ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC GIAO TIẾP VỚI TRẺ MẪU GIÁO LỚN CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON

Khám phá đặc điểm giao tiếp giữa giáo viên mầm non và trẻ mẫu giáo lớn. Tìm hiểu nội dung, hình thức, và yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tương tác này.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Vân
• Người hướng dẫn: GS.TS Vũ Dũng
• Trường học: Học viện Khoa học Xã hội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Đặc điểm nội dung và hình thức giao tiếp với trẻ mẫu giáo lớn của giáo viên mầm non
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Luận Án Giao Tiếp Sư Phạm Mầm Non 55 ký tự

Giáo dục mầm non là nền tảng quan trọng trong hệ thống giáo dục, đặt cơ sở cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Giao tiếp sư phạm mầm non đóng vai trò then chốt trong quá trình này. Luận án này đi sâu vào nghiên cứu đặc điểm giao tiếp của giáo viên với trẻ mẫu giáo lớn, một giai đoạn phát triển quan trọng. Nghiên cứu này không chỉ là một khảo sát lý thuyết mà còn là một công cụ thực tiễn để nâng cao chất lượng tương tác giáo viên trẻ mẫu giáo lớn, từ đó tối ưu hóa sự phát triển của trẻ. Makarenco đã viết: “Những cơ sở căn bản của việc giáo dục trẻ đã được hình thành từ trước tuổi lên 5. Những điều dạy trẻ trong thời kỳ đó chiếm 90% tiến trình giáo dục trẻ.

1.1. Tầm quan trọng của giao tiếp hiệu quả với trẻ 5 6 tuổi

Giai đoạn mẫu giáo lớn (5-6 tuổi) là thời kỳ then chốt trong việc hình thành nhân cách và phát triển trí tuệ của trẻ. Phương pháp giao tiếp hiệu quả với trẻ 5-6 tuổi giúp xây dựng nền tảng vững chắc về nhận thức, ngôn ngữ, và kỹ năng xã hội. Giáo viên cần sử dụng ngôn ngữ tích cực, khuyến khích trẻ bày tỏ ý kiến và cảm xúc. Kỹ năng giao tiếp của giáo viên mầm non cần được trau dồi để đáp ứng nhu cầu phát triển đa dạng của trẻ.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu luận án tâm lý học

Luận án này tập trung vào việc xác định đặc điểm giao tiếp giữa giáo viên và trẻ mẫu giáo lớn, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất biện pháp can thiệp. Phạm vi nghiên cứu bao gồm nội dung giao tiếp, hình thức giao tiếp (ngôn ngữ và phi ngôn ngữ), và tác động của chúng đến sự phát triển của trẻ. Nghiên cứu được thực hiện trên địa bàn thành phố Hà Nội với sự tham gia của 420 giáo viên mầm non.

II. Thách Thức Rào Cản Giao Tiếp ở Trường Mầm Non 57 ký tự

Mặc dù vai trò của giao tiếp trong sự phát triển của trẻ mầm non là không thể phủ nhận, nhưng thực tế vẫn còn nhiều rào cản giao tiếp giữa giáo viên và trẻ. Những rào cản này có thể xuất phát từ sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa, hoặc do phương pháp giao tiếp chưa phù hợp. Giáo viên cần nhận diện và vượt qua những thách thức này để tạo ra môi trường giao tiếp cởi mở, thân thiện, và hỗ trợ sự phát triển của trẻ. Các công trình nghiên cứu trước đây vẫn còn thiếu những công trình nghiên cứu về đặc điểm nội dung và hình thức giao tiếp với trẻ mẫu giáo lớn của giáo viên mầm non dưới góc độ tâm lý.

2.1. Ảnh hưởng của yếu tố chủ quan đến giao tiếp hiệu quả

Yếu tố chủ quan từ phía giáo viên, như kinh nghiệm, trình độ chuyên môn, và thái độ, có ảnh hưởng lớn đến giao tiếp tích cực trong lớp học mầm non. Giáo viên cần không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức và kỹ năng, đồng thời xây dựng thái độ yêu thương, tôn trọng trẻ. Thêm vào đó, hiểu biết về tâm lý trẻ mẫu giáo lớn giúp giáo viên lựa chọn phương pháp giao tiếp phù hợp.

2.2. Các yếu tố khách quan gây cản trở giao tiếp sư phạm

Các yếu tố khách quan, như sĩ số lớp đông, cơ sở vật chất thiếu thốn, và áp lực công việc, cũng có thể gây cản trở giao tiếp sư phạm mầm non. Nhà trường và các cấp quản lý cần tạo điều kiện thuận lợi để giáo viên có đủ thời gian và nguồn lực để tương tác giáo viên trẻ mẫu giáo lớn một cách hiệu quả. Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường cũng rất quan trọng.

2.3. Khó khăn trong việc lựa chọn nội dung và hình thức giao tiếp

Việc lựa chọn nội dung giao tiếp phù hợp với lứa tuổi và trình độ của trẻ cũng là một thách thức. Giáo viên cần cân nhắc kỹ lưỡng để đảm bảo thông tin truyền đạt rõ ràng, dễ hiểu và có tính giáo dục cao. Bên cạnh đó, việc sử dụng hình thức giao tiếp đa dạng và sinh động, như kể chuyện, đóng vai, và sử dụng hình ảnh trực quan, cũng rất quan trọng để thu hút sự chú ý của trẻ.

III. Giải Pháp Phương Pháp Giao Tiếp Đồng Cảm 51 ký tự

Một trong những giải pháp hiệu quả để vượt qua những rào cản giao tiếp là áp dụng phương pháp giao tiếp đồng cảm với trẻ mầm non. Phương pháp này đòi hỏi giáo viên đặt mình vào vị trí của trẻ, lắng nghe và thấu hiểu cảm xúc của trẻ. Giao tiếp đồng cảm giúp xây dựng mối quan hệ tin tưởng và tôn trọng giữa giáo viên và trẻ, tạo điều kiện cho trẻ phát triển toàn diện. Luận án đề xuất các biện pháp tâm lý giáo dục để nâng cao hiệu quả giao tiếp với trẻ mẫu giáo lớn của giáo viên mầm non.

3.1. Lắng nghe chủ động và thấu hiểu cảm xúc của trẻ

Lắng nghe chủ động là kỹ năng quan trọng trong giao tiếp đồng cảm. Giáo viên cần tập trung lắng nghe, quan sát ngôn ngữ cơ thể, và đặt câu hỏi để hiểu rõ hơn về suy nghĩ và cảm xúc của trẻ. Sự thấu hiểu giúp giáo viên đưa ra phản hồi phù hợp và hỗ trợ trẻ giải quyết vấn đề. Giáo viên nên khuyến khích trẻ chia sẻ những khó khăn để giúp các em giải quyết vấn đề tốt nhất.

3.2. Sử dụng ngôn ngữ tích cực và khuyến khích

Giao tiếp tích cực sử dụng ngôn ngữ khẳng định, khuyến khích và động viên trẻ. Thay vì chỉ trích lỗi sai, giáo viên nên tập trung vào những điểm mạnh của trẻ và giúp trẻ nhận ra tiềm năng của mình. Ngôn ngữ tích cực tạo động lực cho trẻ cố gắng và tự tin hơn. Giáo viên nên tránh sử dụng những ngôn ngữ tiêu cực, gây tổn thương đến sự phát triển của trẻ.

3.3. Thể hiện sự tôn trọng và chấp nhận trẻ vô điều kiện

Tôn trọng sự khác biệt và chấp nhận trẻ vô điều kiện là yếu tố then chốt trong giao tiếp đồng cảm. Giáo viên cần tạo ra môi trường an toàn, nơi trẻ cảm thấy được yêu thương, tôn trọng và không sợ bị phán xét. Sự chấp nhận giúp trẻ tự tin thể hiện bản thân và phát triển toàn diện.

IV. Bí Quyết Kỹ Năng Giao Tiếp Phi Ngôn Ngữ Hiệu Quả 60 ký tự

Giao tiếp phi ngôn ngữ trong giáo dục mầm non đóng vai trò quan trọng, đặc biệt với trẻ mẫu giáo lớn. Biểu cảm khuôn mặt, cử chỉ, ánh mắt, và giọng điệu truyền tải thông điệp mạnh mẽ hơn lời nói. Giáo viên cần sử dụng kỹ năng giao tiếp phi ngôn ngữ một cách nhất quán và phù hợp để tăng cường hiệu quả giao tiếp. Luận án chỉ ra rằng giao tiếp phi ngôn ngữ tốt giúp trẻ cảm thấy thoải mái và tin tưởng hơn vào giáo viên.

4.1. Sử dụng biểu cảm khuôn mặt và ánh mắt thân thiện

Nụ cười, ánh mắt dịu dàng và biểu cảm khuôn mặt phù hợp giúp tạo cảm giác gần gũi và thân thiện. Giáo viên nên sử dụng biểu cảm khuôn mặt và ánh mắt một cách tự nhiên và chân thành để truyền tải sự yêu thương và quan tâm đến trẻ. Ánh mắt trìu mến và nụ cười giúp trẻ cảm nhận được sự yêu thương của người lớn.

4.2. Cử chỉ điệu bộ phù hợp và gần gũi với trẻ

Cử chỉ, điệu bộ cần phù hợp với ngữ cảnh và lứa tuổi của trẻ. Giáo viên nên sử dụng cử chỉ nhẹ nhàng, ân cần và tránh những cử chỉ thô lỗ hoặc đe dọa. Sự gần gũi về thể chất, như ôm, vỗ vai, cũng giúp tạo cảm giác an toàn và được yêu thương.

4.3. Giọng điệu nhẹ nhàng và truyền cảm

Giọng điệu đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp. Giáo viên nên sử dụng giọng điệu nhẹ nhàng, truyền cảm và tránh những giọng điệu gay gắt hoặc cáu gắt. Giọng điệu ấm áp giúp tạo cảm giác an toàn và khuyến khích trẻ tham gia vào cuộc trò chuyện.

V. Ứng Dụng Đánh Giá Hiệu Quả Giao Tiếp Thực Tế 54 ký tự

Để nâng cao chất lượng giao tiếp sư phạm mầm non, việc đánh giá hiệu quả giao tiếp của giáo viên là rất quan trọng. Quá trình đánh giá cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, khách quan và có sự tham gia của nhiều bên liên quan, bao gồm cả trẻ em, phụ huynh và đồng nghiệp. Luận án đề xuất các công cụ và phương pháp đánh giá phù hợp để giúp giáo viên nhận ra điểm mạnh và điểm yếu của mình.

5.1. Xây dựng bộ tiêu chí đánh giá giao tiếp khách quan

Bộ tiêu chí đánh giá cần bao gồm các yếu tố như khả năng lắng nghe, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp phi ngôn ngữ, khả năng thấu hiểu và giải quyết xung đột. Các tiêu chí cần được mô tả cụ thể và có thể đo lường được để đảm bảo tính khách quan.

5.2. Sử dụng phương pháp quan sát và phỏng vấn

Quan sát trực tiếp tương tác giáo viên trẻ mẫu giáo lớn trong lớp học là một phương pháp đánh giá hiệu quả. Phỏng vấn trẻ, phụ huynh và đồng nghiệp giúp thu thập thông tin đa chiều về phong cách giao tiếp của giáo viên. Cần đảm bảo tính bảo mật và tôn trọng ý kiến của người tham gia.

5.3. Phản hồi và cải thiện liên tục

Kết quả đánh giá cần được phản hồi một cách xây dựng và kịp thời cho giáo viên. Giáo viên cần chủ động học hỏi, điều chỉnh và cải thiện kỹ năng giao tiếp của mình. Cần xây dựng văn hóa học tập và phát triển liên tục trong nhà trường để hỗ trợ giáo viên.

VI. Kết Luận Mô Hình Giao Tiếp Giáo Viên Tương Lai 53 ký tự

Nghiên cứu về đặc điểm giao tiếp của giáo viên mầm non với trẻ mẫu giáo lớn có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Luận án này đã góp phần làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến giao tiếp trong môi trường mầm non. Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc xây dựng mô hình giao tiếp giáo viên - trẻ mẫu giáo hiệu quả, phù hợp với bối cảnh văn hóa và xã hội Việt Nam.

6.1. Tầm quan trọng của việc bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp cho giáo viên

Bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các cơ sở đào tạo giáo viên. Chương trình đào tạo cần trang bị cho giáo viên kiến thức, kỹ năng và thái độ cần thiết để tương tác hiệu quả với trẻ em. Cần tạo cơ hội cho giáo viên thực hành và chia sẻ kinh nghiệm.

6.2. Nghiên cứu về ảnh hưởng của giao tiếp đến sự phát triển của trẻ

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của giao tiếp đến hành vi của trẻ và sự phát triển toàn diện của trẻ em. Nghiên cứu cần tập trung vào các yếu tố như giao tiếp đồng cảm, giao tiếp tích cực, và giao tiếp phi ngôn ngữ. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc xây dựng các chương trình giáo dục phù hợp.

6.3. Xây dựng cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm giao tiếp hiệu quả

Cần xây dựng cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm giao tiếp hiệu quả giữa các giáo viên mầm non. Cộng đồng này có thể hoạt động trực tuyến hoặc trực tiếp, tạo cơ hội cho giáo viên học hỏi, trao đổi và hỗ trợ lẫn nhau. Cộng đồng nên được điều hành bởi các chuyên gia có kinh nghiệm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐẶC ĐIỂM NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC GIAO TIẾP VỚI TRẺ MẪU GIÁO LỚN CỦA GIÁO VIÊN MẦM NON 1. Nghiên cứu về giao tiếp 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Giao tiếp là vấn đề được các nhà triết học quan tâm ngay từ thời cổ đại. Từ giữa thế kỷ XX, vấn đề này được các nhà tâm lý học thực sự quan tâm và giao tiếp trở thành một ngành khoa học - khoa học về giao tiếp.

Bắt đầu từ thời điểm này hàng loạt công trình nghiên cứu về giao tiếp ra đời: Cuốn “Giao tiếp” của ba tác giả Mỹ là Johnson, L. Schalekamp (1956); Tác phẩm “Giao tiếp là đối tượng nghiên cứu về lý luận và thực tiễn” của tập thể các tác giả Lêningrad (1972); “Về bản chất con người” của X.Xôcôpnhin (1973); “Tâm lý học giao tiếp” của A. Leonchev (1974); “Giao tiếp là vấn đề của tâm lý học đại cương” của B.Lomov (1975); “Tâm lý học về mối quan hệ qua lại trong nhóm nhỏ” của Ia. Kolominxki (1976); “Hoạt động và giao tiếp” của A.

Leonchev (1979); “Vấn đề giao tiếp trong tâm lý học” của K. Platonov (1981); “Những khó khăn tâm lý giao tiếp giữa các nhân cách” của E. Surcanova (1985); “Thế giới giao tiếp” của M. Kagan (1988); “Sự phát triển giao tiếp của trẻ em trước tuổi học với bạn cùng tuổi” của A.

Ruzcoi (1989)… Như vậy, giao tiếp đã trở thành vấn đề được rất nhiều các nhà nghiên cứu quan tâm. Đặc biệt, ở Liên Xô, các tác giả đã lĩnh hội và tập trung nghiên cứu rất nhiều các vấn đề về giao tiếp như: giao tiếp với sự hình thành ý thức tự giác của cá nhân, mối quan hệ của cá nhân với nhóm, mối quan hệ giữa nhóm với nhóm… Cũng từ đây giao tiếp đã trở thành một trong những vấn đề nghiên cứu của ngành tâm lý học. Các công trình nghiên cứu về giao tiếp có thể khái quát theo những hướng cơ bản sau: [10]; [35]. - Hướng thứ nhất, coi giao tiếp là quá trình truyền thông tin: Những nhà khoa học theo hướng này là N.Wiener xây dựng mô hình giao tiếp dựa trên lý thuyết thông tin “Lý thuyết về sự truyền thông tin ở các phức hệ có khả năng tự kiểm tra,về các giá 7 trị mạng thông tin được tạo thành từ các từ, các dấu hiệu và tín hiệu”.Senen đã công bố tác phẩm mang tựa đề “Lý thuyết toán học trong giao tiếp”, ông đã đưa ra sơ đồ “Hệ thống tổng hợp trong giao tiếp” bao gồm một số các yếu tố sau như: Máy phát (nguồn gốc thông tin và người truyền đạt nó); Địa điểm thông tin và máy thu; Kênh liên lạc; Nguyên nhân tiếng ồn (khi phát tin).

Perdonici và các cộng sự đã nghiên cứu về giao tiếp ở trẻ em và đi đến kết luận: Giao tiếp là một sự trao đổi hai chiều, một quá trình khép kín [59, tr. Như vậy, có thể mô tả quá trình giao tiếp bằng quá trình truyền tin qua bộ mã hóa thông tin, bộ phát thông tin, môi trường truyền thông tin, bộ nhận thông tin, bộ giải mã và quá trình phản hồi. Nếu bộ giải mã và bộ mã hóa không tương thích với nhau thì thông tin nhận được có thể bị biến đổi. Quan điểm truyền thông tin đã làm đơn giản hóa quá trình giao tiếp bởi việc gạt bỏ các yếu tố tâm lý cá nhân, văn hóa, xã hội ra khỏi quá trình giao tiếp.

Điều này giúp cho các nhà nghiên cứu có điều kiện đi sâu hơn vào khía cạnh trao đổi thông tin nhưng lại làm cho việc lý giải sự biến dạng thông tin trở nên khó khăn. Trong thực tế, yếu tố nhận thức, động cơ, nhu cầu của cá nhân cũng như phẩm chất tâm lý của họ cũng góp phần vào cơ chế lọc thông tin (gồm cảm nhận, suy diễn, chọn lựa, mã hóa và giải mã). Hơn nữa, tính chất quan trọng nhất của giao tiếp là đặc trưng xã hội của nó, nếu xem xét giao tiếp như quá trình truyền thông tin thì chúng ta đã đánh mất tính chất này của giao tiếp. Giao tiếp cần được nghiên cứu như một quá trình truyền đạt thông tin tích cực.

- Hướng thứ hai, coi giao tiếp là một dạng hoạt động: Hướng này do A.N Leonchev khởi xướng vào những năm 30 của thế kỷ XX.Leonchev cho rằng: “Hoạt động là một quá trình thực hiện sự chuyển hóa lẫn nhau giữa hai cực chủ thể - khách thể”[35]. Như vậy, thông qua hoạt động, chủ thể tác động lên khách thể, kết quả là khách thể được biến đổi và nhận thức của chủ thể được cải tạo. Quan điểm của A.Leonchev nhận được sự ủng hộ của nhiều nhà tâm lý học Liên Xô như B. Họ đã áp dụng quan điểm này trong nghiên cứu một số lĩnh vực của cuộc sống hàng ngày và thu được những thành tựu nhất định.

Vào những năm 70 của thế kỷ XX, dựa trên quan điểm của A.Leonchev xem giao tiếp như một dạng của hoạt động. Ông cho rằng, cũng 8 như các dạng hoạt động khác, giao tiếp hướng tới những mục đích xác định, giao tiếp được thúc đẩy bởi những động cơ nhất định, giao tiếp được diễn ra nhờ các phương tiện ngôn ngữ, phi ngôn ngữ.Leonchev đưa ra định nghĩa về giao tiếp: “Giao tiếp là một hệ thống những quá trình có mục đích, có động cơ bảo đảm sự tương tác giữa người này với người khác trong hoạt động tập thể, thực hiện các quan hệ xã hội và nhân cách, các hoạt động tâm lý và sử dụng những phương tiện đặc thù, trước hết là ngôn ngữ” [25]. Tác giả Pat Petrie trong tác phẩm “Communication skills for working with children and young people” chỉ ra rằng: Giao tiếp giữa người với người diễn ra ở mọi độ tuổi. Họ nói chuyện, nghe, quan sát và phản ứng lại nhau, trao đổi nhiều loại thông tin bằng nhiều cách khác nhau như dùng nét mặt, cơ thể và giọng nói.

Theo Pat Petrie, giao tiếp là sự trao đổi luôn có ít nhất hai người tham gia và giao tiếp xảy ra khi một người gửi đi thông điệp và người kia nhận nó. Giao tiếp là quá trình hai chiều [87]. - Hướng thứ ba coi giao tiếp là phạm trù tương đối độc lập với phạm trù hoạt động Thập kỷ 70 của thế kỷ XX, B.Lomov khởi xướng quan điểm coi giao tiếp là phạm trù tương đối độc lập với phạm trù hoạt động.Lomov, giao tiếp là quá trình đa chiều đồng chủ thể. Hoạt động và giao tiếp khác nhau về ý nghĩa xã hội của chúng.

Bất kỳ một hoạt động nào cũng hướng tới cải tạo khách thể. Còn giao tiếp bảo đảm tổ chức mọi người cho hoạt động chung, bảo đảm sự liên hệ qua lại của mọi người. Ông viết: “Kết quả của giao tiếp không phải là đối tượng được cải tạo (vật chất hoặc lý tưởng) mà là quan hệ với một người khác, với những người khác”[35]. Như vậy, kết quả của giao tiếp còn bao gồm cả việc cải tạo quan hệ giữa các bên tham gia giao tiếp.

Kết quả này ở những cá nhân khác nhau rất khác nhau về số lượng cũng như chất lượng. Trong luận án này chúng tôi chọn quan điểm của A.Leonchev coi giao tiếp là một dạng hoạt động làm tư tưởng chỉ đạo và có kế thừa quan điểm của B.Lomov về tính đa chiều, đồng chủ thể của giao tiếp. Chúng tôi nhất trí với các nhà tâm lý học Macxit rằng: Cuộc sống của con người là một chuỗi các hoạt động kế tiếp nhau và con người là chủ thể của các hoạt động đó. Hoạt động là quá trình con người thực hiện các quan hệ giữa con người với thế giới tự nhiên, xã hội và bản thân.

Hoạt động với tư cách là một phạm trù chung nhất bao hàm hai dạng hoạt động chủ yếu là hoạt động đối tượng và hoạt động giao tiếp. Hoạt động có đối 9 tượng phản ánh mối quan hệ chủ thể - khách thể. Hoạt động giao tiếp phản ánh mối quan hệ chủ thể - chủ thể. Hoạt động và giao tiếp là hai mặt thống nhất của cuộc sống con người, của sự phát triển tâm lý người [2]; [3]; [72].

Những nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về giao tiếp cũng chỉ mới được tiến hành từ cuối những năm 70 trở lại đây. Giao tiếp, ứng xử là vấn đề luôn được mọi người quan tâm và coi trọng trong xã hội của chúng ta. Nghệ thuật giao tiếp, ứng xử được mọi người coi là một phần trong sự hoàn thiện nhân cách của con người, đặc biệt là trong giao tiếp sư phạm của thầy cô giáo với học sinh. Bởi, giao tiếp, ứng xử sẽ có ảnh hưởng trực tiếp tới sự phát triển tâm lý và nhân cách của học sinh.

Vì vậy, đã có rất nhiều những công trình nghiên cứu về vấn đề này. Các công trình nghiên cứu về giao tiếp ở Việt Nam chủ yếu đề cập đến những vấn đề mang tính lý luận như khái niệm, bản chất, chức năng, phân loại giao tiếp, kỹ năng giao tiếp và vai trò của giao tiếp đối với sự hình thành và phát triển tâm lý, nhân cách của cá nhân. Có thể kể đến các tác giả tiêu biểu sau: Đỗ Long (1980) với tác phẩm “C.Mác và phạm trù giao tiếp”; Bùi Văn Huệ (1981) với tác phẩm “Bàn về phạm trù giao tiếp”; Trần Trọng Thủy (1981) với các tác phẩm “Giao tiếp, tâm lý, nhân cách”, “Giao tiếp và sự phát triển nhân cách trẻ”; Trần Trọng Thuỷ (1985) với tác phẩm “Đặc điểm giao tiếp của sinh viên sư phạm”; Phạm Minh Hạc (1988) với tác phẩm “Giao lưu là điều kiện tất yếu của sự hình thành và phát triển tâm lý”; Nguyễn Văn Lê (1992) với tác phẩm “Vấn đề giao tiếp”; Nguyễn Khắc Viện (1994) với tác phẩm “Maketing xã hội hay truyền thông giao tiếp”; Nguyễn Ngọc Bích (1995) với tác phẩm “Vai trò của giao tiếp trong quan hệ xã hội và quan hệ nhân cách”; Trần Tuấn Lộ (1995) với các tác phẩm “Tâm lý học giao tiếp”, “Khoa học và nghệ thuật giao tiếp”; Nguyễn Thị Oanh (1995) với tác phẩm “Tâm lý học truyền thông và giao tiếp”; Trần Trọng Thuỷ và Nguyễn Sinh Huy (1996) với tác phẩm “Nhập môn tâm lý học giao tiếp”; Nguyễn Quang Uẩn (1998) với tác phẩm “Giao tiếp và tâm lý”. Có thể khái quát các công trình nghiên cứu về giao tiếp ở Việt Nam thành hai hướng cơ bản sau: - Hướng thứ nhất: Hướng nghiên cứu giao tiếp là điều kiện để thực hiện các quan hệ xã hội và liên nhân cách Với xu hướng này, các nhà nghiên cứu tiếp cận bằng cách mở rộng khái 10 niệm giao tiếp và coi giao tiếp là quá trình mà các cá nhân thực hiện các quan hệ xã hội và liên nhân cách.