứng dao động từ 4,28 đến 4,83 kg cho 10 quả trứng, đồng thời tạo cơ sở kinh tế vững chắc với giá bán gà thịt thương phẩm đạt 80.000 đến 90.000 đồng/kg so với giá thành sản xuất khoảng 65.000 đồng/kg.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết di truyền số lượng và quy luật sinh trưởng hậu phôi ở gia cầm của Chambers với mô hình sinh trưởng 4 pha đặc trưng. Đường cong tăng trọng tích lũy thể hiện xu hướng hàm Sigmoid, trong khi tốc độ sinh trưởng tương đối tuân theo hàm Hyperbol giảm dần theo tuổi thành thục. Hệ số di truyền của các tính trạng khối lượng trứng ở gà dao động từ 60% đến 74%, tính trạng tuổi đẻ quả trứng đầu tiên đạt khoảng 0,20 đến 0,30, và hệ số di truyền sức sống đạt mức 0,10 đến 0,13.

Các khái niệm khoa học trọng tâm bao gồm: ngoại hình đặc trưng giống, sinh trưởng tuyệt đối tính bằng gam/con/ngày, sinh trưởng tương đối tính theo tỷ lệ phần trăm tăng trưởng, tỷ lệ nuôi sống qua các giai đoạn, năng suất trứng cộng dồn trên mái đầu kỳ, và đơn vị Haugh đánh giá phẩm chất lòng trắng đặc của trứng.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thực nghiệm được thu thập trực tiếp từ đàn gà Lạc Thủy theo dõi từ 01 ngày tuổi đến 52 tuần tuổi. Quy mô mẫu ban đầu gồm 550 cá thể gà con 01 ngày tuổi được nuôi chung đến 6 tuần tuổi để khảo sát đặc điểm ngoại hình và tốc độ mọc lông. Ở giai đoạn hậu bị từ 7 đến 20 tuần tuổi, phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng để chia 450 cá thể đồng đều về ngoại hình vào 3 lô thí nghiệm. Mỗi lô gồm 150 con với 3 lần lặp lại, mỗi lần 50 con gồm tỷ lệ 6 trống và 44 mái.

Chế độ dinh dưỡng áp dụng 3 mức định lượng thức ăn so với định mức chuẩn của gà Mía: Lô 1 ăn 95%, Lô 2 ăn 100%, và Lô 3 ăn 105%. Các chỉ tiêu sinh trắc được đo bằng thước dây và thước kẹp điện tử có độ chính xác ±0,01 mm trên 30 cá thể lúc 38 tuần tuổi. Khối lượng gà được cân định kỳ hàng tuần vào giờ cố định trước khi cho ăn bằng cân kỹ thuật có độ chính xác ±2g ở giai đoạn 1 đến 6 tuần tuổi và ±5g ở giai đoạn 7 đến 20 tuần tuổi. Phẩm chất trứng được kiểm tra trên 30 quả lúc 38 tuần tuổi bằng thiết bị FHK từ Nhật Bản.

Dữ liệu được xử lý bằng phần mềm Excel 2010. Phương pháp phân tích phương sai một yếu tố ANOVA kết hợp kiểm định sâu Tukey và kiểm định Student ở mức ý nghĩa P < 0,05 được lựa chọn nhằm phân tách chính xác tác động của các mức định lượng dinh dưỡng hậu bị tới khối lượng cơ thể và sức sản xuất trứng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã xác lập 4 phát hiện khoa học quan trọng về giống gà Lạc Thủy:

1. Đặc điểm ngoại hình và sinh trắc: 100% gà sơ sinh có màu lông trắng ngà đồng nhất. Đến 38 tuần tuổi, gà mái có bộ lông màu nâu lá chuối khô, gà trống có màu lông đỏ tía hoặc đỏ mận ánh đen; mào đơn đỏ tươi hình răng cưa; da chân màu vàng nhạt không có hàng vảy đỏ. Gà có thân hình nở nang, chiều dài thân gà trống đạt 24,20 đến 24,44 cm, gà mái đạt 22,45 đến 23,10 cm; vòng ngực gà trống đạt 34,15 đến 34,53 cm và gà mái đạt 31,02 đến 31,44 cm. Gà mọc lông rất nhanh, hoàn thiện bộ lông phủ kín thân ở 30 ngày tuổi.

2. Khả năng sinh trưởng và khối lượng: Khối lượng sơ sinh đạt trung bình 27,93 g, đạt 430,50 g lúc 6 tuần tuổi. Đến 20 tuần tuổi, định lượng thức ăn tạo ra sự khác biệt rõ rệt: gà mái Lô 1 đạt 1587,33 g, Lô 2 đạt 1600,89 g, Lô 3 đạt 1634,22 g; gà trống Lô 1 đạt 1911,49 g, Lô 2 đạt 1988,27 g, Lô 3 đạt 2034,33 g (sự sai khác có ý nghĩa thống kê với P < 0,05). Mức tiêu tốn thức ăn tích lũy từ sơ sinh đến 20 tuần tuổi dao động từ 7458,56 g đến 8137,56 g/con.

3. Sức sống và khả năng thích nghi: Tỷ lệ nuôi sống giai đoạn gà con từ 1 đến 6 tuần tuổi đạt mức 96,91%. Trong suốt giai đoạn hậu bị 7 đến 20 tuần tuổi, tỷ lệ nuôi sống duy trì ở mức cao từ 95,33% đến 96,67% ở cả ba lô thí nghiệm.

4. Năng suất và chất lượng sinh sản: Năng suất trứng cộng dồn đến 38 tuần tuổi đạt từ 43,32 đến 46,30 quả/mái; tính đến 52 tuần tuổi đạt từ 64,36 đến 69,96 quả/mái với tỷ lệ đẻ bình quân từ 28,73% đến 31,23%. Lô 2 đạt năng suất trứng cao nhất với tiêu tốn thức ăn thấp nhất là 4,28 kg/10 quả trứng. Tỷ lệ trứng có phôi đạt 88,90% đến 89,25% và tỷ lệ nở trên tổng số trứng ấp đạt 74,54% đến 74,69%.

Thảo luận kết quả

Khẩu phần ăn 100% định lượng của gà Mía (Lô 2) đem lại hiệu quả sinh sản tối ưu nhờ kiểm soát khối lượng cơ thể gà mái hậu bị ở mức lý tưởng (1600,89 g lúc 20 tuần tuổi), ngăn chặn hiện tượng tích lũy mỡ thừa ở xoang bụng vốn là nguyên nhân làm giảm hoạt động của buồng trứng và ống dẫn trứng. Ngược lại, Lô 3 ăn mức 105% tuy đạt thể trọng lớn hơn (1634,22 g) nhưng năng suất trứng giảm và tiêu tốn thức ăn tăng lên 4,83 kg/10 quả trứng.

So sánh với các nghiên cứu khác, khối lượng 20 tuần tuổi của gà Lạc Thủy cao hơn gà Ri (1409 đến 1444 g ở gà mái theo công bố của Ngô Thị Kim Cúc) nhưng thấp hơn gà Đông Tảo (1920 đến 1950 g theo Lê Thị Thu Hiền) và gà Hồ (1884 g theo Nguyễn Chí Thành). Tỷ lệ đẻ của gà Lạc Thủy cao hơn đáng kể so với gà Chọi (26 đến 27 quả) và gà Hồ (50 đến 52 quả/năm).

Động thái tăng trưởng khối lượng cơ thể qua 20 tuần tuổi có thể được biểu diễn trực quan qua biểu đồ đường sinh trưởng lũy kế dạng Sigmoid. Cấu trúc số liệu sinh trắc và các chỉ số chất lượng trứng (chỉ số lòng đỏ, độ dày vỏ, đơn vị Haugh) có thể được hệ thống hóa qua bảng so sánh đa chỉ tiêu để làm rõ sự khác biệt giữa các lô dinh dưỡng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết luận thực nghiệm, 4 khuyến nghị kỹ thuật và phát triển cụ thể được đưa ra:

1. Áp dụng định mức dinh dưỡng hậu bị chuẩn: Khuyến cáo các cơ sở chăn nuôi áp dụng chế độ cho ăn hạn chế giai đoạn 7 đến 20 tuần tuổi theo mức định lượng 100% của gà Mía (khẩu phần tăng dần từ 51 g/con/ngày ở tuần thứ 7 lên 90 g/con/ngày ở tuần thứ 20) do kỹ thuật viên trang trại thực hiện định kỳ hàng tuần.

2. Thiết lập đàn giống hạt nhân bảo tồn nguồn gen: Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi cần tiếp tục chọn lọc nhân thuần qua các thế hệ, xây dựng sơ đồ ghép đôi khoa học nhằm duy trì hệ số cận huyết dưới 1% mỗi thế hệ, bảo đảm giữ vững độ thuần khiết về ngoại hình mào cờ, chân vàng, lông nâu lá chuối khô.

3. Chuẩn hóa quy trình chiếu sáng và thú y: Áp dụng chế độ chiếu sáng bổ sung đạt 16 giờ/ngày trong giai đoạn đẻ rộ từ tuần 21 trở đi, kết hợp quy trình đệm lót sinh học và kiểm soát an toàn sinh học để duy trì tỷ lệ đẻ đỉnh cao trên 45% và tỷ lệ trứng có phôi trên 90%.

4. Xây dựng chuỗi liên kết giá trị gà đặc sản: Đề xuất Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn tỉnh Hòa Bình phối hợp cùng các doanh nghiệp chăn nuôi xây dựng nhãn hiệu chứng nhận "Gà Lạc Thủy Hòa Bình", phát triển kênh phân phối thịt thương phẩm tại Hà Nội và các đô thị lớn trong giai đoạn 2018 đến 2022.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu này mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng:

1. Các nhà khoa học và giảng viên ngành Chăn nuôi - Thú y: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu sinh học chuẩn mực phục vụ công tác giảng dạy di truyền học động vật và nghiên cứu bảo tồn nguồn gen vật nuôi bản địa quý hiếm.

2. Chủ trang trại và doanh nghiệp sản xuất giống gia cầm: Cung cấp thông số định mức thức ăn chi tiết, quy trình nuôi dưỡng gà hậu bị và kỹ thuật ấp nở để tối ưu hóa chi phí sản xuất giống thương phẩm.

3. Cán bộ khuyến nông và cơ quan quản lý nông nghiệp: Làm căn cứ khoa học để xây dựng các dự án phát triển nông nghiệp nông thôn, chứng nhận sản phẩm OCOP và định hướng chiến lược giống gia cầm địa phương.

4. Học viên cao học và sinh viên đại học chuyên ngành Nông - Lâm - Sinh: Nguồn tài liệu tham khảo chuẩn về phương pháp bố trí thí nghiệm dinh dưỡng, kỹ thuật đo đạc sinh trắc và phương pháp phân tích phương sai ANOVA trên gia cầm.

Câu hỏi thường gặp

Gà Lạc Thủy có đặc điểm ngoại hình nào giúp phân biệt với giống gà Mía? Gà Lạc Thủy có màu lông tương tự gà Mía nhưng chân nhỏ hơn, da chân màu vàng nhạt và không có hàng vảy đỏ dọc cẳng chân. Gà mái trên 30 tuần tuổi không có yếm ngực, tầm vóc thon gọn hơn với chiều dài đùi 14,31 cm so với 19,55 cm ở gà Mía.

Vì sao cần áp dụng chế độ ăn hạn chế cho gà Lạc Thủy giai đoạn hậu bị? Cho ăn hạn chế từ 7 đến 20 tuần tuổi giúp khống chế khối lượng gà mái ở mức 1600 g khi vào đẻ, tránh tích lũy mỡ nội tạng làm thoái hóa buồng trứng, từ đó kéo dài chu kỳ đẻ sinh học và giảm tiêu tốn thức ăn xuống 4,28 kg/10 quả trứng.

Năng suất trứng và tỷ lệ ấp nở của gà Lạc Thủy đạt bao nhiêu? Đến 52 tuần tuổi, năng suất trứng tích lũy đạt 69,96 quả/mái với tỷ lệ đẻ bình quân 31,23%. Trứng có tỷ lệ thụ tinh đạt 89,25% và tỷ lệ gà con nở trên tổng số trứng vào ấp đạt 74,69%.

Tốc độ mọc lông sớm mang lại lợi thế thích ứng gì cho gà Lạc Thủy? Gà Lạc Thủy hoàn thiện bộ lông phủ kín cơ thể ngay từ 30 ngày tuổi, sớm hơn gà Mía và gà Đông Tảo khoảng 10 đến 12 ngày. Đặc điểm này giúp gà duy trì thân nhiệt tốt, nâng tỷ lệ nuôi sống giai đoạn 1 đến 6 tuần tuổi đạt 96,91%.

Khả năng sinh lời từ mô hình chăn nuôi gà Lạc Thủy thương phẩm như thế nào? Với giá thành sản xuất khoảng 65.000 đồng/kg và giá bán xuất chuồng đạt 80.000 đến 90.000 đồng/kg, người chăn nuôi đạt mức lợi nhuận từ 15.000 đến 25.000 đồng/kg gà hơi, đem lại hiệu quả kinh tế vượt trội trong các dịp lễ Tết.

Kết luận

• Luận văn đã mô tả toàn diện đặc điểm ngoại hình đặc trưng của gà Lạc Thủy với mào đơn, chân vàng nhạt không vảy đỏ, tốc độ mọc lông nhanh phủ kín toàn thân ở 30 ngày tuổi.
• Tỷ lệ nuôi sống của đàn gà đạt mức ấn tượng: 96,91% ở giai đoạn gà con (1 đến 6 tuần tuổi) và từ 95,33% đến 96,67% ở giai đoạn hậu bị (7 đến 20 tuần tuổi).
• Xác định mức định lượng thức ăn tối ưu cho gà hậu bị là 100% theo định mức gà Mía, giúp đạt khối lượng thành thục 1600,89 g ở gà mái và năng suất trứng 69,96 quả/mái ở 52 tuần tuổi.
• Hiệu quả sử dụng thức ăn đạt mức tối ưu 4,28 kg/10 quả trứng cùng tỷ lệ trứng có phôi đạt 89,25% và tỷ lệ ấp nở đạt 74,69%.
• Đề xuất lộ trình tiếp tục chọn lọc nâng cao độ thuần di truyền và nhân rộng mô hình chăn nuôi gà Lạc Thủy an toàn sinh học tại các vùng trung du miền núi phía Bắc trong giai đoạn tới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẶT VẤN ĐỀ Chăn nuôi gà nói riêng và chăn nuôi gia cầm nói chung là nghề sản xuất truyền thống lâu đời và chiếm vị trí quan trọng trong tổng giá trị sản xuất của ngành chăn nuôi Việt Nam. Chăn nuôi gia cầm đóng vai trò quan trọng trong các hộ nông dân và là nguồn cung cấp thực phẩm đứng ví trí thứ hai sau chăn nuôi lợn. Về số lượng, tổng đàn gia cầm cả nước năm 2017 là 385,5 triệu con, trong đó đàn gà chiếm 3/4 số lượng đàn gia cầm được nuôi. Sản lượng thịt gia cầm hơi xuất chuồng đạt 1,03 triệu tấn và sản lượng trứng đạt 10,6 tỷ quả (Tổng cục thống kê năm 2017).

Những năm gần đây, do áp lực của cơ chế thị trường chạy theo năng suất cao, thay đổi giống mới, không chú ý đến giống địa phương. Tuy nhiên các giống gà địa phương của Việt Nam tuy năng suất thấp nhưng ở chúng có những đặc điểm quý như: Phẩm chất thịt thơm ngon, chịu đựng dinh dưỡng thấp. Đặc biệt là có khả năng đáp ứng được với sự biến đổi khí hậu toàn cầu. Ngày nay do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu ngày càng tăng thì khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu khắc nghiệt của các giống gà nội càng đóng vai trò quan trọng.

Các giống vật nuôi bản địa là một bộ phận quan trọng của đa dạng sinh học, là vốn gen phù hợp với điều kiện sinh thái địa phương nếu được khai thác và sử dụng tốt có thể mang lại hiệu quả kinh tế, đồng thời còn là nguyên liệu phục vụ cho công tác lai tạo giống trước mắt cũng như các hướng sử dụng khác trong tương lai. Trải qua hàng nghìn năm, dưới tác động của chọn lọc tự nhiên và chọn lọc nhân tạo, các giống gia súc, gia cầm ở nước ta đã thích nghi với điều kiện sinh thái kinh tế của từng vùng khác nhau. Chúng có các đặc điểm sinh học quý là khả năng sử dụng các loại thức ăn sẵn có của địa phương, có sức chống chịu bệnh tật cao. Các giống vật nuôi bản địa có chất lượng sản phẩm cao, vị thơm ngon phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng, đồng thời gắn liền với văn hoá vùng miền, tạo thành hệ sinh thái bền vững.

Tuy nhiên, do năng suất thấp, nhiều giống vật nuôi bản địa không đáp ứng được yêu cầu sản xuất, kinh tế xã hội hiện nay đang dần dần bị mai một. Trước nguy cơ đó, Nhà nước ta đã có chủ trương và các chương trình bảo tồn đa dạng sinh học, thông qua Chương trình nuôi giữ bảo tồn quỹ gen vật nuôi, một số giống bản địa đã được duy trì ở các cơ sở giống cũng như ở các 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] địa phương với một số lượng nhất định. Từ 1990 đến nay, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn đã triển khai nhiều đề tài bảo tồn quỹ gen vật nuôi. Các đề tài này đã có những đóng góp tích cực về khoa học và kinh tế cho các nhà sản xuất, cung cấp một nguồn thực phẩm quý giá cho xã hội.

Gà Lạc Thủy được gắn liền với địa danh huyện Lạc Thủy, tỉnh Hòa Bình. Chính nơi đây gà Lạc Thủy đã tồn tại và phát triển. Đây là giống gà có ngoại hình và chất lượng thịt rất được người dân địa phương ưa chuộng. Tuy nhiên, trong thời gian qua giống gà này được nuôi chăn thả tự do với các giống gà nội khác của địa phương nên gà Lạc Thủy dễ bị lai và pha tạp nhiều, số lượng quần thể gà Lạc Thủy còn rất ít, một hộ vài chục con nằm rải rác nhiều nơi và có nguy cơ mất dần hoặc pha tạp.

Nhờ có chương trình bảo tồn nguồn gen vật nuôi, giống gà Lạc Thủy đã được đề xuất đưa vào chương trình Bảo tồn nguồn gen vật nuôi quốc gia từ 2012 đến năm 2015 tại huyện Lạc Thủy tỉnh Hòa Bình Kết quả bảo tồn gà Lạc Thủy theo phương thức nuôi nhốt cho biết: Về ngoại hình: Gà 01 ngày tuổi 100% cá thể có màu lông trắng ngà. Khi trưởng thành gà mái có lông màu nâu nhạt lá chuối khô, gà trống lông màu đỏ mận. Gà có mào đơn đỏ, chân nhỏ và cao vừa phải, da chân màu vàng. Gà Lạc Thủy có tốc độ mọc lông nhanh, 42 ngày tuổi lông đã phủ kín toàn thân.

Gà có tính ấp bóng cao. Khối lượng cơ thể gà trống tại 20 tuần tuổi là 1852,0 - 1890,0g/con và gà mái là 1580,0 - 1600,0g/con. Tính đến 68 tuần tuổi, có tỷ lệ đẻ bình quân đạt 25,13 - 25,56% và năng suất trứng/mái đạt 87,96 – 89,48 quả, TTTA/10 trứng 4,0kg. Tỷ lệ trứng có phôi đạt trung bình 92,6% (Vũ Ngọc Sơn và cs.

Tuy nhiên công tác bảo tồn nguồn gen được tiến hành chủ yếu trên quần thể nhỏ do kinh phí còn hạn chế. Do vậy năng suất của các đàn giống còn hạn chế và không ổn định, các đàn gà ở các hộ dân thì số lượng rất ít, sau mỗi năm mức độ đồng huyết lại tăng. Trong khi thực tế nhu cầu thị trường chăn nuôi rất cần những giống tốt và chất lượng, an toàn dịch bệnh, cũng như nhu cầu thị hiếu của người tiêu dùng rất ưa chuộng các sản phẩm thịt gà có chất lượng cao. Trên thực tế các hô ̣ dân nuôi giữ các giống này có trı̀nh đô ̣ kỹ thuâ ̣t ha ̣n chế và còn nuôi giữ con giố ng kém chấ t lươ ̣ng và chưa có quy trình chăm sóc nuôi dưỡng, thú y phù hợp cho giống gà này.

Do vậy ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả của người chăn nuôi. Xuất phát từ những vấn đề thực tế trên việc nghiên cứu một cách bài bản về đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng, sinh sản của gà Lạc Thủy nhằm phục vụ cho khai thác và phát triển nguồn gen giống gà này là cần thiết. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đề tài được thực hiện nhằm đánh giá một số đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng và khả năng sản xuất của gà Lạc Thủy nuôi tại Trung tâm Thực nghiệm và Bảo tồn vật nuôi, Viện Chăn nuôi. MỤC TIÊU ĐỀ TÀI 1.

Mục tiêu chung Đánh giá được một số đặc điểm ngoại hình, sinh trưởng và khả năng sản xuất của gà Lạc Thủy, góp phần bảo tồn và khai thác, phát triển gà Lạc Thủy một cách bền vững. Mục tiêu cụ thể - Đánh giá được một số đặc điểm ngoại hình và kích thước các chiều đo của gà Lạc Thủy - Đánh giá được khả năng sinh trưởng của gà Lạc Thủy - Đánh giá được khả năng sinh sản của gà Lạc Thủy 1. PHẠM VI NGHIÊN CỨU Đề tài được tiến hành trên đàn gà Lạc Thủy có nguồn gốc từ huyện Lạc Thủy - tỉnh Hòa Bình, trong thời gian từ tháng 06 năm 2017 đến tháng 08 năm 2018. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI Đây là công trình về khoa học gà Lạc Thủy được nghiên cuứ một cách có hệ thống về đặc điểm ngoại hình, khả năng sinh sản, sức đề kháng của cơ thể và phẩm chất trứng.

Những kết quả của đề tài này sẽ giúp các nhà khoa học có cái nhìn đúng đắn về gà Lạc Thủy, giúp các nhà quản lý có các cơ sở khoa học để định hướng phát triển trong tương lai lâu dài về loại gà này. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. CƠ SỞ KHOA HỌC 2.

Cơ sở khoa học nghiên cứu đặc điểm ngoại hình Các đặc điểm về ngoại hình là những đặc trưng cho giống, thể hiện khuynh hướng sản xuất, thị hiếu và giá trị kinh tế của vật nuôi. Các đặc điểm này gồm: tầm vóc cơ thể, đầu, mào, mỏ, bộ lông, chân. - Hình dáng, kích thước cơ thể: Tùy mục đích sử dụng, các dòng gà được chia thành 3 loại hình: Hướng trứng, hướng thịt và hướng kiêm dụng. Gà hướng trứng có thân hình thon nhỏ, cổ dài, nhẹ cân, dáng nhanh nhẹn.

Gà hướng thịt có thân hình to thô, cổ dài trung bình, ngực nở, dáng đi nặng nề, khối lượng lớn. Gà kiêm dụng có hình dáng trung gian, cơ thể có hướng kiêm dụng trứng thịt hoặc thịt trứng. - Đầu: Cấu tạo xương đầu được coi như có độ tin cậy cao nhất trong việc đánh giá đầu gia cầm. Da mặt và các phần phụ của da dầu cho phép rút ra kết luận về sự phát triển của mô đỡ và mô liên kết.

Gà trống có ngoại hình đầu giống gà mái sẽ có tính sinh dục kém, gà mái có ngoại hình đầu giống gà trống sẽ không cho năng suất cao, trứng thường không phối (Nguyễn Chí Bảo, 1978). - Mào: Theo hình dáng của mào, mào dưới ta có thể biết được trạng thái sức khỏe và điều kiện sống của gà. Mào và mào dưới thuộc về các đặc điểm sinh dục phụ, khi buồng trứng hoạt động bình thường thì mào lớn chưa nhiều máu và ngược lại. - Mỏ: Chắc chắn và ngắn.

Gà có mỏ dài và mảnh không có khả năng sản xuất cao. Những giống gà da vàng thì mỏ cũng vàng, ở gà mái màu sắc này có thể bị nhạt đi ở cuối thời kỳ đẻ trứng. - Bộ lông: Thể hiện đặc điểm di truyền của giống và có ý nghĩa quan trọng trong phân loại. Khi mới nở, gia cầm con được lông tơ che phủ, trong quá trình phát triển lông tơ dần được thay thế bằng lông cố định.

Tốc độ mọc lông là sự biểu hiện khả năng mọc lông sớm hay muộn, có thể có quan hệ mật thiết với cường độ quang hợp của gia cầm. Gà mái mọc lông đều hơn gà trống trong cùng một dòng và ảnh hưởng của hoocmon có tác dụng ngược với gen liên kết quy định tốc độ mọc lông. Màu lông do một số gen quy định, phụ thuộc vào sắc tố chứa trong bào tương của tế bào. Lông gia cầm có màu sắc khác nhau là do tốc 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] độ oxy hóa các chất tiền sắc tố melanin trong các tế bào lông.

Nếu các chất sắc tố là nhóm lipocrom thì lông có màu vàng, xanh tươi hoặc màu đỏ, nếu không có chất sắc tố thì lông màu trắng. - Chân: Gà giống tốt phải có chân chắc chắn nhưng không được thô. Gà có chân hình chữ bát, các ngón cong, xương khuyết tật không nên sử dụng làm giống. Đặc điểm chân cao liên quan đến khả năng cho thịt thấp và phát dục chậm (Nguyễn Chí Bảo, 1978).