phần mở đầu. Phần nội dung thông thường là phần chủ yếu dành cho nội dung chính của chương trình, các thành phần trong mục này không bị chia quá nhỏ và được quy định thời gian cụ thể. Tương tự, ở phần kết thường là thời gian dành cho việc tổng kết, đúc rút các vấn đề nội dung và chào kết. Như vậy, với cấu trúc chương trình được chia làm ba phần và được sắp xếp, tổ chức bởi các thành phần khác nhau tạo nên một chương trình chỉnh thể, thống nhất.
Khái niệm về định dạng chƣơng trình Đhái niệm về định dạng chương trình n khác nhau tạo nên một chương trình chỉnh thể, thống nhất. ở phần kết thường là thời gian dành cho việc tổng kết, đúc rút cáciên đều đã được chuẩn bị rất kỹ về thể loại, hình thức, thời lượng… Tất cả những yếu tố đó sẽ giúp cho chương trình trở nên riêng biệt và được gọi chung là format chương trình. Thông thường, một chương trình truyền hình trước khi được đưa vào sản xuất số đầu tiên thường được chuẩn bị rất kỹ về thể loại, thời lượng, kết cấu.Định dạng chương trình thường do chính những người khai sinh ra chương trình đó viết nên. Dịnh dạng sẽ giúp cho những người thực hiện chương trình biết được đây là chương trình gameshow hay talkshow, thời lượng, tính chất, đặc trưng của chương trình, nhân sự, nội dung và hình thức thể hiện.Đồng thời, một định dạng chương trình truyền hình cần phải đảm bảo được các yếu tố cơ bản trong 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com truyền hình như: lượng thông tin và hình ảnh trong truyền hình.
Do trực quan cảm giác truyền hình rất hạn chế lượng thông tin lý luận và tư duy trừu tượng. Ký hiệu thông tin truyền hình thuộc ký hiệu đồng nhất, thông tin trong truyền hình thường mang tính cụ thể, dễ hiểu bằng hình ảnh, âm thanh có tính thuyết phục cao. Về hình ảnh trong truyền hình vừa là phương tiện vừa là nội dung thể hiện ý đồ tư tưởng của tác phẩm. Do đó, các dịnh dạng truyền hình luôn phải lưu ý đến hai yếu tố cơ bản và quan trọng này của truyền hình để cho ra đời các định dạng phù hợp.
Một số định dạng chƣơng trình liên quan đến đề tài Trò chơi truyền hình (game show) Vào thập kỷ 50 của thế kỉ XX, truyền hình chỉ được sử dụng như công cụ giải trí dành cho công chúng, rồi sau đó dần dần bổ sung thêm chức năng thông tin. Ngày nay, với những ưu thế vượt trội và khả năng truyền tải thông tin rộng khắp, chức năng thông tin vẫn là chức năng quan trọng nhất của truyền hình. Tuy nhiên, chức năng giải trí lại là một trong những chức năng không thể thiếu nhằm thu hút và giữ chân công chúng truyền hình ở mọi lứa tuổi, mọi thành phần xã hội. Do đó, truyền hình đã tận dụng sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật và công nghệ, những ưu thế nổi trội của truyền hình và khả năng sáng tạo của đội ngũ làm truyền hình để cho ra đời những chương trình truyền hình có tính giải trí cao, đó chính là các chương trình trò chơi truyền hình (game show).
Theo Tiến sĩ Trần Đăng :“Trò chơi truyền hình là một chương trình xây dựng trên nền tảng của những trò chơi có thể phát triển trí tuệ, phát triển sức khỏe, có luật lệ, được diễn tả bằng các phương tiện truyền hình” (3, tr. Còn Tiến sĩ Tạ Bích Loan cho rằng: “Trò chơi truyền hình tường thuật một cuộc trình diễn mà trong đó các thành viên tham gia vào cuộc thi đấu theo một luật lệ nhất định, được tổ chức ghi hình và đưa lên sóng truyền hình sao cho người dễ sàng theo dõi” (3, tr. Trong nhiều công trình nghiên cứu khác, trò chơi truyền hình được nhận định là một dạng văn hóa giải trí được hình thành sau khi truyền hình trở thành một phương tiện truyền thông đại chúng. Trò chơi truyền hình bao gồm rất nhiều loại hình như: trò chơi trí tuệ, trò chơi vận động, trò chơi giải trí, trò chơi mạo hiểm.
17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhưng tất cả đều có một đặc điểm chung là hình thành, tồn tại và phát triển nhờ vào sức mạnh thu hút của truyền hình. Phần lớn các trò chơi truyền hình thường được thực hiện tại một trường quay của Đài Truyền hình hoặc trong một diện tích hẹp phù hợp với hoạt động thu hình, do đó số lượng người chơi thường không lớn. Có thể thấy, điểm chung nhất của những quan niệm này đều chỉ ra rằng, trò chơi truyền hình đều là những trò chơi có luật lệ, được các phương tiện truyền hình ghi lại và phát sóng. Trò chơi truyền hình đã xuất hiện lần đầu tiên tại Mỹ từ cuối những năm 40 của thế kỷ với tên gọi “Quiz show” với hình thức là một cuộc thi hỏi đáp về kiến thức.
Tuy nhiên, vào cuối những năm 50, một vụ việc gian lận đã xảy ra với một chương trình đang được yêu thích lúc đó đã khiến cho tất cả các chương trình truyền hình lúc đó có tên là “Quiz show” phải chuyển sang cách gọi khác là “Game show”. Từ đó, tên gọi “game show” trở nên phổ biến và được sử dụng cho các chương trình có yếu tố trò chơi, thi đấu, cạnh tranh.và các nhà lý luận truyền hình bắt đầu đi vào giải thích khái niệm “game show”. Tại Việt Nam, năm 1996 được cho là năm đánh dấu sự ra đời của chương trình trò chơi trên sóng truyền hình Việt Nam cùng với sự ra đời của VTV3 (Ban Thể thao – Giải trí – Thông tin kinh tế). Các chương trình trò chơi truyền hình như: “SV6”, “Trò Chơi Liên Tỉnh”, “Bảy Sắc Cầu Vồng”, “Đường Lên Đỉnh Olympia”, “Ở Nhà Chủ Nhật”, “Từ Ánh Mắt Đến Trái Tim”, “Vườn Cổ Tích”, ….lần lượt ra đời và được công chúng đón nhận rộng rãi.
Đặc điểm nổi bật nhất của trò chơi truyền hình, đó chính là có trò chơi và luật chơi - chất liệu làm nên thể loại chương trình này chính là các trò chơi. Trò chơi truyền hình được người làm chương trình sáng tạo nên dựa trên nền tảng những trò chơi có thực trong đời sống và phù hợp với đặc trưng của truyền hình. Để tồn tại một trò chơi thì phải có luật chơi. Luật chơi là thể lệ, quy tắc được đưa ra nhằm đảm bảo cho trò chơi tồn tại đúng mục đích đặt ra.
Luật chơi trên chương trình truyền hình thể hiện ở những hình thức thưởng, phạt trong mỗi trò chơi. Một chương trình trò chơi truyền hình muốn hình thành thì tất yếu phải có thành viên tham gia. Tùy theo quy mô, tính chất và dạng trò chơi mà quyết định sẽ 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com có bao nhiêu người tham gia trò chơi đó. Tuy nhiên, do đặc điểm riêng của truyền hình nên thường thì số lượng người chơi trong các trò chơi truyền hình không quá lớn để dễ tổ chức và theo dõi.
Ngoài ra, cũng như các chương trình khác, trò chơi truyền hình còn có sự tham gia của khán giả. Đây chính là một yếu tố rất quan trọng tạo nên không khí sôi động, vui vẻ của thể loại chương trình này, đặc biệt là tạo ra những hiệu ứng tâm lý trong khán giả như sự ganh đua, sự ủng hộ, cổ vũ. làm tăng lên tính hấp dẫn của chương trình. Trò chơi luôn có kịch tính và tính đối kháng rất cao.
Đó là một đặc điểm tạo nên sự khác biệt lớn giữa thể loại trò chơi với các thể loại khác của truyền hình. Kịch tính thể hiện ở sự tranh đua của người chơi; sự bất ngờ khi không thể đoán định được kết quả cuối cùng của mỗi trò chơi; có những minh họa như đoạn clip, phóng sự, tiểu phẩm làm cho trò chơi thêm hấp dẫn, sinh động. Trò chơi truyền hình mang tính trực tiếp cao. Ngay cả những chương trình có phần hậu kỳ khá kỹ lưỡng thì vẫn mang tính trực tiếp rõ nét.
Gần như những diễn biến xảy ra trong các trò chơi không thể dàn dựng mà được tôn trọng tính chân thật một cách tuyệt đối. Những điều này đã làm nên sức hút và sự hấp dẫn của các chương trình trò chơi truyền hình. Do đó, trong quá trình xây dựng, sản xuất các chương trình việc xây dựng định dạng chương trình theo xu hướng trò chơi truyền hình được chú trọng nhất là đối với các kênh truyền hình thiên về giải trí. Đối thoại truyền hình (talk show) Đối thoại truyền hình là một chương trình truyền hình hoặc phát thanh mà một nhóm người ngồi lại với nhau để thảo luận một số chủ đề mà người dẫn chương trình đưa ra.
Thông thường, các talk show có một ban (panel) khách mời hiểu biết rõ hoặc có nhiều kinh nghiệm liên quan đến vấn đề đang được thảo luận trong chương trình đó. Trong báo chí, chương trình đối thoại truyền hình được sử dụng khi trong đời sống xã hội xuất hiện một vấn đề hay một sự kiện nổi lên thu hút sự quan tâm của đông đảo quần chúng và đang cong báo chí, chương trình đối thoại truyền hình được sử dụng khi trong đời sống xã hội xuất hiện một vấn đề hay một sự kiện nổi lên thu hút sự quan tâm của đông đảo quần chúng và đangtalk show có 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com một ban (panel) khách mời hiểu biết rõ hoặc có nhiều kinh iữa các bên tham gia. Trong cuộc trò chuyện, các ý kiến trái chiều nhau sẽ xuất hiện và có thể gây ra tranh cãi, đây chính là mng trình đối thoại truyền hình được sử dụng khi trong đời sống xã hội xuất hiện một vấn đề h Mãi, đây chính là mng trình đối thoại truyền hình được sngười tham dự. Một người không bao giờ thay đổi vai trò của mình chính là người dẫn chương trình (phóng viên, biên tập viên…).
Đây là người có vai trò tổ chức, dẫn dắt cho những cuộc tranh luận, bàn bạc. Người dẫn chương trình ngoài việc có sự am hiểu nhất định các kiến thức xã hội thì còn phải là một người có khả năng ứng biến và linh hoạt trong việc dẫn dắt cuộc đối thoại. Trong khi đó, khách mời tham gia chương trình thông thường không cố định mà có sự thay đổi hoặc luân phiên. Các khách mời thường là những người có uy tín, có kinh nghiệm hoặc có uy tín nhất định liên quan đến chủ đề đã đưa ra.
Những ý kiến của họ nêu ra trong các cuộc đối thoại thường mang tính chất cá nhân nhưng có độ tin cậy cao, thậm chí có tính định hướng. Những chương trình đối thoại truyền hình (talk show) thường hấp dẫn người xem ở không khí trò chuyện, cá tính và phong cách của người dẫn và các khách mời.